១០. ទសមវគ្គោ

(៩៥) ១. និរោធកថា

៥៧១. ឧបបត្តេសិយេ បញ្ចក្ខន្ធេ អនិរុទ្ធេ កិរិយា បញ្ចក្ខន្ធា ឧប្បជ្ជន្តីតិ? អាមន្តា. ទសន្នំ ខន្ធានំ សមោធានំ ហោតិ, ទស ខន្ធា សម្មុខីភាវំ អាគច្ឆន្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ទសន្នំ ខន្ធានំ សមោធានំ ហោតិ, ទស ខន្ធា សម្មុខីភាវំ អាគច្ឆន្តីតិ? អាមន្តា. ទ្វិន្នំ ផស្សានំ…បេ… ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

ឧបបត្តេសិយេ បញ្ចក្ខន្ធេ អនិរុទ្ធេ កិរិយា ចត្តារោ ខន្ធា ឧប្បជ្ជន្តីតិ? អាមន្តា. នវន្នំ ខន្ធានំ សមោធានំ ហោតិ, នវ ខន្ធា សម្មុខីភាវំ អាគច្ឆន្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… នវន្នំ ខន្ធានំ សមោធានំ ហោតិ, នវ ខន្ធា សម្មុខីភាវំ អាគច្ឆន្តីតិ? អាមន្តា. ទ្វិន្នំ ផស្សានំ…បេ… ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

ឧបបត្តេសិយេ បញ្ចក្ខន្ធេ អនិរុទ្ធេ កិរិយាញាណំ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. ឆន្នំ ខន្ធានំ សមោធានំ ហោតិ, ឆ ខន្ធា សម្មុខីភាវំ អាគច្ឆន្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ឆន្នំ ខន្ធានំ សមោធានំ ហោតិ, ឆ ខន្ធា សម្មុខីភាវំ អាគច្ឆន្តីតិ? អាមន្តា. ទ្វិន្នំ ផស្សានំ…បេ… ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៥៧២. ឧបបត្តេសិយេ បញ្ចក្ខន្ធេ និរុទ្ធេ មគ្គោ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. មតោ មគ្គំ ភាវេតិ, កាលង្កតោ មគ្គំ ភាវេតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

និរោធកថា និដ្ឋិតា.

១០. ទសមវគ្គោ

(៩៦) ២. រូបំ មគ្គោតិកថា

៥៧៣. មគ្គសមង្គិស្ស រូបំ មគ្គោតិ? អាមន្តា. សារម្មណំ, អត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា អាភោគោ សមន្នាហារោ មនសិការោ ចេតនា បត្ថនា បណិធីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ននុ អនារម្មណំ, នត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អនារម្មណំ, នត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា…បេ… បណិធិ; នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘មគ្គសមង្គិស្ស រូបំ មគ្គោ’’តិ.

សម្មាវាចា មគ្គោតិ? អាមន្តា. សារម្មណា, អត្ថិ តាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ននុ អនារម្មណា, នត្ថិ តាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អនារម្មណា, នត្ថិ តាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធិ; នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘សម្មាវាចា មគ្គោ’’តិ.

សម្មាកម្មន្តោ …បេ… សម្មាអាជីវោ មគ្គោតិ? អាមន្តា. សារម្មណោ, អត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ននុ អនារម្មណោ, នត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អនារម្មណោ, នត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា…បេ… បណិធិ; នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘សម្មាអាជីវោ មគ្គោ’’តិ.

៥៧៤. សម្មាទិដ្ឋិ មគ្គោ, សា ច សារម្មណា, អត្ថិ តាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? អាមន្តា. សម្មាវាចា មគ្គោ, សា ច សារម្មណា, អត្ថិ តាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ …បេ… សម្មាទិដ្ឋិ មគ្គោ, សា ច សារម្មណា, អត្ថិ តាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? អាមន្តា. សម្មាកម្មន្តោ…បេ… សម្មាអាជីវោ មគ្គោ, សោ ច សារម្មណោ, អត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សម្មាសង្កប្បោ…បេ… សម្មាវាយាមោ…បេ… សម្មាសតិ…បេ….

សម្មាសមាធិ មគ្គោ, សោ ច សារម្មណោ, អត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? អាមន្តា. សម្មាវាចា មគ្គោ, សា ច សារម្មណា, អត្ថិ តាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សម្មាសមាធិ មគ្គោ, សោ ច សារម្មណោ, អត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? អាមន្តា. សម្មាកម្មន្តោ…បេ… សម្មាអាជីវោ មគ្គោ, សោ ច សារម្មណោ, អត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

សម្មាវាចា មគ្គោ, សា ច អនារម្មណា, នត្ថិ តាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? អាមន្តា. សម្មាទិដ្ឋិ មគ្គោ, សា ច អនារម្មណា, នត្ថិ តាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សម្មាវាចា មគ្គោ, សា ច អនារម្មណា, នត្ថិ តាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? អាមន្តា. សម្មាសង្កប្បោ…បេ… សម្មាវាយាមោ… សម្មាសតិ … សម្មាសមាធិ មគ្គោ, សោ ច អនារម្មណោ, នត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

សម្មាកម្មន្តោ …បេ… សម្មាអាជីវោ មគ្គោ, សោ ច អនារម្មណោ, នត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? អាមន្តា. សម្មាទិដ្ឋិ… សម្មាសង្កប្បោ… សម្មាវាយាមោ… សម្មាសតិ…បេ… សម្មាសមាធិ មគ្គោ, សោ ច អនារម្មណោ, នត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៥៧៥. ន វត្តព្ពំ – ‘‘មគ្គសមង្គិស្ស រូបំ មគ្គោ’’តិ? អាមន្តា. ននុ សម្មាវាចា សម្មាកម្មន្តោ សម្មាអាជីវោ មគ្គោតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ សម្មាវាចា សម្មាកម្មន្តោ សម្មាអាជីវោ មគ្គោ, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘មគ្គសមង្គិស្ស រូបំ មគ្គោ’’តិ.

រូបំ មគ្គោតិកថា និដ្ឋិតា.

១០. ទសមវគ្គោ

(៩៧) ៣. បញ្ចវិញ្ញាណសមង្គិស្ស មគ្គកថា

៥៧៦. បញ្ចវិញ្ញាណសមង្គិស្ស អត្ថិ មគ្គភាវនាតិ? អាមន្តា. ននុ បញ្ចវិញ្ញាណា ឧប្បន្នវត្ថុកា ឧប្បន្នារម្មណាតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ បញ្ចវិញ្ញាណា ឧប្បន្នវត្ថុកា ឧប្បន្នារម្មណា, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘បញ្ចវិញ្ញាណសមង្គិស្ស អត្ថិ មគ្គភាវនា’’តិ.

ននុ បញ្ចវិញ្ញាណា បុរេជាតវត្ថុកា បុរេជាតារម្មណា អជ្ឈត្តិកវត្ថុកា ពាហិរារម្មណា អសម្ភិន្នវត្ថុកា អសម្ភិន្នារម្មណា នានាវត្ថុកា នានារម្មណា ន អញ្ញមញ្ញស្ស គោចរវិសយំ បច្ចនុភោន្តិ, ន អសមន្នាហារា ឧប្បជ្ជន្តិ, ន អមនសិការា ឧប្បជ្ជន្តិ, ន អព្ពោកិណ្ណា ឧប្បជ្ជន្តិ, ន អបុព្ពំ អចរិមំ ឧប្បជ្ជន្តិ, ន អញ្ញមញ្ញស្ស សមនន្តរា ឧប្បជ្ជន្តិ, ននុ បញ្ចវិញ្ញាណា អនាភោគាតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ បញ្ចវិញ្ញាណា អនាភោគា, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘បញ្ចវិញ្ញាណសមង្គិស្ស អត្ថិ មគ្គភាវនា’’តិ.

៥៧៧. ចក្ខុវិញ្ញាណសមង្គិស្ស អត្ថិ មគ្គភាវនាតិ? អាមន្តា. ចក្ខុវិញ្ញាណំ សុញ្ញតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ចក្ខុវិញ្ញាណំ សុញ្ញតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. ចក្ខុញ្ច បដិច្ច សុញ្ញតញ្ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ចក្ខុញ្ច បដិច្ច សុញ្ញតញ្ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណន្តិ? អាមន្តា. ‘‘ចក្ខុញ្ច បដិច្ច សុញ្ញតញ្ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណ’’ន្តិ – អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? នត្ថិ. ‘‘ចក្ខុញ្ច បដិច្ច រូបេ ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណ’’ន្តិ – អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ ‘‘ចក្ខុញ្ច បដិច្ច រូបេ ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណ’’ន្តិ – អត្ថេវ សុត្តន្តោ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ចក្ខុញ្ច បដិច្ច សុញ្ញតញ្ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណ’’ន្តិ.

៥៧៨. ចក្ខុវិញ្ញាណសមង្គិស្ស អត្ថិ មគ្គភាវនាតិ? អាមន្តា. ចក្ខុវិញ្ញាណំ អតីតានាគតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ចក្ខុវិញ្ញាណសមង្គិស្ស អត្ថិ មគ្គភាវនាតិ? អាមន្តា. ចក្ខុវិញ្ញាណំ ផស្សំ អារព្ភ…បេ… វេទនំ អារព្ភ… សញ្ញំ អារព្ភ … ចេតនំ អារព្ភ… ចិត្តំ អារព្ភ… ចក្ខុំ អារព្ភ… កាយំ អារព្ភ…បេ… សទ្ទំ អារព្ភ…បេ… ផោដ្ឋព្ពំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

មនោវិញ្ញាណសមង្គិស្ស អត្ថិ មគ្គភាវនា, មនោវិញ្ញាណំ សុញ្ញតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. ចក្ខុវិញ្ញាណសមង្គិស្ស អត្ថិ មគ្គភាវនា, ចក្ខុវិញ្ញាណំ សុញ្ញតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… មនោវិញ្ញាណសមង្គិស្ស អត្ថិ មគ្គភាវនា, មនោវិញ្ញាណំ អតីតានាគតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. ចក្ខុវិញ្ញាណសមង្គិស្ស អត្ថិ មគ្គភាវនា, ចក្ខុវិញ្ញាណំ អតីតានាគតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… មនោវិញ្ញាណសមង្គិស្ស អត្ថិ មគ្គភាវនា, មនោវិញ្ញាណំ ផស្សំ អារព្ភ… វេទនំ អារព្ភ…បេ… ផោដ្ឋព្ពំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. ចក្ខុវិញ្ញាណសមង្គិស្ស អត្ថិ មគ្គភាវនា, ចក្ខុវិញ្ញាណំ ផស្សំ អារព្ភ… វេទនំ អារព្ភ…បេ… ផោដ្ឋព្ពំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៥៧៩. ន វត្តព្ពំ – ‘‘បញ្ចវិញ្ញាណសមង្គិស្ស អត្ថិ មគ្គភាវនា’’តិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ ចក្ខុនា រូបំ ទិស្វា ន និមិត្តគ្គាហី ហោតិ នានុព្យញ្ជនគ្គាហី…បេ… សោតេន សទ្ទំ សុត្វា…បេ… ឃានេន គន្ធំ ឃាយិត្វា…បេ… ជិវ្ហាយ រសំ សាយិត្វា…បេ… កាយេន ផោដ្ឋព្ពំ ផុសិត្វា ន និមិត្តគ្គាហី ហោតិ នានុព្យញ្ជនគ្គាហី’’តិ! [ម. និ. ១.៣៤៩; អ. និ. ៤.៣៧] អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ បញ្ចវិញ្ញាណសមង្គិស្ស អត្ថិ មគ្គភាវនាតិ.

បញ្ចវិញ្ញាណសមង្គិស្ស មគ្គកថា និដ្ឋិតា.

១០. ទសមវគ្គោ

(៩៨) ៤. បញ្ចវិញ្ញាណា កុសលាបិ អកុសលាបីតិកថា

៥៨០. បញ្ចវិញ្ញាណា កុសលាបិ អកុសលាបីតិ? អាមន្តា. ននុ បញ្ចវិញ្ញាណា ឧប្បន្នវត្ថុកា ឧប្បន្នារម្មណាតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ បញ្ចវិញ្ញាណា ឧប្បន្នវត្ថុកា ឧប្បន្នារម្មណា, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘បញ្ចវិញ្ញាណា កុសលាបិ អកុសលាបី’’តិ. ននុ បញ្ចវិញ្ញាណា បុរេជាតវត្ថុកា បុរេជាតារម្មណា អជ្ឈត្តិកវត្ថុកា ពាហិរារម្មណា អសម្ភិន្នវត្ថុកា អសម្ភិន្នារម្មណា នានាវត្ថុកា នានារម្មណា ន អញ្ញមញ្ញស្ស គោចរវិសយំ បច្ចនុភោន្តិ, ន អសមន្នាហារា ឧប្បជ្ជន្តិ, ន អមនសិការា ឧប្បជ្ជន្តិ, ន អព្ពោកិណ្ណា ឧប្បជ្ជន្តិ, ន អបុព្ពំ អចរិមំ ឧប្បជ្ជន្តិ, ន អញ្ញមញ្ញស្ស សមនន្តរា ឧប្បជ្ជន្តិ, ននុ បញ្ចវិញ្ញាណា អនាភោគាតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ បញ្ចវិញ្ញាណា អនាភោគា, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘បញ្ចវិញ្ញាណា កុសលាបិ អកុសលាបី’’តិ.

៥៨១. ចក្ខុវិញ្ញាណំ កុសលន្តិ? អាមន្តា. ចក្ខុវិញ្ញាណំ សុញ្ញតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ចក្ខុវិញ្ញាណំ សុញ្ញតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. ចក្ខុញ្ច បដិច្ច សុញ្ញតញ្ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ. ចក្ខុញ្ច បដិច្ច សុញ្ញតញ្ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណន្តិ? អាមន្តា. ចក្ខុញ្ច បដិច្ច សុញ្ញតញ្ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណ’’ន្តិ – អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? នត្ថិ. ‘‘ចក្ខុញ្ច បដិច្ច រូបេ ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណ’’ន្តិ – អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ ‘‘ចក្ខុញ្ច បដិច្ច រូបេ ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណ’’ន្តិ – អត្ថេវ សុត្តន្តោ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ចក្ខុញ្ច បដិច្ច សុញ្ញតញ្ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណ’’ន្តិ.

៥៨២. ចក្ខុវិញ្ញាណំ កុសលម្បិ អកុសលម្បីតិ? អាមន្តា. ចក្ខុវិញ្ញាណំ អតីតានាគតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ…. ចក្ខុវិញ្ញាណំ កុសលម្បិ អកុសលម្បីតិ? អាមន្តា. ចក្ខុវិញ្ញាណំ ផស្សំ អារព្ភ…បេ… ចិត្តំ អារព្ភ… ចក្ខុំ អារព្ភ…បេ… កាយំ អារព្ភ… សទ្ទំ អារព្ភ…បេ… ផោដ្ឋព្ពំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

មនោវិញ្ញាណំ កុសលម្បិ អកុសលម្បិ, មនោវិញ្ញាណំ សុញ្ញតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. ចក្ខុវិញ្ញាណំ កុសលម្បិ អកុសលម្បិ, ចក្ខុវិញ្ញាណំ សុញ្ញតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… មនោវិញ្ញាណំ កុសលម្បិ អកុសលម្បិ, មនោវិញ្ញាណំ អតីតានាគតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. ចក្ខុវិញ្ញាណំ កុសលម្បិ អកុសលម្បិ, ចក្ខុវិញ្ញាណំ អតីតានាគតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… មនោវិញ្ញាណំ កុសលម្បិ អកុសលម្បិ, មនោវិញ្ញាណំ ផស្សំ អារព្ភ…បេ… ចិត្តំ អារព្ភ…បេ… កាយំ អារព្ភ … សទ្ទំ អារព្ភ …បេ… ផោដ្ឋព្ពំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. ចក្ខុវិញ្ញាណំ កុសលម្បិ អកុសលម្បិ, ចក្ខុវិញ្ញាណំ ផស្សំ អារព្ភ…បេ… ផោដ្ឋព្ពំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៥៨៣. ន វត្តព្ពំ – ‘‘បញ្ចវិញ្ញាណា កុសលាបិ អកុសលាបី’’តិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ ចក្ខុនា រូបំ ទិស្វា និមិត្តគ្គាហី ហោតិ…បេ… ន និមិត្តគ្គាហី ហោតិ…បេ… សោតេន សទ្ទំ សុត្វា…បេ… កាយេន ផោដ្ឋព្ពំ ផុសិត្វា និមិត្តគ្គាហី ហោតិ…បេ… ន និមិត្តគ្គាហី ហោតី’’តិ! អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ បញ្ចវិញ្ញាណា កុសលាបិ អកុសលាបីតិ.

បញ្ចវិញ្ញាណា កុសលាបិ អកុសលាបីតិកថា និដ្ឋិតា.

១០. ទសមវគ្គោ

(៩៩) ៥. សាភោគាតិកថា

៥៨៤. បញ្ចវិញ្ញាណា សាភោគាតិ? អាមន្តា. ននុ បញ្ចវិញ្ញាណា ឧប្បន្នវត្ថុកា ឧប្បន្នារម្មណាតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ បញ្ចវិញ្ញាណា ឧប្បន្នវត្ថុកា ឧប្បន្នារម្មណា, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘បញ្ចវិញ្ញាណា សាភោគា’’តិ. ននុ បញ្ចវិញ្ញាណា បុរេជាតវត្ថុកា បុរេជាតារម្មណា អជ្ឈត្តិកវត្ថុកា ពាហិរារម្មណា អសម្ភិន្នវត្ថុកា អសម្ភិន្នារម្មណា នានាវត្ថុកា នានារម្មណា ន អញ្ញមញ្ញស្ស គោចរវិសយំ បច្ចនុភោន្តិ, ន អសមន្នាហារា ឧប្បជ្ជន្តិ, ន អមនសិការា ឧប្បជ្ជន្តិ, ន អព្ពោកិណ្ណា ឧប្បជ្ជន្តិ, ន អបុព្ពំ អចរិមំ ឧប្បជ្ជន្តិ, ននុ បញ្ចវិញ្ញាណា ន អញ្ញមញ្ញស្ស សមនន្តរា ឧប្បជ្ជន្តីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ បញ្ចវិញ្ញាណា ន អញ្ញមញ្ញស្ស សមនន្តរា ឧប្បជ្ជន្តិ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘បញ្ចវិញ្ញាណា សាភោគា’’តិ.

៥៨៥. ចក្ខុវិញ្ញាណំ សាភោគន្តិ? អាមន្តា. ចក្ខុវិញ្ញាណំ សុញ្ញតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ចក្ខុវិញ្ញាណំ សុញ្ញតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. ចក្ខុញ្ច បដិច្ច សុញ្ញតញ្ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ចក្ខុញ្ច បដិច្ច សុញ្ញតញ្ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណន្តិ? អាមន្តា. ‘‘ចក្ខុញ្ច បដិច្ច សុញ្ញតញ្ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណ’’ន្តិ – អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? នត្ថិ…បេ… ‘‘ចក្ខុញ្ច បដិច្ច រូបេ ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណ’’ន្តិ – អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ ‘‘ចក្ខុញ្ច បដិច្ច រូបេ ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណ’’ន្តិ – អត្ថេវ សុត្តន្តោ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ចក្ខុញ្ច បដិច្ច សុញ្ញតញ្ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណ’’ន្តិ.

ចក្ខុវិញ្ញាណំ សាភោគន្តិ? អាមន្តា. ចក្ខុវិញ្ញាណំ អតីតានាគតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ចក្ខុវិញ្ញាណំ សាភោគន្តិ? អាមន្តា. ចក្ខុវិញ្ញាណំ ផស្សំ អារព្ភ…បេ… ផោដ្ឋព្ពំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… មនោវិញ្ញាណំ សាភោគំ, មនោវិញ្ញាណំ សុញ្ញតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. ចក្ខុវិញ្ញាណំ សាភោគំ, ចក្ខុវិញ្ញាណំ សុញ្ញតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… មនោវិញ្ញាណំ សាភោគំ, មនោវិញ្ញាណំ អតីតានាគតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. ចក្ខុវិញ្ញាណំ សាភោគំ, ចក្ខុវិញ្ញាណំ អតីតានាគតំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… មនោវិញ្ញាណំ សាភោគំ, មនោវិញ្ញាណំ ផស្សំ អារព្ភ…បេ… ផោដ្ឋព្ពំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. ចក្ខុវិញ្ញាណំ សាភោគំ, ចក្ខុវិញ្ញាណំ ផស្សំ អារព្ភ…បេ… ផោដ្ឋព្ពំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៥៨៦. ន វត្តព្ពំ – ‘‘បញ្ចវិញ្ញាណា សាភោគា’’តិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ ចក្ខុនា រូបំ ទិស្វា និមិត្តគ្គាហី ហោតិ…បេ… ន និមិត្តគ្គាហី ហោតិ…បេ… កាយេន ផោដ្ឋព្ពំ ផុសិត្វា និមិត្តគ្គាហី ហោតិ…បេ… ន និមិត្តគ្គាហី ហោតី’’តិ! អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ បញ្ចវិញ្ញាណា សាភោគាតិ…បេ….

សាភោគាតិកថា និដ្ឋិតា.

១០. ទសមវគ្គោ

(១០០) ៦. ទ្វីហិសីលេហិកថា

៥៨៧. មគ្គសមង្គី ទ្វីហិ សីលេហិ សមន្នាគតោតិ? អាមន្តា. មគ្គសមង្គី ទ្វីហិ ផស្សេហិ ទ្វីហិ វេទនាហិ ទ្វីហិ សញ្ញាហិ ទ្វីហិ ចេតនាហិ ទ្វីហិ ចិត្តេហិ ទ្វីហិ សទ្ធាហិ ទ្វីហិ វីរិយេហិ ទ្វីហិ សតីហិ ទ្វីហិ សមាធីហិ ទ្វីហិ បញ្ញាហិ សមន្នាគតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

មគ្គសមង្គី លោកិយេន សីលេន សមន្នាគតោតិ? អាមន្តា. មគ្គសមង្គី លោកិយេន ផស្សេន លោកិយាយ វេទនាយ លោកិយាយ បញ្ញាយ លោកិយាយ ចេតនាយ លោកិយេន ចិត្តេន លោកិយាយ សទ្ធាយ លោកិយេន វីរិយេន លោកិយាយ សតិយា លោកិយេន សមាធិនា លោកិយាយ បញ្ញាយ សមន្នាគតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

មគ្គសមង្គី លោកិយេន ច លោកុត្តរេន ច សីលេន សមន្នាគតោតិ? អាមន្តា. មគ្គសមង្គី លោកិយេន ច លោកុត្តរេន ច ផស្សេន សមន្នាគតោ…បេ… លោកិយាយ ច លោកុត្តរាយ ច បញ្ញាយ សមន្នាគតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… មគ្គសមង្គី លោកិយេន សីលេន សមន្នាគតោតិ? អាមន្តា. មគ្គសមង្គី បុថុជ្ជនោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៥៨៨. មគ្គសមង្គី លោកិយាយ សម្មាវាចាយ សមន្នាគតោតិ? អាមន្តា. មគ្គសមង្គី លោកិយាយ សម្មាទិដ្ឋិយា សមន្នាគតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… មគ្គសមង្គី លោកិយាយ សម្មាវាចាយ សមន្នាគតោតិ? អាមន្តា. មគ្គសមង្គី លោកិយេន សម្មាសង្កប្បេន…បេ… លោកិយេន សម្មាវាយាមេន…បេ… លោកិយាយ សម្មាសតិយា…បេ… លោកិយេន សម្មាសមាធិនា សមន្នាគតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… មគ្គសមង្គី លោកិយេន សម្មាកម្មន្តេន…បេ… លោកិយេន សម្មាអាជីវេន សមន្នាគតោតិ? អាមន្តា. មគ្គសមង្គី លោកិយាយ សម្មាទិដ្ឋិយា…បេ… លោកិយេន សម្មាសមាធិនា សមន្នាគតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

មគ្គសមង្គី លោកិយាយ ច លោកុត្តរាយ ច សម្មាវាចាយ សមន្នាគតោតិ? អាមន្តា. មគ្គសមង្គី លោកិយាយ ច លោកុត្តរាយ ច សម្មាទិដ្ឋិយា សមន្នាគតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… មគ្គសមង្គី លោកិយាយ ច លោកុត្តរាយ ច សម្មាវាចាយ សមន្នាគតោតិ? អាមន្តា. មគ្គសមង្គី លោកិយេន ច លោកុត្តរេន ច សម្មាសង្កប្បេន…បេ… លោកិយេន ច លោកុត្តរេន ច សម្មាវាយាមេន …បេ… លោកិយាយ ច លោកុត្តរាយ ច សម្មាសតិយា…បេ… លោកិយេន ច លោកុត្តរេន ច សម្មាសមាធិនា សមន្នាគតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

មគ្គសមង្គី លោកិយេន ច លោកុត្តរេន ច សម្មាកម្មន្តេន…បេ… សម្មាអាជីវេន សមន្នាគតោតិ? អាមន្តា. មគ្គសមង្គី លោកិយាយ ច លោកុត្តរាយ ច សម្មាទិដ្ឋិយា សមន្នាគតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… មគ្គសមង្គី លោកិយេន ច លោកុត្តរេន ច សម្មាអាជីវេន សមន្នាគតោតិ? អាមន្តា. មគ្គសមង្គី លោកិយេន ច លោកុត្តរេន ច សម្មាសង្កប្បេន…បេ… លោកិយេន ច លោកុត្តរេន ច សម្មាសមាធិនា សមន្នាគតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៥៨៩. ន វត្តព្ពំ – ‘‘មគ្គសមង្គី ទ្វីហិ សីលេហិ សមន្នាគតោ’’តិ? អាមន្តា. លោកិយេ សីលេ និរុទ្ធេ មគ្គោ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. ទុស្សីលោ ខណ្ឌសីលោ ឆិន្នសីលោ មគ្គំ ភាវេតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ …បេ… តេន ហិ មគ្គសមង្គី ទ្វីហិ សីលេហិ សមន្នាគតោតិ.

ទ្វីហិសីលេហិកថា និដ្ឋិតា.

១០. ទសមវគ្គោ

(១០១) ៧. សីលំ អចេតសិកន្តិកថា

៥៩០. សីលំ អចេតសិកន្តិ? អាមន្តា. រូបំ…បេ… និព្ពានំ…បេ… ចក្ខាយតនំ …បេ… កាយាយតនំ… រូបាយតនំ…បេ… ផោដ្ឋព្ពាយតនន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សីលំ អចេតសិកន្តិ? អាមន្តា. ផស្សោ អចេតសិកោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ …បេ… សីលំ អចេតសិកន្តិ? អាមន្តា. វេទនា…បេ… សញ្ញា…បេ… ចេតនា…បេ… សទ្ធា…បេ… វីរិយំ…បេ… សតិ…បេ… សមាធិ…បេ… បញ្ញា អចេតសិកាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

ផស្សោ ចេតសិកោតិ? អាមន្តា. សីលំ ចេតសិកន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… វេទនា…បេ… សញ្ញា…បេ… ចេតនា…បេ… សទ្ធា…បេ… វីរិយំ…បេ… សតិ…បេ… សមាធិ…បេ… បញ្ញា ចេតសិកាតិ? អាមន្តា. សីលំ ចេតសិកន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៥៩១. សីលំ អចេតសិកន្តិ? អាមន្តា. អនិដ្ឋផលន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ននុ ឥដ្ឋផលន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ ឥដ្ឋផលំ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘សីលំ អចេតសិក’’ន្តិ.

សទ្ធា ឥដ្ឋផលា, សទ្ធា ចេតសិកាតិ? អាមន្តា. សីលំ ឥដ្ឋផលំ, សីលំ ចេតសិកន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… វីរិយំ…បេ… សតិ…បេ… សមាធិ…បេ… បញ្ញា ឥដ្ឋផលា, បញ្ញា ចេតសិកាតិ? អាមន្តា. សីលំ ឥដ្ឋផលំ, សីលំ ចេតសិកន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

សីលំ ឥដ្ឋផលំ, សីលំ អចេតសិកន្តិ? អាមន្តា. សទ្ធា ឥដ្ឋផលា, សទ្ធា អចេតសិកាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សីលំ ឥដ្ឋផលំ, សីលំ អចេតសិកន្តិ? អាមន្តា. វីរិយំ…បេ… សតិ…បេ… សមាធិ…បេ… បញ្ញា ឥដ្ឋផលា, បញ្ញា អចេតសិកាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៥៩២. សីលំ អចេតសិកន្តិ? អាមន្តា. អផលំ អវិបាកន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ននុ សផលំ សវិបាកន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ សផលំ សវិបាកំ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘សីលំ អចេតសិក’’ន្តិ…បេ….

ចក្ខាយតនំ អចេតសិកំ អវិបាកន្តិ? អាមន្តា. សីលំ អចេតសិកំ អវិបាកន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សោតាយតនំ…បេ… កាយាយតនំ …បេ… រូបាយតនំ…បេ… ផោដ្ឋព្ពាយតនំ អចេតសិកំ អវិបាកន្តិ? អាមន្តា. សីលំ អចេតសិកំ អវិបាកន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

សីលំ អចេតសិកំ សវិបាកន្តិ? អាមន្តា. ចក្ខាយតនំ អចេតសិកំ សវិបាកន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សីលំ អចេតសិកំ សវិបាកន្តិ? អាមន្តា. សោតាយតនំ…បេ… កាយាយតនំ… រូបាយតនំ…បេ… ផោដ្ឋព្ពាយតនំ អចេតសិកំ សវិបាកន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៥៩៣. សម្មាវាចា អចេតសិកាតិ? អាមន្តា. សម្មាទិដ្ឋិ អចេតសិកាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សម្មាវាចា អចេតសិកាតិ? អាមន្តា. សម្មាសង្កប្បោ…បេ… សម្មាវាយាមោ…បេ… សម្មាសតិ…បេ… សម្មាសមាធិ អចេតសិកោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សម្មាកម្មន្តោ…បេ… សម្មាអាជីវោ អចេតសិកោតិ? អាមន្តា. សម្មាទិដ្ឋិ អចេតសិកាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សម្មាអាជីវោ អចេតសិកោតិ? អាមន្តា. សម្មាសង្កប្បោ… សម្មាវាយាមោ… សម្មាសតិ… សម្មាសមាធិ អចេតសិកោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

សម្មាទិដ្ឋិ ចេតសិកាតិ? អាមន្តា. សម្មាវាចា ចេតសិកាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សម្មាទិដ្ឋិ ចេតសិកាតិ? អាមន្តា. សម្មាកម្មន្តោ…បេ… សម្មាអាជីវោ ចេតសិកោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សម្មាសង្កប្បោ…បេ… សម្មាវាយាមោ…បេ… សម្មាសតិ…បេ… សម្មាសមាធិ ចេតសិកោតិ? អាមន្តា. សម្មាវាចា ចេតសិកាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សម្មាសមាធិ ចេតសិកោតិ? អាមន្តា. សម្មាកម្មន្តោ…បេ… សម្មាអាជីវោ ចេតសិកោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៥៩៤. ន វត្តព្ពំ – ‘‘សីលំ អចេតសិក’’ន្តិ? អាមន្តា. សីលេ ឧប្បជ្ជិត្វា និរុទ្ធេ ទុស្សីលោ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ. តេន ហិ សីលំ អចេតសិកន្តិ.

សីលំ អចេតសិកន្តិកថា និដ្ឋិតា.

១០. ទសមវគ្គោ

(១០២) ៨. សីលំ ន ចិត្តានុបរិវត្តីតិកថា

៥៩៥. សីលំ ន ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? អាមន្តា. រូបំ… និព្ពានំ… ចក្ខាយតនំ…បេ… ផោដ្ឋព្ពាយតនន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សីលំ ន ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? អាមន្តា. ផស្សោ ន ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សីលំ ន ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? អាមន្តា. វេទនា…បេ… សញ្ញា… ចេតនា… សទ្ធា… វីរិយំ… សតិ… សមាធិ…បេ… បញ្ញា ន ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

ផស្សោ ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? អាមន្តា. សីលំ ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… វេទនា…បេ… សញ្ញា… ចេតនា … សទ្ធា… វីរិយំ… សតិ… សមាធិ…បេ… បញ្ញា ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? អាមន្តា. សីលំ ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៥៩៦. សម្មាវាចា ន ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? អាមន្តា. សម្មាទិដ្ឋិ ន ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សម្មាវាចា ន ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? អាមន្តា. សម្មាសង្កប្បោ… សម្មាវាយាមោ… សម្មាសតិ…បេ… សម្មាសមាធិ ន ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

សម្មាកម្មន្តោ…បេ… សម្មាអាជីវោ ន ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? អាមន្តា. សម្មាទិដ្ឋិ ន ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សម្មាអាជីវោ ន ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? អាមន្តា. សម្មាសង្កប្បោ… សម្មាវាយាមោ… សម្មាសតិ…បេ… សម្មាសមាធិ ន ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

សម្មាទិដ្ឋិ ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? អាមន្តា. សម្មាវាចា ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សម្មាទិដ្ឋិ ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? អាមន្តា. សម្មាកម្មន្តោ…បេ… សម្មាអាជីវោ ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

សម្មាសង្កប្បោ … សម្មាវាយាមោ… សម្មាសតិ…បេ… សម្មាសមាធិ ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? អាមន្តា. សម្មាវាចា ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សម្មាសមាធិ ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? អាមន្តា. សម្មាកម្មន្តោ…បេ… សម្មាអាជីវោ ចិត្តានុបរិវត្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៥៩៧. ន វត្តព្ពំ – ‘‘សីលំ ន ចិត្តានុបរិវត្តី’’តិ? អាមន្តា. សីលេ ឧប្បជ្ជិត្វា និរុទ្ធេ ទុស្សីលោ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ. តេន ហិ សីលំ ន ចិត្តានុបរិវត្តីតិ.

សីលំ ន ចិត្តានុបរិវត្តីតិកថា និដ្ឋិតា.

១០. ទសមវគ្គោ

(១០៣) ៩. សមាទានហេតុកថា

៥៩៨. សមាទានហេតុកំ សីលំ វឌ្ឍតីតិ? អាមន្តា. សមាទានហេតុកោ ផស្សោ វឌ្ឍតិ, វេទនា វឌ្ឍតិ, សញ្ញា វឌ្ឍតិ, ចេតនា វឌ្ឍតិ, ចិត្តំ វឌ្ឍតិ, សទ្ធា វឌ្ឍតិ, វីរិយំ វឌ្ឍតិ, សតិ វឌ្ឍតិ, សមាធិ វឌ្ឍតិ, បញ្ញា វឌ្ឍតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

សមាទានហេតុកំ សីលំ វឌ្ឍតីតិ? អាមន្តា. លតា វិយ វឌ្ឍតិ, មាលុវា វិយ វឌ្ឍតិ, រុក្ខោ វិយ វឌ្ឍតិ, តិណំ វិយ វឌ្ឍតិ, មុញ្ជបុញ្ជោ វិយ វឌ្ឍតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៥៩៩. សមាទានហេតុកំ សីលំ វឌ្ឍតីតិ? អាមន្តា. សីលំ សមាទិយិត្វា កាមវិតក្កំ វិតក្កេន្តស្ស ព្យាបាទវិតក្កំ វិតក្កេន្តស្ស វិហិំសាវិតក្កំ វិតក្កេន្តស្ស សីលំ វឌ្ឍតីតិ? អាមន្តា. ទ្វិន្នំ ផស្សានំ…បេ… ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ទ្វិន្នំ ផស្សានំ…បេ… ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? អាមន្តា. កុសលាកុសលា សាវជ្ជានវជ្ជា ហីនបណីតា កណ្ហសុក្កសប្បដិភាគា ធម្មា សម្មុខីភាវំ អាគច្ឆន្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

កុសលាកុសលា សាវជ្ជានវជ្ជា ហីនបណីតា កណ្ហសុក្កសប្បដិភាគា ធម្មា សម្មុខីភាវំ អាគច្ឆន្តីតិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘ចត្តារិមានិ, ភិក្ខវេ, សុវិទូរវិទូរានិ! កតមានិ ចត្តារិ? នភញ្ច, ភិក្ខវេ, បថវី ច – ឥទំ បឋមំ សុវិទូរវិទូរំ…បេ… តស្មា សតំ ធម្មោ អសព្ភិ អារកា’’តិ. អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ ន វត្តព្ពំ – ‘‘កុសលាកុសលា សាវជ្ជានវជ្ជា ហីនបណីតា កណ្ហសុក្កសប្បដិភាគា ធម្មា សម្មុខីភាវំ អាគច្ឆន្តី’’តិ.

៦០០. ន វត្តព្ពំ – ‘‘សមាទានហេតុកំ សីលំ វឌ្ឍតី’’តិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘អារាមរោបា វនរោបា…បេ… ធម្មដ្ឋា សីលសម្បន្នា តេ ជនា សគ្គគាមិនោ’’តិ. អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ សមាទានហេតុកំ សីលំ វឌ្ឍតីតិ.

សមាទានហេតុកថា និដ្ឋិតា.

១០. ទសមវគ្គោ

(១០៤) ១០. វិញ្ញត្តិ សីលន្តិកថា

៦០១. វិញ្ញត្តិ សីលន្តិ? អាមន្តា. បាណាតិបាតា វេរមណីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អទិន្នាទានា វេរមណីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… កាមេសុមិច្ឆាចារា វេរមណីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ …បេ… មុសាវាទា វេរមណីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សុរាមេរយមជ្ជបមាទដ្ឋានា វេរមណីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អភិវាទនំ សីលំ, បច្ចុដ្ឋានំ សីលំ, អញ្ជលិកម្មំ សីលំ, សាមីចិកម្មំ សីលំ, អាសនាភិហារោ សីលំ, សេយ្យាភិហារោ សីលំ, បាទោទកាភិហារោ សីលំ, បាទកថលិកាភិហារោ សីលំ, ន្ហានេ បិដ្ឋិបរិកម្មំ សីលន្តិ? អាមន្តា. បាណាតិបាតា វេរមណីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សុរាមេរយមជ្ជបមាទដ្ឋានា វេរមណីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៦០២. ន វត្តព្ពំ – ‘‘វិញ្ញត្តិ សីល’’ន្តិ? អាមន្តា. ទុស្សិល្យន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… តេន ហិ វិញ្ញត្តិ សីលន្តិ.

វិញ្ញត្តិ សីលន្តិកថា និដ្ឋិតា.

១០. ទសមវគ្គោ

(១០៥) ១១. អវិញ្ញត្តិ ទុស្សិល្យន្តិកថា

៦០៣. អវិញ្ញត្តិ ទុស្សិល្យន្តិ? អាមន្តា. បាណាតិបាតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អទិន្នាទានន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… កាមេសុមិច្ឆាចារោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… មុសាវាទោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សុរាមេរយមជ្ជបមាទដ្ឋានន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

បាបកម្មំ សមាទិយិត្វា ទានំ ទទន្តស្ស បុញ្ញញ្ច អបុញ្ញញ្ច ឧភោ វឌ្ឍន្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… បុញ្ញញ្ច អបុញ្ញញ្ច ឧភោ វឌ្ឍន្តីតិ? អាមន្តា. ទ្វិន្នំ ផស្សានំ…បេ… ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ទ្វិន្នំ ផស្សានំ…បេ… ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? អាមន្តា. កុសលាកុសលា សាវជ្ជានវជ្ជា ហីនបណីតា កណ្ហសុក្កសប្បដិភាគា ធម្មា សម្មុខីភាវំ អាគច្ឆន្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៦០៤. ន វត្តព្ពំ – ‘‘អវិញ្ញត្តិ ទុស្សិល្យ’’ន្តិ? អាមន្តា. ននុ បាបកម្មំ សមាទិន្នោ អាសីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ បាបកម្មំ សមាទិន្នោ អាសិ, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អវិញ្ញត្តិ ទុស្សិល្យ’’ន្តិ.

អវិញ្ញត្តិ ទុស្សិល្យន្តិកថា និដ្ឋិតា.

ទសមវគ្គោ.

តស្សុទ្ទានំ –

ឧបបត្តេសិយេ បញ្ចក្ខន្ធេ អនិរុទ្ធេ កិរិយា បញ្ចក្ខន្ធា ឧប្បជ្ជន្តិ, មគ្គសមង្គិស្ស រូបំ មគ្គោ, បញ្ចវិញ្ញាណសមង្គិស្ស អត្ថិ មគ្គភាវនា, បញ្ចវិញ្ញាណា កុសលាបិ អកុសលាបិ, បញ្ចវិញ្ញាណា សាភោគា, មគ្គសមង្គី ទ្វីហិ សីលេហិ សមន្នាគតោ, សីលំ អចេតសិកំ, សីលំ ន ចិត្តានុបរិវត្តិ, សមាទានហេតុកំ សីលំ វឌ្ឍតីតិ, វិញ្ញត្តិសីលំ អវិញ្ញត្តិ ទុស្សិល្យន្តិ.

ទុតិយោ បណ្ណាសកោ.

តស្សុទ្ទានំ –

និយាមសង្គហគតានិសំសតា ច និរោធោតិ [និយាម សង្គហគតានិសំសតា អត្ថិ បញ្ចវោការភវោ និរោធោ មគ្គសមង្គិស្ស បញ្ចវោការភវោតិ (សី. ស្យា. ក.), និយាម សង្គហ គតានិសំសតា អត្ថិ បញ្ចវោការភវោ មគ្គសមង្គិស្ស នោ បញ្ចវោការភវោ (បី.)].