១៦. សោឡសមវគ្គោ
(១៦៤) ៩. រូបំ រូបាវចរារូបាវចរន្តិកថា
៧៦៨. អត្ថិ រូបំ រូបាវចរន្តិ? អាមន្តា. សមាបត្តេសិយំ ឧបបត្តេសិយំ ទិដ្ឋធម្មសុខវិហារំ, សមាបត្តេសិយេន ចិត្តេន ឧបបត្តេសិយេន ចិត្តេន ទិដ្ឋធម្មសុខវិហារេន ចិត្តេន សហគតំ សហជាតំ សំសដ្ឋំ សម្បយុត្តំ ឯកុប្បាទំ ឯកនិរោធំ ឯកវត្ថុកំ ឯការម្មណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ននុ ន សមាបត្តេសិយំ ន ឧបបត្តេសិយំ ន ទិដ្ឋធម្មសុខវិហារំ, ន សមាបត្តេសិយេន ចិត្តេន ន ឧបបត្តេសិយេន ចិត្តេន ន ទិដ្ឋធម្មសុខវិហារេន ចិត្តេន សហគតំ សហជាតំ សំសដ្ឋំ សម្បយុត្តំ ឯកុប្បាទំ ឯកនិរោធំ ឯកវត្ថុកំ ឯការម្មណន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ ន សមាបត្តេសិយំ ន ឧបបត្តេសិយំ ន ទិដ្ឋធម្មសុខវិហារំ, ន សមាបត្តេសិយេន ចិត្តេន…បេ… ឯការម្មណំ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អត្ថិ រូបំ រូបាវចរ’’ន្តិ.
៧៦៩. អត្ថិ រូបំ អរូបាវចរន្តិ? អាមន្តា. សមាបត្តេសិយំ ឧបបត្តេសិយំ ទិដ្ឋធម្មសុខវិហារំ, សមាបត្តេសិយេន ចិត្តេន ឧបបត្តេសិយេន ចិត្តេន ទិដ្ឋធម្មសុខវិហារេន ចិត្តេន សហគតំ សហជាតំ សំសដ្ឋំ សម្បយុត្តំ ឯកុប្បាទំ ឯកនិរោធំ ឯកវត្ថុកំ ឯការម្មណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ននុ ន សមាបត្តេសិយំ ន ឧបបត្តេសិយំ ន ទិដ្ឋធម្មសុខវិហារំ, ន សមាបត្តេសិយេន ចិត្តេន …បេ… ឯការម្មណន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ ន សមាបត្តេសិយំ ន ឧបបត្តេសិយំ…បេ… ឯកវត្ថុកំ ឯការម្មណំ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អត្ថិ រូបំ អរូបាវចរ’’ន្តិ.
៧៧០. ន វត្តព្ពំ – ‘‘អត្ថិ រូបំ រូបាវចរំ, អត្ថិ រូបំ អរូបាវចរ’’ន្តិ? អាមន្តា. ននុ កាមាវចរកម្មស្ស កតត្តា រូបំ កាមាវចរន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ កាមាវចរកម្មស្ស កតត្តា រូបំ កាមាវចរំ, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘រូបាវចរកម្មស្ស កតត្តា រូបំ រូបាវចរំ, អរូបាវចរកម្មស្ស កតត្តា រូបំ អរូបាវចរ’’ន្តិ.
រូបំ រូបាវចរារូបាវចរន្តិកថា និដ្ឋិតា.