(៩៨) ៤. បញ្ចវិញ្ញាណា កុសលាបិ អកុសលាបីតិកថា

៥៨០. បញ្ចវិញ្ញាណា កុសលាបិ អកុសលាបីតិ? អាមន្តា. ននុ បញ្ចវិញ្ញាណា ឧប្បន្នវត្ថុកា ឧប្បន្នារម្មណាតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ បញ្ចវិញ្ញាណា ឧប្បន្នវត្ថុកា ឧប្បន្នារម្មណា, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘បញ្ចវិញ្ញាណា កុសលាបិ អកុសលាបី’’តិ. ននុ បញ្ចវិញ្ញាណា បុរេជាតវត្ថុកា បុរេជាតារម្មណា អជ្ឈត្តិកវត្ថុកា ពាហិរារម្មណា អសម្ភិន្នវត្ថុកា អសម្ភិន្នារម្មណា នានាវត្ថុកា នានារម្មណា ន អញ្ញមញ្ញស្ស គោចរវិសយំ បច្ចនុភោន្តិ, ន អសមន្នាហារា ឧប្បជ្ជន្តិ, ន អមនសិការា ឧប្បជ្ជន្តិ, ន អព្ពោកិណ្ណា ឧប្បជ្ជន្តិ, ន អបុព្ពំ អចរិមំ ឧប្បជ្ជន្តិ, ន អញ្ញមញ្ញស្ស សមនន្តរា ឧប្បជ្ជន្តិ, ននុ បញ្ចវិញ្ញាណា អនាភោគាតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ បញ្ចវិញ្ញាណា អនាភោគា, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘បញ្ចវិញ្ញាណា កុសលាបិ អកុសលាបី’’តិ.

៥៨១. ចក្ខុវិញ្ញាណំ កុសលន្តិ? អាមន្តា. ចក្ខុវិញ្ញាណំ សុញ្ញតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ចក្ខុវិញ្ញាណំ សុញ្ញតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. ចក្ខុញ្ច បដិច្ច សុញ្ញតញ្ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ. ចក្ខុញ្ច បដិច្ច សុញ្ញតញ្ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណន្តិ? អាមន្តា. ចក្ខុញ្ច បដិច្ច សុញ្ញតញ្ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណ’’ន្តិ – អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? នត្ថិ. ‘‘ចក្ខុញ្ច បដិច្ច រូបេ ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណ’’ន្តិ – អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ ‘‘ចក្ខុញ្ច បដិច្ច រូបេ ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណ’’ន្តិ – អត្ថេវ សុត្តន្តោ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ចក្ខុញ្ច បដិច្ច សុញ្ញតញ្ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណ’’ន្តិ.

៥៨២. ចក្ខុវិញ្ញាណំ កុសលម្បិ អកុសលម្បីតិ? អាមន្តា. ចក្ខុវិញ្ញាណំ អតីតានាគតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ…. ចក្ខុវិញ្ញាណំ កុសលម្បិ អកុសលម្បីតិ? អាមន្តា. ចក្ខុវិញ្ញាណំ ផស្សំ អារព្ភ…បេ… ចិត្តំ អារព្ភ… ចក្ខុំ អារព្ភ…បេ… កាយំ អារព្ភ… សទ្ទំ អារព្ភ…បេ… ផោដ្ឋព្ពំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

មនោវិញ្ញាណំ កុសលម្បិ អកុសលម្បិ, មនោវិញ្ញាណំ សុញ្ញតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. ចក្ខុវិញ្ញាណំ កុសលម្បិ អកុសលម្បិ, ចក្ខុវិញ្ញាណំ សុញ្ញតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… មនោវិញ្ញាណំ កុសលម្បិ អកុសលម្បិ, មនោវិញ្ញាណំ អតីតានាគតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. ចក្ខុវិញ្ញាណំ កុសលម្បិ អកុសលម្បិ, ចក្ខុវិញ្ញាណំ អតីតានាគតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… មនោវិញ្ញាណំ កុសលម្បិ អកុសលម្បិ, មនោវិញ្ញាណំ ផស្សំ អារព្ភ…បេ… ចិត្តំ អារព្ភ…បេ… កាយំ អារព្ភ … សទ្ទំ អារព្ភ …បេ… ផោដ្ឋព្ពំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. ចក្ខុវិញ្ញាណំ កុសលម្បិ អកុសលម្បិ, ចក្ខុវិញ្ញាណំ ផស្សំ អារព្ភ…បេ… ផោដ្ឋព្ពំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៥៨៣. ន វត្តព្ពំ – ‘‘បញ្ចវិញ្ញាណា កុសលាបិ អកុសលាបី’’តិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ ចក្ខុនា រូបំ ទិស្វា និមិត្តគ្គាហី ហោតិ…បេ… ន និមិត្តគ្គាហី ហោតិ…បេ… សោតេន សទ្ទំ សុត្វា…បេ… កាយេន ផោដ្ឋព្ពំ ផុសិត្វា និមិត្តគ្គាហី ហោតិ…បេ… ន និមិត្តគ្គាហី ហោតី’’តិ! អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ បញ្ចវិញ្ញាណា កុសលាបិ អកុសលាបីតិ.

បញ្ចវិញ្ញាណា កុសលាបិ អកុសលាបីតិកថា និដ្ឋិតា.