៥៧. ល្តុ

តេនាតិ យតោ ល្តុឥតិ វិសេសនត្តេន វត្តុមិច្ឆិតស្ស បច្ចយស្ស គហណំ, តេនាតិ អត្ថោ, បច្ចយស្ស គហណា តទាទិគហណំ លព្ភតេ… ‘‘បច្ចយគ្គហណេ យតោ សោ វិហិតោ, តទាទិនោ គហណ’’ន្តិ ញាយា, វិសេសនត្តេន វត្តុមិច្ឆិតត្តា តទន្តគ្គហណំ… ‘‘វិធិព្ពិសេសនន្តស្សា’’តិ (១-១៣) វចនតោតិ មនសិ និធាយាហ- ‘យតោ’ឥច្ចាទិ, សោ ក្រិយត្ថោ អាទិ យស្ស សោ តទាទិ, សោ បច្ចយោ-ន្តោ យស្ស សមុទាយស្ស សោ តទន្តោ, តាទិសស្ស តទា ទិតទន្តសមុទាយវិសេស(ស្ស) គហណំ, ន តុ តទន្តមត្តស្សេត្យត្ថោ, ននុ ច ‘ល្ត្វី’តិ វិសេសនត្តេន វត្តុមិច្ឆិតេ ភវតុ ‘‘វិធិព្ពិសេសនន្តស្សា’’តិ តទន្តស្ស គហណំ, បច្ចយគ្គហណេន បន តទាទិនោ គហណំ កថំ សិយា វចនាភាវាត្យាហ-‘តទវិនាភាវិត្តា’តិ, យតោ វិហិតោ, តេន វិនា ន ភវតិ សីលេនាតិ តទវិនាភាវី, តស្ស ភាវោ តស្មា. ‘‘បច្ចយគ្គហណេ យតោ សោ វិហិតោ តទាទិនោ គហណ’’ន្តិ ញាយស្ស យត្ថ បច្ចយគ្គហណំ តត្ថ សាធារណត្តា ‘តទាទិនោ’តិ វុត្តំ, តទាទិសមុទាយស្ស គហណេ បនេត្ថ វិសេសោ ន ទិស្សតិ… អធិកត្តាតិ [អធិគតន្តាវាតិ (បោត្ថកេ)] អាទីសុ វិសេសទស្សនាសម្ភវា, ‘តុំស្មា លោបោ ចិច្ឆាយំ តេ’’ ត្យត្រ (៥-៤) តុ ទិស្សតិ វិសេសោ, វក្ខតិហិ តត្ថ ‘‘តុំតាយេតវេ ភាវេ ភវិស្សតិ ក្រិយាយំ តទត្ថាយ’’ន្តិ (៥-៦១) តុំបច្ចយំ វក្ខតិ’’ច្ចាទិ.