១៦. សោឡសមវគ្គោ

(១៥៩) ៤. អធិគយ្ហមនសិការកថា

៧៤៩. អធិគយ្ហ មនសិ ករោតីតិ? អាមន្តា. តេន ចិត្តេន តំ ចិត្តំ បជានាតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… តេន ចិត្តេន តំ ចិត្តំ បជានាតីតិ? អាមន្តា. តេន ចិត្តេន តំ ចិត្តំ ‘‘ចិត្ត’’ន្តិ បជានាតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… តេន ចិត្តេន តំ ចិត្តំ ‘‘ចិត្ត’’ន្តិ បជានាតីតិ? អាមន្តា. តំ ចិត្តំ តស្ស ចិត្តស្ស អារម្មណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

តំ ចិត្តំ តស្ស ចិត្តស្ស អារម្មណន្តិ? អាមន្តា. តេន ផស្សេន តំ ផស្សំ ផុសតិ, តាយ វេទនាយ…បេ… តាយ សញ្ញាយ… តាយ ចេតនាយ… តេន ចិត្តេន… តេន វិតក្កេន… តេន វិចារេន… តាយ បីតិយា… តាយ សតិយា… តាយ បញ្ញាយ តំ បញ្ញំ បជានាតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៧៥០. អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? អាមន្តា. ទ្វិន្នំ ផស្សានំ…បេ… ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? អាមន្តា. ទ្វិន្នំ ផស្សានំ…បេ… ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិ ករោតិ, បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិ ករោតិ, បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? អាមន្តា. តិណ្ណំ ផស្សានំ…បេ… តិណ្ណំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៧៥១. អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? អាមន្តា. ទ្វិន្នំ ផស្សានំ…បេ… ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? អាមន្តា. ទ្វិន្នំ ផស្សានំ…បេ… ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិ ករោតិ, បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិ ករោតិ, បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? អាមន្តា. តិណ្ណំ ផស្សានំ…បេ… តិណ្ណំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៧៥២. បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? អាមន្តា. ទ្វិន្នំ ផស្សានំ…បេ… ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? អាមន្តា. ទ្វិន្នំ ផស្សានំ…បេ… ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិ ករោតិ, អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… បច្ចុប្បន្នំ ‘‘បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិ មនសិករោន្តោ, អតីតំ ‘‘អតីត’’ន្តិ មនសិ ករោតិ, អនាគតំ ‘‘អនាគត’’ន្តិ មនសិ ករោតីតិ? អាមន្តា. តិណ្ណំ ផស្សានំ…បេ… តិណ្ណំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៧៥៣. ន វត្តព្ពំ – ‘‘អធិគយ្ហ មនសិ ករោតី’’តិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា –

‘‘សព្ពេ សង្ខារា អនិច្ចាតិ, យទា បញ្ញាយ បស្សតិ;

អថ និព្ពិន្ទតិ ទុក្ខេ, ឯស មគ្គោ វិសុទ្ធិយា.

‘‘សព្ពេ សង្ខារា ទុក្ខាតិ, យទា បញ្ញាយ បស្សតិ;

អថ និព្ពិន្ទតិ ទុក្ខេ, ឯស មគ្គោ វិសុទ្ធិយា.

‘‘សព្ពេ ធម្មា អនត្តាតិ, យទា បញ្ញាយ បស្សតិ;

អថ និព្ពិន្ទតិ ទុក្ខេ, ឯស មគ្គោ វិសុទ្ធិយា’’តិ [ធ. ប. ២៧៧-២៧៩].

អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ អធិគយ្ហ មនសិ ករោតីតិ.

អធិគយ្ហមនសិការកថា និដ្ឋិតា.