១. ចិត្តុប្បាទកណ្ឌំ

កាមាវចរកុសលំ

បទភាជនី

១. កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ កាមាវចរំ កុសលំ ចិត្តំ ឧប្បន្នំ ហោតិ សោមនស្សសហគតំ ញាណសម្បយុត្តំ រូបារម្មណំ វា សទ្ទារម្មណំ វា គន្ធារម្មណំ វា រសារម្មណំ វា ផោដ្ឋព្ពារម្មណំ វា ធម្មារម្មណំ វា យំ យំ វា បនារព្ភ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ, វេទនា ហោតិ, សញ្ញា ហោតិ, ចេតនា ហោតិ, ចិត្តំ ហោតិ, វិតក្កោ ហោតិ, វិចារោ ហោតិ, បីតិ ហោតិ, សុខំ ហោតិ, ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ, សទ្ធិន្ទ្រិយំ ហោតិ, វីរិយិន្ទ្រិយំ [វិរិយិន្ទ្រិយំ (សី. ស្យា.)] ហោតិ, សតិន្ទ្រិយំ ហោតិ, សមាធិន្ទ្រិយំ ហោតិ, បញ្ញិន្ទ្រិយំ ហោតិ, មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ, សោមនស្សិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ, សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ, សម្មាសង្កប្បោ ហោតិ, សម្មាវាយាមោ ហោតិ, សម្មាសតិ ហោតិ, សម្មាសមាធិ ហោតិ, សទ្ធាពលំ ហោតិ, វីរិយពលំ [វិរិយពលំ (សី. ស្យា.)] ហោតិ, សតិពលំ ហោតិ, សមាធិពលំ ហោតិ, បញ្ញាពលំ ហោតិ, ហិរិពលំ ហោតិ, ឱត្តប្បពលំ ហោតិ, អលោភោ ហោតិ, អទោសោ ហោតិ, អមោហោ ហោតិ, អនភិជ្ឈា ហោតិ, អព្យាបាទោ ហោតិ, សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ, ហិរី ហោតិ, ឱត្តប្បំ ហោតិ, កាយបស្សទ្ធិ [កាយប្បស្សទ្ធិ (ស្យា.)] ហោតិ, ចិត្តបស្សទ្ធិ [ចិត្តប្បស្សទ្ធិ (ស្យា.)] ហោតិ, កាយលហុតា ហោតិ, ចិត្តលហុតា ហោតិ, កាយមុទុតា ហោតិ, ចិត្តមុទុតា ហោតិ, កាយកម្មញ្ញតា ហោតិ, ចិត្តកម្មញ្ញតា ហោតិ, កាយបាគុញ្ញតា ហោតិ, ចិត្តបាគុញ្ញតា ហោតិ, កាយុជុកតា [កាយុជ្ជុកតា (សី. ក.)] ហោតិ, ចិត្តុជុកតា [ចិត្តុជ្ជុកតា (សី. ក.)] ហោតិ, សតិ ហោតិ, សម្បជញ្ញំ ហោតិ, សមថោ ហោតិ, វិបស្សនា ហោតិ, បគ្គាហោ ហោតិ, អវិក្ខេបោ ហោតិ; យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា – ឥមេ ធម្មា កុសលា.

២. កតមោ តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ផុសនា សំផុសនា សំផុសិតត្តំ – អយំ តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ.

៣. កតមា តស្មិំ សមយេ វេទនា ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុសម្ផស្សជំ ចេតសិកំ សាតំ ចេតសិកំ សុខំ ចេតោសម្ផស្សជំ សាតំ សុខំ វេទយិតំ ចេតោសម្ផស្សជា សាតា សុខា វេទនា – អយំ តស្មិំ សមយេ វេទនា ហោតិ.

៤. កតមា តស្មិំ សមយេ សញ្ញា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុសម្ផស្សជា សញ្ញា សញ្ជាននា សញ្ជានិតត្តំ – អយំ តស្មិំ សមយេ សញ្ញា ហោតិ.

៥. កតមា តស្មិំ សមយេ ចេតនា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុសម្ផស្សជា ចេតនា សញ្ចេតនា ចេតយិតត្តំ [សញ្ចេតយិតត្តំ (ស្យា.)] – អយំ តស្មិំ សមយេ ចេតនា ហោតិ.

៦. កតមំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ ហោតិ.

៧. កតមោ តស្មិំ សមយេ វិតក្កោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ តក្កោ វិតក្កោ សង្កប្បោ អប្បនា ព្យប្បនា ចេតសោ អភិនិរោបនា សម្មាសង្កប្បោ – អយំ តស្មិំ សមយេ វិតក្កោ ហោតិ.

៨. កតមោ តស្មិំ សមយេ វិចារោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ចារោ វិចារោ អនុវិចារោ ឧបវិចារោ ចិត្តស្ស អនុសន្ធានតា អនុបេក្ខនតា – អយំ តស្មិំ សមយេ វិចារោ ហោតិ.

៩. កតមា តស្មិំ សមយេ បីតិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បីតិ បាមោជ្ជំ អាមោទនា បមោទនា ហាសោ បហាសោ វិត្តិ ឱទគ្យំ អត្តមនតា ចិត្តស្ស – អយំ តស្មិំ សមយេ បីតិ ហោតិ.

១០. កតមំ តស្មិំ សមយេ សុខំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកំ សាតំ ចេតសិកំ សុខំ ចេតោសម្ផស្សជំ សាតំ សុខំ វេទយិតំ ចេតោសម្ផស្សជា សាតា សុខា វេទនា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សុខំ ហោតិ.

១១. កតមា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ – អយំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ.

១២. កតមំ តស្មិំ សមយេ សទ្ធិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សទ្ធា សទ្ទហនា ឱកប្បនា អភិប្បសាទោ សទ្ធា សទ្ធិន្ទ្រិយំ សទ្ធាពលំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សទ្ធិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

១៣. កតមំ តស្មិំ សមយេ វីរិយិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកោ វីរិយារម្ភោ [វិរិយារម្ភោ (សី. ស្យា.)] និក្កមោ បរក្កមោ ឧយ្យាមោ វាយាមោ ឧស្សាហោ ឧស្សោឡ្ហី [ឧស្សោឡ្ហិ (សី.)] ថាមោ ធិតិ អសិថិលបរក្កមតា អនិក្ខិត្តឆន្ទតា អនិក្ខិត្តធុរតា ធុរសម្បគ្គាហោ វីរិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ វីរិយពលំ សម្មាវាយាមោ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ វីរិយិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

១៤. កតមំ តស្មិំ សមយេ សតិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សតិ អនុស្សតិ បដិស្សតិ សតិ សរណតា ធារណតា អបិលាបនតា អសម្មុស្សនតា សតិ សតិន្ទ្រិយំ សតិពលំ សម្មាសតិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សតិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

១៥. កតមំ តស្មិំ សមយេ សមាធិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សមាធិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

១៦. កតមំ តស្មិំ សមយេ បញ្ញិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ បញ្ញិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

១៧. កតមំ តស្មិំ សមយេ មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

១៨. កតមំ តស្មិំ សមយេ សោមនស្សិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកំ សាតំ ចេតសិកំ សុខំ ចេតោសម្ផស្សជំ សាតំ សុខំ វេទយិតំ ចេតោសម្ផស្សជា សាតា សុខា វេទនា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សោមនស្សិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

១៩. កតមំ តស្មិំ សមយេ ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យោ តេសំ អរូបីនំ ធម្មានំ អាយុ ឋិតិ យបនា យាបនា ឥរិយនា [ឥរីយនា (សី.)] វត្តនា បាលនា ជីវិតំ ជីវិតិន្ទ្រិយំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

២០. កតមា តស្មិំ សមយេ សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ.

២១. កតមោ តស្មិំ សមយេ សម្មាសង្កប្បោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ តក្កោ វិតក្កោ សង្កប្បោ អប្បនា ព្យប្បនា ចេតសោ អភិនិរោបនា សម្មាសង្កប្បោ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាសង្កប្បោ ហោតិ.

២២. កតមោ តស្មិំ សមយេ សម្មាវាយាមោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកោ វីរិយារម្ភោ និក្កមោ បរក្កមោ ឧយ្យាមោ វាយាមោ ឧស្សាហោ ឧស្សោឡ្ហី ថាមោ ធិតិ អសិថិលបរក្កមតា អនិក្ខិត្តឆន្ទតា អនិក្ខិត្តធុរតា ធុរសម្បគ្គាហោ វីរិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ វីរិយពលំ សម្មាវាយាមោ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាវាយាមោ ហោតិ.

២៣. កតមា តស្មិំ សមយេ សម្មាសតិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សតិ អនុស្សតិ បដិស្សតិ សតិ សរណតា ធារណតា អបិលាបនតា អសម្មុស្សនតា សតិ សតិន្ទ្រិយំ សតិពលំ សម្មាសតិ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាសតិ ហោតិ.

២៤. កតមោ តស្មិំ សមយេ សម្មាសមាធិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាសមាធិ ហោតិ.

២៥. កតមំ តស្មិំ សមយេ សទ្ធាពលំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សទ្ធា សទ្ទហនា ឱកប្បនា អភិប្បសាទោ សទ្ធា សទ្ធិន្ទ្រិយំ សទ្ធាពលំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សទ្ធាពលំ ហោតិ.

២៦. កតមំ តស្មិំ សមយេ វីរិយពលំ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកោ វីរិយារម្ភោ និក្កមោ បរក្កមោ ឧយ្យាមោ វាយាមោ ឧស្សាហោ ឧស្សោឡ្ហី ថាមោ ធិតិ អសិថិលបរក្កមតា អនិក្ខិត្តឆន្ទតា អនិក្ខិត្តធុរតា ធុរសម្បគ្គាហោ វីរិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ វីរិយពលំ សម្មាវាយាមោ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ វីរិយពលំ ហោតិ.

២៧. កតមំ តស្មិំ សមយេ សតិពលំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សតិ អនុស្សតិ បដិស្សតិ សតិ សរណតា ធារណតា អបិលាបនតា អសម្មុស្សនតា សតិ សតិន្ទ្រិយំ សតិពលំ សម្មាសតិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សតិពលំ ហោតិ.

២៨. កតមំ តស្មិំ សមយេ សមាធិពលំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សមាធិពលំ ហោតិ.

២៩. កតមំ តស្មិំ សមយេ បញ្ញាពលំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ បញ្ញាពលំ ហោតិ.

៣០. កតមំ តស្មិំ សមយេ ហិរិពលំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ហិរីយតិ ហិរិយិតព្ពេន ហិរីយតិ បាបកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ សមាបត្តិយា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ហិរិពលំ ហោតិ.

៣១. កតមំ តស្មិំ សមយេ ឱត្តប្បពលំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ឱត្តប្បតិ ឱត្តប្បិតព្ពេន ឱត្តប្បតិ បាបកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ សមាបត្តិយា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ឱត្តប្បពលំ ហោតិ.

៣២. កតមោ តស្មិំ សមយេ អលោភោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ អលោភោ អលុព្ភនា អលុព្ភិតត្តំ អសារាគោ អសារជ្ជនា អសារជ្ជិតត្តំ អនភិជ្ឈា អលោភោ កុសលមូលំ – អយំ តស្មិំ សមយេ អលោភោ ហោតិ.

៣៣. កតមោ តស្មិំ សមយេ អទោសោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ អទោសោ អទុស្សនា អទុស្សិតត្តំ [អទូសនា អទូសិតត្តំ (ស្យា.)] អព្យាបាទោ អព្យាបជ្ជោ អទោសោ កុសលមូលំ – អយំ តស្មិំ សមយេ អទោសោ ហោតិ?

៣៤. កតមោ តស្មិំ សមយេ អមោហោ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ អមោហោ កុសលមូលំ – អយំ តស្មិំ សមយេ អមោហោ ហោតិ.

៣៥. កតមា តស្មិំ សមយេ អនភិជ្ឈា ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ អលោភោ អលុព្ភនា អលុព្ភិតត្តំ អសារាគោ អសារជ្ជនា អសារជ្ជិតត្តំ អនភិជ្ឈា អលោភោ កុសលមូលំ – អយំ តស្មិំ សមយេ អនភិជ្ឈា ហោតិ.

៣៦. កតមោ តស្មិំ សមយេ អព្យាបាទោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ អទោសោ អទុស្សនា អទុស្សិតត្តំ អព្យាបាទោ អព្យាបជ្ជោ អទោសោ កុសលមូលំ – អយំ តស្មិំ សមយេ អព្យាបាទោ ហោតិ.

៣៧. កតមា តស្មិំ សមយេ សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ.

៣៨. កតមា តស្មិំ សមយេ ហិរី ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ហិរីយតិ ហិរិយិតព្ពេន ហិរីយតិ បាបកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ សមាបត្តិយា – អយំ តស្មិំ សមយេ ហិរី ហោតិ.

៣៩. កតមំ តស្មិំ សមយេ ឱត្តប្បំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ឱត្តប្បតិ ឱត្តប្បិតព្ពេន ឱត្តប្បតិ បាបកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ សមាបត្តិយា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ឱត្តប្បំ ហោតិ.

៤០. កតមា តស្មិំ សមយេ កាយបស្សទ្ធិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វេទនាក្ខន្ធស្ស សញ្ញាក្ខន្ធស្ស សង្ខារក្ខន្ធស្ស បស្សទ្ធិ បដិបស្សទ្ធិ [បដិប្បស្សទ្ធិ (សី. ស្យា.)] បស្សម្ភនា បដិបស្សម្ភនា [បដិប្បស្សម្ភនា (សី. ស្យា.)] បដិបស្សម្ភិតត្តំ [បដិប្បស្សម្ភិតត្តំ (សី. ស្យា.)] – អយំ តស្មិំ សមយេ កាយបស្សទ្ធិ ហោតិ.

៤១. កតមា តស្មិំ សមយេ ចិត្តបស្សទ្ធិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណក្ខន្ធស្ស បស្សទ្ធិ បដិបស្សទ្ធិ បស្សម្ភនា បដិបស្សម្ភនា បដិបស្សម្ភិតត្តំ – អយំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តបស្សទ្ធិ ហោតិ.

៤២. កតមា តស្មិំ សមយេ កាយលហុតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វេទនាក្ខន្ធស្ស សញ្ញាក្ខន្ធស្ស សង្ខារក្ខន្ធស្ស លហុតា លហុបរិណាមតា អទន្ធនតា អវិត្ថនតា – អយំ តស្មិំ សមយេ កាយលហុតា ហោតិ.

៤៣. កតមា តស្មិំ សមយេ ចិត្តលហុតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណក្ខន្ធស្ស លហុតា លហុបរិណាមតា អទន្ធនតា អវិត្ថនតា – អយំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តលហុតា ហោតិ.

៤៤. កតមា តស្មិំ សមយេ កាយមុទុតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វេទនាក្ខន្ធស្ស សញ្ញាក្ខន្ធស្ស សង្ខារក្ខន្ធស្ស មុទុតា មទ្ទវតា អកក្ខឡតា អកថិនតា – អយំ តស្មិំ សមយេ កាយមុទុតា ហោតិ.

៤៥. កតមា តស្មិំ សមយេ ចិត្តមុទុតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណក្ខន្ធស្ស មុទុតា មទ្ទវតា អកក្ខឡតា អកថិនតា – អយំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តមុទុតា ហោតិ.

៤៦. កតមា តស្មិំ សមយេ កាយកម្មញ្ញតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វេទនាក្ខន្ធស្ស សញ្ញាក្ខន្ធស្ស សង្ខារក្ខន្ធស្ស កម្មញ្ញតា កម្មញ្ញត្តំ កម្មញ្ញភាវោ – អយំ តស្មិំ សមយេ កាយកម្មញ្ញតា ហោតិ.

៤៧. កតមា តស្មិំ សមយេ ចិត្តកម្មញ្ញតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណក្ខន្ធស្ស កម្មញ្ញតា កម្មញ្ញត្តំ កម្មញ្ញភាវោ – អយំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តកម្មញ្ញតា ហោតិ.

៤៨. កតមា តស្មិំ សមយេ កាយបាគុញ្ញតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វេទនាក្ខន្ធស្ស សញ្ញាក្ខន្ធស្ស សង្ខារក្ខន្ធស្ស បគុណតា បគុណត្តំ បគុណភាវោ – អយំ តស្មិំ សមយេ កាយបាគុញ្ញតា ហោតិ.

៤៩. កតមា តស្មិំ សមយេ ចិត្តបាគុញ្ញតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណក្ខន្ធស្ស បគុណតា បគុណត្តំ បគុណភាវោ – អយំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តបាគុញ្ញតា ហោតិ.

៥០. កតមា តស្មិំ សមយេ កាយុជុកតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វេទនាក្ខន្ធស្ស សញ្ញាក្ខន្ធស្ស សង្ខារក្ខន្ធស្ស ឧជុតា ឧជុកតា អជិម្ហតា អវង្កតា អកុដិលតា – អយំ តស្មិំ សមយេ កាយុជុកតា ហោតិ.

៥១. កតមា តស្មិំ សមយេ ចិត្តុជុកតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណក្ខន្ធស្ស ឧជុតា ឧជុកតា អជិម្ហតា អវង្កតា អកុដិលតា – អយំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តុជុកតា ហោតិ.

៥២. កតមា តស្មិំ សមយេ សតិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សតិ អនុស្សតិ បដិស្សតិ សតិ សរណតា ធារណតា អបិលាបនតា អសម្មុស្សនតា សតិ សតិន្ទ្រិយំ សតិពលំ សម្មាសតិ – អយំ តស្មិំ សមយេ សតិ ហោតិ.

៥៣. កតមំ តស្មិំ សមយេ សម្បជញ្ញំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សម្បជញ្ញំ ហោតិ.

៥៤. កតមោ តស្មិំ សមយេ សមថោ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ – អយំ តស្មិំ សមយេ សមថោ ហោតិ.

៥៥. កតមា តស្មិំ សមយេ វិបស្សនា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – អយំ តស្មិំ សមយេ វិបស្សនា ហោតិ.

៥៦. កតមោ តស្មិំ សមយេ បគ្គាហោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកោ វីរិយារម្ភោ និក្កមោ បរក្កមោ ឧយ្យាមោ វាយាមោ ឧស្សាហោ ឧស្សោឡ្ហី ថាមោ ធិតិ អសិថិលបរក្កមតា អនិក្ខិត្តឆន្ទតា អនិក្ខិត្តធុរតា ធុរសម្បគ្គាហោ វីរិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ វីរិយពលំ សម្មាវាយាមោ – អយំ តស្មិំ សមយេ បគ្គាហោ ហោតិ.

៥៧. កតមោ តស្មិំ សមយេ អវិក្ខេបោ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ – អយំ តស្មិំ សមយេ អវិក្ខេបោ ហោតិ.

យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា – ឥមេ ធម្មា កុសលា.

បទភាជនីយំ.

បឋមភាណវារោ.

កោដ្ឋាសវារោ

៥៨. តស្មិំ ខោ បន សមយេ ចត្តារោ ខន្ធា ហោន្តិ, ទ្វាយតនានិ ហោន្តិ, ទ្វេ ធាតុយោ ហោន្តិ, តយោ អាហារា ហោន្តិ, អដ្ឋិន្ទ្រិយានិ ហោន្តិ, បញ្ចង្គិកំ ឈានំ ហោតិ, បញ្ចង្គិកោ មគ្គោ ហោតិ, សត្ត ពលានិ ហោន្តិ, តយោ ហេតូ ហោន្តិ, ឯកោ ផស្សោ ហោតិ, ឯកា វេទនា ហោតិ, ឯកា សញ្ញា ហោតិ, ឯកា ចេតនា ហោតិ, ឯកំ ចិត្តំ ហោតិ, ឯកោ វេទនាក្ខន្ធោ ហោតិ, ឯកោ សញ្ញាក្ខន្ធោ ហោតិ, ឯកោ សង្ខារក្ខន្ធោ ហោតិ, ឯកោ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ ហោតិ, ឯកំ មនាយតនំ ហោតិ, ឯកំ មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ឯកា មនោវិញ្ញាណធាតុ ហោតិ, ឯកំ ធម្មាយតនំ ហោតិ, ឯកា ធម្មធាតុ ហោតិ; យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា – ឥមេ ធម្មា កុសលា.

៥៩. កតមេ តស្មិំ សមយេ ចត្តារោ ខន្ធា ហោន្តិ? វេទនាក្ខន្ធោ, សញ្ញាក្ខន្ធោ, សង្ខារក្ខន្ធោ, វិញ្ញាណក្ខន្ធោ.

៦០. កតមោ តស្មិំ សមយេ វេទនាក្ខន្ធោ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកំ សាតំ ចេតសិកំ សុខំ ចេតោសម្ផស្សជំ សាតំ សុខំ វេទយិតំ ចេតោសម្ផស្សជា សាតា សុខា វេទនា – អយំ តស្មិំ សមយេ វេទនាក្ខន្ធោ ហោតិ.

៦១. កតមោ តស្មិំ សមយេ សញ្ញាក្ខន្ធោ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សញ្ញា សញ្ជាននា សញ្ជានិតត្តំ – អយំ តស្មិំ សមយេ សញ្ញាក្ខន្ធោ ហោតិ.

៦២. កតមោ តស្មិំ សមយេ សង្ខារក្ខន្ធោ ហោតិ? ផស្សោ ចេតនា វិតក្កោ វិចារោ បីតិ ចិត្តស្សេកគ្គតា សទ្ធិន្ទ្រិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ សតិន្ទ្រិយំ សមាធិន្ទ្រិយំ បញ្ញិន្ទ្រិយំ ជីវិតិន្ទ្រិយំ សម្មាទិដ្ឋិ សម្មាសង្កប្បោ សម្មាវាយាមោ សម្មាសតិ សម្មាសមាធិ សទ្ធាពលំ វីរិយពលំ សតិពលំ សមាធិពលំ បញ្ញាពលំ ហិរិពលំ ឱត្តប្បពលំ អលោភោ អទោសោ អមោហោ អនភិជ្ឈា អព្យាបាទោ សម្មាទិដ្ឋិ ហិរី ឱត្តប្បំ កាយបស្សទ្ធិ ចិត្តបស្សទ្ធិ កាយលហុតា ចិត្តលហុតា កាយមុទុតា ចិត្តមុទុតា កាយកម្មញ្ញតា ចិត្តកម្មញ្ញតា កាយបាគុញ្ញតា ចិត្តបាគុញ្ញតា កាយុជុកតា ចិត្តុជុកតា សតិ សម្បជញ្ញំ សមថោ វិបស្សនា បគ្គាហោ អវិក្ខេបោ; យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា ឋបេត្វា [ថបេត្វា (ក.)] វេទនាក្ខន្ធំ ឋបេត្វា សញ្ញាក្ខន្ធំ ឋបេត្វា វិញ្ញាណក្ខន្ធំ – អយំ តស្មិំ សមយេ សង្ខារក្ខន្ធោ ហោតិ.

៦៣. កតមោ តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – អយំ តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ ហោតិ.

ឥមេ តស្មិំ សមយេ ចត្តារោ ខន្ធា ហោន្តិ.

៦៤. កតមានិ តស្មិំ សមយេ ទ្វាយតនានិ ហោន្តិ? មនាយតនំ ធម្មាយតនំ.

៦៥. កតមំ តស្មិំ សមយេ មនាយតនំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ មនាយតនំ ហោតិ.

៦៦. កតមំ តស្មិំ សមយេ ធម្មាយតនំ ហោតិ? វេទនាក្ខន្ធោ, សញ្ញាក្ខន្ធោ, សង្ខារក្ខន្ធោ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ធម្មាយតនំ ហោតិ.

ឥមានិ តស្មិំ សមយេ ទ្វាយតនានិ ហោន្តិ.

៦៧. កតមា តស្មិំ សមយេ ទ្វេ ធាតុយោ ហោន្តិ? មនោវិញ្ញាណធាតុ, ធម្មធាតុ.

៦៨. កតមា តស្មិំ សមយេ មនោវិញ្ញាណធាតុ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – អយំ តស្មិំ សមយេ មនោវិញ្ញាណធាតុ ហោតិ.

៦៩. កតមា តស្មិំ សមយេ ធម្មធាតុ ហោតិ? វេទនាក្ខន្ធោ, សញ្ញាក្ខន្ធោ, សង្ខារក្ខន្ធោ – អយំ តស្មិំ សមយេ ធម្មធាតុ ហោតិ.

ឥមា តស្មិំ សមយេ ទ្វេ ធាតុយោ ហោន្តិ.

៧០. កតមេ តស្មិំ សមយេ តយោ អាហារា ហោន្តិ? ផស្សាហារោ, មនោសញ្ចេតនាហារោ, វិញ្ញាណាហារោ.

៧១. កតមោ តស្មិំ សមយេ ផស្សាហារោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ផុសនា សំផុសនា សំផុសិតត្តំ – អយំ តស្មិំ សមយេ ផស្សាហារោ ហោតិ.

៧២. កតមោ តស្មិំ សមយេ មនោសញ្ចេតនាហារោ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចេតនា សញ្ចេតនា ចេតយិតត្តំ – អយំ តស្មិំ សមយេ មនោសញ្ចេតនាហារោ ហោតិ.

៧៣. កតមោ តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណាហារោ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – អយំ តស្មិំ សមយេ វិញ្ញាណាហារោ ហោតិ.

ឥមេ តស្មិំ សមយេ តយោ អាហារា ហោន្តិ.

៧៤. កតមានិ តស្មិំ សមយេ អដ្ឋិន្ទ្រិយានិ ហោន្តិ? សទ្ធិន្ទ្រិយំ, វីរិយិន្ទ្រិយំ, សតិន្ទ្រិយំ, សមាធិន្ទ្រិយំ, បញ្ញិន្ទ្រិយំ, មនិន្ទ្រិយំ, សោមនស្សិន្ទ្រិយំ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ.

៧៥. កតមំ តស្មិំ សមយេ សទ្ធិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សទ្ធា សទ្ទហនា ឱកប្បនា អភិប្បសាទោ សទ្ធា សទ្ធិន្ទ្រិយំ សទ្ធាពលំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សទ្ធិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

៧៦. កតមំ តស្មិំ សមយេ វីរិយិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកោ វីរិយារម្ភោ និក្កមោ បរក្កមោ ឧយ្យាមោ វាយាមោ ឧស្សាហោ ឧស្សោឡ្ហី ថាមោ ធិតិ អសិថិលបរក្កមតា អនិក្ខិត្តឆន្ទតា អនិក្ខិត្តធុរតា ធុរសម្បគ្គាហោ វីរិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ វីរិយពលំ សម្មាវាយាមោ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ វីរិយិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

៧៧. កតមំ តស្មិំ សមយេ សតិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សតិ អនុស្សតិ បដិស្សតិ សតិ សរណតា ធារណតា អបិលាបនតា អសម្មុស្សនតា សតិ សតិន្ទ្រិយំ សតិពលំ សម្មាសតិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សតិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

៧៨. កតមំ តស្មិំ សមយេ សមាធិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សមាធិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

៧៩. កតមំ តស្មិំ សមយេ បញ្ញិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ បញ្ញិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

៨០. កតមំ តស្មិំ សមយេ មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

៨១. កតមំ តស្មិំ សមយេ សោមនស្សិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកំ សាតំ ចេតសិកំ សុខំ ចេតោសម្ផស្សជំ សាតំ សុខំ វេទយិតំ ចេតោសម្ផស្សជា សាតា សុខា វេទនា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សោមនស្សិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

៨២. កតមំ តស្មិំ សមយេ ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យោ តេសំ អរូបីនំ ធម្មានំ អាយុ ឋិតិ យបនា យាបនា ឥរិយនា វត្តនា បាលនា ជីវិតំ ជីវិតិន្ទ្រិយំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

ឥមានិ តស្មិំ សមយេ អដ្ឋិន្ទ្រិយានិ ហោន្តិ.

៨៣. កតមំ តស្មិំ សមយេ បញ្ចង្គិកំ ឈានំ ហោតិ? វិតក្កោ, វិចារោ, បីតិ, សុខំ, ចិត្តស្សេកគ្គតា.

៨៤. កតមោ តស្មិំ សមយេ វិតក្កោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ តក្កោ វិតក្កោ សង្កប្បោ អប្បនា ព្យប្បនា ចេតសោ អភិនិរោបនា សម្មាសង្កប្បោ – អយំ តស្មិំ សមយេ វិតក្កោ ហោតិ.

៨៥. កតមោ តស្មិំ សមយេ វិចារោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ចារោ វិចារោ អនុវិចារោ ឧបវិចារោ ចិត្តស្ស អនុសន្ធានតា អនុបេក្ខនតា – អយំ តស្មិំ សមយេ វិចារោ ហោតិ.

៨៦. កតមា តស្មិំ សមយេ បីតិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បីតិ បាមោជ្ជំ អាមោទនា បមោទនា ហាសោ បហាសោ វិត្តិ ឱទគ្យំ អត្តមនតា ចិត្តស្ស – អយំ តស្មិំ សមយេ បីតិ ហោតិ.

៨៧. កតមំ តស្មិំ សមយេ សុខំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកំ សាតំ ចេតសិកំ សុខំ ចេតោសម្ផស្សជំ សាតំ សុខំ វេទយិតំ ចេតោសម្ផស្សជា សាតា សុខា វេទនា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សុខំ ហោតិ.

៨៨. កតមា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ – អយំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ.

ឥទំ តស្មិំ សមយេ បញ្ចង្គិកំ ឈានំ ហោតិ.

៨៩. កតមោ តស្មិំ សមយេ បញ្ចង្គិកោ មគ្គោ ហោតិ? សម្មាទិដ្ឋិ, សម្មាសង្កប្បោ, សម្មាវាយាមោ, សម្មាសតិ, សម្មាសមាធិ.

៩០. កតមា តស្មិំ សមយេ សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ.

៩១. កតមោ តស្មិំ សមយេ សម្មាសង្កប្បោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ តក្កោ វិតក្កោ សង្កប្បោ អប្បនា ព្យប្បនា ចេតសោ អភិនិរោបនា សម្មាសង្កប្បោ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាសង្កប្បោ ហោតិ.

៩២. កតមោ តស្មិំ សមយេ សម្មាវាយាមោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកោ វីរិយារម្ភោ និក្កមោ បរក្កមោ ឧយ្យាមោ វាយាមោ ឧស្សាហោ ឧស្សោឡ្ហី ថាមោ ធិតិ អសិថិលបរក្កមតា អនិក្ខិត្តឆន្ទតា អនិក្ខិត្តធុរតា ធុរសម្បគ្គាហោ វីរិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ វីរិយពលំ សម្មាវាយាមោ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាវាយាមោ ហោតិ.

៩៣. កតមា តស្មិំ សមយេ សម្មាសតិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សតិ អនុស្សតិ បដិស្សតិ សតិ សរណតា ធារណតា អបិលាបនតា អសម្មុស្សនតា សតិ សតិន្ទ្រិយំ សតិពលំ សម្មាសតិ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាសតិ ហោតិ.

៩៤. កតមោ តស្មិំ សមយេ សម្មាសមាធិ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ – អយំ តស្មិំ សមយេ សម្មាសមាធិ ហោតិ.

អយំ តស្មិំ សមយេ បញ្ចង្គិកោ មគ្គោ ហោតិ.

៩៥. កតមានិ តស្មិំ សមយេ សត្ត ពលានិ ហោន្តិ? សទ្ធាពលំ, វីរិយពលំ, សតិពលំ, សមាធិពលំ, បញ្ញាពលំ, ហិរិពលំ, ឱត្តប្បពលំ.

៩៦. កតមំ តស្មិំ សមយេ សទ្ធាពលំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សទ្ធា សទ្ទហនា ឱកប្បនា អភិប្បសាទោ សទ្ធា សទ្ធិន្ទ្រិយំ សទ្ធាពលំ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សទ្ធាពលំ ហោតិ.

៩៧. កតមំ តស្មិំ សមយេ វីរិយពលំ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកោ វីរិយារម្ភោ និក្កមោ បរក្កមោ ឧយ្យាមោ វាយាមោ ឧស្សាហោ ឧស្សោឡ្ហី ថាមោ ធិតិ អសិថិលបរក្កមតា អនិក្ខិត្តឆន្ទតា អនិក្ខិត្តធុរតា ធុរសម្បគ្គាហោ វីរិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ វីរិយពលំ សម្មាវាយាមោ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ វីរិយពលំ ហោតិ.

៩៨. កតមំ តស្មិំ សមយេ សតិពលំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សតិ អនុស្សតិ បដិស្សតិ សតិ សរណតា ធារណតា អបិលាបនតា អសម្មុស្សនតា សតិ សតិន្ទ្រិយំ សតិពលំ សម្មាសតិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សតិពលំ ហោតិ.

៩៩. កតមំ តស្មិំ សមយេ សមាធិពលំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចិត្តស្ស ឋិតិ សណ្ឋិតិ អវដ្ឋិតិ អវិសាហារោ អវិក្ខេបោ អវិសាហដមានសតា សមថោ សមាធិន្ទ្រិយំ សមាធិពលំ សម្មាសមាធិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ សមាធិពលំ ហោតិ.

១០០. កតមំ តស្មិំ សមយេ បញ្ញាពលំ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា វិចយោ បវិចយោ ធម្មវិចយោ សល្លក្ខណា ឧបលក្ខណា បច្ចុបលក្ខណា បណ្ឌិច្ចំ កោសល្លំ នេបុញ្ញំ វេភព្យា ចិន្តា ឧបបរិក្ខា ភូរី មេធា បរិណាយិកា វិបស្សនា សម្បជញ្ញំ បតោទោ បញ្ញា បញ្ញិន្ទ្រិយំ បញ្ញាពលំ បញ្ញាសត្ថំ បញ្ញាបាសាទោ បញ្ញាអាលោកោ បញ្ញាឱភាសោ បញ្ញាបជ្ជោតោ បញ្ញារតនំ អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ បញ្ញាពលំ ហោតិ.

១០១. កតមំ តស្មិំ សមយេ ហិរិពលំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ហិរីយតិ ហិរិយិតព្ពេន ហិរីយតិ បាបកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ សមាបត្តិយា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ហិរិពលំ ហោតិ.

១០២. កតមំ តស្មិំ សមយេ ឱត្តប្បពលំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ឱត្តប្បតិ ឱត្តប្បិតព្ពេន ឱត្តប្បតិ បាបកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ សមាបត្តិយា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ឱត្តប្បពលំ ហោតិ.

ឥមានិ តស្មិំ សមយេ សត្ត ពលានិ ហោន្តិ.

១០៣. កតមេ តស្មិំ សមយេ តយោ ហេតូ ហោន្តិ? អលោភោ, អទោសោ, អមោហោ.

១០៤. កតមោ តស្មិំ សមយេ អលោភោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ អលោភោ អលុព្ភនា អលុព្ភិតត្តំ អសារាគោ អសារជ្ជនា អសារជ្ជិតត្តំ អនភិជ្ឈា អលោភោ កុសលមូលំ – អយំ តស្មិំ សមយេ អលោភោ ហោតិ.

១០៥. កតមោ តស្មិំ សមយេ អទោសោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ អទោសោ អទុស្សនា អទុស្សិតត្តំ អព្យាបាទោ អព្យាបជ្ជោ អទោសោ កុសលមូលំ – អយំ តស្មិំ សមយេ អទោសោ ហោតិ.

១០៦. កតមោ តស្មិំ សមយេ អមោហោ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ បញ្ញា បជាននា…បេ… អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – អយំ តស្មិំ សមយេ អមោហោ ហោតិ.

ឥមេ តស្មិំ សមយេ តយោ ហេតូ ហោន្តិ.

១០៧. កតមោ តស្មិំ សមយេ ឯកោ ផស្សោ ហោតិ? យោ តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ផុសនា សំផុសនា សំផុសិតត្តំ – អយំ តស្មិំ សមយេ ឯកោ ផស្សោ ហោតិ.

១០៨. កតមា តស្មិំ សមយេ ឯកា វេទនា ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកំ សាតំ ចេតសិកំ សុខំ ចេតោសម្ផស្សជំ សាតំ សុខំ វេទយិតំ ចេតោសម្ផស្សជា សាតា សុខា វេទនា – អយំ តស្មិំ សមយេ ឯកា វេទនា ហោតិ.

១០៩. កតមា តស្មិំ សមយេ ឯកា សញ្ញា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សញ្ញា សញ្ជាននា សញ្ជានិតត្តំ – អយំ តស្មិំ សមយេ ឯកា សញ្ញា ហោតិ.

១១០. កតមា តស្មិំ សមយេ ឯកា ចេតនា ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ ចេតនា សញ្ចេតនា ចេតយិតត្តំ – អយំ តស្មិំ សមយេ ឯកា ចេតនា ហោតិ.

១១១. កតមំ តស្មិំ សមយេ ឯកំ ចិត្តំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ឯកំ ចិត្តំ ហោតិ.

១១២. កតមោ តស្មិំ សមយេ ឯកោ វេទនាក្ខន្ធោ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចេតសិកំ សាតំ ចេតសិកំ សុខំ ចេតោសម្ផស្សជំ សាតំ សុខំ វេទយិតំ ចេតោសម្ផស្សជា សាតា សុខា វេទនា – អយំ តស្មិំ សមយេ ឯកោ វេទនាក្ខន្ធោ ហោតិ.

១១៣. កតមោ តស្មិំ សមយេ ឯកោ សញ្ញាក្ខន្ធោ ហោតិ? យា តស្មិំ សមយេ សញ្ញា សញ្ជាននា សញ្ជានិតត្តំ – អយំ តស្មិំ សមយេ ឯកោ សញ្ញាក្ខន្ធោ ហោតិ.

១១៤. កតមោ តស្មិំ សមយេ ឯកោ សង្ខារក្ខន្ធោ ហោតិ? ផស្សោ ចេតនា វិតក្កោ វិចារោ បីតិ ចិត្តស្សេកគ្គតា សទ្ធិន្ទ្រិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ សតិន្ទ្រិយំ សមាធិន្ទ្រិយំ បញ្ញិន្ទ្រិយំ ជីវិតិន្ទ្រិយំ សម្មាទិដ្ឋិ សម្មាសង្កប្បោ សម្មាវាយាមោ សម្មាសតិ សម្មាសមាធិ សទ្ធាពលំ វីរិយពលំ សតិពលំ សមាធិពលំ បញ្ញាពលំ ហិរិពលំ ឱត្តប្បពលំ អលោភោ អទោសោ អមោហោ អនភិជ្ឈា អព្យាបាទោ សម្មាទិដ្ឋិ ហិរី ឱត្តប្បំ កាយបស្សទ្ធិ ចិត្តបស្សទ្ធិ កាយលហុតា ចិត្តលហុតា កាយមុទុតា ចិត្តមុទុតា កាយកម្មញ្ញតា ចិត្តកម្មញ្ញតា កាយបាគុញ្ញតា ចិត្តបាគុញ្ញតា កាយុជុកតា ចិត្តុជុកតា សតិ សម្បជញ្ញំ សមថោ វិបស្សនា បគ្គាហោ អវិក្ខេបោ; យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា ឋបេត្វា វេទនាក្ខន្ធំ ឋបេត្វា សញ្ញាក្ខន្ធំ ឋបេត្វា វិញ្ញាណក្ខន្ធំ – អយំ តស្មិំ សមយេ ឯកោ សង្ខារក្ខន្ធោ ហោតិ.

១១៥. កតមោ តស្មិំ សមយេ ឯកោ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – អយំ តស្មិំ សមយេ ឯកោ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ ហោតិ.

១១៦. កតមំ តស្មិំ សមយេ ឯកំ មនាយតនំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ឯកំ មនាយតនំ ហោតិ.

១១៧. កតមំ តស្មិំ សមយេ ឯកំ មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ឯកំ មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ.

១១៨. កតមា តស្មិំ សមយេ ឯកា មនោវិញ្ញាណធាតុ ហោតិ? យំ តស្មិំ សមយេ ចិត្តំ មនោ មានសំ ហទយំ បណ្ឌរំ មនោ មនាយតនំ មនិន្ទ្រិយំ វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ តជ្ជាមនោវិញ្ញាណធាតុ – អយំ តស្មិំ សមយេ ឯកា មនោវិញ្ញាណធាតុ ហោតិ.

១១៩. កតមំ តស្មិំ សមយេ ឯកំ ធម្មាយតនំ ហោតិ? វេទនាក្ខន្ធោ, សញ្ញាក្ខន្ធោ, សង្ខារក្ខន្ធោ – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ឯកំ ធម្មាយតនំ ហោតិ.

១២០. កតមា តស្មិំ សមយេ ឯកា ធម្មធាតុ ហោតិ? វេទនាក្ខន្ធោ, សញ្ញាក្ខន្ធោ, សង្ខារក្ខន្ធោ – អយំ តស្មិំ សមយេ ឯកា ធម្មធាតុ ហោតិ.

យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា – ឥមេ ធម្មា កុសលា.

កោដ្ឋាសវារោ.

សុញ្ញតវារោ

១២១. តស្មិំ ខោ បន សមយេ ធម្មា ហោន្តិ, ខន្ធា ហោន្តិ, អាយតនានិ ហោន្តិ, ធាតុយោ ហោន្តិ, អាហារា ហោន្តិ, ឥន្ទ្រិយានិ ហោន្តិ, ឈានំ ហោតិ, មគ្គោ ហោតិ, ពលានិ ហោន្តិ, ហេតូ ហោន្តិ, ផស្សោ ហោតិ, វេទនា ហោតិ, សញ្ញា ហោតិ, ចេតនា ហោតិ, ចិត្តំ ហោតិ, វេទនាក្ខន្ធោ ហោតិ, សញ្ញាក្ខន្ធោ ហោតិ, សង្ខារក្ខន្ធោ ហោតិ, វិញ្ញាណក្ខន្ធោ ហោតិ, មនាយតនំ ហោតិ, មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ, មនោវិញ្ញាណធាតុ ហោតិ, ធម្មាយតនំ ហោតិ, ធម្មធាតុ ហោតិ; យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា – ឥមេ ធម្មា កុសលា.

១២២. កតមេ តស្មិំ សមយេ ធម្មា ហោន្តិ? វេទនាក្ខន្ធោ, សញ្ញាក្ខន្ធោ, សង្ខារក្ខន្ធោ, វិញ្ញាណក្ខន្ធោ – ឥមេ តស្មិំ សមយេ ធម្មា ហោន្តិ.

១២៣. កតមេ តស្មិំ សមយេ ខន្ធា ហោន្តិ? វេទនាក្ខន្ធោ, សញ្ញាក្ខន្ធោ, សង្ខារក្ខន្ធោ, វិញ្ញាណក្ខន្ធោ – ឥមេ តស្មិំ សមយេ ខន្ធា ហោន្តិ.

១២៤. កតមានិ តស្មិំ សមយេ អាយតនានិ ហោន្តិ? មនាយតនំ, ធម្មាយតនំ – ឥមានិ តស្មិំ សមយេ អាយតនានិ ហោន្តិ.

១២៥. កតមា តស្មិំ សមយេ ធាតុយោ ហោន្តិ? មនោវិញ្ញាណធាតុ, ធម្មធាតុ – ឥមា តស្មិំ សមយេ ធាតុយោ ហោន្តិ.

១២៦. កតមេ តស្មិំ សមយេ អាហារា ហោន្តិ? ផស្សាហារោ, មនោសញ្ចេតនាហារោ, វិញ្ញាណាហារោ – ឥមេ តស្មិំ សមយេ អាហារា ហោន្តិ.

១២៧. កតមានិ តស្មិំ សមយេ ឥន្ទ្រិយានិ ហោន្តិ? សទ្ធិន្ទ្រិយំ, វីរិយិន្ទ្រិយំ, សតិន្ទ្រិយំ, សមាធិន្ទ្រិយំ, បញ្ញិន្ទ្រិយំ, មនិន្ទ្រិយំ, សោមនស្សិន្ទ្រិយំ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ – ឥមានិ តស្មិំ សមយេ ឥន្ទ្រិយានិ ហោន្តិ.

១២៨. កតមំ តស្មិំ សមយេ ឈានំ ហោតិ? វិតក្កោ, វិចារោ, បីតិ, សុខំ, ចិត្តស្សេកគ្គតា – ឥទំ តស្មិំ សមយេ ឈានំ ហោតិ.

១២៩. កតមោ តស្មិំ សមយេ មគ្គោ ហោតិ? សម្មាទិដ្ឋិ, សម្មាសង្កប្បោ, សម្មាវាយាមោ, សម្មាសតិ, សម្មាសមាធិ – អយំ តស្មិំ សមយេ មគ្គោ ហោតិ.

១៣០. កតមានិ តស្មិំ សមយេ ពលានិ ហោន្តិ? សទ្ធាពលំ, វីរិយពលំ, សតិពលំ, សមាធិពលំ, បញ្ញាពលំ, ហិរិពលំ, ឱត្តប្បពលំ – ឥមានិ តស្មិំ សមយេ ពលានិ ហោន្តិ.

១៣១. កតមេ តស្មិំ សមយេ ហេតូ ហោន្តិ? អលោភោ, អទោសោ, អមោហោ – ឥមេ តស្មិំ សមយេ ហេតូ ហោន្តិ.