៨. អដ្ឋមវគ្គោ

(៧៥) ៣. កាមគុណកថា

៥១០. បញ្ចេវ កាមគុណា កាមធាតូតិ? អាមន្តា. ននុ អត្ថិ តប្បដិសញ្ញុត្តោ ឆន្ទោតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អត្ថិ តប្បដិសញ្ញុត្តោ ឆន្ទោ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘បញ្ចេវ កាមគុណា កាមធាតូ’’តិ. ននុ អត្ថិ តប្បដិសញ្ញុត្តោ រាគោ តប្បដិសញ្ញុត្តោ ឆន្ទោ តប្បដិសញ្ញុត្តោ ឆន្ទរាគោ តប្បដិសញ្ញុត្តោ សង្កប្បោ តប្បដិសញ្ញុត្តោ រាគោ តប្បដិសញ្ញុត្តោ សង្កប្បរាគោ តប្បដិសញ្ញុត្តា បីតិ តប្បដិសញ្ញុត្តំ សោមនស្សំ តប្បដិសញ្ញុត្តំ បីតិសោមនស្សន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អត្ថិ តប្បដិសញ្ញុត្តំ បីតិសោមនស្សំ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘បញ្ចេវ កាមគុណា កាមធាតូ’’តិ.

បញ្ចេវ កាមគុណា កាមធាតូតិ? អាមន្តា. មនុស្សានំ ចក្ខុ ន កាមធាតូតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… មនុស្សានំ សោតំ…បេ… មនុស្សានំ ឃានំ…បេ… មនុស្សានំ ជិវ្ហា…បេ… មនុស្សានំ កាយោ…បេ… មនុស្សានំ មនោ ន កាមធាតូតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

មនុស្សានំ មនោ ន កាមធាតូតិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា –

‘‘បញ្ច កាមគុណា លោកេ, មនោច្ឆដ្ឋា បវេទិតា;

ឯត្ថ ឆន្ទំ វិរាជេត្វា, ឯវំ ទុក្ខា បមុច្ចតី’’តិ [សុ. និ. ១៧៣; សំ. និ. ១.៣០].

អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ ន វត្តព្ពំ – ‘‘មនុស្សានំ មនោ ន កាមធាតូ’’តិ.

៥១១. បញ្ចេវ កាមគុណា កាមធាតូតិ? អាមន្តា. កាមគុណា ភវោ គតិ សត្តាវាសោ សំសារោ យោនិ វិញ្ញាណដ្ឋិតិ អត្តភាវបដិលាភោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អត្ថិ កាមគុណូបគំ កម្មន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អត្ថិ កាមគុណូបគា សត្តាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… កាមគុណេ សត្តា ជាយន្តិ ជីយន្តិ មីយន្តិ ចវន្តិ ឧបបជ្ជន្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… កាមគុណេ អត្ថិ រូបំ វេទនា សញ្ញា សង្ខារា វិញ្ញាណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… កាមគុណា បញ្ចវោការភវោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… កាមគុណេ សម្មាសម្ពុទ្ធា ឧប្បជ្ជន្តិ, បច្ចេកសម្ពុទ្ធា ឧប្បជ្ជន្តិ, សាវកយុគំ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

កាមធាតុ ភវោ គតិ សត្តាវាសោ សំសារោ យោនិ វិញ្ញាណដ្ឋិតិ អត្តភាវបដិលាភោតិ? អាមន្តា. កាមគុណា ភវោ គតិ សត្តាវាសោ សំសារោ យោនិ វិញ្ញាណដ្ឋិតិ អត្តភាវបដិលាភោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អត្ថិ កាមធាតូបគំ កម្មន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ កាមគុណូបគំ កម្មន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អត្ថិ កាមធាតូបគា សត្តាតិ? អាមន្តា. អត្ថិ កាមគុណូបគា សត្តាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

កាមធាតុយា សត្តា ជាយន្តិ ជីយន្តិ មីយន្តិ ចវន្តិ ឧបបជ្ជន្តីតិ? អាមន្តា. កាមគុណេ សត្តា ជាយន្តិ ជីយន្តិ មីយន្តិ ចវន្តិ ឧបបជ្ជន្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ …បេ… កាមធាតុយា អត្ថិ រូបំ វេទនា សញ្ញា សង្ខារា វិញ្ញាណន្តិ? អាមន្តា. កាមគុណេ អត្ថិ រូបំ វេទនា សញ្ញា សង្ខារា វិញ្ញាណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… កាមធាតុ បញ្ចវោការភវោតិ? អាមន្តា. កាមគុណា បញ្ចវោការភវោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… កាមធាតុយា សម្មាសម្ពុទ្ធា ឧប្បជ្ជន្តិ, បច្ចេកសពុទ្ធា ឧប្បជ្ជន្តិ, សាវកយុគំ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា. កាមគុណេ សម្មាសម្ពុទ្ធា ឧប្បជ្ជន្តិ, បច្ចេកសម្ពុទ្ធា ឧប្បជ្ជន្តិ, សាវកយុគំ ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៥១២. ន វត្តព្ពំ – ‘‘បញ្ចេវ កាមគុណា កាមធាតូ’’តិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘បញ្ចិមេ, ភិក្ខវេ, កាមគុណា! កតមេ បញ្ច? ចក្ខុវិញ្ញេយ្យា រូបា ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា បិយរូបា កាមូបសំហិតា រជនីយា, សោតវិញ្ញេយ្យា សទ្ទា…បេ… ឃានវិញ្ញេយ្យា គន្ធា…បេ… ជិវ្ហាវិញ្ញេយ្យា រសា…បេ… កាយវិញ្ញេយ្យា ផោដ្ឋព្ពា ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា បិយរូបា កាមូបសំហិតា រជនីយា – ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ច កាមគុណា’’តិ. អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ បញ្ចេវ កាមគុណា កាមធាតូតិ.

កាមគុណកថា និដ្ឋិតា.