៩. នវមវគ្គោ

(៨៤) ១. អានិសំសទស្សាវីកថា

៥៤៧. អានិសំសទស្សាវិស្ស សំយោជនានំ បហានន្តិ? អាមន្តា. ននុ សង្ខារេ អនិច្ចតោ មនសិករោតោ សំយោជនា បហីយន្តីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ សង្ខារេ អនិច្ចតោ មនសិករោតោ សំយោជនា បហីយន្តិ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អានិសំសទស្សាវិស្ស សំយោជនានំ បហាន’’ន្តិ.

ននុ សង្ខារេ ទុក្ខតោ…បេ… រោគតោ… គណ្ឌតោ… សល្លតោ… អឃតោ… អាពាធតោ… បរតោ… បលោកតោ… ឦតិតោ… ឧបទ្ទវតោ… ភយតោ… ឧបសគ្គតោ… ចលតោ… បភង្គុតោ… អទ្ធុវតោ… អតាណតោ… អលេណតោ… អសរណតោ… អសរណីភូតតោ… រិត្តតោ… តុច្ឆតោ… សុញ្ញតោ… អនត្តតោ… អាទីនវតោ…បេ… វិបរិណាមធម្មតោ មនសិករោតោ សំយោជនា បហីយន្តីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ សង្ខារេ វិបរិណាមធម្មតោ មនសិករោតោ សំយោជនា បហីយន្តិ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អានិសំសទស្សាវិស្ស សំយោជនានំ បហាន’’ន្តិ.

សង្ខារេ ច អនិច្ចតោ មនសិ ករោតិ និព្ពានេ ច អានិសំសទស្សាវី ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សង្ខារេ ច អនិច្ចតោ មនសិ ករោតិ និព្ពានេ ច អានិសំសទស្សាវី ហោតីតិ? អាមន្តា. ទ្វិន្នំ ផស្សានំ…បេ… ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សង្ខារេ ច ទុក្ខតោ…បេ… វិបរិណាមធម្មតោ មនសិ ករោតិ និព្ពានេ ច អានិសំសទស្សាវី ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សង្ខារេ ច វិបរិណាមធម្មតោ មនសិ ករោតិ និព្ពានេ ច អានិសំសទស្សាវី ហោតីតិ? អាមន្តា. ទ្វិន្នំ ផស្សានំ…បេ… ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៥៤៨. ន វត្តព្ពំ – ‘‘អានិសំសទស្សាវិស្ស សំយោជនានំ បហាន’’ន្តិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ និព្ពានេ សុខានុបស្សី វិហរតិ សុខសញ្ញី សុខបដិសំវេទី, សតតំ សមិតំ អព្ពោកិណ្ណំ ចេតសា អធិមុច្ចមានោ បញ្ញាយ បរិយោគាហមានោ’’តិ [អ. និ. ៧.១៩]! អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ អានិសំសទស្សាវិស្ស សំយោជនានំ បហានន្តិ.

អានិសំសទស្សាវីកថា និដ្ឋិតា.

៩. នវមវគ្គោ

(៨៥) ២. អមតារម្មណកថា

៥៤៩. អមតារម្មណំ សំយោជនន្តិ? អាមន្តា. អមតំ សំយោជនិយំ គន្ថនិយំ ឱឃនិយំ យោគនិយំ នីវរណិយំ បរាមដ្ឋំ ឧបាទានិយំ សំកិលេសិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ននុ អមតំ អសំយោជនិយំ អគន្ថនិយំ…បេ… អសំកិលេសិយន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អមតំ អសំយោជនិយំ…បេ… អសំកិលេសិយំ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អមតារម្មណំ សំយោជន’’ន្តិ.

អមតំ អារព្ភ រាគោ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. អមតំ រាគដ្ឋានិយំ រជនិយំ កមនិយំ មទនិយំ ពន្ធនិយំ មុច្ឆនិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ននុ អមតំ ន រាគដ្ឋានិយំ ន រជនិយំ ន កមនិយំ ន មទនិយំ ន ពន្ធនិយំ ន មុច្ឆនិយន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អមតំ ន រាគដ្ឋានិយំ ន រជនិយំ ន កមនិយំ ន មទនិយំ ន ពន្ធនិយំ ន មុច្ឆនិយំ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អមតំ អារព្ភ រាគោ ឧប្បជ្ជតី’’តិ.

អមតំ អារព្ភ ទោសោ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. អមតំ ទោសដ្ឋានិយំ កោបដ្ឋានិយំ បដិឃដ្ឋានិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ននុ អមតំ ន ទោសដ្ឋានិយំ ន កោបដ្ឋានិយំ ន បដិឃដ្ឋានិយន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អមតំ ន ទោសដ្ឋានិយំ ន កោបដ្ឋានិយំ ន បដិឃដ្ឋានិយំ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អមតំ អារព្ភ ទោសោ ឧប្បជ្ជតី’’តិ.

អមតំ អារព្ភ មោហោ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. អមតំ មោហដ្ឋានិយំ អញ្ញាណករណំ អចក្ខុករណំ បញ្ញានិរោធិយំ វិឃាតបក្ខិយំ អនិព្ពានសំវត្តនិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ននុ អមតំ ន មោហដ្ឋានិយំ ន អញ្ញាណករណំ ន អចក្ខុករណំ បញ្ញាពុទ្ធិយំ អវិឃាតបក្ខិយំ និព្ពានសំវត្តនិយន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អមតំ ន មោហដ្ឋានិយំ ន អញ្ញាណករណំ…បេ… និព្ពានសំវត្តនិយំ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អមតំ អារព្ភ មោហោ ឧប្បជ្ជតី’’តិ.

៥៥០. រូបំ អារព្ភ សំយោជនា ឧប្បជ្ជន្តិ, រូបំ សំយោជនិយំ គន្ថនិយំ…បេ… សំកិលេសិយន្តិ? អាមន្តា. អមតំ អារព្ភ សំយោជនា ឧប្បជ្ជន្តិ, អមតំ សំយោជនិយំ…បេ… សំកិលេសិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

រូបំ អារព្ភ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ, រូបំ រាគដ្ឋានិយំ រជនិយំ កមនិយំ មទនិយំ ពន្ធនិយំ មុច្ឆនិយន្តិ? អាមន្តា. អមតំ អារព្ភ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ, អមតំ រាគដ្ឋានិយំ…បេ… មុច្ឆនិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

រូបំ អារព្ភ ទោសោ ឧប្បជ្ជតិ, រូបំ ទោសដ្ឋានិយំ កោបដ្ឋានិយំ បដិឃដ្ឋានិយន្តិ? អាមន្តា. អមតំ អារព្ភ ទោសោ ឧប្បជ្ជតិ, អមតំ ទោសដ្ឋានិយំ កោបដ្ឋានិយំ បដិឃដ្ឋានិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

រូបំ អារព្ភ មោហោ ឧប្បជ្ជតិ, រូបំ មោហដ្ឋានិយំ អញ្ញាណករណំ…បេ… អនិព្ពានសំវត្តនិយន្តិ? អាមន្តា. អមតំ អារព្ភ មោហោ ឧប្បជ្ជតិ, អមតំ មោហដ្ឋានិយំ អញ្ញាណករណំ…បេ… អនិព្ពានសំវត្តនិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អមតំ អារព្ភ សំយោជនា ឧប្បជ្ជន្តិ, អមតំ អសំយោជនិយំ អគន្ថនិយំ អនោឃនិយំ អយោគនិយំ អនីវរណិយំ អបរាមដ្ឋំ អនុបាទានិយំ អសំកិលេសិយន្តិ? អាមន្តា. រូបំ អារព្ភ សំយោជនា ឧប្បជ្ជន្តិ, រូបំ អសំយោជនិយំ អគន្ថនិយំ…បេ… អសំកិលេសិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អមតំ អារព្ភ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ, អមតំ ន រាគដ្ឋានិយំ ន រជនិយំ ន កមនិយំ ន មទនិយំ ន ពន្ធនិយំ ន មុច្ឆនិយន្តិ? អាមន្តា. រូបំ អារព្ភ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ, រូបំ ន រាគដ្ឋានិយំ…បេ… ន មុច្ឆនិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អមតំ អារព្ភ ទោសោ ឧប្បជ្ជតិ, អមតំ ន ទោសដ្ឋានិយំ ន កោបដ្ឋានិយំ ន បដិឃដ្ឋានិយន្តិ? អាមន្តា. រូបំ អារព្ភ ទោសោ ឧប្បជ្ជតិ, រូបំ ន ទោសដ្ឋានិយំ ន កោបដ្ឋានិយំ ន បដិឃដ្ឋានិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អមតំ អារព្ភ មោហោ ឧប្បជ្ជតិ, អមតំ ន មោហដ្ឋានិយំ ន អញ្ញាណករណំ…បេ… និព្ពានសំវត្តនិយន្តិ? អាមន្តា. រូបំ អារព្ភ មោហោ ឧប្បជ្ជតិ, រូបំ ន មោហដ្ឋានិយំ ន អញ្ញាណករណំ…បេ… និព្ពានសំវត្តនិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៥៥១. ន វត្តព្ពំ – ‘‘អមតារម្មណំ សំយោជន’’ន្តិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘និព្ពានំ និព្ពានតោ សញ្ជានាតិ, និព្ពានំ និព្ពានតោ សញ្ជានិត្វា និព្ពានំ មញ្ញតិ, និព្ពានស្មិំ មញ្ញតិ, និព្ពានតោ មញ្ញតិ, និព្ពានំ មេតិ មញ្ញតិ, និព្ពានំ អភិនន្ទតី’’តិ [ម. និ. ១.៦]! អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ អមតារម្មណំ សំយោជនន្តិ.

អមតារម្មណកថា និដ្ឋិតា.

៩. នវមវគ្គោ

(៨៦) ៣. រូបំ សារម្មណន្តិកថា

៥៥២. រូបំ សារម្មណន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា អាភោគោ សមន្នាហារោ មនសិការោ ចេតនា បត្ថនា បណិធីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ននុ នត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា អាភោគោ…បេ… បណិធីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ នត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា អាភោគោ…បេ… បណិធិ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘រូបំ សារម្មណ’’ន្តិ.

ផស្សោ សារម្មណោ, អត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា អាភោគោ…បេ… បណិធីតិ? អាមន្តា. រូបំ សារម្មណំ, អត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា អាភោគោ…បេ… បណិធីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

វេទនា…បេ… សញ្ញា ចេតនា ចិត្តំ សទ្ធា វីរិយំ សតិ សមាធិ បញ្ញា រាគោ ទោសោ មោហោ មានោ ទិដ្ឋិ វិចិកិច្ឆា ថិនំ ឧទ្ធច្ចំ អហិរិកំ…បេ… អនោត្តប្បំ សារម្មណំ, អត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា អាភោគោ…បេ… បណិធីតិ? អាមន្តា. រូបំ សារម្មណំ, អត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា អាភោគោ…បេ… បណិធីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

រូបំ សារម្មណំ, នត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា អាភោគោ…បេ… បណិធីតិ? អាមន្តា. ផស្សោ សារម្មណោ, នត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា អាភោគោ…បេ… បណិធីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

រូបំ សារម្មណំ, នត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា អាភោគោ…បេ… បណិធីតិ? អាមន្តា. វេទនា…បេ… អនោត្តប្បំ សារម្មណំ, នត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា អាភោគោ…បេ… បណិធីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៥៥៣. ន វត្តព្ពំ – ‘‘រូបំ សារម្មណ’’ន្តិ? អាមន្តា. ននុ រូបំ សប្បច្ចយន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ រូបំ សប្បច្ចយំ, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘រូបំ សារម្មណ’’ន្តិ.

រូបំ សារម្មណន្តិកថា និដ្ឋិតា.

៩. នវមវគ្គោ

(៨៧) ៤. អនុសយា អនារម្មណកថា

៥៥៤. អនុសយា អនារម្មណាតិ? អាមន្តា. រូបំ និព្ពានំ ចក្ខាយតនំ…បេ… ផោដ្ឋព្ពាយតនន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

កាមរាគានុសយោ អនារម្មណោតិ? អាមន្តា. កាមរាគោ កាមរាគបរិយុដ្ឋានំ កាមរាគសំយោជនំ កាមោឃោ កាមយោគោ កាមច្ឆន្ទនីវរណំ អនារម្មណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… កាមរាគោ កាមរាគបរិយុដ្ឋានំ កាមរាគសំយោជនំ កាមោឃោ កាមយោគោ កាមច្ឆន្ទនីវរណំ សារម្មណន្តិ? អាមន្តា. កាមរាគានុសយោ សារម្មណោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

កាមរាគានុសយោ អនារម្មណោតិ? អាមន្តា. កតមក្ខន្ធបរិយាបន្នោតិ? សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នោតិ. សង្ខារក្ខន្ធោ អនារម្មណោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សង្ខារក្ខន្ធោ អនារម្មណោតិ? អាមន្តា. វេទនាក្ខន្ធោ សញ្ញាក្ខន្ធោ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ អនារម្មណោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

កាមរាគានុសយោ សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នោ អនារម្មណោតិ? អាមន្តា. កាមរាគោ សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នោ អនារម្មណោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… កាមរាគោ សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នោ សារម្មណោតិ? អាមន្តា. កាមរាគានុសយោ សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នោ សារម្មណោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

កាមរាគានុសយោ សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នោ អនារម្មណោ, កាមរាគោ សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នោ សារម្មណោតិ? អាមន្តា. សង្ខារក្ខន្ធោ ឯកទេសោ សារម្មណោ ឯកទេសោ អនារម្មណោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សង្ខារក្ខន្ធោ ឯកទេសោ សារម្មណោ ឯកទេសោ អនារម្មណោតិ? អាមន្តា. វេទនាក្ខន្ធោ សញ្ញាក្ខន្ធោ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ ឯកទេសោ សារម្មណោ ឯកទេសោ អនារម្មណោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៥៥៥. បដិឃានុសយោ មានានុសយោ ទិដ្ឋានុសយោ វិចិកិច្ឆានុសយោ ភវរាគានុសយោ អវិជ្ជានុសយោ អនារម្មណោតិ? អាមន្តា. អវិជ្ជា អវិជ្ជោឃោ អវិជ្ជាយោគោ អវិជ្ជានុសយោ អវិជ្ជាបរិយុដ្ឋានំ អវិជ្ជាសំយោជនំ អវិជ្ជានីវរណំ អនារម្មណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អវិជ្ជា អវិជ្ជោឃោ…បេ… អវិជ្ជានីវរណំ សារម្មណន្តិ? អាមន្តា. អវិជ្ជានុសយោ សារម្មណោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អវិជ្ជានុសយោ អនារម្មណោតិ? អាមន្តា. កតមក្ខន្ធបរិយាបន្នោតិ? សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នោតិ. សង្ខារក្ខន្ធោ អនារម្មណោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សង្ខារក្ខន្ធោ អនារម្មណោតិ? អាមន្តា. វេទនាក្ខន្ធោ សញ្ញាក្ខន្ធោ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ អនារម្មណោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អវិជ្ជានុសយោ សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នោ អនារម្មណោតិ? អាមន្តា. អវិជ្ជា សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នា អនារម្មណាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អវិជ្ជា សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នា សារម្មណាតិ? អាមន្តា. អវិជ្ជានុសយោ សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នោ សារម្មណោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អវិជ្ជានុសយោ សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នោ អនារម្មណោ, អវិជ្ជា សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នា សារម្មណាតិ? អាមន្តា. សង្ខារក្ខន្ធោ ឯកទេសោ សារម្មណោ ឯកទេសោ អនារម្មណោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សង្ខារក្ខន្ធោ ឯកទេសោ សារម្មណោ ឯកទេសោ អនារម្មណោតិ? អាមន្តា. វេទនាក្ខន្ធោ សញ្ញាក្ខន្ធោ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ ឯកទេសោ សារម្មណោ ឯកទេសោ អនារម្មណោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៥៥៦. ន វត្តព្ពំ – ‘‘អនុសយា អនារម្មណា’’តិ? អាមន្តា. បុថុជ្ជនោ កុសលាព្យាកតេ ចិត្តេ វត្តមានេ សានុសយោតិ វត្តព្ពោតិ? អាមន្តា. អត្ថិ តេសំ អនុសយានំ អារម្មណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… តេន ហិ អនុសយា អនារម្មណាតិ. បុថុជ្ជនោ កុសលាព្យាកតេ ចិត្តេ វត្តមានេ សរាគោតិ វត្តព្ពោតិ? អាមន្តា. អត្ថិ តស្ស រាគស្ស អារម្មណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ…. តេន ហិ រាគោ អនារម្មណោតិ.

អនុសយា អនារម្មណាតិកថា និដ្ឋិតា.

៩. នវមវគ្គោ

(៨៨) ៥. ញាណំ អនារម្មណន្តិកថា

៥៥៧. ញាណំ អនារម្មណន្តិ? អាមន្តា. រូបំ និព្ពានំ ចក្ខាយតនំ…បេ… ផោដ្ឋព្ពាយតនន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ញាណំ អនារម្មណន្តិ? អាមន្តា. បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ សម្មាទិដ្ឋិ ធម្មវិចយសម្ពោជ្ឈង្គោ អនារម្មណោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ សម្មាទិដ្ឋិ ធម្មវិចយសម្ពោជ្ឈង្គោ សារម្មណោតិ? អាមន្តា. ញាណំ សារម្មណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

ញាណំ អនារម្មណន្តិ? អាមន្តា. កតមក្ខន្ធបរិយាបន្នន្តិ? សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នន្តិ. សង្ខារក្ខន្ធោ អនារម្មណោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សង្ខារក្ខន្ធោ អនារម្មណោតិ? អាមន្តា. វេទនាក្ខន្ធោ សញ្ញាក្ខន្ធោ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ អនារម្មណោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ញាណំ សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នំ អនារម្មណន្តិ? អាមន្តា. បញ្ញា សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នា អនារម្មណាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… បញ្ញា សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នា សារម្មណាតិ? អាមន្តា. ញាណំ សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នំ សារម្មណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

ញាណំ សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នំ អនារម្មណំ, បញ្ញា សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នា សារម្មណាតិ? អាមន្តា. សង្ខារក្ខន្ធោ ឯកទេសោ សារម្មណោ ឯកទេសោ អនារម្មណោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សង្ខារក្ខន្ធោ ឯកទេសោ សារម្មណោ ឯកទេសោ អនារម្មណោតិ? អាមន្តា. វេទនាក្ខន្ធោ សញ្ញាក្ខន្ធោ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ ឯកទេសោ សារម្មណោ ឯកទេសោ អនារម្មណោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៥៥៨. ន វត្តព្ពំ – ‘‘ញាណំ អនារម្មណ’’ន្តិ? អាមន្តា. អរហា ចក្ខុវិញ្ញាណសមង្គី ញាណីតិ វត្តព្ពោតិ? អាមន្តា. អត្ថិ តស្ស ញាណស្ស អារម្មណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… តេន ហិ ញាណំ អនារម្មណន្តិ. អរហា ចក្ខុវិញ្ញាណសមង្គី បញ្ញវាតិ វត្តព្ពោតិ? អាមន្តា. អត្ថិ តាយ បញ្ញាយ អារម្មណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ…. តេន ហិ បញ្ញា អនារម្មណាតិ.

ញាណំ អនារម្មណន្តិកថា និដ្ឋិតា.

៩. នវមវគ្គោ

(៨៩) ៦. អតីតានាគតារម្មណកថា

៥៥៩. អតីតារម្មណំ ចិត្តំ អនារម្មណន្តិ? អាមន្តា. ននុ អតីតារម្មណន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អតីតារម្មណំ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អតីតារម្មណំ ចិត្តំ អនារម្មណ’’ន្តិ. អតីតារម្មណំ ចិត្តំ អនារម្មណន្តិ មិច្ឆា. ហញ្ចិ វា បន អនារម្មណំ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អតីតារម្មណ’’ន្តិ. អនារម្មណំ អតីតារម្មណន្តិ មិច្ឆា.

អតីតារម្មណំ ចិត្តំ អនារម្មណន្តិ? អាមន្តា. ននុ អតីតំ អារព្ភ អត្ថិ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អតីតំ អារព្ភ អត្ថិ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធិ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អតីតារម្មណំ ចិត្តំ អនារម្មណ’’ន្តិ.

៥៦០. អនាគតារម្មណំ ចិត្តំ អនារម្មណន្តិ? អាមន្តា. ននុ អនាគតារម្មណន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អនាគតារម្មណំ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អនាគតារម្មណំ ចិត្តំ អនារម្មណ’’ន្តិ. អនាគតារម្មណំ ចិត្តំ អនារម្មណន្តិ មិច្ឆា. ហញ្ចិ វា បន អនារម្មណំ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អនាគតារម្មណ’’ន្តិ. អនារម្មណំ អនាគតារម្មណន្តិ មិច្ឆា.

អនាគតារម្មណំ ចិត្តំ អនារម្មណន្តិ? អាមន្តា. ននុ អនាគតំ អារព្ភ អត្ថិ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អនាគតំ អារព្ភ អត្ថិ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធិ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អនាគតារម្មណំ ចិត្តំ អនារម្មណ’’ន្តិ.

បច្ចុប្បន្នំ អារព្ភ អត្ថិ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធិ, បច្ចុប្បន្នារម្មណំ ចិត្តំ សារម្មណន្តិ? អាមន្តា. អតីតំ អារព្ភ អត្ថិ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធិ, អតីតារម្មណំ ចិត្តំ សារម្មណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… បច្ចុប្បន្នំ អារព្ភ អត្ថិ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធិ, បច្ចុប្បន្នារម្មណំ ចិត្តំ សារម្មណន្តិ? អាមន្តា. អនាគតំ អារព្ភ អត្ថិ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធិ, អនាគតារម្មណំ ចិត្តំ សារម្មណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អតីតំ អារព្ភ អត្ថិ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធិ, អតីតារម្មណំ ចិត្តំ អនារម្មណន្តិ? អាមន្តា. បច្ចុប្បន្នំ អារព្ភ អត្ថិ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធិ, បច្ចុប្បន្នារម្មណំ ចិត្តំ អនារម្មណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អនាគតំ អារព្ភ អត្ថិ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធិ, អនាគតារម្មណំ ចិត្តំ អនារម្មណន្តិ? អាមន្តា. បច្ចុប្បន្នំ អារព្ភ អត្ថិ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធិ, បច្ចុប្បន្នារម្មណំ ចិត្តំ អនារម្មណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៥៦១. ន វត្តព្ពំ – ‘‘អតីតានាគតារម្មណំ ចិត្តំ អនារម្មណ’’ន្តិ? អាមន្តា. ននុ អតីតានាគតំ នត្ថីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អតីតានាគតំ នត្ថិ, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អតីតានាគតារម្មណំ ចិត្តំ អនារម្មណ’’ន្តិ…បេ….

អតីតានាគតារម្មណកថា និដ្ឋិតា.

៩. នវមវគ្គោ

(៩០) ៧. វិតក្កានុបតិតកថា

៥៦២. សព្ពំ ចិត្តំ វិតក្កានុបតិតន្តិ? អាមន្តា. សព្ពំ ចិត្តំ វិចារានុបតិតំ បីតានុបតិតំ សុខានុបតិតំ ទុក្ខានុបតិតំ សោមនស្សានុបតិតំ ទោមនស្សានុបតិតំ ឧបេក្ខានុបតិតំ សទ្ធានុបតិតំ វីរិយានុបតិតំ សតានុបតិតំ សមាធានុបតិតំ បញ្ញានុបតិតំ រាគានុបតិតំ ទោសានុបតិតំ…បេ… អនោត្តប្បានុបតិតន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

សព្ពំ ចិត្តំ វិតក្កានុបតិតន្តិ? អាមន្តា. ននុ អត្ថិ អវិតក្កោ វិចារមត្តោ សមាធីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អត្ថិ អវិតក្កោ វិចារមត្តោ សមាធិ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘សព្ពំ ចិត្តំ វិតក្កានុបតិត’’ន្តិ.

សព្ពំ ចិត្តំ វិតក្កានុបតិតន្តិ? អាមន្តា. ននុ អត្ថិ អវិតក្កោ អវិចារោ សមាធីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អត្ថិ អវិតក្កោ អវិចារោ សមាធិ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘សព្ពំ ចិត្តំ វិតក្កានុបតិត’’ន្តិ. សព្ពំ ចិត្តំ វិតក្កានុបតិតន្តិ? អាមន្តា. ននុ តយោ សមាធី វុត្តា ភគវតា – សវិតក្កោ សវិចារោ សមាធិ, អវិតក្កោ វិចារមត្តោ សមាធិ, អវិតក្កោ អវិចារោ សមាធីតិ [ទី. និ. ៣.៣០៥, ៣៥៣]? អាមន្តា. ហញ្ចិ តយោ សមាធី វុត្តា ភគវតា – សវិតក្កោ សវិចារោ សមាធិ, អវិតក្កោ វិចារមត្តោ សមាធិ, អវិតក្កោ អវិចារោ សមាធិ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘សព្ពំ ចិត្តំ វិតក្កានុបតិត’’ន្តិ.

វិតក្កានុបតិតកថា និដ្ឋិតា.

៩. នវមវគ្គោ

(៩១) ៨. វិតក្កវិប្ផារសទ្ទកថា

៥៦៣. សព្ពសោ វិតក្កយតោ វិចារយតោ វិតក្កវិប្ផារោ សទ្ទោតិ? អាមន្តា. សព្ពសោ ផុសយតោ ផស្សវិប្ផារោ សទ្ទោ, សព្ពសោ វេទយតោ វេទនាវិប្ផារោ សទ្ទោ, សព្ពសោ សញ្ជានតោ សញ្ញាវិប្ផារោ សទ្ទោ, សព្ពសោ ចេតយតោ ចេតនាវិប្ផារោ សទ្ទោ, សព្ពសោ ចិន្តយតោ ចិត្តវិប្ផារោ សទ្ទោ, សព្ពសោ សរតោ សតិវិប្ផារោ សទ្ទោ, សព្ពសោ បជានតោ បញ្ញាវិប្ផារោ សទ្ទោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

សព្ពសោ វិតក្កយតោ វិចារយតោ វិតក្កវិប្ផារោ សទ្ទោតិ? អាមន្តា. វិតក្កវិប្ផារោ សទ្ទោ សោតវិញ្ញេយ្យោ សោតស្មិំ បដិហញ្ញតិ សោតស្ស អាបាថំ អាគច្ឆតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ…. ននុ វិតក្កវិប្ផារោ សទ្ទោ ន សោតវិញ្ញេយ្យោ ន សោតស្មិំ បដិហញ្ញតិ ន សោតស្ស អាបាថំ អាគច្ឆតីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ វិតក្កវិប្ផារោ សទ្ទោ ន សោតវិញ្ញេយ្យោ ន សោតស្មិំ បដិហញ្ញតិ ន សោតស្ស អាបាថំ អាគច្ឆតិ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘សព្ពសោ វិតក្កយតោ វិចារយតោ វិតក្កវិប្ផារោ សទ្ទោ’’តិ.

វិតក្កវិប្ផារសទ្ទកថា និដ្ឋិតា.

៩. នវមវគ្គោ

(៩២) ៩. ន យថាចិត្តស្ស វាចាតិកថា

៥៦៤. ន យថាចិត្តស្ស វាចាតិ? អាមន្តា. អផស្សកស្ស វាចា អវេទនកស្ស វាចា អសញ្ញកស្ស វាចា អចេតនកស្ស វាចា អចិត្តកស្ស វាចាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ននុ សផស្សកស្ស វាចា សវេទនកស្ស វាចា សសញ្ញកស្ស វាចា សចេតនកស្ស វាចា សចិត្តកស្ស វាចាតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ សផស្សកស្ស វាចា…បេ… សចិត្តកស្ស វាចា, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ន យថាចិត្តស្ស វាចា’’តិ.

ន យថាចិត្តស្ស វាចាតិ? អាមន្តា. អនាវដ្ដេន្តស្ស [អនាវដ្ដន្តស្ស (បី.), អនាវជ្ជន្តស្ស (សី. ស្យា. ក.) កថា. ៤៨៤ បស្សិតព្ពំ] វាចា…បេ… អនាភោគស្ស វាចា…បេ… អប្បណិទហន្តស្ស វាចាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ននុ អាវដ្ដេន្តស្ស វាចា អាភោគស្ស វាចា…បេ… បណិទហន្តស្ស វាចាតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អាវដ្ដេន្តស្ស វាចា អាភោគស្ស វាចា បណិទហន្តស្ស វាចា, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ន យថាចិត្តស្ស វាចា’’តិ.

ន យថាចិត្តស្ស វាចាតិ? អាមន្តា. ននុ វាចា ចិត្តសមុដ្ឋានា ចិត្តេន សហជាតា ចិត្តេន សហ ឯកុប្បាទាតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ វាចា ចិត្តសមុដ្ឋានា ចិត្តេន សហជាតា ចិត្តេន សហ ឯកុប្បាទា, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ន យថាចិត្តស្ស វាចា’’តិ.

ន យថាចិត្តស្ស វាចាតិ? អាមន្តា. ន ភណិតុកាមោ ភណតិ, ន កថេតុកាមោ កថេតិ, ន អាលបិតុកាមោ អាលបតិ, ន វោហរិតុកាមោ វោហរតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ននុ ភណិតុកាមោ ភណតិ, កថេតុកាមោ កថេតិ, អាលបិតុកាមោ អាលបតិ, វោហរិតុកាមោ វោហរតីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ ភណិតុកាមោ ភណតិ, កថេតុកាមោ កថេតិ, អាលបិតុកាមោ អាលបតិ, វោហរិតុកាមោ វោហរតិ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ន យថាចិត្តស្ស វាចា’’តិ.

៥៦៥. ន វត្តព្ពំ – ‘‘ន យថាចិត្តស្ស វាចា’’តិ? អាមន្តា. ននុ អត្ថិ កោចិ ‘‘អញ្ញំ ភណិស្សាមី’’តិ អញ្ញំ ភណតិ, ‘‘អញ្ញំ កថេស្សាមី’’តិ អញ្ញំ កថេតិ, ‘‘អញ្ញំ អាលបិស្សាមី’’តិ អញ្ញំ អាលបតិ, ‘‘អញ្ញំ វោហរិស្សាមី’’តិ អញ្ញំ វោហរតីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អត្ថិ កោចិ ‘‘អញ្ញំ ភណិស្សាមី’’តិ អញ្ញំ ភណតិ,…បេ… ‘‘អញ្ញំ វោហរិស្សាមី’’តិ អញ្ញំ វោហរតិ, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ន យថាចិត្តស្ស វាចា’’តិ.

ន យថាចិត្តស្ស វាចាតិកថា និដ្ឋិតា.

៩. នវមវគ្គោ

(៩៣) ១០. ន យថាចិត្តស្ស កាយកម្មន្តិកថា

៥៦៦. ន យថាចិត្តស្ស កាយកម្មន្តិ? អាមន្តា. អផស្សកស្ស កាយកម្មំ…បេ… អចិត្តកស្ស កាយកម្មន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ននុ សផស្សកស្ស កាយកម្មំ…បេ… សចិត្តកស្ស កាយកម្មន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ សផស្សកស្ស កាយកម្មំ…បេ… សចិត្តកស្ស កាយកម្មំ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ន យថាចិត្តស្ស កាយកម្ម’’ន្តិ.

ន យថាចិត្តស្ស កាយកម្មន្តិ? អាមន្តា. អនាវដ្ដេន្តស្ស កាយកម្មំ…បេ… អប្បណិទហន្តស្ស កាយកម្មន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ននុ អាវដ្ដេន្តស្ស កាយកម្មំ…បេ… បណិទហន្តស្ស កាយកម្មន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អាវដ្ដេន្តស្ស កាយកម្មំ…បេ… បណិទហន្តស្ស កាយកម្មំ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ន យថាចិត្តស្ស កាយកម្ម’’ន្តិ.

ន យថាចិត្តស្ស កាយកម្មន្តិ? អាមន្តា. ននុ កាយកម្មំ ចិត្តសមុដ្ឋានំ ចិត្តេន សហជាតំ ចិត្តេន សហ ឯកុប្បាទន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ កាយកម្មំ ចិត្តសមុដ្ឋានំ ចិត្តេន សហជាតំ ចិត្តេន សហ ឯកុប្បាទំ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ន យថាចិត្តស្ស កាយកម្ម’’ន្តិ.

ន យថាចិត្តស្ស កាយកម្មន្តិ? អាមន្តា. ន អភិក្កមិតុកាមោ អភិក្កមតិ, ន បដិក្កមិតុកាមោ បដិក្កមតិ, ន អាលោកេតុកាមោ អាលោកេតិ, ន វិលោកេតុកាមោ វិលោកេតិ, ន សមិញ្ជិតុកាមោ សមិញ្ជេតិ, ន បសារេតុកាមោ បសារេតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ…. ននុ អភិក្កមិតុកាមោ អភិក្កមតិ, បដិក្កមិតុកាមោ បដិក្កមតិ, អាលោកេតុកាមោ អាលោកេតិ, វិលោកេតុកាមោ វិលោកេតិ, សមិញ្ជិតុកាមោ សមិញ្ជេតិ, បសារេតុកាមោ បសារេតីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អភិក្កមិតុកាមោ អភិក្កមតិ…បេ… បសារេតុកាមោ បសារេតិ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ន យថាចិត្តស្ស កាយកម្ម’’ន្តិ.

៥៦៧. ន វត្តព្ពំ – ‘‘ន យថាចិត្តស្ស កាយកម្ម’’ន្តិ? អាមន្តា. ននុ អត្ថិ កោចិ ‘‘អញ្ញត្រ គច្ឆិស្សាមី’’តិ អញ្ញត្រ គច្ឆតិ…បេ… ‘‘អញ្ញំ បសារេស្សាមី’’តិ អញ្ញំ បសារេតីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អត្ថិ កោចិ ‘‘អញ្ញត្រ គច្ឆិស្សាមី’’តិ អញ្ញត្រ គច្ឆតិ…បេ… ‘‘អញ្ញំ បសារេស្សាមី’’តិ អញ្ញំ បសារេតិ, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ន យថាចិត្តស្ស កាយកម្ម’’ន្តិ.

ន យថាចិត្តស្ស កាយកម្មន្តិកថា និដ្ឋិតា.

៩. នវមវគ្គោ

(៩៤) ១១. អតីតានាគតសមន្នាគតកថា

៥៦៨. អតីតេន សមន្នាគតោតិ? អាមន្តា. ននុ អតីតំ និរុទ្ធំ វិគតំ វិបរិណតំ អត្ថង្គតំ អព្ភត្ថង្គតន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អតីតំ និរុទ្ធំ វិគតំ វិបរិណតំ អត្ថង្គតំ អព្ភត្ថង្គតំ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អតីតេន សមន្នាគតោ’’តិ.

អនាគតេន សមន្នាគតោតិ? អាមន្តា. ននុ អនាគតំ អជាតំ អភូតំ អសញ្ជាតំ អនិព្ពត្តំ អនភិនិព្ពត្តំ អបាតុភូតន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អនាគតំ អជាតំ អភូតំ អសញ្ជាតំ អនិព្ពត្តំ អនភិនិព្ពត្តំ អបាតុភូតំ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អនាគតេន សមន្នាគតោ’’តិ.

៥៦៩. អតីតេន រូបក្ខន្ធេន សមន្នាគតោ, អនាគតេន រូបក្ខន្ធេន សមន្នាគតោ, បច្ចុប្បន្នេន រូបក្ខន្ធេន សមន្នាគតោតិ? អាមន្តា. តីហិ រូបក្ខន្ធេហិ សមន្នាគតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អតីតេហិ បញ្ចហិ ខន្ធេហិ សមន្នាគតោ, អនាគតេហិ បញ្ចហិ ខន្ធេហិ សមន្នាគតោ, បច្ចុប្បន្នេហិ បញ្ចហិ ខន្ធេហិ សមន្នាគតោតិ? អាមន្តា. បន្នរសហិ ខន្ធេហិ សមន្នាគតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អតីតេន ចក្ខាយតនេន សមន្នាគតោ, អនាគតេន ចក្ខាយតនេន សមន្នាគតោ, បច្ចុប្បន្នេន ចក្ខាយតនេន សមន្នាគតោតិ? អាមន្តា. តីហិ ចក្ខាយតនេហិ សមន្នាគតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អតីតេហិ ទ្វាទសហិ អាយតនេហិ សមន្នាគតោ, អនាគតេហិ ទ្វាទសហិ អាយតនេហិ សមន្នាគតោ, បច្ចុប្បន្នេហិ ទ្វាទសហិ អាយតនេហិ សមន្នាគតោតិ? អាមន្តា. ឆត្តិំសាយតនេហិ សមន្នាគតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អតីតាយ ចក្ខុធាតុយា សមន្នាគតោ, អនាគតាយ ចក្ខុធាតុយា សមន្នាគតោ, បច្ចុប្បន្នាយ ចក្ខុធាតុយា សមន្នាគតោតិ? អាមន្តា. តីហិ ចក្ខុធាតូហិ សមន្នាគតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អតីតាហិ អដ្ឋារសហិ ធាតូហិ សមន្នាគតោ, អនាគតាហិ អដ្ឋារសហិ ធាតូហិ សមន្នាគតោ, បច្ចុប្បន្នាហិ អដ្ឋារសហិ ធាតូហិ សមន្នាគតោតិ? អាមន្តា. ចតុបញ្ញាសធាតូហិ សមន្នាគតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អតីតេន ចក្ខុន្ទ្រិយេន សមន្នាគតោ, អនាគតេន ចក្ខុន្ទ្រិយេន សមន្នាគតោ, បច្ចុប្បន្នេន ចក្ខុន្ទ្រិយេន សមន្នាគតោតិ? អាមន្តា. តីហិ ចក្ខុន្ទ្រិយេហិ សមន្នាគតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អតីតេហិ ពាវីសតិន្ទ្រិយេហិ សមន្នាគតោ, អនាគតេហិ ពាវីសតិន្ទ្រិយេហិ សមន្នាគតោ, បច្ចុប្បន្នេហិ ពាវីសតិន្ទ្រិយេហិ សមន្នាគតោតិ? អាមន្តា. ឆសដ្ឋិន្ទ្រិយេហិ សមន្នាគតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៥៧០. ន វត្តព្ពំ – ‘‘អតីតានាគតេហិ សមន្នាគតោ’’តិ? អាមន្តា. ននុ អត្ថិ អដ្ឋវិមោក្ខឈាយី ចតុន្នំ ឈានានំ និកាមលាភី នវន្នំ អនុបុព្ពវិហារសមាបត្តីនំ លាភីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អត្ថិ អដ្ឋវិមោក្ខឈាយី ចតុន្នំ ឈានានំ និកាមលាភី នវន្នំ អនុបុព្ពវិហារសមាបត្តីនំ លាភី, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អតីតានាគតេហិ សមន្នាគតោ’’តិ.

អតីតានាគតសមន្នាគតកថា និដ្ឋិតា.

នវមវគ្គោ.

តស្សុទ្ទានំ –

អានិសំសទស្សាវិស្ស សំយោជនានំ បហានំ, អមតារម្មណំ សំយោជនំ, រូបំ សារម្មណំ, អនុសយា អនារម្មណា, ឯវមេវំ ញាណំ, អតីតានាគតារម្មណំ ចិត្តំ, សព្ពំ ចិត្តំ វិតក្កានុបតិតំ, សព្ពសោ វិតក្កយតោ វិចារយតោ វិតក្កវិប្ផារោ សទ្ទោ, ន យថាចិត្តស្ស វាចា, តថេវ កាយកម្មំ អតីតានាគតេហិ សមន្នាគតោតិ.