៦០. អាហារត្ថា

អជ្ឈោហារត្ថា អាធារេ ក្តោ ហោតិ យថាបត្តញ្ច. ភុត្តវន្តោ+ស្មិន្តិ ភុត្តំ. ឯវំ បីតំ, ‘‘គាបាន+មី’’តិ ឦ. ភុញ្ជនំ ភុត្តំ បានំ បីតំ. ភុញ្ជីយិត្ថាតិ ភុត្តោ ឱទនោ. ឯវំ បីតំ ឧទកំ. អកត្តត្ថំ ភិន្នយោគករណំ. ពហុលាធិការា កត្តរិបិ ‘‘អបិវិំសូតិ បីតា គាវោ’’តិ ហោតេវ. សិទ=បាកេ, បស្សិជ្ជីតិ បស្សន្នោ, ‘‘គមនត្ថ’’ ទិនា ក្តោ, ‘‘ភិទា’’ ទិនា តស្ស នោ បររូបញ្ច. អមញ្ញិត្ថាតិ មតោ. ឥច្ឆីយិត្ថាតិ ឥដ្ឋោ. អពុជ្ឈិតាតិ ពុទ្ធោ, ‘‘ធោ ធហភេហី’’តិ តស្ស ធោ. បូជីយិត្ថាតិ បូជិតោ, ចុរាទិត្តា ណិ. ឯវំ សីលីយិត្ថាតិ សីលិតោ. រក្ខីយិត្ថាតិ រក្ខិតោ. ខមីយិត្ថាតិ ខន្តោ, មស្ស និគ្គហីតំ. អក្កោច្ឆីយិត្ថាតិ អក្កុដ្ឋោ, អាស្ស រស្សោ. រុស=រោសេ, អរោសីតិ រុដ្ឋោ, ‘‘គមនត្ថា’’ ទិនា កត្តរិ ក្តោ. ញិម្ហិ រុសិតោ. ហរ=ហរណេ, អភិ+ វិ+អាបុព្ពោ, អភិព្យាហរីយិត្ថាតិ អភិព្យាហដោ. ទយ=ទានគតិហិំសាទានេសុ, អទយីយិត្ថាតិ ទយិតោ. ហស=អាលិក្យេ, អហសីតិ ហដ្ឋោ. កាមីយិត្ថាតិ កន្តោ, ‘‘ណិណាបីនំ តេសូ’’តិ ឯត្ថ ‘‘ណិណាបីនំ’’តិ យោគវិភាគា ចុរាទិណិលោបោ. សំយមីតិ សំយតោ. នញបុព្ពោ, ន មរីតិ អមតោ, នញសមាសេ នស្ស ដោ.

កដ្ឋំ ទុក្ខំ អាបន្នោតិ ផលភូតេ ទុក្ខេ កដ្ឋសទ្ទស្ស វត្តនតោ ផលស្ស ភាវិត្តា ភូតេយេវ ក្តោ. កស=គតិហិំសាវិលេខនេសុ, អកសិ=ហិំសីតិ កដ្ឋំ.