១. សញ្ញាបរិភាសានិទ្ទេស-បឋមបរិច្ឆេទ

រតនត្តយប្បណាម

១. នម’ត្ថុ ជន សន្តាន, តម សន្តាន ភេទិនោ;

ធម្មុ’ជ្ជលន្ត រុចិនោ, មុនិន្ទោ’ទាត រោចិនោ.

និមិត្ត

២. បិង្គលា’ចរិយាទីហិ, ឆន្ទំ យ មុទិតំ បុរា;

សុទ្ធមាគធិកានំ តំ, ន សាធេតិ យថិច្ឆិតំ [យ’ទិច្ឆិតំ យតិ’ច្ឆិតំ (ក.)].

គន្ថបរិមាណ

៣. តតោ មាគធភាសាយ, មត្តា,វណ្ណ,វិភេទនំ;

លក្ខ្យ លក្ខណ សំយុត្តំ, បសន្ន’ត្ថ,បទ,ក្កមំ.

អភិធានាទិ

៤. ឥទំ វុត្តោទយំ នាម, លោកិយ’ច្ឆន្ទនិស្សិតំ;

អារភិស្ស’មហំ ទានិ, តេសំ សុខវិពុទ្ធិយា.

គណសង្កេតសញ្ញា

៥. សព្ពគ្លា ម្នា,’ទិគលហូ, ភ្យា’,មជ្ឈ’ន្ត គរូ ជសា;

មជ្ឈ’ន្តលា រ,តេ’តេ’ដ្ឋ, គណា គោ គរុ,លោ លហុ.

គណនិយម

៦. ភ,ជ,សា សព្ពគ,លហូ, បញ្ចិ’មេ សណ្ឋិតា គណា;

អរិយាទិម្ហិ វិញ្ញេយ្យា, គណោ ឥធ ចតុ’ក្កលោ.

គរុ,លហុសរូប

៧. សំយោគា’ទិ ច, ទីឃោ ច, និគ្គហីតបរោ ច, យោ;

គរុ, វង្កោ, បាទន្តោ,វា, រស្សោ’ញ្ញោ មត្តិកោ លុ’ជុ.

៨. បរេ បាទាទិសំយោគេ, យោ បុព្ពោ គរុក’ក្ខរោ;

លហុ ស ក្វចិ វិញ្ញេយ្យោ, តទុទាហរណំ យថា.

៩. ទស្សនរសា’នុភាវនេ, និពទ្ធគេធា ជិនស្ស’យំ ជនតា;

វិម្ហយជននី សញ្ញត, ក្រិយា នុ កំ នា’នុរញ្ជយតិ.

១០. វិញ្ញេយ្យា លោកតោ សញ្ញា, សមុទ្ទោ,សុ,រសាទិនំ;

បាទោញេយ្យោ ចតុត្ថំ’សោ, បទច្ឆេទោ យតី ភវេ.

១១. សម,មឌ្ឍសមំ, វុត្តំ, វិសមំ ចា’បរំ តិធា;

សមា លក្ខណតោ បាទា, ចត្តារោ យស្ស តំ សមំ.

១២. យស្ស’ន្តិមេន ទុតិយោ, តតិយេនា’ទិមោ សមោ;

ត’ទឌ្ឍសម, មញ្ញំ តុ, ភិន្ន លក្ខណ បាទិកំ.

១៣. បាទ’មេកក្ខរា’រព្ភ, យាវ ឆព្ពីសត’ក្ខរា;

ភវេ បាទេហិ តំ ឆន្ទំ, នានានាមោ’ទិតំ តតោ.

១៤. ទណ្ឌកា ចណ្ឌវុដ្ឋ្យា’ទិ, បាទេហិ ឆហិ, តីហិ តុ;

‘គាថា’តិ ច បរត្ថេ’វំ, ឆន្ទោ សញ្ញា បកាសិតា.

១៥. អនន្តរោ’ទិតំ ច’ញ្ញ, មេតំ សាមញ្ញ នាមតោ;

‘គាថា’ឥច្ចេវ និទ្ទិដ្ឋំ, មុនិន្ទវចនេ បន.

១៦. វិសេសនាមតោ កិញ្ចិ, គហេត្វា សព្ពថោ’ចិតំ;

ទស្សយិស្សាម’ហំ តេ’ត្ថ, នាមានា’វិ ភវិស្សរេ.

ឥតិ វុត្តោទយេ ឆន្ទសិ សញ្ញាបរិភាសា និទ្ទេសោ នាម

បឋមោ បរិច្ឆេទោ.