៥. បញ្ចមវគ្គោ
(៥១) ៩. បដុប្បន្នកថា
៤៤១. បដុប្បន្នេ [បច្ចុប្បន្នេ (សី. ស្យា.)] ញាណំ អត្ថីតិ? អាមន្តា. តេន ញាណេន តំ ញាណំ ជានាតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… តេន ញាណេន តំ ញាណំ ជានាតីតិ? អាមន្តា. តេន ញាណេន តំ ញាណំ ‘‘ញាណ’’ន្តិ ជានាតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… តេន ញាណេន តំ ញាណំ ‘‘ញាណ’’ន្តិ ជានាតីតិ? អាមន្តា. តំ ញាណំ តស្ស ញាណស្ស អារម្មណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
តំ ញាណំ តស្ស ញាណស្ស អារម្មណន្តិ? អាមន្តា. តេន ផស្សេន តំ ផស្សំ ផុសតិ, តាយ វេទនាយ តំ វេទនំ វេទេតិ, តាយ សញ្ញាយ តំ សញ្ញំ សញ្ជានាតិ, តាយ ចេតនាយ តំ ចេតនំ ចេតេតិ, តេន ចិត្តេន តំ ចិត្តំ ចិន្តេតិ, តេន វិតក្កេន តំ វិតក្កំ វិតក្កេតិ, តេន វិចារេន តំ វិចារំ វិចារេតិ, តាយ បីតិយា តំ បីតិំ បិយាយតិ, តាយ សតិយា តំ សតិំ សរតិ, តាយ បញ្ញាយ តំ បញ្ញំ បជានាតិ, តេន ខគ្គេន តំ ខគ្គំ ឆិន្ទតិ, តេន ផរសុនា តំ ផរសុំ តច្ឆតិ, តាយ កុធារិយា តំ កុធារិំ តច្ឆតិ, តាយ វាសិយា តំ វាសិំ តច្ឆតិ, តាយ សូចិយា តំ សូចិំ សិព្ពេតិ, តេន អង្គុលគ្គេន តំ អង្គុលគ្គំ បរាមសតិ, តេន នាសិកគ្គេន តំ នាសិកគ្គំ បរាមសតិ, តេន មត្ថកេន តំ មត្ថកំ បរាមសតិ, តេន គូថេន តំ គូថំ ធោវតិ, តេន មុត្តេន តំ មុត្តំ ធោវតិ, តេន ខេឡេន តំ ខេឡំ ធោវតិ, តេន បុព្ពេន តំ បុព្ពំ ធោវតិ, តេន លោហិតេន តំ លោហិតំ ធោវតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ …បេ….
៤៤២. ន វត្តព្ពំ – ‘‘បដុប្បន្នេ ញាណំ អត្ថី’’តិ? អាមន្តា. ននុ សព្ពសង្ខារេ អនិច្ចតោ ទិដ្ឋេ តម្បិ ញាណំ អនិច្ចតោ ទិដ្ឋំ ហោតីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ សព្ពសង្ខារេ អនិច្ចតោ ទិដ្ឋេ តម្បិ ញាណំ អនិច្ចតោ ទិដ្ឋំ ហោតិ, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘បដុប្បន្នេ ញាណំ អត្ថី’’តិ.
បដុប្បន្នញាណកថា [បច្ចុប្បន្នកថា (សី.)] និដ្ឋិតា.