៣. តតិយវគ្គោ

(២៤) ៤. វិមុច្ចមានកថា

៣៦៦. វិមុត្តំ វិមុច្ចមានន្តិ? អាមន្តា. ឯកទេសំ វិមុត្តំ, ឯកទេសំ អវិមុត្តន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

ឯកទេសំ វិមុត្តំ, ឯកទេសំ អវិមុត្តន្តិ? អាមន្តា. ឯកទេសំ សោតាបន្នោ, ឯកទេសំ ន សោតាបន្នោ, ឯកទេសំ សោតាបត្តិផលប្បត្តោ បដិលទ្ធោ អធិគតោ សច្ឆិកតោ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ, កាយេន ផុសិត្វា វិហរតិ, ឯកទេសំ ន កាយេន ផុសិត្វា វិហរតិ, ឯកទេសំ សត្តក្ខត្តុបរមោ កោលង្កោលោ ឯកពីជី ពុទ្ធេ អវេច្ចប្បសាទេន សមន្នាគតោ ធម្មេ…បេ… សង្ឃេ…បេ… អរិយកន្តេហិ សីលេហិ សមន្នាគតោ, ឯកទេសំ អរិយកន្តេហិ សីលេហិ ន សមន្នាគតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

ឯកទេសំ វិមុត្តំ, ឯកទេសំ អវិមុត្តន្តិ? អាមន្តា. ឯកទេសំ សកទាគាមី, ឯកទេសំ ន សកទាគាមី, ឯកទេសំ សកទាគាមិផលប្បត្តោ បដិលទ្ធោ អធិគតោ សច្ឆិកតោ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ, កាយេន ផុសិត្វា វិហរតិ, ឯកទេសំ ន កាយេន ផុសិត្វា វិហរតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

ឯកទេសំ វិមុត្តំ, ឯកទេសំ អវិមុត្តន្តិ? អាមន្តា. ឯកទេសំ អនាគាមី, ឯកទេសំ ន អនាគាមី, ឯកទេសំ អនាគាមិផលប្បត្តោ បដិលទ្ធោ អធិគតោ សច្ឆិកតោ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ, កាយេន ផុសិត្វា វិហរតិ, ឯកទេសំ ន កាយេន ផុសិត្វា វិហរតិ, ឯកទេសំ អន្តរាបរិនិព្ពាយី, ឧបហច្ចបរិនិព្ពាយី, អសង្ខារបរិនិព្ពាយី, សសង្ខារបរិនិព្ពាយី, ឧទ្ធំសោតោអកនិដ្ឋគាមី, ឯកទេសំ ន ឧទ្ធំសោតោអកនិដ្ឋគាមីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

ឯកទេសំ វិមុត្តំ, ឯកទេសំ អវិមុត្តន្តិ? អាមន្តា. ឯកទេសំ អរហា ឯកទេសំ ន អរហា, ឯកទេសំ អរហត្តប្បត្តោ បដិលទ្ធោ អធិគតោ សច្ឆិកតោ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ, កាយេន ផុសិត្វា វិហរតិ, ឯកទេសំ ន កាយេន ផុសិត្វា វិហរតិ, ឯកទេសំ វីតរាគោ វីតទោសោ វីតមោហោ…បេ… ឯកទេសំ សច្ឆិកាតព្ពំ សច្ឆិកតំ, ឯកទេសំ សច្ឆិកាតព្ពំ ន សច្ឆិកតន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

វិមុត្តំ វិមុច្ចមានន្តិ? អាមន្តា. ឧប្បាទក្ខណេ វិមុត្តំ, ភង្គក្ខណេ វិមុច្ចមានន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៣៦៧. ន វត្តព្ពំ – ‘‘វិមុត្តំ វិមុច្ចមាន’’ន្តិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘តស្ស ឯវំ ជានតោ ឯវំ បស្សតោ កាមាសវាបិ ចិត្តំ វិមុច្ចតិ, ភវាសវាបិ ចិត្តំ វិមុច្ចតិ, អវិជ្ជាសវាបិ ចិត្តំ វិមុច្ចតី’’តិ [ទី. និ. ១.២៤៨ អាទយោ]! អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ វត្តព្ពំ [តេន ហិ (សី. ស្យា. កំ.), តេន ហិ ន វត្តព្ពំ (ក.)] – ‘‘វិមុត្តំ វិមុច្ចមាន’’ន្តិ.

វិមុត្តំ វិមុច្ចមានន្តិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘សោ ឯវំ សមាហិតេ ចិត្តេ បរិសុទ្ធេ បរិយោទាតេ អនង្គណេ វិគតូបក្កិលេសេ មុទុភូតេ កម្មនិយេ ឋិតេ អានេញ្ជប្បត្តេ អាសវានំ ខយញាណាយ ចិត្តំ អភិនិន្នាមេតី’’តិ! អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ ន វត្តព្ពំ – ‘‘វិមុត្តំ វិមុច្ចមាន’’ន្តិ.

អត្ថិ ចិត្តំ វិមុច្ចមានន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ ចិត្តំ រជ្ជមានំ ទុស្សមានំ មុយ្ហមានំ កិលិស្សមានន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ននុ រត្តញ្ចេវ អរត្តញ្ច, ទុដ្ឋញ្ចេវ អទុដ្ឋញ្ច, មូឡ្ហញ្ចេវ អមូឡ្ហញ្ច, ឆិន្នញ្ចេវ អឆិន្នញ្ច, ភិន្នញ្ចេវ អភិន្នញ្ច, កតញ្ចេវ អកតញ្ចាតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ រត្តញ្ចេវ អរត្តញ្ច, ទុដ្ឋញ្ចេវ អទុដ្ឋញ្ច, មូឡ្ហញ្ចេវ អមូឡ្ហញ្ច, ឆិន្នញ្ចេវ អឆិន្នញ្ច, ភិន្នញ្ចេវ អភិន្នញ្ច, កតញ្ចេវ អកតញ្ច, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អត្ថិ ចិត្តំ វិមុច្ចមាន’’ន្តិ.

វិមុច្ចមានកថា និដ្ឋិតា.