២. សីហឡទីបិកសាសនវំសកថាមគ្គោ

២. ឥទានិ សីហឡទីបសាសនកថាមគ្គំ វត្តុំ ឱកាសោ អនុប្បត្តោ, តស្មា តំ វក្ខាមិ.

សីហឡទីបញ្ហិ សាសនស្ស បតិដ្ឋានភូតត្តា ចេតិយគព្ភសទិសំ ហោតិ. សម្មាសម្ពុទ្ធោ កិរ សីហឡទីបំ ធរមានកាលេបិ តិក្ខត្តុំ អគមាសិ. បឋមំ យក្ខានំ ទមនត្ថំ ឯកកោវ គន្ត្វា យក្ខេ ទមេត្វា មយិ បរិនិព្ពុតេ សីហឡទីបេ សាសនំ បតិដ្ឋហិស្សតីតិ តម្ពបណ្ណិទីបេ អារក្ខំ ករោន្តោ តិក្ខត្តុំ ទីបំ អាវិញ្ឆិ. ទុតិយំ មាតុលភាគិនេយ្យានំ នាគរា ជូនំ ទមនត្ថាយ ឯកកោវ គន្ត្វា តេ ទមេត្វា អគមាសិ. តតិយំ បញ្ចភិក្ខុសតបរិវារោ គន្ត្វា មហាចេតិយដ្ឋានេ ច ថូបារាមចេតិយដ្ឋានេ ច មហាពោធិបតិដ្ឋិតដ្ឋានេ ច មហិយង្គណចេតិយដ្ឋានេ ច មុទិង្គណចេតិយដ្ឋានេ ច ទីឃវាបិ ចេតិយដ្ឋានេ ច កល្យាណិយចេតិយដ្ឋានេ ច និរោធសមាបត្តិំ សមាបជ្ជិត្វា និសីទិ.

តទា ច បន សាសនំ ឱគាហេត្វាន តាវ តិដ្ឋតិ. បច្ឆា បន យថាវុត្តត្ថេរបរម្បរាយ សមភិនិវិដ្ឋេន មហាមោគ្គលិបុត្តតិស្សត្ថេរេន បេសិតោ មហិន្ទត្ថេរោ ជិនចក្កេ បញ្ចតិំសាធិកេ ទ្វិសតេ សម្បត្តេ ទុតិយកត្តិកមាសេ ឥដ្ដិយេន ឧត្តិយេន សម្ពុលេន ភទ្ទសាលេន ចាតិ ឯតេហិ ថេរេហិ សទ្ធិំ សីហឡទីបំ អគមាសិ. សោណុត្តរត្ថេរាទយោ ជិនចក្កេ បញ្ចតិំសាធិកេ ទ្វិសតេ សម្បត្តេ ទុតិយកត្តិកមាសេយេវ សាសនស្ស បតិដ្ឋាបនត្ថាយ អត្តនោ អត្តនោ សម្បត្តភារភូតំ តំ តំ ឋានំ អគមំសុ.

មហាមហិន្ទត្ថេរោ បន សត្តមាសានិ អាគមេត្វា ជិនចក្កេ ឆត្តិំសាធិកេ ទ្វិសតេ សម្បត្តេ ជេដ្ឋមាសស្ស បុណ្ណមិយំ សីហឡទីបំ សាសនស្ស បតិដ្ឋាបនត្ថាយ អគមាសិ. តេនេវ តេសុ នវសុ ឋានេសុ សីហឡទីបំ ឆត្តិំសាធិកេ ទ្វិស តេ អគមាសិ. អញ្ញានិ បន អដ្ឋ ឋានានិ បញ្ចតិំសាធិកទ្វិសតេយេវ អគមាសីតិ វិសុំវ វត្ថបេតព្ពោ.

កស្មា បន មហាមហិន្ទត្ថេរោ សត្តមាសានិ អាគមេត្វា សព្ពបច្ឆា សីហឡទីបំ គច្ឆតីតិ. សីហឡទីបេ មុដភិវោ នាម រាជា ជរាទុព្ពលោ អហោតិ, សាសនំ បគ្គហេតុំ អសមត្ថោ, តស្ស បន បុត្តោ ទេវានំ បិយ តិស្សោ នាម រាជកុមារោ ទហរោ សាសនំ បគ្គហេតុំ សមត្ថោ ភវិស្សតិ, សោ ច ទេវានំ វិយតិស្សោ រជ្ជំ តាវ លភតុ វេទិស្សកគិរិនគរេ មាតុយា សទ្ធិំ ញាតកេ តាវ បស្សាមីតិ អបេក្ខិត្វា សត្តមាសានិ អាគមេត្វា ឆត្តិំសាធិកទ្វិសតេយេវ ជិនចក្កេ មហាមហិន្ទត្ថេរោ សីហឡទីបំ គច្ឆតីតិ វេទិតព្ពំ.

មហាមហិន្ទត្ថេរោ ច ឥដ្ដិយាទីហិ ថេរេហិ ចតូហិ ភាគិនេយ្យេន សុមនសាមណេរេន ភណ្ឌុកេន នាម ឧបាសកេ ន ចាតិ ឯតេហិ សទ្ធិំ ឆត្តិំសាធិកេ ទ្វិសតេ ជិនចក្កេ ជេដ្ឋមាសបុណ្ណមិយំ សុវណ្ណហំសា វិយ ជេដ្ឋមាសេ នភំ ឧគ្គន្ត្វា អាកាសមគ្គេន អនុរាធបុរស្ស បុរត្ថិមទិសាភាគេ មិស្ស កបព្ពតកូដេ បតិដ្ឋាសិ.

ជេដ្ឋមាសស្ស ច បុណ្ណមិយំ លង្កាទីបេ ជេដ្ឋមូលនក្ខត្តសភា ហុត្វា មនុស្សា ឆណំ អកំសុ. តេនេវាហ សារត្ថទីបនិយំ នាម វិនយឌីកាយំ, ជេដ្ឋមាសស្ស បុណ្ណមិយំ ជេដ្ឋនក្ខត្តំ មូលនក្ខត្តំ វា ហោតីតិ. តត្ថ ច បុណ្ណមិនក្ខត្តំ រាជមត្តន្តេ បុណ្ណមិនក្ខត្តវិចារណនយេន វុត្តន្តិ ទដ្ឋព្ពំ.

ទេវានំ បិយ តិស្សោ ច រាជា នក្ខត្តំ នាម ឃោសាបេត្វា ឆណំ ការេថាតិ អមច្ចេ អាណាបេត្វា ចត្តាលី សបុរិសសហស្សបរិវារោ នគរម្ហា និក្ខមិត្វា យេន មិស្ស កបព្ពតោ, តេន បាយាសិ មិគវំ កីឡិតុកាមោ. អថ តស្មិំ បព្ពតេ អធិវត្ថា ឯកា ទេវតា មិគរូបេន រាជានំ ផលោភេត្វា បក្កោសិត្វា ថេរស្ស អភិមុខំ អកាសិ.

ថេរោ រាជានំ អាគច្ឆន្តំ ទិស្វា មមំយេវ រាជា បស្សតុ មា ឥតរេតិ អធិដ្ឋហិត្វា តិស្ស តិស្ស ឥតោ ឯហីតិ អាហ. រាជា តំ សុត្វា ចិន្តេសិ, ឥមស្មិំ ទីបេ ជាតោ សកលោបិ មនុស្សោ មំ តិស្សោតិ នាមំ គហេត្វា អាលបិតុំ សមត្ថោ នាម នត្ថិ, អយំ បន ភិន្នភិន្នបដធរោ ភណ្ឌុកាសាវ វសនោ មំ នាមេន អាលបតិ, កោ នុខោ អយំ ភវិស្សតិ, មនុស្សោ វា អមនុស្សោ វាតិ. ថេរោ អាហ,–

សមណា មយំ មហារាជ, ធម្មរាជស្ស សាវកា;

តវេវ អនុកម្បាយ, ជម្ពុទីបា ឥធាគតាតិ.

តទា ច ទេវានំ បិយតិស្សោ រាជា អសោករញ្ញា បេសិតេន អភិសេកេន ឯកមាសាភិសិត្តោ អហោសិ. វិសាខបុណ្ណមាយំ ហិស្ស អភិសេកមកំសុ. សោ ច អសោករញ្ញា បេសិតេ ធម្មបណ្ណាការេ រតនត្តយគុណប្បដិសំយុត្តំ សាសនប្បវត្តិំ អចិរសុតំ អនុស្សរមានោ តំ ថេរស្ស សមណា មយំ មហារាជ, ធម្មរាជស្ស សាវកាតិ វចនំ សុត្វា អយ្យា នុខោ អាគតាតិ តាវទេវ អាវុធំ និក្ខិបិត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ សម្មោទនីយំ កថំ កថយមានោ. យថាហ,–

អាវុធំ និក្ខិបិត្វាន, ឯកមន្តំ ឧបាវិសិ;

និសជ្ជ រាជា សម្មោទិ, ពហុំ អត្ថូបសញ្ហិតន្តិ.

សម្មោទនីយំ កថញ្ច កុរុមានេយេវ តស្មិំ តានិបិ ចត្តាលីសបុរិសសហស្សានិ អាគន្ត្វា សម្បរិវារេសុំ. តទាថេរោ ឥតរេបិ ឆ ជនេ ទស្សេសិ. រាជា ទិស្វា ឥមេ កទា អាគតាតិ អាហ. មយា សទ្ធិំយេវ មហារាជាតិ. ឥទានិ បន ជម្ពុទីបេ អញ្ញេបិ ឯវរូបា សមណា សន្តីតិ. សន្តិ មហារាជ ឯតរហិជម្ពុទីបោ កាលាវបជ្ជោតោ ឥសិវាតបដិវាតោ, តស្មិំ–

តេវិជ្ជា ឥទ្ធិបត្តា ច, ចេតោបរិយកោវិទា;

ខីណាសវា អរហន្តោ, ពហូ ពុទ្ធស្ស សាវកាតិ.

ភន្តេ កេន អាគតត្ថាតិ. នេវ មហារាជ ឧទកេន, ន ថលេនាតិ. រាជា អាកាសេន អាគតាតិ អញ្ញាសិ. ថេរោ អត្ថិ នុខោ រញ្ញោ បស្សាវេយ្យត្តិកន្តិ វីមំសនត្ថាយ អាសន្នំ អម្ពរុក្ខំ អារព្ភ បញ្ហំ បុច្ឆិ, –

កិន្នាមោ មហារាជ អយំ រុក្ខោតិ. អម្ពរុក្ខោ នាម ភន្តេតិ. ឥមំ បន មហារាជ អម្ពំ មុញ្ចិត្វា អញ្ញោ អម្ពោ អត្ថិ វា នត្ថិ វាតិ. អត្ថិ ភន្តេ អញ្ញេបិ ពហូ អម្ពរុក្ខាតិ. ឥមញ្ច អម្ពំ តេ ច អម្ពេ មុញ្ចិត្វា អត្ថិ នុខោ មហារាជ អញ្ញេ រុក្ខាតិ. អត្ថិ ភន្តេ, តេ បន ន អម្ពរុក្ខាតិ. អញ្ញេ ច អម្ពេ អនម្ពេ ច មុញ្ចិត្វា អត្ថិ បន អញ្ញោ រុក្ខោតិ. អយមេវ ភន្តេ អម្ព រុក្ខោតិ. សាធុ មហារាជ បណ្ឌិតោសីតិ.

អត្ថិ បន មហារាជ តេ ញាតកាតិ. អត្ថិ ភន្តេ ពហូជនាតិ. តេ មុញ្ចិត្វា កេចិ អញ្ញាតកាបិ អត្ថិ មហារាជាតិ. អញ្ញាតកា ភន្តេ ញាតកេហិ ពហុតរាតិ. តវញាតកេ ច អញ្ញាតកេ ច មុញ្ចិត្វា អត្ថញ្ញោ កោចិ មហារាជាតិ. អហមេវ ភន្តេតិ. សាធុ មហារាជ អត្តា នាម អត្តនោ នេវ ញាតកោ ន អញ្ញាតកោតិ.

អថ ថេរោ បណ្ឌិតោ រាជា សក្ខិស្សតិ ធម្មំ អញ្ញាតុន្តិ ចូឡហត្ថិបទោបមសុត្តំ កថេសិ. កថាបរិយោសានេ រាជា តីសុ សរណេសុ បតិដ្ឋហិ សទ្ធិំ ចត្តាលីសាយ បាណសហស្សេហីតិ. តតោ បរំ យំ យំ វត្តព្ពំ, តំ តំ សមន្តបាសាទិកាទីសុ វុត្តនយេន វេទិតព្ពំ.

ឥច្ចេវំ សីហឡទីបេ សាសនានុគ្គហណ មហិន្ទត្ថេរតោ អាគតា សិស្សបរម្បរា ពហូ ហោន្តិ, គណនបថំ វីតិ វត្តា. កថំ. មហាមហិន្ទត្ថេរស្ស សិស្សោ អរិដ្ឋោ នាម ថេរោ, តស្ស សិស្សោ តិស្សទត្តោ, តស្ស សិស្សោ កាឡសុមនោ, តស្ស សិស្សោ ទីឃោ, តស្ស សិស្សោ ទីឃ សុមនោ, តស្ស សិស្សោ កាឡសុមនោ, តស្ស សិស្សោ នាគោ, តស្ស សិស្សោ ពុទ្ធរក្ខិតោ, តស្ស សិស្សោ តិស្សោ, តស្ស សិស្សោ រេវោ, តស្ស សិស្សោ សុមនោ, តស្ស សិស្សោ ចូឡនាគោ, តស្ស សិស្សោ ធម្មបាលិ ឯតា, តស្ស សិស្សោ ខេមោ, តស្ស សិស្សោ ឧបលិស្សោ, តស្ស សិស្សោ ផុស្សទេវោ, តស្ស សិស្សោ សុមនោ, តស្ស សិស្សោ មហាបទុមោ, តស្ស សិស្សោ មហាសីវោ, តស្ស សិស្សោ ឧបាលិ, តស្ស សិស្សោ មហានាគោ, តស្ស សិស្សោ អភយោ, តស្ស សិស្សោ តិស្សោ, តស្ស សិស្សោ សុមនោ, តស្ស សិស្សោ ចូឡាភយោ, តស្ស សិស្សោ តិស្សោ, តស្ស សិស្សោ ចូឡទេវោ, តស្ស សិស្សោ សីវោតិ. អយំ យាវ បោត្ថការុឡសង្ខាតា ចតុត្ថសង្គីតិកា, តាវ ថេរបរម្បរាតិ ទដ្ឋព្ពា.

វុត្តញ្ហេតំ អដ្ឋកថាយំ,– យាវជ្ជភនា តេសំយេវ អន្តេវាសិកបរម្បរភូតាយ អាចរិយបរម្បរាយ អាភតន្តិតិ វេទិតព្ពន្តិ.

ឯវំ តេសំ សិស្សបរម្បរភូតា អាចរិយបរម្បរា យាវជ្ជតនា សាសនេ បាកដា ហុត្វា អាគច្ឆន្តីតិ វេទិតព្ព.

សាសនេ វិនយធរេហិ នាម តិលក្ខណសម្បន្នេហិ ភវិតព្ពំ. តីណិ ហិ វិនយធរស្ស លក្ខណានិ ឥច្ឆិ តព្ពានិ. កតមានិ តីណិ. សុត្តញ្ចស្ស ស្វាគតំ ហោតិ សុប្បវត្តិ សុវិនិច្ឆិតំ សុត្តតោ អនុព្យញ្ជនតោតិ ឥទមេកំ លក្ខណំ, វិនយេ ខោ បន ឋិតោ ហោតិ អសំហីរោតិ ឥទំ ទុតិយំ, អាចរិយបរម្បរា ខោ បនស្ស សុគ្គហិតា ហោតិ សុមនសិកតា សុបធារិតាតិ ឥទំ តតិយំ.

តត្ថ អាចរិយបរម្បរា ខោ បនស្ស សុគ្គហិតា ហោតីតិ ថេរបរម្បរា វំសបរម្បរា ចស្ស សុដ្ឋុគហិតា ហោតិ. សុមនសិកតាតិ សុដ្ឋុ មនសិកតា, អាវជ្ជិតមត្តេ ញជ្ជលិ តប្បទីបោ វិយ ហោតិ.

សុបធារិតាតិ សុដ្ឋុ ឧបធារិតា, បុព្ពាបរានុសន្ធិតោ អត្ថតោ ការណតោ ច ឧប ធារិតា. អត្តនោ មតិំ បហាយ អាចរិយសុទ្ធិយា វត្តា ហោតិ, មយ្ហំ អាចរិយោ អសុកាចរិយស្ស សន្តិកេ ឧគ្គណ្ហិ, សោ អសុកស្សាតិ ឯវំ សព្ពំ អាចរិយបរម្បរំ ថេរ វាទង្គំ អាហរិត្វា យាវ ឧបាលិត្ថេរោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស សន្តិកេ ឧគ្គណ្ហីតិ បាបេត្វា ឋបេតិ. តតោបិ អាហរិត្វា ឧបាលិត្ថេរោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស សន្តិកេ ឧគ្គណ្ហិ, ទាសកត្ថេរោ អត្តនោ ឧបជ្ឈាយស្ស ឧបាលិត្ថេរស្ស, សោណកត្ថេរោ អត្តនោ ឧបជ្ឈាយស្ស ទោសកត្ថេរស្ស, សិគ្គវត្ថេរោ អត្តនោ ឧបជ្ឈាយស្ស សោណកត្ថេរស្ស, មោគ្គលិបុត្តតិស្សត្ថេរោ អត្តនោ ឧបជ្ឈាយស្ស សិគ្គវត្ថេរស្ស ចណ្ឌ វជ្ជិត្ថេរស្ស ចាតិ ឯវំ សព្ពំ អាចរិយបរម្បរំ ថេរវាទង្គំ អាហរិត្វា អត្តនោ អាចរិយំ បាបេត្វា ឋបេតិ. ឯវំ ឧគ្គហិតា ហិ អាចរិយបរម្បរា សុគ្គហិតា ហោតិ.

ឯវំ អសក្កោន្តេន បន ទ្វេ តយោ បរិវដ្ដា ឧគ្គហេតព្ពា. សព្ពបច្ឆិមេន ហិ នយេន យថា អាចរិយោ ច អាចរិយាចរិយោ ច បាឡិញ្ច បរិបុញ្ឆញ្ច វទន្តិ, តថា ញាតុំ វត្តតីតិ.

យថា វុត្តត្ថេរបរម្បរា បន ភគវតោ ធរមានកាលតោ បដ្ឋាយ យាវ បោត្ថការុឡា មុខបាឋេនេវ បិដកត្តយំ ធារេសុំ, បរិបុណ្ណំ បន កត្វា បោត្ថកេ លិខិត្វា ន ឋបេន្តិ. ឯវំ មហាថេរា ទុក្ករកម្មំ កត្វា សាសនំ បគ្គណ្ហិំសុ. តត្រិទំ វត្ថុ,–

សីហឡទីបេ កិរ ចណ្ឌាលតិស្សភយេន សង្ខុព្ភិត្វា ទេវោ ច អវស្សិត្វា ទុព្ភិក្ខភយំ ឧប្បជ្ជិ. តទា អក្កោ ទេវានមិន្ទោ អាគន្ត្វា តុម្ហេ ភន្តេ បិដកំ ធារេតុំ ន សក្ខិស្សថ, នាវំ បន អារូហិត្វា ជម្ពុទីបំ គច្ឆថ, សចេ នាវា អប្បហោនកា ភវេយ្យ, កដ្ឋេន វា វេឡុនា វា តរថ, អភយត្ថាយ បន មយំ រក្ខិស្សាមាតិ អាហ.

តទា សដ្ឋិមត្តា ភិក្ខូ សមុទ្ទតីរំ គន្ត្វា បុន ឯតទហោសិ,– មយំ ជម្ពុទីបំ ន គច្ឆិស្សាម, ឥធេវ វសិត្វា តេបិដកំ ធារិស្សាមាតិ. តតោ បច្ឆា នាវា តិត្ថតោ និវត្តិត្វា សីហឡទីបេកទេសំ មលយជនបទំ គន្ត្វា មូលផលាទីហិយេវ យាបេត្វា សជ្ឈាយំ អកំសុ. ឆាតកភយេន អតិបីឡិតា ហុត្វា ឯវម្បិ កាតុំ អសក្កោន្តោ វាឡុកតលេ ឧរំ ឋបេត្វា សីសេន សីសំ អភិមុខំ កត្វា វាចំ អនិច្ឆារេត្វា មនសាយេវ អកំសុ. ឯវំ ទ្វាទសវស្សានិ សទ្ធិំ អដ្ឋកថាយ តេបិដកំ រក្ខិត្វា សាសនំ អនុគ្គហេសុំ.

ទ្វាទសវស្សេសុ បន អតិក្កន្តេសុ តំ ភយំ វូបសមិត្វា បុព្ពេ ជម្ពុទីបំ គច្ឆន្តា សត្តភិក្ខុសតា អាគន្ត្វា សីហឡទីបេកទេសំ រាមជនបទេ មណ្ឌលារាមវិហារំ អាបជ្ជិំសុ. តេបិ សដ្ឋិមត្តា ភិក្ខូ តមេវ វិហារំ គន្ត្វា អញ្ញមញ្ញំ សម្មន្តេត្វា សជ្ឈាយិំសុ. តទា អញ្ញមញ្ញំ សមេន្តិ, ន វិរុជ្ឈន្តិ, គង្គាទកេន វិយ យមុនោទកំ សំសន្ទេន្តិ. ឯវំ បិដកត្តយំ មុខបាឋេនេវ ធារេត្វា មហាថេរា ទុក្ករកម្មំ ករោន្តីតិ វេទិតព្ពា.

យម្បិ បរិយត្តិំ ឯកបទមត្តម្បិ អវិរជ្ឈិត្វា ធារេន្តិ, តំ ទុក្ករកម្មមេវ.

សីហឡទីបេ កិរ បុនព្ពសុកស្ស នាម កុដុម្ពិកស្ស បុត្តោ តិស្សត្ថេរោ ពុទ្ធវចនំ ឧគ្គណ្ហិត្វា ឥមំ ជម្ពុទីបំ អាគន្ត្វា យោនកធម្មរក្ខិតត្ថេរស្ស សន្តិកេ ពុទ្ធវចនំ ឧគ្គណ្ហិត្វា គច្ឆន្តោ នាវំ អភិរូហនតិត្ថេ ឯកស្មិំ បទេ ឧប្បន្នកង្ខោ យោជនសតមគ្គំ និវត្តិត្វា អាចរិយស្ស សន្តិកំ អាគច្ឆន្តោ អន្តរាមគ្គេ ឯកស្ស កុដុម្ពិកស្ស បញ្ហំ កថេសិ. សោ បសីទិត្វា សតសហស្សគ្ឃនកំ កម្បលំ អទាសិ. សោបិ តំ អាហរិត្វា អាចរិយស្ស អទាសិ. ថេរោ វា សិយា កោដ្ដេត្វា និសីទនដ្ឋានេ បរិភណ្ឌំ ការេសិ. កិមត្ថាយាតិ. បច្ឆិមាយ ជនតាយ អនុគ្គហត្ថាយ. ឯវំ កិរស្ស អហោសិ,– អម្ហាកំ គតមគ្គំ អាវជ្ជិត្វា អនាគតេ សព្រហ្មចារិនោ បដិបត្តិំ បូរេតព្ពំ មញ្ញិស្សន្តីតិ. តិស្សត្ថេរោបិ អាចរិយស្ស សន្តិកេ កង្ខំ ឆិន្ទិត្វា សីហឡទីបមេវ សកដ្ឋានំ អាគមាសីតិ. ឥច្ចេវំ បរិយត្តិំ ឯកបទមត្តម្បិ អវិរជ្ឈិត្វា ធារណម្បិ ទុក្ករកម្មមេវាតិ ទដ្ឋព្ពំ.

យម្បិ យេភុយ្យេន បគុណំ ន ករោន្តិ, តស្ស អនន្តរធានត្ថាយ អសម្មោសត្ថាយ ឧគ្គហធារណាទិវសេន រក្ខនម្បិ ករោន្តិ, តំ ទុក្ករកម្មមេវ.

សីហឡទីបេយេវ កិរ មហាភយេ ឯកស្សេវ ភិក្ខុនោ មហានិទ្ទេសោ បគុណោ អហោសិ. អថ ចតុនិកាយិកតិស្សត្ថេរស្ស ឧបជ្ឈាយោ មហាតិបិដកត្ថេរោ នាម មហារក្ខិតត្ថេរំអាហ,– អាវុសោ មហារក្ខិត អសុកស្ស សន្តិកេ មហានិទ្ទេសំ គណ្ហាហីតិ. បាបោកិរាយំ ភន្តេ ន គណ្ហាមីតិ. គណ្ហាវុសោ អហំ តេ សន្តិកេ និសីទិស្សាមីតិ. សាធុ ភន្តេ តុម្ហេសុ និសិន្នេសុ គណ្ហិស្សាមីតិ បដ្ឋបត្វា រត្តិន្ទិវំ និរន្តរំ បរិយាបុណន្តោ ឱសានទិវសេ ហេដ្ឋាមញ្ចេ ឥត្ថិំ ទិស្វា ភន្តេ សុតំយេវ មេ បុព្ពេ, សចាហំ ឯវំ ជានេយ្យំ, ន ឦទិសស្ស សន្តិកេ ធម្មំ បរិយាបុណេយ្យន្តិ អាហ. តស្ស បន សន្តិកេ ពហូ មហាថេរា ឧគ្គណ្ហិត្វា មហានិទ្ទេសំ បតិដ្ឋាបេសុំ. ឯវំ យំ យេភុយ្យេន បគុណំ ន ករោន្តិ, តស្ស អនន្តរធានត្ថាយ អសម្មោសត្តាយ ឧគ្គហធារណាទិវសេន រក្ខនម្បិ ទុក្ករកម្មំ យេវាតិ ទដ្ឋព្ពំ.

ឥច្ចេវំ ភគវតោ ធរមានកាលតោ បភុតិ ចិរកាលំ យថាវុត្តមហាថេរបរម្បរា បរិយត្តិំ មុខបាឋេនេវ ធារេសុំ. អហោវត បោរាណិកានំ មហាថេរានំ សតិបញ្ញាសមាធិវេបុល្លតាយ ហិ តេ មុខបាឋេនេវ ធារេតុ សក្កាតិ. មុខបាឋេនេវ បោរាណកត្ថេរានំ បរិយត្តិធារណំ បញ្ចនវុតាធិកានិ ចតុសតានិ អហោសិ.

ភគវតោ បរិនិព្ពានតោ មហាវំសសារត្ថសង្គហេសុ អាគតនយេន ជិនចក្កេ បណ្ណាស្សាធិកេ ចតុសតេ សម្បត្តេ តម្ពបណ្ណិទីបេ រាជូនំ អដ្ឋារសមកោ’សទ្ធាតិស្សស្ស នាម រញ្ញោ បុត្តោ វដ្ដគាមណិ នាម រាជា រជ្ជំ បត្វា ឆវស្សកាលេ អនាគតេ សត្តា ហីនសតិបញ្ញាសមាធិកា ហុត្វា ន សក្ខិស្សន្តិ មុខបាឋេន ធារេតុន្តិ ឧបបរិក្ខិត្វា បុព្ពេ វុត្តេហិ មហាថេរេហិ អនុបុព្ពេន អាគតា បញ្ចមត្តា មហាថេរសតា វដ្ដគាមណិរាជានំ និស្សាយ តម្ពបណ្ណិទីបេកទេសេ មលយជនបទេ អាលោកលេណេ អដ្ឋកថាយ សហបិដកត្តយំ បោត្ថកេ អារោបេសុំ.

តញ្ច យថាវុត្តសង្គីតិយោ ឧបនិធាយ ចតុត្ថសង្គីតិយេវ នាមាតិ វេទិតព្ពា. វុត្តញ្ហេតំ សារត្ថទីបនិយំ នាម វិនយដីកាយំ,– ចតុត្ថសង្គីតិសទិសា ហិ បោត្ថការោហសង្គីតីតិ.

សីហឡទីបេ បន វដ្ដគាមណិរាជា មរម្មរដ្ឋេ សិរិខេត្តនគរេ ឯកោ នាម កុក្កុដសីសរាជា ច ឯកកាលេន រជ្ជំ ការេសិ. អមរបុរមាបកស្ស រញ្ញោ កាលេ សីហឡទីបភិក្ខុហិ ឥធ បេសិតសន្ទេសកថាយំ បន តេត្តិំសាធិកចតុសតេ សម្បត្តេ បោត្ថការុឡំ អកំសូតិ អាគតំ. វុត្តញ្ហេតំ តត្ថ,– តេត្តិំសាធិកចតុវស្សសតបរិមាណកាលន្តិ.

ឥទំ សីហឡទីបេ យាវ បោត្ថការុឡ្ហា

សាសនស្ស បតិដ្ឋានំ.

អថាបរំ ជម្ពុទីបេ សីហឡទីបេ ច ភិក្ខូ វិសុំ វិសុំ គណវសេន ភិជ្ជិំសុ, យថា អនោតត្តទហតោ និក្ខមននទិយា គង្គាយមុនាទិវសេន ភិជ្ជន្តីតិ. តត្ថ ជម្ពុទីបេ គណានំ ភិជ្ជមានតំ ឧបរិយេវ វក្ខាម.

សីហឡទីបេ បន គណានំ ភិជ្ជមានតា ឯវំ ទដ្ឋព្ពា. កថំ. សីហឡទីបេ ហិ សាសនស្ស បតិដ្ឋមានកាលតោ អដ្ឋារសាធិ កទ្វិវស្សសតេ សម្បត្តេ វដ្ដគាមណិរញ្ញា ការាវិតេ អភយគិរិវិហារេ បរិវារខន្ធកំ បាឋតោ ច អត្ថតោ ច វិបល្លាសំ កត្វា មហាវិហារវាសិគណតោ បុថុ ហុត្វា ឯកោ គណោ ភិជ្ជិ, សោ អភយគិរិវាសិគណោ នាម, ធម្មរុចិគណោតិ ច តស្សេវ នាមំ.

អភយគិរិវាសិគណស្ស ភិជ្ជមានតោ ទ្វេចត្តាលីសាធិកតិវស្សសតេ សម្បត្តេ មហាសេនេន នាម រញ្ញា ការាបិតេ ជេតវនវិហារេ ភិក្ខូ ឧភតោវិសង្គបាឋេ វិបរីតវសេន អភិសង្ខរិត្វា អភយគិរិវាសិគណតោ វិសុំ ឯកោ គណោ អហោសិ, សោ ជេតវនវាសិគណោ នាម, សាគលិយគណោតិ ច តស្សេវ នាមំ.

ជេតវន វាសិគណស្ស ភិជ្ជមានកាលតោ ឯកបញ្ញាសវស្សាធិកានំ តិណ្ណំ វស្សសតានំ ឧបរិ កុរុន្ទវាសិនោ ច កោលម្ពវាសិនោ ច ភិក្ខូ ភាគិនេយ្យំ ទាឋាបតិំ នាម រាជានំ និស្សាយ ឧភតោវិភង្គបរិវារខន្ធកបាឋេ វិបរីតវសេន អភិសង្ខរិត្វា វុត្តេហិ ទ្វីហិ គណេហិ វិសុំ ហុត្វា មហាវិហារ វាសិគណ្ហត្តមំ តុលយិត្វា ឧបធារេត្វា មហាវិហារនាមំ គហេត្វា ឯកោ គណោ ភិជ្ជិ. ឯវំ សីហឡទីបេ មហាមហិន្ទត្ថេរាទីនំ វំសភូតេន មហាវិហារវាសិ គណេន សទ្ធិំ ចត្តារោ គណា ភិជ្ជិំសុ.

តត្ថ មហាវិហារវាសិ គណោយេវ ឯកោ ធម្មវាទី អហោសិ, សេសា បន អធម្មវាទិនោ. តេ ច តយោ អធម្មវាទិនោ គណា ភូតត្ថំ បហាយ អភូតត្ថេន ធម្មំ អគរុំ កត្វា ចរិំសូតិ វចនតោ សីហឡទីបេ អធម្មវាទិនោ តយោបិ អលជ្ជិនោ គណា បរិមណ្ឌលសុប្បដិច្ឆន្នាទិសិក្ខាបទានិ អនាទិយិត្វា វិចរិំសុ. តតោ បដ្ឋាយ សាសនេ ឯកច្ចានំ ភិក្ខូនំ នានប្បការវសេន និវាសនបារុបនាទីនិ ទិស្សន្តិតិ វេទិតព្ពំ.

អធម្មវាទិគណានំ ភិជ្ជមានកាលតោ សត្តវីសាធិកានំ បញ្ចសតានំ វស្សានញ្ច ឧបរិ សិរិសង្ឃពោធិ នាម រាជា មហាវិហារ គណស្ស បក្ខោ ហុត្វា អធម្មវាទិនា តយោ គណេ និគ្គហិត្វា ជិនសាសនំ បគ្គហេសិ. សោ ច សិរិសង្ឃ ពោធិរាជា អម្ហាកំ មរម្មរដ្ឋេ អរិមន្ទននគរេ អនុរុទ្ធេន នាម រញ្ញា សមកាលវសេន រជ្ជសម្បត្តិំ អនុភវិ.

តតោ បច្ឆា សីហឡទីបេ វោហារកតិស្សស្ស នាម រញ្ញោ កាលេ កបិលេន នាម អមច្ចេន សទ្ធិំ មន្តេត្វា មហាវិហារ វាសិនោ ភិក្ខូ និស្សាយ អធម្មវាទិគណេ និគ្គណ្ហិត្វា ជិនសាសនំ បគ្គណ្ហាតិ.

តតោ បច្ឆា ច គោដ្ឋាភយស្ស នាម រញ្ញោ កាលេ អភយគិរិ វាសិនោ ភិក្ខូ បរសមុទ្ទំ បព្ពាជេត្វា មហាវិហារ វាសិនោ ភិក្ខូ និស្សាយ សាសនំ វិសោធយិ.

តតោ បច្ឆាបិ គោដ្ឋាភយរញ្ញោ បុត្តភូតស្ស មហាសេនស្ស នាម រញ្ញោ កាលេ អភយគិរិវាសីនំ ភិក្ខូនំ អព្ភន្តរេ សង្ឃមិត្តោ នាម ឯកោ ភិក្ខុ រញ្ញោ បធានាចរិយោ ហុត្វា មហាមហិន្ទត្ថេរាទីនំ អរហន្តានំ និវាសដ្ឋានភូតំ មហាវិហារារាមំ វិនស្សិតុំ មហាសេនរញ្ញា មន្តេត្វា អារភិ. តទា នវវស្សានិ មហាវិហារេ ភិក្ខុ សញ្ញោ អហោសិ. អហោវត មហាថេរានំ មហិទ្ធិកានំ និវាសដ្ឋានំ អលជ្ជិនោ ភិក្ខូ វិនស្សាបេសុំ, សុវណ្ណហំស្សានំ និវាសដ្ឋានំ កាកា វិយាតិ.

ជេតវនវាសីនញ្ច ភិក្ខូនំ អព្ភន្តរេ ឯកោ តិស្សោ នាម ភិក្ខុ តេនេវ រញ្ញា មន្តេត្វា មហាវិហារេ សីមំ សមូហនិ. អឆេកត្តា បន តេសំ សីមសមូហនកម្មំ ន សម្បជ្ជីតិ. អហោវត ទុស្សីលានំ បាបកានំ កម្មំ អច្ឆរិយំ, សេយ្យថាបិ នាម សាខមិគោ អគ្គគ្ឃោ កាសិវត្ថំ មហគ្ឃំ ភិន្នតិ, ឯវមេវ ភិន្ទិតព្ពវត្ថុនា ភេទកបុគ្គលោ អតិវិយ ទូរោ អហោសីតិ. ភវន្តិ ចេត្ថ, –

យថា សាខមិគោ បាបោ, អប្បគ្ឃោយេវ កាសិកំ;

មហគ្ឃំ កច្ច ភិន្នំភិន្នំ, មហុស្សាហេន ឆិន្ទតិ.

ឯវំ អធម្មវាទី បាបោ, ធម្មវាទិគណំ សុភំ;

មហុស្សាហេន ភិន្ទយិ, អហោ អច្ឆរិយោ អយំ.

អារកា ទូរតោ អាសុំ, ភិន្ទិតព្ពេហិ ភេទកា;

ភូមិតោវ ភវគ្គន្តោ, អហោ កម្មំ អជានតន្តិ.

ឥច្ចេវំ អធម្មវាទិគណានំ ពលវតាយ ធម្មវាទិគណោ បរិហាយតិ. យថា ហិ គិជ្ឈសកុណស្ស បក្ខវាតេន សុវណ្ណហំសា បកតិយា ឋាតុំ ន សក្កោន្តិ, ឯវមេវ អធម្មវាទីនំ ពលវតាយ ធម្មវាទី បរិហាយតិ. ព្យគ្ឃវនេ វិយ សុវណ្ណមិគោ និល្លយិត្វា គោចរំ គណ្ហាតិ, យថារុចិវសេន ធម្មំ ចរិតុំ ឱកាសំ ន លភិ.

សីហឡទីបេ សាសនស្ស បតិដ្ឋានតោ ទ្វិសត្តតាធិកានំ ចតុសតានំ វស្សសហស្សានញ្ច ឧបរិ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស បរិនិព្ពានតោ អដ្ឋសត្តសតាធិកានំ វស្សសហស្សានំ ឧបរិ មហារាជា នាម ភូបាលោ រជ្ជំ ការេសិ. សោ បន រាជា ញទុម្ពរគិរិវាសិកស្សបត្ថេរគ្គមុខា មហាវិហារវាសិនោ ភិក្ខូ តមេវ រាជានំ និស្សាយ សាសនេ មលំ វិសោធេសុំ, យថា ហេរញ្ញិកោ ហិរញ្ញេ មលន្តិ.

មហាវិហារវាសិគណតោ អញ្ញេ អធម្មវាទិនា ឧប្បព្ពា ជេត្វា វិសោធេសុំ. សោ ច មហារាជា អម្ហាកំ មរម្មរដ្ឋេ អរិមទ្ទននគរេ នរបតិចញ្ញិសូនា នាម រញ្ញា សមកាល វសេន រជ្ជំ ការេសីតិ វេទិតព្ពោ.

តតោ បច្ឆា វិ វិជយពាហុរាជានំ បរក្កមពាហុរាជានញ្ច និស្សាយ មហាវិហារ វាសិនោ ភិក្ខូ សាសនំ បរិសុទ្ធំ អកំសុ, អធម្មវាទិនោ សព្ពេបិ ឧប្បព្ពាជេត្វា មហាវិហារវាសិគណោយេវ ឯកោ បតិដ្ឋហិ, យថា អព្ភាទិឧបក្កិលេសមលេហិ វិមុត្តោ និសានាថោតិ.

សិរិសង្ឃពោធិរាជា វោហារិកតិស្សរាជា គោដ្ឋាភយរាជាតិ ឯតេ រាជានោ សាសនំ វិសោធេន្តោបិ សព្ពេន សព្ពំ អធម្មវាទិគណានំ អវិនស្សនតោ សាសនំ បរិសុទ្ធំ ន តាវ អហោសិ. សិរិសង្ឃពោធិរញ្ញោ មហារញ្ញោ វិជយពាហុរញ្ញោ បរក្កមពាហុរញ្ញោតិ ឯតេសំយេវ រាជូនំ កាលេ សព្ពេន សព្ពំ អធម្មវាទីនំ វិនស្សនតោ សាសនំ បរិសុទ្ធំ អហោសិ. តទា បន អធម្មវាទិនា សីសម្បិ ឧដ្ឋហិតុំ ន សក្កា, យថា អរុណុគ្គេ កោសិយាតិ.

អបរភាគេ បន ចិរំ កាលំ អតិក្កន្តេ មិច្ឆាទិដ្ឋិកានំ វិជាតិយានំ ភយេន លង្កាទីបេ សាសនំ ឱសក្កិត្វា គណបូរណមត្តស្សបិ ភិក្ខុសង្ឃស្ស អវិជ្ជមានតាយ មហាវិជយពាហុរញ្ញោ កាលេ រាមញ្ញទេសតោ សង្ឃំ អានេត្វា សាសនំ បតិដ្ឋាបេសិ.

តតោ បច្ឆា ច វិមលធម្មសូរិយស្ស នាម រញ្ញោ កាលេ រក្ខាបុររដ្ឋតោ សង្ឃំ អានេត្វា សាសនំ បតិដ្ឋាបេសិ. តតោ បច្ឆា ច វិមលស្ស នាម រញ្ញោ កាលេ តតោយេវ សង្ឃំ អានេត្វា សាសនំ បតិដ្ឋាបេសិ. តតោ បច្ឆា ច កិត្តិស្សិរិរាជសីហស្ស នាម រញ្ញោ កាលេ ស្យាមរដ្ឋតោ សង្ឃំ អានេត្វា តថេវ អកាសីតិ.

អយំ សីហឡទីបេ សាសនស្ស ឱសក្កនកថា.

តតោ បច្ឆា ជិនសាសនេ នវុតាធិកេ អដ្ឋវស្សសតេ សម្បត្តេ ពុទ្ធទាសស្ស នាម រញ្ញោ កាលេ ឯកោ ធម្ម កថិកត្ថេរោ ឋបេត្វា វិនយបិដកំ អភិធម្មបិដកញ្ច អវសេសំ សុត្តន្តបិដកំ សីហឡភាសាយ បរិវត្តិត្វា អភិសង្ខរិត្វា ឋបេសិ. តញ្ច ការណំ ចូឡវំសេ វុត្តំ.

តស្ស កិរ ពុទ្ធទាសស្ស រញ្ញោ បុត្តា អសីតិមត្តា អសីតិមហាសាវកានំ នាមេនេវ វោហារិតា អហេសុំ. តេសុ បុត្តេសុ សារិបុត្តត្ថេរស្ស នាមេន វោហារិតោ ឯកោ ឧបតិស្សោ នាម រាជកុមារោ បិតរិ ទេវង្គតេ ទ្វេចត្តាលីសវស្សានិ រជ្ជំ ករេសិ.

តតោ បច្ឆា កនិដ្ឋោ មហានាមោ នាម រាជកុមារោ ទ្វាវីសវស្សានិ រជ្ជំ ការេសិ. តស្ស រញ្ញោ កាលេ ជិន ចក្កេ តេត្តិំសាធិកនវសតវស្សេ សីហឡទីបេ ឆសដ្ឋិមត្តានំ រាជូនំ បូរណកាលេ ពុទ្ធឃោសោ នាម ថេរោ សីហឡទីបំ គន្ត្វា សីហឡភាសាយ លិខិតេ អដ្ឋកថាគន្ថេ មាគធភាសាយ បរិវត្តិត្វា លិខិ.

សោ បន មហានាម រាជា អម្ហាកំ មរម្មរដ្ឋេ សិរិបច្ចយនគរេ សវិលញ្ញិក្រោវិ នាមកេន រញ្ញា សមកាលោ ហុត្វា រជ្ជំ ការេសិ. បរិត្តនិទ្ទានេ បន ព្រូមវិ?ថី? នាមកេន រញ្ញា សមកាលោ ហុត្វា រជ្ជំ ការេសីតិ វុត្តំ. តំ ន យុជ្ជតិយេវ.

សីហឡទីបេ បន កិត្តិស្សិរិមេឃោ នាម រាជា ហុត្វា នវមេ វស្សេ តស្មិំយេវ ទីបេ រាជូនំ ទ្វាសដ្ឋិមត្តានំ បូរណកាលេ ជិនចក្កេ តិំសាធិកេ អដ្ឋសតវស្សេ ជម្ពុទីបេ កលិង្គបុរតោ កុហសិវស្ស នាម រញ្ញោ ជាមាតា ទន្តកុមារោ ហេមមាលំ នាម រាជធីតំ គហេត្វា ទាឋាធាតុំ ថេនេត្វា នវាយ តរិត្វា សីហឡទីបំ អគមាសិ. ជិនចក្កេ តិំសាធិកអដ្ឋវស្សសតេ ជេដ្ឋតិស្សរាជា នវវស្សានិ រជ្ជំ ការេសិ.

ពុទ្ធទាសរាជា ឯកូនតិំសតិ វស្សានិ ឧបលិស្សរាជា ចទ្វិចត្តាលីសវស្សានិ មហានាមរាជា ទ្វាវីសវស្សានីតិ សព្ពានិ សម្បិណ្ឌិត្វា ជិនសាសនំ ទ្វត្តិំសាធិកនវវស្សសតប្បមាណំ ហោតិ.

តស្មិញ្ច កាលេ យទា ទ្វីហិ វស្សេហិ ឩនំ អហោសិ, តទា មហានាមរញ្ញោ កាលេ តិំសាធិកនវវស្សសតមត្តេ សាសនេ ពុទ្ធឃោសោ នាម ថេរោ លង្កាទីបំ អគមាសិ.

អមរបុរមាបកស្ស រញ្ញោ កាលេ សីហឡទីបិកេហិ ភិក្ខូហិ បេសិតសន្នេសបណ្ណេ បន ឆបណ្ណាសាធិកនវវស្សសតាតិក្កន្តេ សូតិ វុត្តំ.

ឯត្ថ ឋត្វា ពុទ្ធឃោសត្ថេរស្ស អដ្ឋុប្បត្តិំសង្ខេបមត្តំ វក្ខាម. កថំ. សីហឡភាសក្ខរេហិ បរិវត្តិតំ បរិយត្តិសាសនំ មាគធសាសក្ខរេន កោ នាម បុគ្គលោ បរិវត្តិតុំ សក្ខិស្សតីតិ មហាថេរា និមន្តយិត្វា តាវតិំសភវនំ គន្ត្វា ឃោសំ ទេវបុត្តំ ទិស្វា សទ្ធិំ សក្កេន ទេវានមិន្ទេន តំ យាចិត្វា ពោធិរុក្ខសមីបេ ឃោសគាមេ កេសស្ស នាម ព្រាហ្មណស្ស កេសិយា នាម ព្រាហ្មណិយា កុច្ឆិម្ហិ បដិសន្ធិំ គណ្ហាបេសុំ. ខាទថ ភោន្តោ បិវថ ភោន្តោតិអាទិនា ព្រាហ្មណានំ អញ្ញមញ្ញំ ឃោសកាលេ វិជាយនត្តា ឃោសោតិ នាមំ អកាសិ. សត្តវស្សិកកាលេ សោ តិណ្ណំ វេទានំ បារគូ អហោសិ.

អថ ខោ ឯកេន អរហន្តេន សទ្ធិំ វេទកថំ សល្លបន្តោ តំ កថំ និដ្ឋាបេត្វា កុសលា ធម្មា អកុសលា ធម្មា អព្យាកតា ធម្មាតិអាទិនា បរមត្ថវេទំ នាម ពុទ្ធមន្តំ បុច្ឆិ. តទា សោ សុត្វា ឧគ្គណ្ហិតុកាមោ ហុត្វា តស្ស អរហន្តស្ស សន្តិកេ បព្ពជិត្វា ទេវសិកំ ទេវសិកំ បិដកត្តយំ សដ្ឋិមត្តេហិ បទសហស្សេហិ សជ្ឈាយំ អកាសិ, វាចុគ្គតំ អកាសិ. ឯកមាសេនេវ តិណ្ណំ បិដកានំ បារគូ អហោសិ.

តតោ បច្ចា រហោ ឯកកោវ និសិន្នស្ស ឯតទហោសិ,– ពុទ្ធភាសិតេ បិដកត្តយេ មម វា បញ្ញា អធិកា, ឧទាហុ ឧបជ្ឈាយស្ស វាតិ. តំ ការណំ ញត្វា ឧបជ្ឈាចរិយោ និគ្គហំ កត្វា ឱវទិ. សោ សំវេគប្បត្តោ ហុត្វា ខមាបេតុំ វន្ទិ. ឧបជ្ឈាចរិយោ ត្វំ អាវុសោ សីហឡទីបំ គន្ត្វា បិដកត្តយំ សីហឡស្សាសក្ខរេន លិខិតំ មាគធភាសក្ខរេន លិខាហិ, ឯវំ សតិ អហំ ខមិស្សាមីតិ អាហ.

ពុទ្ធឃោសោ ច បិតរំ មិច្ឆាទិដ្ឋិភាវតោ មោចេត្វា អាចរិយស្ស វចនំ សិរសា បដិគ្គហេត្វា បិដកត្តយំ លិខិតុំ សីហឡទីបំ នាវាយ អគមាសិ. តទា សមុទ្ទមជ្ឈេ តីហិ ទិវសេហិ តរន្តេ ពុទ្ធទត្តត្ថេរោ ច សីហឡទីបតោ នាវាយ អាគច្ឆន្តោ អន្តរាមគ្គេ ទេវាន អានុភាវេន អញ្ញមញ្ញំ បស្សិត្វា ការណំ បុច្ឆិត្វា ជានិ. ជានិត្វា ច ពុទ្ធទត្តត្ថេរោ ឯវមាហ,- មយា អាវុសោ កតោ ជិនាលង្ការោ អប្បស្សារោតិ មញ្ញិត្វា បិដកត្តយំ បរិវត្តិតុំ លិខិតុំ ឱកាសំ នាទាសុំ, ត្វំ បន បិដកត្តយំ សំវណ្ណេហីតិ វត្វា អត្តនោ សក្កេន ទេវានមិន្ទេន ទិន្នំ ហរិតកិផលំ អយោមយលេខន ទណ្ឌំ និសិតសិលញ្ច ពុទ្ធឃោសត្ថេរស្ស អទាសិ. ឯវំ តេសំ ទ្វិន្នំ ថេរានំ អញ្ញមញ្ញំ សល្លបន្តានំយេវ នាវា សយមេវ អបនេត្វា គច្ឆិំសុ.

ពុទ្ធឃោសត្ថេរោ ច សីហឡទីបំ បត្វា បឋមំ សង្ឃបាលត្ថេរំ បស្សិត្វា បិដកត្តយំ មាគធភាសក្ខរេន បរិវត្តេតុំ អាគតោម្ហីតិ ការណំ អារោចេត្វា សីហឡភិក្ខូ ច សីលេ បតិដ្ឋាយាតិអាទិគាថំ និយ្យាទេត្វា ឥមិស្សា គាថាយ អត្ថំ បិដកត្តយំ អាលោលេត្វា សំវណ្ណេហីតិ ឧយ្យោជេសុំ, តស្មិំយេវ ទិវសេ សាយន្ហកាលតោ បដ្ឋាយ យថាវុត្តគាថំ បមុខំ កត្វា វិសុទ្ធិមគ្គំ អកាសិ. កត្វា តំ កម្មំ និប្ផាទេត្វា តស្ស ញាណប្បភវំ វីមំសេតុកាមោ ទេវានមិន្ទោ តញ្ច គន្ថំ អន្តរធាបេសិ. បុនាបិ ថេរោ អកាសិ. តថេវ ទេវានមិន្ទោ អន្តរធាបេសិ. បុនាបិ ថេរោ អកាសិ. ឯវំ តិក្ខត្តុំ ការាបេត្វា បុព្ពគន្ថេបិ ទស្សេសិ. តិណ្ណម្បិ គន្ថានំ អញ្ញមញ្ញំ ឯកបទមត្តេនបិ វិសេសតា នត្ថិ សង្ឃបាលត្ថេរោ ច តំ អារាធយិត្វា បិដកត្តយំ និយ្យាទេសិ. ឯវំ វិសុទ្ធិមគ្គេ សង្ឃបាលត្ថេរស្ស យាចនំ អារព្ភ វិសុទ្ធិមគ្គោ កតោតិ អាគតំ. ពុទ្ធឃោសុប្បត្តិកថាយំ បន សង្ឃរាជត្ថេរស្ស អាយាចនំ អារព្ភាតិ អាគតំ.

អយំ ពុទ្ធឃោសុប្បត្តិកថាយំ អាគតនយេន ទស្សិតពុទ្ធឃោសុប្បត្តិកថាសង្ខេបោ.

ចូឡវំសេ បនេវំ អាគតោ. ពុទ្ធឃោសត្ថេរោ នាម មហាពោធិរុក្ខសមីបេ ឯកស្មិំ ព្រាហ្មណគាមេ វិជាតោ តិណ្ណម្បិ វេទានំ បារគូ អហោសិ តេសុ តេសុ វាទេសុ ច អតិឆេកោ. សោ អញ្ញេហិ ច សទ្ធិំ បុច្ឆាព្យាករណកម្មំ កត្តុកាមោ ជម្ពុនីបតលេ អាហិណ្ឌន្តោ ឯកំ វិហារំ បត្វា តស្មិំ វា អាគន្តុកភាវេន និសីទិ. តស្មិញ្ច វិហារេ រេវតោ នាម ថេរោ វសិ. តេន ថេរេន សទ្ធិំ ភល្លបន្តោ សោ ព្រាហ្មណមាណវោ តីសុ វេទេសុ អលោលេត្វា បញ្ហំ បុច្ឆិ. បុច្ឆិតំ បុច្ឆិតំ ថេរោ ព្យាកាសិ. ថេរស្ស បន បុច្ឆិតំ បញ្ហំ មាណវោ ន សក្កា ព្យាកាតុំ. អថ មាណវោ បុច្ឆិ,–កោ នាមាយំ ភន្តេ មន្តោតិ. ពុទ្ធមន្តោ នាមាយន្តិ វុត្តេ ឧគ្គណ្ហិតុកាមោ ហុត្វា ថេរស្ស សន្តិកេ បព្ពជិត្វា បិដកត្តយំ ឧគ្គណ្ហិ. អចិរនេវ តិណ្ណម្បិ បិដកានំ បារគូ អហោសិ. ពុទ្ធស្សេវ ឃោសោ យស្ស អត្ថីតិ ពុទ្ធឃោសោតិ នាមេន បាកដោ អហោសិ.

ពុទ្ធឃោសោ ច អាយស្មតោ រេវតស្ស សន្តិកេ និសីទន្តោ ញាណោទយំ នាម គន្ថំ អដ្ឋស្សាលិនិញ្ច នាម គន្ថំ អកាសិ. តតោ បច្ឆា បរិត្តដ្ឋកថំ កត្តុកាមោ ហុត្វា អារភិ. តទា អាចរិយោ ឯវមាហ,– ជម្ពុទីបេ បន អាវុសោ បាឡិមត្តំយេវ អត្ថិ, អដ្ឋកថា បន នត្ថិ, អាចរិយវាទោ ច ភិន្នោ ហុត្វា អត្ថិ, តេនេវ មហាមហិន្ធត្ថេរេន អានិតា អដ្ឋកថា តីសុ ច សង្គីតីសុ អារុឡោ បាឡិយោ សារិបុត្តត្ថេរាទីហិ ទេសិតោ កថាមគ្គោ សីហឡទីបេ អត្ថិ, ត្វំ គន្ត្វា មាគធភាសក្ខរេន លិខេហីតិ ឧយ្យោជិយមានោ ពុទ្ធឃោសត្ថេរោ សីហឡទីបំ គន្ត្វា អនុរាធបុរេ មហាវិហារំ បវិសិត្វា សង្ឃបាលត្ថេរស្ស សន្តិកេ សទ្ធិំ សីហឡដ្ឋកថាយ ថេរវាទេ សុត្វា អដ្ឋកថំ ករិស្សមីតិ អារោចេសិ. សីហឡភិក្ខូ ច បុព្ពេ វុត្តនយេនេវ សីលេ បតិដ្ឋាយាតិអាទិ គាថា និយ្យាទេសុំ. ពុទ្ធឃោសោ ច សទ្ធិំ អដ្ឋកថាយ បិដកត្តយំ សង្ខិបិត្វា វិសុទ្ធិមគ្គំ អកាសិ.

បុព្ពេ វុត្តនយេនេវ សក្កោ អន្តរធាបេត្វា តិក្ខត្តុំ ការាបេសិ. សង្ឃបាលត្ថេរោបិ អរាធយិត្វា បិដកត្តយំ និយ្យាទេសីតិ.

កិញ្ចាបិ នានា គន្ថេសុ នានាការេហិ ពុទ្ធឃោសុប្បត្តិ អាគតា, តថាបិ ពុទ្ធឃោសត្ថេរស្ស សីហឡទីបំ គន្ត្វា បិដកត្តយស្ស លិខនំ អដ្ឋកថានញ្ច ករណមេវ បមាណន្តិ មនោកិលិដ្ឋំ ន ឧប្បាទេតព្ពន្តិ. ពុទ្ធឃោសត្ថេរោ វិកដត្តយំ លិខិត្វា ជម្ពុទីបំ បច្ចាគមាសិ.

ឥច្ចេវំ បាឡិភាសាយ បរិយត្តិំ បរិវត្តិត្វា បច្ឆា អាចរិយបរម្បរសិស្សានុសិស្សវសេន សីហឡទីបេ ជិនចក្កំ មជ្ឈន្តិ កំសុមាសី វិយ អតិទិព្ពតិ, អនេកកោដិប្បមាណេហិ សោតាបន្នសកទាគាមិអនាគាមិអរហន្តេហិ លង្កាទីបំ អតិសោភតិ, សព្ពបាលិផុល្លេន តិយោជនិកបារិច្ឆត្តករុក្ខេន តាវតិំសភវនំ វិយ សតបត្តបទុមាទីហិ មហាបោក្ខរណី វិយ តេសុ តេសុ ឋានេសុ មគ្គមហាមគ្គអាបកឃរទ្វារតិត្ថវនបព្ពតគុហមន្ទិរវិហារសាលាទីសុ អលទ្ធមគ្គផលដ្ឋានំ នាម កិញ្ចិ នត្ថិ, ថោកំ អាគមេត្វា បិណ្ឌាយ បតិដ្ឋមានបទេសេបិ មគ្គផលានិ លភិំសុយេវ.

មគ្គផលានិ សច្ឆិករោន្តានំ បុគ្គលានំ ពាហុល្លតាយ អយំ បុថុជ្ជនោ អយំ បុថុជ្ជនោតិ អង្គុលិំ បសារេត្វា ទស្សេតព្ពោ ហោតិ. ឯកស្មិំ កាលេ សីហឡទីបេ បុថុជ្ជន ភិក្ខុ នាម នត្ថិ. តថា ហិ វុត្តំ វិភង្គដ្ឋកថាយំ, ឯកវារំ បុថុជ្ជនភិក្ខុ នាម នត្ថីតិ.

អភិញ្ញាលាភីនំ កិរ មហិទ្ធិកានំ គមនាគមនវសេន សូរិយោស្សាសំ អលភិត្វា ធញ្ញកោដ្ដកា មាតុគាមា ធញ្ញកោដ្ដិតុំ ឱកាសំ ន លភិំសុ.

ទេវលោកតោ សុមនសាមណេរោ ទក្ខិណក្ខកំ សីហឡទីបំ អនេត្វា តស្ស បាដិហារិយំ ទស្សនវសេន ឧទ្ធកពិន្ធូហិ តិយោជនសតំ សកលម្បិ លង្កាទីបំ ព្យាបត្វា ភគវតា បរិភុត្តចេតិយង្គណំ វិយ ហុត្វា នវាយ គច្ឆន្តា មហាសមុទ្ទេ ឧទកតោ នាឡិកេរមត្តម្បិ ទិស្វា សកលង្កាទីបំ បូជេន្តិ, មហាមហិន្ទត្ថេរស្ស សន្តិកេ អរិដ្ឋត្ថេរេន សទ្ធិំ បញ្ចមត្តា ភិក្ខុសតា បឋមំ តាវ វិនយបិដកំ ឧគ្គណ្ហិំសូតិ ឥមេហិ ការណេហិ លង្កាទីបំ ជិនចក្កស្ស បតិដ្ឋានំ ហុត្វា វរទីបន្តិ នាមំ បដិលភិ.

សីហឡទីបេយេវ បិដកត្តយំ បោត្ថការុឡវសេន បតិដ្ឋាបេត្វា តតោ បច្ឆា ចោរនាគស្ស នាម រញ្ញោ កាលេ សកលលង្កាទីបំ ទុព្ភិក្ខភយេន បីឡេត្វា បិដកត្តយំ ធារេន្តា ភិក្ខូ ជម្ពុទីបំ អាគមំសុ. អនាគន្ត្វា តត្ថេវ ឋិតាបិ ភិក្ខូ ឆាតកភយេន បីឡេត្វា ឧទរបដលំ ពន្ធិត្វា កុច្ឆិំ វាលុករាសិម្ហិ ឋបេត្វា បិដកត្តយំ ធារេសុំ.

កុដ កណ្ណតិស្សស្ស រញ្ញោ កាលេយេវ ទុព្ភិក្ខភយំ វូបសមិត្វា ជម្ពុទីបតោ ភិក្ខូ បុន គន្ត្វា សីហឡទីបេ ឋិតេហិ ភិក្ខូហិ សទ្ធិំ មហាវិហារេ បិដកត្តយំ អវិរោធាបេត្វា សមសមំ កត្វា ឋបេសុំ. ឋបេត្វា ច បន សីហឡទីបេយេវ សុដ្ឋុ ធារេសុំ.

តត្ថេវ អដ្ឋកថាយោ ពុទ្ធឃោសត្ថេរោ មាគធភាសាយ បរិវត្តេត្វា វិរចិ. បច្ឆា ច យេភុយ្យេន តត្ថេវ អដ្ឋកថាដីកាអនុមធុលក្ខណគណ្ឋិគន្ថន្តរានិ អកំសុ. បុន សាសនំ នភេ រវិន្ទុវ បាកដន្តិ.

តត្ថ ពុទ្ធវំសដ្ឋកថំ ពុទ្ធទត្តត្ថេរេ អកាសិ. ឥតិវុត្តោទានចរិយាបិដកថេរាថេរីវិមានវត្ថុបេតវត្ថុនេត្តិអដ្ឋកថាយោ អាចរិយធម្មបាលត្ថេរោ អកាសិ. សោ ច អាចរិយធម្មបាលត្ថេរោ សីហឡទីបស្ស សមីបេ ទមិលរដ្ឋេ ពទរតិត្ថម្ហិ និវាសិតត្តា សីហឡទីបេយេវ សង្គហេត្វា វត្តព្ពោ.

បដិសម្ភិទាមគ្គដ្ឋកថំ មហានាមោ នាម ថេរោ អាកាសិ. មហានិទ្ទេសដ្ឋកថំ ឧបសេនោ នាម ថេរោ អកាសិ. អភិធម្មដីកំ បន អានន្ទត្ថេរោ អកាសិ. សា ច សព្ពាសំ ដីកានំ អាទិភូតត្តា មូលដីកាតិ បាកដា.

វិសុទ្ធិមគ្គស្ស មហាដីកំ ទីឃនិកាយដ្ឋកថាយ ដីកំ មជ្ឈិមនិកាយដ្ឋកថាយ ដីកំ សំយុត្តនិកាយដ្ឋកថាយ ដីកញ្ហាតិ ឥមាយោ អាចរិយធម្មបាលត្ថេរោ អកាសិ.

សារត្ថទីបនិំ នាម វិនយដីកំ អង្គុត្តរនិកាយដីកញ្ច បរក្កមពាហុរញ្ញា យាចិតោ សារិបុត្តត្ថេរោ អកាសិ. វិមតិវិនោទនិំ នាម វិនយដីកំ ទមិលរដ្ឋវាសិកស្សបត្ថេរោ អកាសិ.

អនុដីកំ បន អាចរិយធម្មបាលត្ថេរោ. សា ច មូលដីកាយ អនុត្តានត្ថានិ ឧត្តានានិ សំវណ្ណិតត្តា អនុដីកា តិវុច្ចតិ.

វិសុទ្ធិមគ្គស្ស ចូឡដីកំ មខុទីបនិញ្ច អញ្ញេតរា ថេរា អកំសុ. សា ច មូលដីកាយ អត្ថាវសេសាតិ ច អនុត្តានត្ថាតិ ច កត្វា មូលដីកាយ សទ្ធិំ សំសន្ទិត្វា កតត្តា មធុរ សត្តា ច មធុទីបនិន្តិ វុច្ចតិ. មោហវិច្ឆេទនិំ បន លក្ខណគន្ថំ កស្សបត្ថេរោ អកាសិ.

អាភិធម្មាវតារំ បន រុបារូបវិភាគំ វិនយវិនិច្ឆយញ្ច ពុទ្ធ ទត្តត្ថេរោ. វិនយសង្គហំ សារិបុត្តត្ថេរោ. ខុទ្ទសិក្ខំ ធម្មសិរិត្ថេរោ. បរមត្ថវិនិច្ឆយំ នាមរូបបរិច្ឆេទំ អភិធម្មត្ថសង្គញ្ច អនុរុទ្ធត្ថេរោ. សច្ចសង្ខេបំ ធម្មបាលត្ថេរោ. ខេមំ ខេមត្ថេរោ. តេ ច សង្ខេបតោ សំវណ្ណិតត្តា សុខេន ច លក្ខណិយត្តា លក្ខណគន្ថាតិ វុច្ចន្តិ.

តេសំ បន សំវណ្ណនាសុ អភិធម្មត្ថសង្គហស្ស បោរាណដីកំ នវវិមលពុទ្ធិត្ថេរោ អកាសិ. សច្ចំសង្ខេបនាមរូបបរិច្ឆេទខេមាអភិធម្មាវតារានំ បោរាណដីកំ វាចិស្សរមហាសាមិត្ថេរោ. បរមត្ថវិនិច្ឆយស្ស បោរាណដីកំ មហាពោធិត្ថេរោ.

អភិធមត្ថសង្គហាភិធម្មាវតារាភិនវ ដីកាយោ សុមង្គលសាមិត្ថេរោ. សច្ចសង្ខេបាភិនវដីកំ អរញ្ញវាសិត្ថេរោ. នាមរូបបរិច្ឆេទាភិនវដីកំ មហាសាមិត្ថេរោ. បរមត្ថវិនិច្ឆយាភិនវដីកំ អញ្ញតរត្ថេរោ. វិនយវិនិច្ឆយដីកំ រេវតត្ថេរោ. ខុទ្ទសិក្ខាយ បុរាណដីកំ មហាយសត្ថេរោ. តាយយេវ អភិនវដីកំ សង្ឃរក្ខិតត្ថេរោតិ.

វជិរពុទ្ធិំ នាម វិនយគណ្ឋិបទត្ថំ វជិរពុទ្ធិត្ថេរោ. ចូឡគណ្ឋិំ មជ្ឈិមគណ្ឋិំ មហាគណ្ឋិញ្ច សីហឡទីបវាសិនោ ថេរា. តេ ច បទក្កមេន អសំវណ្ណេត្វា អនុត្តានត្ថាយេវ សំវណ្ណិតត្តា គណ្ឋិបទត្ថាតិ វុច្ចន្តិ.

អភិធានប្បទីបិកំ បន មហាមោគ្គលានត្ថេរោ. អត្ថព្យក្ខានំ ចូឡពុទ្ធត្ថេរោ. វុត្តោទយំ សម្ពន្ធចិន្តនំ សុពោធាលង្ការញ្ច សង្ឃរក្ខិតត្ថេរោ. ព្យាករណំ មោគ្គលានត្ថេរោ.

មហាវំសំ ចូឡវំសំ ទីបវំសំ ថូបវំសំ ពោធិវំសំ ធាតុវំ សញ្ច សីហឡទីបវាសិនោ ថេរា. ទាឋាធាតុវំសំ បន ធម្មកិត្តិត្ថេរោ អកាសិ. ឯតេ ច បាឡិមុត្តកវសេន វុត្តត្តា គន្ថន្តរាតិ វុច្ចន្តិ.

ឥច្ចេវំ ពុទ្ធឃោសាទយោ ថេរ វរា យថាពលំ យថាសត្តិំ បរិយត្តិំ សាសនំ ឧបត្ថម្ភេត្វា ពហូហិ មូលេហិ ពហុហិសាខាហិ ពហូហិ ច វិដបេហិ ឧបត្ថម្ភិយមានោ វេបុល្លមា បជ្ជមានោ មហានិគ្រោធរុក្ខោ វិយ ថិរំ ហុត្វា ចិរកាលំ តិដ្ឋតីតិ វេទិតព្ពំ.

ឥទំ សីហឡទីបេ បោត្ថការុឡ្ហតោ បច្ឆា សាសនស្ស បតិដ្ឋានំ.

ឯតេបិ ច មហាថេរោ, យថាសត្តិំ យថាពលំ;

អដ្ឋកថាទយោ កត្វា, មច្ចុមុខំ ឧបាគមុំ.

សេយ្យថាបិ ច លោកស្មិំ, ឱភាសិត្វាន ចន្ទិមា;

អាវហិត្វាន សត្តានំ, ហិតំ អត្ថំវ គច្ឆតិ.

ឯវមេវ មហាថេរា, ញាណោភាសេហិ ភាសិយ;

អាវហិត្វាន សត្តានំ, ហិតំ អត្ថំវ គច្ឆតិ.

ឥតិ សាសនវំសេ សីហឡទីបិកសាសនវំសកថាមគ្គោ

នាម ទុតិយោ បរិច្ឆេទោ.