១៤. ចុទ្ទសមវគ្គោ

(១៣៧) ២. សឡាយតនុប្បត្តិកថា

៦៩១. សឡាយតនំ អបុព្ពំ អចរិមំ មាតុកុច្ឆិស្មិំ សណ្ឋាតីតិ? អាមន្តា. សព្ពង្គបច្ចង្គី អហីនិន្ទ្រិយោ មាតុកុច្ឆិស្មិំ ឱក្កមតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

ឧបបត្តេសិយេន ចិត្តេន ចក្ខាយតនំ សណ្ឋាតីតិ? អាមន្តា. ឧបបត្តេសិយេន ចិត្តេន ហត្ថា សណ្ឋន្តិ, បាទា សណ្ឋន្តិ, សីសំ សណ្ឋាតិ, កណ្ណោ សណ្ឋាតិ, នាសិកា សណ្ឋាតិ, មុខំ សណ្ឋាតិ, ទន្តា សណ្ឋន្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

ឧបបត្តេសិយេន ចិត្តេន សោតាយតនំ…បេ… ឃានាយតនំ…បេ… ជិវ្ហាយតនំ សណ្ឋាតីតិ? អាមន្តា. ឧបបត្តេសិយេន ចិត្តេន ហត្ថា សណ្ឋន្តិ, បាទា សណ្ឋន្តិ, សីសំ សណ្ឋាតិ, កណ្ណោ សណ្ឋាតិ, នាសិកា សណ្ឋាតិ, មុខំ សណ្ឋាតិ, ទន្តា សណ្ឋន្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៦៩២. មាតុកុច្ឆិគតស្ស បច្ឆា ចក្ខាយតនំ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. មាតុកុច្ឆិស្មិំ ចក្ខុបដិលាភាយ កម្មំ ករោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… មាតុកុច្ឆិគតស្ស បច្ឆា សោតាយតនំ…បេ… ឃានាយតនំ…បេ… ជិវ្ហាយតនំ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. មាតុកុច្ឆិស្មិំ ជិវ្ហាបដិលាភាយ កម្មំ ករោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

មាតុកុច្ឆិគតស្ស បច្ឆា កេសា លោមា នខា ទន្តា អដ្ឋី ឧប្បជ្ជន្តីតិ? អាមន្តា. មាតុកុច្ឆិស្មិំ អដ្ឋិបដិលាភាយ កម្មំ ករោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

ន វត្តព្ពំ – ‘‘មាតុកុច្ឆិគតស្ស បច្ឆា កេសា លោមា នខា ទន្តា អដ្ឋី ឧប្បជ្ជន្តី’’តិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា –

‘‘បឋមំ កលលំ ហោតិ, កលលា ហោតិ អព្ពុទំ;

អព្ពុទា ជាយតេ បេសិ [បេសី (ស្យា. កំ. បី.)], បេសិ និព្ពត្តតេ [និព្ពត្តតី (សី. ស្យា., សំ. និ. ១.២៣៥), និព្ពត្តតិ (បី. ក.)] ឃនោ;

ឃនា បសាខា ជាយន្តិ, កេសា លោមា នខាបិ ច.

‘‘យញ្ចស្ស ភុញ្ជតិ មាតា, អន្នំ បានញ្ច ភោជនំ;

តេន សោ តត្ថ យាបេតិ, មាតុកុច្ឆិគតោ នរោ’’តិ [សំ. និ. ១.២៣៥].

អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ មាតុកុច្ឆិគតស្ស បច្ឆា កេសា លោមា នខា ទន្តា អដ្ឋី ឧប្បជ្ជន្តីតិ.

សឡាយតនុប្បត្តិកថា និដ្ឋិតា.