លោកុត្តរកុសលំ

សុទ្ធិកបដិបទា

២៧៧. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ ទុក្ខបដិបទំ ទន្ធាភិញ្ញំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ, វេទនា ហោតិ, សញ្ញា ហោតិ, ចេតនា ហោតិ, ចិត្តំ ហោតិ, វិតក្កោ ហោតិ, វិចារោ ហោតិ, បីតិ ហោតិ, សុខំ ហោតិ, ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ, សទ្ធិន្ទ្រិយំ ហោតិ, វីរិយិន្ទ្រិយំ ហោតិ, សតិន្ទ្រិយំ ហោតិ, សមាធិន្ទ្រិយំ ហោតិ, បញ្ញិន្ទ្រិយំ ហោតិ, មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ, សោមនស្សិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ, អនញ្ញាតញ្ញស្សាមីតិន្ទ្រិយំ ហោតិ, សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ, សម្មាសង្កប្បោ ហោតិ, សម្មាវាចា ហោតិ, សម្មាកម្មន្តោ ហោតិ, សម្មាអាជីវោ ហោតិ, សម្មាវាយាមោ ហោតិ, សម្មាសតិ ហោតិ, សម្មាសមាធិ ហោតិ, សទ្ធាពលំ ហោតិ, វីរិយពលំ ហោតិ, សតិពលំ ហោតិ, សមាធិពលំ ហោតិ, បញ្ញាពលំ ហោតិ, ហិរិពលំ ហោតិ, ឱត្តប្បពលំ ហោតិ, អលោភោ ហោតិ, អទោសោ ហោតិ, អមោហោ ហោតិ, អនភិជ្ឈា ហោតិ, អព្យាបាទោ ហោតិ, សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ, ហិរី ហោតិ, ឱត្តប្បំ ហោតិ, កាយបស្សទ្ធិ ហោតិ, ចិត្តបស្សទ្ធិ ហោតិ, កាយលហុតា ហោតិ, ចិត្តលហុតា ហោតិ, កាយមុទុតា ហោតិ, ចិត្តមុទុតា ហោតិ, កាយកម្មញ្ញតា ហោតិ, ចិត្តកម្មញ្ញតា ហោតិ, កាយបាគុញ្ញតា ហោតិ, ចិត្តបាគុញ្ញតា ហោតិ, កាយុជុកតា ហោតិ, ចិត្តុជុកតា ហោតិ, សតិ ហោតិ, សម្បជញ្ញំ ហោតិ, សមថោ ហោតិ, វិបស្សនា ហោតិ, បគ្គាហោ ហោតិ, អវិក្ខេបោ ហោតិ; យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា – ឥមេ ធម្មា កុសលា.

២៧៨. កតមោ តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ផុសនា សំផុសនា សំផុសិតត្តំ – អយំ តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ.

២៧៩. កតមា តស្មិំ សមយេ វេទនា ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុសម្ផស្សជំ ចេតសិកំ សាតំ ចេតសិកំ សុខំ ចេតោសម្ផស្សជំ សាតំ សុខំ វេទយិតំ ចេតោសម្ផស្សជា សាតា សុខា វេទនា – អយំ តស្មិំ សមយេ វេទនា ហោតិ.

២៨០. កតមា តស្មិំ សមយេ សញ្ញា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុសម្ផស្សជា សញ្ញា សញ្ជាននា សញ្ជានិតត្តំ – អយំ តស្មិំ សមយេ សញ្ញា ហោតិ.

២៨១. កតមា តស្មិំ សមយេ ចេតនា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុសម្ផស្សជា ចេតនា សញ្ចេតនា ចេតយិតត្តំ – អយំ តស្មិំ សមយេ ចេតនា ហោតិ.

២៨២. កតមំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ ហោតិ.

២៨៣. កតមោ តស្មិំ សមយេ វិតក្កោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ តក្កោ វិតក្កោ សង្កប្បោ អប្បនា ព្យប្បនា ចេតសោ អភិនិរោបនា សម្មាសង្កប្បោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – អយំ តស្មិំ សមយេ វិតក្កោ ហោតិ.

២៨៤. កតមោ តស្មិំ សមយេ វិចារោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ចារោ វិចារោ អនុវិចារោ ឧបវិចារោ ចិត្តស្ស អនុសន្ធានតា អនុបេក្ខនតា – អយំ តស្មិំ សមយេ វិចារោ ហោតិ.

២៨៥. កតមា តស្មិំ សមយេ បីតិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បីតិ បាមោជ្ជំ អាមោទនា បមោទនា ហាសោ បហាសោ វិត្តិ ឱទគ្យំ អត្តមនតា ចិត្តស្ស បីតិសម្ពោជ្ឈង្គោ – អយំ តស្មិំ សមយេ បីតិ ហោតិ.

២៨៦. កតមំ តស្មិំ សមយេ សុខំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកំ សាតំ ចេតសិកំ សុខំ ចេតោសម្ផស្សជំ សាតំ សុខំ វេទយិតំ ចេតោសម្ផស្សជា សាតា សុខា វេទនា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សុខំ ហោតិ.

២៨៧. កតមា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ សមាធិសម្ពោជ្ឈង្គោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – អយំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ.

២៨៨. កតមំ តស្មិំ សមយេ សទ្ធិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សទ្ធា សទ្ទហនា ឱកប្បនា អភិប្បសាទោ សទ្ធា សទ្ធិន្ទ្រិយំ សទ្ធាពលំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សទ្ធិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

២៨៩. កតមំ តស្មិំ សមយេ វីរិយិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកោ វីរិយារម្ភោ និក្កមោ បរក្កមោ ឧយ្យាមោ វាយាមោ ឧស្សាហោ ឧស្សោឡ្ហី ថាមោ ធិតិ អសិថិលបរក្កមតា អនិក្ខិត្តឆន្ទតា អនិក្ខិត្តធុរតា ធុរសម្បគ្គាហោ វីរិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ វីរិយពលំ សម្មាវាយាមោ វីរិយសម្ពោជ្ឈង្គោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ វីរិយិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

២៩០. កតមំ តស្មិំ សមយេ សតិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សតិ អនុស្សតិ បដិស្សតិ សតិ សរណតា ធារណតា អបិលាបនតា អសម្មុស្សនតា សតិ សតិន្ទ្រិយំ សតិពលំ សម្មាសតិ សតិសម្ពោជ្ឈង្គោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សតិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

២៩១. កតមំ តស្មិំ សមយេ សមាធិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ សមាធិសម្ពោជ្ឈង្គោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សមាធិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

២៩២. កតមំ តស្មិំ សមយេ បញ្ញិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ ធម្មវិចយសម្ពោជ្ឈង្គោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ បញ្ញិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

២៩៣. កតមំ តស្មិំ សមយេ មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

២៩៤. កតមំ តស្មិំ សមយេ សោមនស្សិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកំ សាតំ ចេតសិកំ សុខំ ចេតោសម្ផស្សជំ សាតំ សុខំ វេទយិតំ ចេតោសម្ផស្សជា សាតា សុខា វេទនា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សោមនស្សិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

២៩៥. កតមំ តស្មិំ សមយេ ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យោ តេសំ អរូបីនំ ធម្មានំ អាយុ ឋិតិ យបនា យាបនា ឥរិយនា វត្តនា បាលនា ជីវិតំ ជីវិតិន្ទ្រិយំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

២៩៦. កតមំ តស្មិំ សមយេ អនញ្ញាតញ្ញស្សាមីតិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យា តេសំ ធម្មានំ អនញ្ញាតានំ អទិដ្ឋានំ អប្បត្តានំ អវិទិតានំ អសច្ឆិកតានំ សច្ឆិកិរិយាយ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ ធម្មវិចយសម្ពោជ្ឈង្គោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ អនញ្ញាតញ្ញស្សាមីតិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

២៩៧. កតមា តស្មិំ សមយេ សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ ធម្មវិចយសម្ពោជ្ឈង្គោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ.

២៩៨. កតមោ តស្មិំ សមយេ សម្មាសង្កប្បោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ តក្កោ វិតក្កោ សង្កប្បោ អប្បនា ព្យប្បនា ចេតសោ អភិនិរោបនា សម្មាសង្កប្បោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាសង្កប្បោ ហោតិ.

២៩៩. កតមា តស្មិំ សមយេ សម្មាវាចា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចតូហិ វចីទុច្ចរិតេហិ អារតិ វិរតិ បដិវិរតិ វេរមណី អកិរិយា អករណំ អនជ្ឈាបត្តិ វេលាអនតិក្កមោ សេតុឃាតោ សម្មាវាចា មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាវាចា ហោតិ.

៣០០. កតមោ តស្មិំ សមយេ សម្មាកម្មន្តោ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ តីហិ កាយទុច្ចរិតេហិ អារតិ វិរតិ បដិវិរតិ វេរមណី អកិរិយា អករណំ អនជ្ឈាបត្តិ វេលាអនតិក្កមោ សេតុឃាតោ សម្មាកម្មន្តោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាកម្មន្តោ ហោតិ.

៣០១. កតមោ តស្មិំ សមយេ សម្មាអាជីវោ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ មិច្ឆាអាជីវា អារតិ វិរតិ បដិវិរតិ វេរមណី អកិរិយា អករណំ អនជ្ឈាបត្តិ វេលាអនតិក្កមោ សេតុឃាតោ សម្មាអាជីវោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាអាជីវោ ហោតិ.

៣០២. កតមោ តស្មិំ សមយេ សម្មាវាយាមោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកោ វីរិយារម្ភោ និក្កមោ បរក្កមោ ឧយ្យាមោ វាយាមោ ឧស្សាហោ ឧស្សោឡ្ហី ថាមោ ធិតិ អសិថិលបរក្កមតា អនិក្ខិត្តឆន្ទតា អនិក្ខិត្តធុរតា ធុរសម្បគ្គាហោ វីរិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ វីរិយពលំ សម្មាវាយាមោ វីរិយសម្ពោជ្ឈង្គោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាវាយាមោ ហោតិ.

៣០៣. កតមា តស្មិំ សមយេ សម្មាសតិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សតិ អនុស្សតិ បដិស្សតិ សតិ សរណតា ធារណតា អបិលាបនតា អសម្មុស្សនតា សតិ សតិន្ទ្រិយំ សតិពលំ សម្មាសតិ សតិសម្ពោជ្ឈង្គោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាសតិ ហោតិ.

៣០៤. កតមោ តស្មិំ សមយេ សម្មាសមាធិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ សមាធិសម្ពោជ្ឈង្គោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាសមាធិ ហោតិ.

៣០៥. កតមំ តស្មិំ សមយេ សទ្ធាពលំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សទ្ធា សទ្ទហនា ឱកប្បនា អភិប្បសាទោ សទ្ធា សទ្ធិន្ទ្រិយំ សទ្ធាពលំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សទ្ធាពលំ ហោតិ.

៣០៦. កតមំ តស្មិំ សមយេ វីរិយពលំ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកោ វីរិយារម្ភោ និក្កមោ បរក្កមោ ឧយ្យាមោ វាយាមោ ឧស្សាហោ ឧស្សោឡ្ហី ថាមោ ធិតិ អសិថិលបរក្កមតា អនិក្ខិត្តឆន្ទតា អនិក្ខិត្តធុរតា ធុរសម្បគ្គាហោ វីរិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ វីរិយពលំ សម្មាវាយាមោ វីរិយសម្ពោជ្ឈង្គោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ វីរិយពលំ ហោតិ.

៣០៧. កតមំ តស្មិំ សមយេ សតិពលំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សតិ អនុស្សតិ បដិស្សតិ សតិ សរណតា ធារណតា អបិលាបនតា អសម្មុស្សនតា សតិ សតិន្ទ្រិយំ សតិពលំ សម្មាសតិ សតិសម្ពោជ្ឈង្គោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សតិពលំ ហោតិ.

៣០៨. កតមំ តស្មិំ សមយេ សមាធិពលំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ សមាធិសម្ពោជ្ឈង្គោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សមាធិពលំ ហោតិ.

៣០៩. កតមំ តស្មិំ សមយេ បញ្ញាពលំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ ធម្មវិចយសម្ពោជ្ឈង្គោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ បញ្ញាពលំ ហោតិ.

៣១០. កតមំ តស្មិំ សមយេ ហិរិពលំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ហិរីយតិ ហិរិយិតព្ពេន ហិរីយតិ បាបកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ សមាបត្តិយា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ហិរិពលំ ហោតិ.

៣១១. កតមំ តស្មិំ សមយេ ឱត្តប្បពលំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ឱត្តប្បតិ ឱត្តប្បិតព្ពេន ឱត្តប្បតិ បាបកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ សមាបត្តិយា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ឱត្តប្បពលំ ហោតិ.

៣១២. កតមោ តស្មិំ សមយេ អលោភោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ អលោភោ អលុព្ភនា អលុព្ភិតត្តំ អសារាគោ អសារជ្ជនា អសារជ្ជិតត្តំ អនភិជ្ឈា អលោភោ កុសលមូលំ – អយំ តស្មិំ សមយេ អលោភោ ហោតិ.

៣១៣. កតមោ តស្មិំ សមយេ អទោសោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ អទោសោ អទុស្សនា អទុស្សិតត្តំ អព្យាបាទោ អព្យាបជ្ជោ អទោសោ កុសលមូលំ – អយំ តស្មិំ សមយេ អទោសោ ហោតិ.

៣១៤. កតមោ តស្មិំ សមយេ អមោហោ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ ធម្មវិចយសម្ពោជ្ឈង្គោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – អយំ តស្មិំ សមយេ អមោហោ ហោតិ.

៣១៥. កតមា តស្មិំ សមយេ អនភិជ្ឈា ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ អលោភោ អលុព្ភនា អលុព្ភិតត្តំ អសារាគោ អសារជ្ជនា អសារជ្ជិតត្តំ អនភិជ្ឈា អលោភោ កុសលមូលំ – អយំ តស្មិំ សមយេ អនភិជ្ឈា ហោតិ.

៣១៦. កតមោ តស្មិំ សមយេ អព្យាបាទោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ អទោសោ អទុស្សនា អទុស្សិតត្តំ អព្យាបាទោ អព្យាបជ្ជោ អទោសោ កុសលមូលំ – អយំ តស្មិំ សមយេ អព្យាបាទោ ហោតិ.

៣១៧. កតមា តស្មិំ សមយេ សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ ធម្មវិចយសម្ពោជ្ឈង្គោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ.

៣១៨. កតមា តស្មិំ សមយេ ហិរី ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ហិរីយតិ ហិរិយិតព្ពេន ហិរីយតិ បាបកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ សមាបត្តិយា – អយំ តស្មិំ សមយេ ហិរី ហោតិ.

៣១៩. កតមំ តស្មិំ សមយេ ឱត្តប្បំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ឱត្តប្បតិ ឱត្តប្បិតព្ពេន ឱត្តប្បតិ បាបកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ សមាបត្តិយា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ឱត្តប្បំ ហោតិ.

៣២០. កតមា តស្មិំ សមយេ កាយបស្សទ្ធិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វេទនាក្ខន្ធស្ស សញ្ញាក្ខន្ធស្ស សង្ខារក្ខន្ធស្ស បស្សទ្ធិ បដិបស្សទ្ធិ បស្សម្ភនា បដិបស្សម្ភនា បដិបស្សម្ភិតត្តំ បស្សទ្ធិសម្ពោជ្ឈង្គោ – អយំ តស្មិំ សមយេ កាយបស្សទ្ធិ ហោតិ.

៣២១. កតមា តស្មិំ សមយេ ចិត្តបស្សទ្ធិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណក្ខន្ធស្ស បស្សទ្ធិ បដិបស្សទ្ធិ បស្សម្ភនា បដិបស្សម្ភនា បដិបស្សម្ភិតត្តំ បស្សទ្ធិសម្ពោជ្ឈង្គោ – អយំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តបស្សទ្ធិ ហោតិ.

៣២២. កតមា តស្មិំ សមយេ កាយលហុតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វេទនាក្ខន្ធស្ស សញ្ញាក្ខន្ធស្ស សង្ខារក្ខន្ធស្ស លហុតា លហុបរិណាមតា អទន្ធនតា អវិត្ថនតា – អយំ តស្មិំ សមយេ កាយលហុតា ហោតិ.

៣២៣. កតមា តស្មិំ សមយេ ចិត្តលហុតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណក្ខន្ធស្ស លហុតា លហុបរិណាមតា អទន្ធនតា អវិត្ថនតា – អយំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តលហុតា ហោតិ.

៣២៤. កតមា តស្មិំ សមយេ កាយមុទុតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វេទនាក្ខន្ធស្ស សញ្ញាក្ខន្ធស្ស សង្ខារក្ខន្ធស្ស មុទុតា មទ្ទវតា អកក្ខឡតា អកថិនតា – អយំ តស្មិំ សមយេ កាយមុទុតា ហោតិ.

៣២៥. កតមា តស្មិំ សមយេ ចិត្តមុទុតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណក្ខន្ធស្ស មុទុតា មទ្ទវតា អកក្ខឡតា អកថិនតា – អយំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តមុទុតា ហោតិ.

៣២៦. កតមា តស្មិំ សមយេ កាយកម្មញ្ញតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វេទនាក្ខន្ធស្ស សញ្ញាក្ខន្ធស្ស សង្ខារក្ខន្ធស្ស កម្មញ្ញតា កម្មញ្ញត្តំ កម្មញ្ញភាវោ – អយំ តស្មិំ សមយេ កាយកម្មញ្ញតា ហោតិ.

៣២៧. កតមា តស្មិំ សមយេ ចិត្តកម្មញ្ញតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណក្ខន្ធស្ស កម្មញ្ញតា កម្មញ្ញត្តំ កម្មញ្ញភាវោ – អយំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តកម្មញ្ញតា ហោតិ.

៣២៨. កតមា តស្មិំ សមយេ កាយបាគុញ្ញតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វេទនាក្ខន្ធស្ស សញ្ញាក្ខន្ធស្ស សង្ខារក្ខន្ធស្ស បគុណតា បគុណត្តំ បគុណភាវោ – អយំ តស្មិំ សមយេ កាយបាគុញ្ញតា ហោតិ.

៣២៩. កតមា តស្មិំ សមយេ ចិត្តបាគុញ្ញតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណក្ខន្ធស្ស បគុណតា បគុណត្តំ បគុណភាវោ – អយំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តបាគុញ្ញតា ហោតិ.

៣៣០. កតមា តស្មិំ សមយេ កាយុជុកតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វេទនាក្ខន្ធស្ស សញ្ញាក្ខន្ធស្ស សង្ខារក្ខន្ធស្ស ឧជុតា ឧជុកតា អជិម្ហតា អវង្កតា អកុដិលតា – អយំ តស្មិំ សមយេ កាយុជុកតា ហោតិ.

៣៣១. កតមា តស្មិំ សមយេ ចិត្តុជុកតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណក្ខន្ធស្ស ឧជុតា ឧជុកតា អជិម្ហតា អវង្កតា អកុដិលតា – អយំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តុជុកតា ហោតិ.

៣៣២. កតមា តស្មិំ សមយេ សតិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សតិ អនុស្សតិ បដិស្សតិ សតិ សរណតា ធារណតា អបិលាបនតា អសម្មុស្សនតា សតិ សតិន្ទ្រិយំ សតិពលំ សម្មាសតិ សតិសម្ពោជ្ឈង្គោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – អយំ តស្មិំ សមយេ សតិ ហោតិ.

៣៣៣. កតមំ តស្មិំ សមយេ សម្បជញ្ញំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ ធម្មវិចយសម្ពោជ្ឈង្គោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សម្បជញ្ញំ ហោតិ.

៣៣៤. កតមោ តស្មិំ សមយេ សមថោ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ សមាធិសម្ពោជ្ឈង្គោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – អយំ តស្មិំ សមយេ សមថោ ហោតិ.

៣៣៥. កតមា តស្មិំ សមយេ វិបស្សនា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ ធម្មវិចយសម្ពោជ្ឈង្គោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – អយំ តស្មិំ សមយេ វិបស្សនា ហោតិ.

៣៣៦. កតមោ តស្មិំ សមយេ បគ្គាហោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកោ វីរិយារម្ភោ និក្កមោ បរក្កមោ ឧយ្យាមោ វាយាមោ ឧស្សាហោ ឧស្សោឡ្ហី ថាមោ ធិតិ អសិថិលបរក្កមតា អនិក្ខិត្តឆន្ទតា អនិក្ខិត្តធុរតា ធុរសម្បគ្គាហោ វីរិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ វីរិយពលំ សម្មាវាយាមោ វីរិយសម្ពោជ្ឈង្គោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – អយំ តស្មិំ សមយេ បគ្គាហោ ហោតិ.

៣៣៧. កតមោ តស្មិំ សមយេ អវិក្ខេបោ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ សមាធិសម្ពោជ្ឈង្គោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ – អយំ តស្មិំ សមយេ អវិក្ខេបោ ហោតិ; យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា – ឥមេ ធម្មា កុសលា.

តស្មិំ ខោ បន សមយេ ចត្តារោ ខន្ធា ហោន្តិ, ទ្វាយតនានិ ហោន្តិ, ទ្វេ ធាតុយោ ហោន្តិ, តយោ អាហារា ហោន្តិ, នវិន្ទ្រិយានិ ហោន្តិ, បញ្ចង្គិកំ ឈានំ ហោតិ, អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ហោតិ, សត្ត ពលានិ ហោន្តិ, តយោ ហេតូ ហោន្តិ, ឯកោ ផស្សោ ហោតិ, ឯកា វេទនា ហោតិ, ឯកា សញ្ញា ហោតិ, ឯកា ចេតនា ហោតិ, ឯកំ ចិត្តំ ហោតិ, ឯកោ វេទនាក្ខន្ធោ ហោតិ, ឯកោ សញ្ញាក្ខន្ធោ ហោតិ, ឯកោ សង្ខារក្ខន្ធោ ហោតិ, ឯកោ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ ហោតិ, ឯកំ មនាយតនំ ហោតិ, ឯកំ មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ឯកា មនោវិញ្ញាណធាតុ ហោតិ, ឯកំ ធម្មាយតនំ ហោតិ, ឯកា ធម្មធាតុ ហោតិ; យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា – ឥមេ ធម្មា កុសលា…បេ….

៣៣៨. កតមោ តស្មិំ សមយេ សង្ខារក្ខន្ធោ ហោតិ? ផស្សោ ចេតនា វិតក្កោ វិចារោ បីតិ ចិត្តស្សេកគ្គតា សទ្ធិន្ទ្រិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ សតិន្ទ្រិយំ សមាធិន្ទ្រិយំ បញ្ញិន្ទ្រិយំ ជីវិតិន្ទ្រិយំ អនញ្ញាតញ្ញស្សាមីតិន្ទ្រិយំ សម្មាទិដ្ឋិ សម្មាសង្កប្បោ សម្មាវាចា សម្មាកម្មន្តោ សម្មាអាជីវោ សម្មាវាយាមោ សម្មាសតិ សម្មាសមាធិ សទ្ធាពលំ វីរិយពលំ សតិពលំ សមាធិពលំ បញ្ញាពលំ ហិរិពលំ ឱត្តប្បពលំ អលោភោ អទោសោ អមោហោ អនភិជ្ឈា អព្យាបាទោ សម្មាទិដ្ឋិ ហិរី ឱត្តប្បំ កាយបស្សទ្ធិ ចិត្តបស្សទ្ធិ កាយលហុតា ចិត្តលហុតា កាយមុទុតា ចិត្តមុទុតា កាយកម្មញ្ញតា ចិត្តកម្មញ្ញតា កាយបាគុញ្ញតា ចិត្តបាគុញ្ញតា កាយុជុកតា ចិត្តុជុកតា សតិ សម្បជញ្ញំ សមថោ វិបស្សនា បគ្គាហោ អវិក្ខេបោ; យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា ឋបេត្វា វេទនាក្ខន្ធំ ឋបេត្វា សញ្ញាក្ខន្ធំ ឋបេត្វា វិញ្ញាណក្ខន្ធំ – អយំ តស្មិំ សមយេ សង្ខារក្ខន្ធោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

៣៣៩. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ ទុក្ខបដិបទំ ខិប្បាភិញ្ញំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

៣៤០. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ សុខបដិបទំ ទន្ធាភិញ្ញំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

៣៤១. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ សុខបដិបទំ ខិប្បាភិញ្ញំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

៣៤២. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិតក្កវិចារានំ វូបសមា …បេ… ទុតិយំ ឈានំ…បេ… តតិយំ ឈានំ…បេ… ចតុត្ថំ ឈានំ…បេ… បឋមំ ឈានំ…បេ… បញ្ចមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ ទុក្ខបដិបទំ ទន្ធាភិញ្ញំ…បេ… ទុក្ខបដិបទំ ខិប្បាភិញ្ញំ…បេ… សុខបដិបទំ ទន្ធាភិញ្ញំ…បេ… សុខបដិបទំ ខិប្បាភិញ្ញំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

សុទ្ធិកបដិបទា.

សុញ្ញតំ

៣៤៣. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ សុញ្ញតំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

៣៤៤. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិតក្កវិចារានំ វូបសមា…បេ… ទុតិយំ ឈានំ…បេ… តតិយំ ឈានំ…បេ… ចតុត្ថំ ឈានំ…បេ… បឋមំ ឈានំ…បេ… បញ្ចមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ សុញ្ញតំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

សុញ្ញតំ.

សុញ្ញតមូលកបដិបទា

៣៤៥. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ ទុក្ខបដិបទំ ទន្ធាភិញ្ញំ សុញ្ញតំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

៣៤៦. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ ទុក្ខបដិបទំ ខិប្បាភិញ្ញំ សុញ្ញតំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

៣៤៧. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ សុខបដិបទំ ទន្ធាភិញ្ញំ សុញ្ញតំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

៣៤៨. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ សុខបដិបទំ ខិប្បាភិញ្ញំ សុញ្ញតំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

៣៤៩. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិតក្កវិចារានំ វូបសមា…បេ… ទុតិយំ ឈានំ…បេ… តតិយំ ឈានំ…បេ… ចតុត្ថំ ឈានំ…បេ… បឋមំ ឈានំ…បេ… បញ្ចមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ ទុក្ខបដិបទំ ទន្ធាភិញ្ញំ សុញ្ញតំ…បេ… ទុក្ខបដិបទំ ខិប្បាភិញ្ញំ សុញ្ញតំ…បេ… សុខបដិបទំ ទន្ធាភិញ្ញំ សុញ្ញតំ…បេ… សុខបដិបទំ ខិប្បាភិញ្ញំ សុញ្ញតំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

សុញ្ញតមូលកបដិបទា.

អប្បណិហិតំ

៣៥០. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ អប្បណិហិតំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

៣៥១. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិតក្កវិចារានំ វូបសមា…បេ… ទុតិយំ ឈានំ…បេ… តតិយំ ឈានំ…បេ… ចតុត្ថំ ឈានំ…បេ… បឋមំ ឈានំ…បេ… បញ្ចមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ អប្បណិហិតំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

អប្បណិហិតំ.

អប្បណិហិតមូលកបដិបទា

៣៥២. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ ទុក្ខបដិបទំ ទន្ធាភិញ្ញំ អប្បណិហិតំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

៣៥៣. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ ទុក្ខបដិបទំ ខិប្បាភិញ្ញំ អប្បណិហិតំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

៣៥៤. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ សុខបដិបទំ ទន្ធាភិញ្ញំ អប្បណិហិតំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

៣៥៥. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ សុខបដិបទំ ខិប្បាភិញ្ញំ អប្បណិហិតំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

៣៥៦. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិតក្កវិចារានំ វូបសមា…បេ… ទុតិយំ ឈានំ…បេ… តតិយំ ឈានំ…បេ… ចតុត្ថំ ឈានំ…បេ… បឋមំ ឈានំ…បេ… បញ្ចមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ ទុក្ខបដិបទំ ទន្ធាភិញ្ញំ អប្បណិហិតំ…បេ… ទុក្ខបដិបទំ ខិប្បាភិញ្ញំ អប្បណិហិតំ…បេ… សុខបដិបទំ ទន្ធាភិញ្ញំ អប្បណិហិតំ…បេ… សុខបដិបទំ ខិប្បាភិញ្ញំ អប្បណិហិតំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

អប្បណិហិតមូលកបដិបទា.

វីសតិ មហានយា

៣៥៧. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ មគ្គំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ សតិបដ្ឋានំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ សម្មប្បធានំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ ឥទ្ធិបាទំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ ឥន្ទ្រិយំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ ពលំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ ពោជ្ឈង្គំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ សច្ចំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ សមថំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ ធម្មំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ ខន្ធំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ អាយតនំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ ធាតុំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ អាហារំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ ផស្សំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ វេទនំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ សញ្ញំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ ចេតនំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ ចិត្តំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ ទុក្ខបដិបទំ ទន្ធាភិញ្ញំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

វីសតិ មហានយា.

អធិបតិ

៣៥៨. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ ទុក្ខបដិបទំ ទន្ធាភិញ្ញំ ឆន្ទាធិបតេយ្យំ…បេ… វីរិយាធិបតេយ្យំ…បេ… ចិត្តាធិបតេយ្យំ…បេ… វីមំសាធិបតេយ្យំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

៣៥៩. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិតក្កវិចារានំ វូបសមា…បេ… ទុតិយំ ឈានំ…បេ… តតិយំ ឈានំ…បេ… ចតុត្ថំ ឈានំ…បេ… បឋមំ ឈានំ …បេ… បញ្ចមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ ទុក្ខបដិបទំ ទន្ធាភិញ្ញំ ឆន្ទាធិបតេយ្យំ…បេ… វីរិយាធិបតេយ្យំ…បេ… ចិត្តាធិបតេយ្យំ…បេ… វីមំសាធិបតេយ្យំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

៣៦០. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ មគ្គំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ សតិបដ្ឋានំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ សម្មប្បធានំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ ឥទ្ធិបាទំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ ឥន្ទ្រិយំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ ពលំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ ពោជ្ឈង្គំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ សច្ចំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ សមថំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ ធម្មំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ ខន្ធំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ អាយតនំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ ធាតុំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ អាហារំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ ផស្សំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ វេទនំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ សញ្ញំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ ចេតនំ ភាវេតិ…បេ… លោកុត្តរំ ចិត្តំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ ទុក្ខបដិបទំ ទន្ធាភិញ្ញំ ឆន្ទាធិបតេយ្យំ…បេ… វីរិយាធិបតេយ្យំ…បេ… ចិត្តាធិបតេយ្យំ…បេ… វីមំសាធិបតេយ្យំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

អធិបតិ.

បឋមោ មគ្គោ.

៣៦១. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ កាមរាគព្យាបាទានំ តនុភាវាយ ទុតិយាយ ភូមិយា បត្តិយា វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ ទុក្ខបដិបទំ ទន្ធាភិញ្ញំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អញ្ញិន្ទ្រិយំ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

ទុតិយោ មគ្គោ.

៣៦២. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ កាមរាគព្យាបាទានំ អនវសេសប្បហានាយ តតិយាយ ភូមិយា បត្តិយា វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ ទុក្ខបដិបទំ ទន្ធាភិញ្ញំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អញ្ញិន្ទ្រិយំ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា.

តតិយោ មគ្គោ.

៣៦៣. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ រូបរាគអរូបរាគមានឧទ្ធច្ចអវិជ្ជាយ អនវសេសប្បហានាយ ចតុត្ថាយ ភូមិយា បត្តិយា វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ ទុក្ខបដិបទំ ទន្ធាភិញ្ញំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អញ្ញិន្ទ្រិយំ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… ឥមេ ធម្មា កុសលា…បេ….

៣៦៤. កតមំ តស្មិំ សមយេ អញ្ញិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យា តេសំ ធម្មានំ ញាតានំ ទិដ្ឋានំ បត្តានំ វិទិតានំ សច្ឆិកតានំ សច្ឆិកិរិយាយ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ ធម្មវិចយសម្ពោជ្ឈង្គោ មគ្គង្គំ មគ្គបរិយាបន្នំ, ឥទំ តស្មិំ សមយេ អញ្ញិន្ទ្រិយំ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ…បេ… យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា – ឥមេ ធម្មា កុសលា.

ចតុត្ថោ មគ្គោ.

លោកុត្តរំ ចិត្តំ.