៥. បញ្ចមវគ្គោ

(៤៩) ៧. ចិត្តារម្មណកថា

៤៣៦. ចេតោបរិយាយេ ញាណំ ចិត្តារម្មណញ្ញេវ ន អញ្ញារម្មណន្តិ? អាមន្តា. ននុ អត្ថិ កោចិ ‘‘សរាគំ ចិត្តំ សរាគំ ចិត្ត’’ន្តិ បជានាតីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អត្ថិ កោចិ ‘‘សរាគំ ចិត្តំ សរាគំ ចិត្ត’’ន្តិ បជានាតិ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ចេតោបរិយាយេ ញាណំ ចិត្តារម្មណញ្ញេវ ន អញ្ញារម្មណ’’ន្តិ.

ននុ អត្ថិ កោចិ វីតរាគំ ចិត្តំ…បេ… សទោសំ ចិត្តំ… វីតទោសំ ចិត្តំ… សមោហំ ចិត្តំ… វីតមោហំ ចិត្តំ… សំខិត្តំ ចិត្តំ… វិក្ខិត្តំ ចិត្តំ… មហគ្គតំ ចិត្តំ… អមហគ្គតំ ចិត្តំ… សឧត្តរំ ចិត្តំ… អនុត្តរំ ចិត្តំ… សមាហិតំ ចិត្តំ… អសមាហិតំ ចិត្តំ… វិមុត្តំ ចិត្តំ…បេ… អវិមុត្តំ ចិត្តំ ‘‘អវិមុត្តំ ចិត្ត’’ន្តិ បជានាតីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អត្ថិ កោចិ ‘‘អវិមុត្តំ ចិត្តំ អវិមុត្តំ ចិត្ត’’ន្តិ បជានាតិ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ចេតោបរិយាយេ ញាណំ ចិត្តារម្មណញ្ញេវ ន អញ្ញារម្មណ’’ន្តិ.

៤៣៧. ផស្សារម្មណេ ញាណំ វត្តព្ពំ – ‘‘ចេតោបរិយាយេ ញាណ’’ន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ ផស្សារម្មណេ ញាណំ វត្តព្ពំ ចេតោបរិយាយេ ញាណំ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ចេតោបរិយាយេ ញាណំ ចិត្តារម្មណញ្ញេវ ន អញ្ញារម្មណ’’ន្តិ. វេទនារម្មណេ ញាណំ…បេ… សញ្ញារម្មណេ ញាណំ… ចេតនារម្មណេ ញាណំ… ចិត្តារម្មណេ ញាណំ… សទ្ធារម្មណេ ញាណំ… វីរិយារម្មណេ ញាណំ… សតារម្មណេ ញាណំ… សមាធារម្មណេ ញាណំ… បញ្ញារម្មណេ ញាណំ… រាគារម្មណេ ញាណំ … ទោសារម្មណេ ញាណំ… មោហារម្មណេ ញាណំ…បេ… អនោត្តប្បារម្មណេ ញាណំ វត្តព្ពំ – ‘‘ចេតោបរិយាយេ ញាណ’’ន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អនោត្តប្បារម្មណេ ញាណំ វត្តព្ពំ ចេតោបរិយាយេ ញាណំ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ចេតោបរិយាយេ ញាណំ ចិត្តារម្មណញ្ញេវ ន អញ្ញារម្មណ’’ន្តិ.

ផស្សារម្មណេ ញាណំ ន វត្តព្ពំ – ‘‘ចេតោបរិយាយេ ញាណ’’ន្តិ? អាមន្តា. ផស្សបរិយាយេ ញាណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… វេទនារម្មណេ ញាណំ…បេ… សញ្ញារម្មណេ ញាណំ…បេ… អនោត្តប្បារម្មណេ ញាណំ ន វត្តព្ពំ – ‘‘ចេតោបរិយាយេ ញាណ’’ន្តិ? អាមន្តា. អនោត្តប្បបរិយាយេ ញាណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៤៣៨. ន វត្តព្ពំ – ‘‘ចេតោបរិយាយេ ញាណំ ចិត្តារម្មណញ្ញេវ ន អញ្ញារម្មណ’’ន្តិ? អាមន្តា. ននុ ចេតោបរិយាយេ ញាណន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ ចេតោបរិយាយេ ញាណំ, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ចេតោបរិយាយេ ញាណំ ចិត្តារម្មណញ្ញេវ ន អញ្ញារម្មណ’’ន្តិ.

ចិត្តារម្មណកថា និដ្ឋិតា.