៧. សត្តមវគ្គោ

(៦៨) ៦. ឥតោទិន្នកថា

៤៨៨. ឥតោ ទិន្នេន តត្ថ យាបេន្តីតិ? អាមន្តា. ឥតោ ចីវរំ ទេន្តិ តំ ចីវរំ តត្ថ បរិភុញ្ជន្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ឥតោ បិណ្ឌបាតំ ទេន្តិ, ឥតោ សេនាសនំ ទេន្តិ, ឥតោ គិលានបច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារំ ទេន្តិ, ឥតោ ខាទនីយំ ទេន្តិ, ឥតោ ភោជនីយំ ទេន្តិ, ឥតោ បានីយំ ទេន្តិ; តំ បានីយំ តត្ថ បរិភុញ្ជន្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

ឥតោ ទិន្នេន តត្ថ យាបេន្តីតិ? អាមន្តា. អញ្ញោ អញ្ញស្ស ការកោ បរកតំ សុខទុក្ខំ អញ្ញោ ករោតិ, អញ្ញោ បដិសំវេទេតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៤៨៩. ន វត្តព្ពំ – ‘‘ឥតោ ទិន្នេន តត្ថ យាបេន្តី’’តិ? អាមន្តា. ននុ បេតា អត្តនោ អត្ថាយ ទានំ ទេន្តំ អនុមោទេន្តិ, ចិត្តំ បសាទេន្តិ, បីតិំ ឧប្បាទេន្តិ, សោមនស្សំ បដិលភន្តីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ បេតា អត្តនោ អត្ថាយ ទានំ ទេន្តំ អនុមោទេន្តិ, ចិត្តំ បសាទេន្តិ, បីតិំ ឧប្បាទេន្តិ, សោមនស្សំ បដិលភន្តិ; តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ឥតោ ទិន្នេន តត្ថ យាបេន្តី’’តិ.

៤៩០. ន វត្តព្ពំ – ‘‘ឥតោ ទិន្នេន តត្ថ យាបេន្តី’’តិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា –

‘‘ឧន្នមេ ឧទកំ វុដ្ឋំ, យថានិន្នំ បវត្តតិ;

ឯវមេវ ឥតោ ទិន្នំ, បេតានំ ឧបកប្បតិ.

‘‘យថា វារិវហា បូរា, បរិបូរេន្តិ សាគរំ;

ឯវមេវ ឥតោ ទិន្នំ, បេតានំ ឧបកប្បតិ.

‘‘ន ហិ តត្ថ កសី អត្ថិ, គោរក្ខេត្ថ ន វិជ្ជតិ;

វណិជ្ជា តាទិសី នត្ថិ, ហិរញ្ញេន កយាកយំ [កយក្កយំ (សី. បី.)];

ឥតោ ទិន្នេន យាបេន្តិ, បេតា កាលង្កតា តហិ’’ន្តិ [ខុ. បា. ៧.៦; បេ. វ. ១៩].

អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ ឥតោ ទិន្នេន តត្ថ យាបេន្តីតិ.

៤៩១. ន វត្តព្ពំ – ‘‘ឥតោ ទិន្នេន តត្ថ យាបេន្តី’’តិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, ឋានានិ សម្បស្សន្តា មាតាបិតរោ បុត្តំ ឥច្ឆន្តិ កុលេ ជាយមានំ! កតមានិ បញ្ច? ភដោ វា នោ ភរិស្សតិ, កិច្ចំ វា នោ ករិស្សតិ, កុលវំសោ ចិរំ ឋស្សតិ, ទាយជ្ជំ បដិបជ្ជិស្សតិ, អថ វា បន បេតានំ កាលង្កតានំ ទក្ខិណំ អនុប្បទស្សតិ – ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ច ឋានានិ សម្បស្សន្តា មាតាបិតរោ បុត្តំ ឥច្ឆន្តិ កុលេ ជាយមាន’’ន្តិ.

‘‘បញ្ច ឋានានិ សម្បស្សំ, បុត្តំ ឥច្ឆន្តិ បណ្ឌិតា;

ភដោ វា នោ ភរិស្សតិ, កិច្ចំ វា នោ ករិស្សតិ.

‘‘កុលវំសោ ចិរំ តិដ្ឋេ, ទាយជ្ជំ បដិបជ្ជតិ;

អថ វា បន បេតានំ, ទក្ខិណំ អនុប្បទស្សតិ.

‘‘ឋានានេតានិ សម្បស្សំ, បុត្តំ ឥច្ឆន្តិ បណ្ឌិតា;

តស្មា សន្តោ សប្បុរិសា, កតញ្ញូ កតវេទិនោ.

‘‘ភរន្តិ មាតាបិតរោ, បុព្ពេ កតមនុស្សរំ;

ករោន្តិ តេសំ កិច្ចានិ, យថា តំ បុព្ពការិនំ.

‘‘ឱវាទការី ភដបោសី, កុលវំសំ អហាបយំ;

សទ្ធោ សីលេន សម្បន្នោ, បុត្តោ ហោតិ បសំសិយោ’’តិ [អ. និ. ៥.៣១].

អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ ឥតោ ទិន្នេន តត្ថ យាបេន្តីតិ.

ឥតោ ទិន្នកថា និដ្ឋិតា.