៣. តតិយវគ្គោ

(២៦) ៦. អដ្ឋមកស្សឥន្ទ្រិយកថា

៣៧១. អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស នត្ថិ សទ្ធិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស នត្ថិ សទ្ធាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ. អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស នត្ថិ វីរិយិន្ទ្រិយំ…បេ… នត្ថិ សតិន្ទ្រិយំ…បេ… នត្ថិ សមាធិន្ទ្រិយំ…បេ… នត្ថិ បញ្ញិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស នត្ថិ បញ្ញាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ សទ្ធាតិ? អាមន្តា. អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ សទ្ធិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ វីរិយំ…បេ… អត្ថិ សតិ… អត្ថិ សមាធិ… អត្ថិ បញ្ញាតិ? អាមន្តា. អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ បញ្ញិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ មនោ, អត្ថិ មនិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ សទ្ធា, អត្ថិ សទ្ធិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ មនោ, អត្ថិ មនិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ បញ្ញា, អត្ថិ បញ្ញិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ សោមនស្សំ, អត្ថិ សោមនស្សិន្ទ្រិយំ, អត្ថិ ជីវិតំ, អត្ថិ ជីវិតិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ សទ្ធា, អត្ថិ សទ្ធិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ ជីវិតំ, អត្ថិ ជីវិតិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស…បេ… អត្ថិ បញ្ញា, អត្ថិ បញ្ញិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ សទ្ធា, នត្ថិ សទ្ធិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ មនោ, នត្ថិ មនិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ សទ្ធា, នត្ថិ សទ្ធិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ សោមនស្សំ, នត្ថិ សោមនស្សិន្ទ្រិយន្តិ…បេ… អត្ថិ ជីវិតំ, នត្ថិ ជីវិតិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ បញ្ញា, នត្ថិ បញ្ញិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ មនោ, នត្ថិ មនិន្ទ្រិយន្តិ? អត្ថិ សោមនស្សំ, នត្ថិ សោមនស្សិន្ទ្រិយន្តិ? អត្ថិ ជីវិតំ, នត្ថិ ជីវិតិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស នត្ថិ សទ្ធិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អដ្ឋមកោ បុគ្គលោ អស្សទ្ធោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស នត្ថិ វីរិយិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អដ្ឋមកោ បុគ្គលោ កុសីតោ ហីនវីរិយោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស នត្ថិ សតិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អដ្ឋមកោ បុគ្គលោ មុដ្ឋស្សតិ អសម្បជានោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស នត្ថិ សមាធិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អដ្ឋមកោ បុគ្គលោ អសមាហិតោ វិព្ភន្តចិត្តោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស នត្ថិ បញ្ញិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អដ្ឋមកោ បុគ្គលោ ទុប្បញ្ញោ ឯលមូគោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ សទ្ធា, សា ច សទ្ធា និយ្យានិកាតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ សទ្ធា, សា ច សទ្ធា និយ្យានិកា, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស នត្ថិ សទ្ធិន្ទ្រិយ’’ន្តិ. អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ វីរិយំ, តញ្ច វីរិយំ និយ្យានិកំ; អត្ថិ សតិ, សា ច សតិ និយ្យានិកា; អត្ថិ សមាធិ, សោ ច សមាធិ និយ្យានិកោ; អត្ថិ បញ្ញា, សា ច បញ្ញា និយ្យានិកាតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ បញ្ញា, សា ច បញ្ញា និយ្យានិកា, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស នត្ថិ បញ្ញិន្ទ្រិយ’’ន្តិ.

៣៧២. សកទាគាមិផលសច្ឆិកិរិយាយ បដិបន្នស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ សទ្ធា, អត្ថិ សទ្ធិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ សទ្ធា, អត្ថិ សទ្ធិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សកទាគាមិផលសច្ឆិកិរិយាយ បដិបន្នស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ បញ្ញា, អត្ថិ បញ្ញិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ បញ្ញា, អត្ថិ បញ្ញិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អនាគាមិផលសច្ឆិកិរិយាយ បដិបន្នស្ស បុគ្គលស្ស… អរហត្តសច្ឆិកិរិយាយ បដិបន្នស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ សទ្ធា, អត្ថិ សទ្ធិន្ទ្រិយំ…បេ… អត្ថិ បញ្ញា, អត្ថិ បញ្ញិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ បញ្ញា, អត្ថិ បញ្ញិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ សទ្ធា, នត្ថិ សទ្ធិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. សកទាគាមិផលសច្ឆិកិរិយាយ បដិបន្នស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ សទ្ធា, នត្ថិ សទ្ធិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ បញ្ញា, នត្ថិ បញ្ញិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. សកទាគាមិផលសច្ឆិកិរិយាយ បដិបន្នស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ បញ្ញា, នត្ថិ បញ្ញិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ សទ្ធា, នត្ថិ សទ្ធិន្ទ្រិយន្តិ…បេ… អត្ថិ បញ្ញា, នត្ថិ បញ្ញិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អនាគាមិផលសច្ឆិកិរិយាយ បដិបន្នស្ស បុគ្គលស្ស… អរហត្តសច្ឆិកិរិយាយ បដិបន្នស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ បញ្ញា, នត្ថិ បញ្ញិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស នត្ថិ បញ្ចិន្ទ្រិយានីតិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, ឥន្ទ្រិយានិ! កតមានិ បញ្ច? សទ្ធិន្ទ្រិយំ, វីរិយិន្ទ្រិយំ, សតិន្ទ្រិយំ, សមាធិន្ទ្រិយំ, បញ្ញិន្ទ្រិយំ – ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចិន្ទ្រិយានិ. ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ សមត្តា បរិបូរត្តា អរហា ហោតិ. តតោ មុទុតរេហិ អរហត្តសច្ឆិកិរិយាយ បដិបន្នោ ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ អនាគាមី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ អនាគាមិផលសច្ឆិកិរិយាយ បដិបន្នោ ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សកទាគាមី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សកទាគាមិផលសច្ឆិកិរិយាយ បដិបន្នោ ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សោតាបន្នោ ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សោតាបត្តិផលសច្ឆិកិរិយាយ បដិបន្នោ ហោតិ. យស្ស ខោ, ភិក្ខវេ, ឥមានិ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ សព្ពេន សព្ពំ សព្ពថា សព្ពំ នត្ថិ, តមហំ ‘ពាហិរោ បុថុជ្ជនបក្ខេ ឋិតោ’តិ វទាមី’’តិ [សំ. និ. ៥.៤៨៨]. អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. អដ្ឋមកោ បុគ្គលោ ពាហិរោ បុថុជ្ជនបក្ខេ ឋិតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… តេន ហិ អដ្ឋមកស្ស បុគ្គលស្ស អត្ថិ បញ្ចិន្ទ្រិយានីតិ.

អដ្ឋមកស្ស ឥន្ទ្រិយកថា និដ្ឋិតា.