៦. ឆដ្ឋវគ្គោ
(៦០) ៨. បថវីធាតុ សនិទស្សនាតិអាទិកថា
៤៦៥. បថវីធាតុ សនិទស្សនាតិ? អាមន្តា. រូបំ រូបាយតនំ រូបធាតុ នីលំ បីតកំ លោហិតកំ ឱទាតំ ចក្ខុវិញ្ញេយ្យំ ចក្ខុស្មិំ បដិហញ្ញតិ ចក្ខុស្ស អាបាថំ អាគច្ឆតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
បថវីធាតុ សនិទស្សនាតិ? អាមន្តា. ចក្ខុញ្ច បដិច្ច បថវីធាតុញ្ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
ចក្ខុញ្ច បដិច្ច បថវីធាតុញ្ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណន្តិ? អាមន្តា. ‘‘ចក្ខុញ្ច បដិច្ច បថវីធាតុញ្ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណ’’ន្តិ – អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? នត្ថិ. ‘‘ចក្ខុញ្ច បដិច្ច រូបេ ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណ’’ន្តិ – អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ ‘‘ចក្ខុញ្ច បដិច្ច រូបេ ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណ’’ន្តិ – អត្ថេវ សុត្តន្តោ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ចក្ខុញ្ច បដិច្ច បថវីធាតុញ្ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណ’’ន្តិ.
៤៦៦. ន វត្តព្ពំ – ‘‘បថវីធាតុ សនិទស្សនា’’តិ? អាមន្តា. ននុ បស្សតិ ភូមិំ បាសាណំ បព្ពតន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ បស្សតិ [បស្សសិ (សី. ស្យា. ក.) ឯវមុបរិបិ] ភូមិំ បាសាណំ បព្ពតំ, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘បថវីធាតុ សនិទស្សនា’’តិ…បេ….
ន វត្តព្ពំ – ‘‘អាបោធាតុ សនិទស្សនា’’តិ? អាមន្តា. ននុ បស្សតិ ឧទកន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ បស្សតិ ឧទកំ, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អាបោធាតុ សនិទស្សនាតិ…បេ….
ន វត្តព្ពំ – តេជោធាតុ សនិទស្សនាតិ? អាមន្តា. ននុ បស្សតិ អគ្គិំ ជលន្តន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ បស្សតិ អគ្គិំ ជលន្តំ, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘តេជោធាតុ សនិទស្សនា’’តិ…បេ….
ន វត្តព្ពំ – ‘‘វាយោធាតុ សនិទស្សនា’’តិ? អាមន្តា. ននុ បស្សតិ វាតេន រុក្ខេ សញ្ចាលិយមានេតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ បស្សតិ វាតេន រុក្ខេ សញ្ចាលិយមានេ, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘វាយោធាតុ សនិទស្សនា’’តិ…បេ….
បថវីធាតុ សនិទស្សនាតិអាទិកថា និដ្ឋិតា.