៦. ឆដ្ឋោ កណ្ឌោ (ត្យាទិ)
១. វត្តមានេ តិ អន្តិ សិ ថ មិ ម តេ អន្តេ សេ វ្ហេ ឯ ម្ហេ.
វត្តមានេ អារទ្ធាបរិសមត្តេ អត្ថេ វត្តមានតោ ក្រិយត្ថា ត្យាទយោ ហោន្តិ. គច្ឆតិ, គច្ឆន្តិ, គច្ឆសិ គច្ឆថ, គច្ឆាមិ គច្ឆាម, គច្ឆតេ គច្ឆន្តេ, គច្ឆសេ គច្ឆវ្ហេ, គច្ឆេ គច្ឆាម្ហេ. កថំ ‘បុរេ អធម្មោ ទិប្បតិ, បុរា មរាមី’តិ? វត្តមានស្សេវវត្តុមិដ្ឋត្តា តំសមីបស្ស តគ្គហណេន គហណា, បុរេបុរាសទ្ទេហិ វា អនាគតត្តាវគមេ តទា តស្ស វត្តមានត្តា, កាលព្យត្តយោ វា ឯសោ, ភវន្តេវ ហិ កាលន្តរេបិ ត្យាទយោ ពាហុលកា ‘សន្តេសុ បរិគូហាមិ, មា ច កិញ្ច ឥតោ អទំ’ ‘កាយស្ស ភេទា អភិសម្បរាយំ, សហព្យតំ គច្ឆតិ វាសវស្ស, ‘អនេកជាតិសំសារំ សន្ធាវិស្សំ’ អតិវេលំ ន មស្សិស្ស’ន្តិ.
២. ភវិស្សតិ ស្សតិ ស្សន្តិ ស្សសិ ស្សថ ស្សាមិ ស្សាម ស្សតេ ស្សន្តេ ស្សសេ ស្សវ្ហេ ស្សំ ស្សាម្ហេ.
ភវិស្សតិ អនារទ្ធេ អត្ថេ វត្តមានតោ ក្រិយត្ថា ស្សត្យាទយោ ហោន្តិ. គមិស្សតិ គមិស្សន្តិ, គមិស្សសិ គមិស្សថ, គមិស្សាមិ គមិស្សាម, គមិស្សតេ គមិស្សន្តេ, គមិស្សសេ គមិស្សវ្ហេ, គមិស្សំ គមិស្សាម្ហេ.
៣. នាមេ គរហាវិម្ហយេសុ.
នាមសទ្ទេ និបាតេ សតិ គរហាយំ វិម្ហយេ ច គម្យមានេ ស្សត្យាទយោ ហោន្តិ. ឥមេ ហិ នាម កល្យាណធម្មា បដិជានិស្សន្តិ, ន ហិ នាម ភិក្ខវេ តស្ស មោឃបុរិសស្ស បាណេសុ អនុទ្ទយា ភវិស្សតិ, កថំ ហិ នាម សោ ភិក្ខវេ មោឃបុរិសោ សព្ពមត្តិកាមយំ កុដិកំ ករិស្សតិ? តត្ថ នាម ត្វំ មោឃបុរិស មយា វិរាគាយ ធម្មេ ទេសិតេ សរាគាយ ចេតេស្សសិ? អត្ថិ នាម តាត សុទិន្ន អាភិទោសិកំ កុម្មាសំ បរិភុញ្ជិស្សសិ, អត្ថិយេវិហាបិ និន្ទាវគមោ. វិមុយេ-អច្ឆរិយំ វត ភោ អព្ភុតំ វត ភោ សន្តេន វត ភោ បព្ពជិតា វិហារេន វិហរន្តិ, យត្រ ហិ នាម សញ្ញី សមានោ ជាគរោ បញ្ចមត្តានិ សកដសតានិ និស្សាយ និស្សាយ អភិក្កន្តានិ នេវ ទក្ខតិ ន បន សទ្ទំ សោស្សតិ, អច្ឆរិយំ អន្ធោ នាម បព្ពតមារោហិស្សតិ, ពធិរោ នាម សទ្ទំ សោស្សតិ.
៤. ភូតេ ឦឧំ ឱត្ថ ឥំ ម្ហា អា ឩ សេ វ្ហំ អ ម្ហេ.
ភូតេ បរិសមត្តេ អត្ថេ វត្តមានតោ ក្រិយត្ថា ឦ អាទយោ ហោន្តិ. អគមី អគមុំ, អគមោ អគមិត្ថ, អគមិំ អគមិម្ហា, អគមា អគមូ, អគមិសេ អគមិវ្ហំ, អគម អគមិម្ហេ. ភូតសាមញ្ញវចនិច្ឆាយមនជ្ជតនេបិ ‘សុវោ អហោសិ អានន្ទោ’.
៥. អនជ្ជតនេ អា ឩ ឱ ត្ថ អ ម្ហា ត្ថ ត្ថុំ សេ វ្ហំ ឥំ ម្ហសេ.
អវិជ្ជមានជ្ជតនេ ភូតេ-ត្ថេ វត្តមានតោ ក្រិយត្ថា អាអាទយោ ហោន្តិ.
អាញាយ្យា ច ឧដ្ឋានា, អាញាយ្យា ច សំវេសនា;
ឯសជ្ជតនោ កាលោ, អហរុភតឌ្ឍរត្តំ វា.
អគមា អគមូ, អគមោ, អគមត្ថ, អគម អគមម្ហា, អគមត្ថ អគមត្ថុំ, អគមសេ អគមវ្ហំ, អគមិំ អគមម្ហសេ. អញ្ញបទត្ថោ កិំ? អជ្ជ ហិយ្យោ វា អគមាសិ.
៦. បរោក្ខេ អ ឧ ឯ ត្ថ អ ម្ហ ត្ថ រេ ត្ថោ វ្ហោ ឥ ម្ហេ.
អបច្ចក្ខេ ភូតានជ្ជតនេ-ត្ថេ វុត្តមានតោ ក្រិយាត្ថា អ អាទយោ ហោន្តិ. ជគាម ជគមុ, ជគមេ ជគបិត្ថ, ជគម ជគមិម្ហ, ជគមិត្ថ ជគមិរេ, ជគមិត្ថោ ជគមិវ្ហោ, ជគមិ ជគមិម្ហេ. មូឡ្ហវិក្ខិត្តព្យាសត្តចិត្តេន អត្តនាបិ ក្រិយាកតាភិនិព្ពត្តិតកាលេ-នុបលទ្ធា សមានា ផលេនា-នុមីយមានា បរោក្ខាវ វត្ថុតោ, តេនុត្តមវិសយេបិ បយោគសមវោ.
៧. ឯយ្យាទោ វាតិបត្តិយំ ស្សា ស្សំ សុ ស្សេ ស្សថ ស្សំ ស្សាម្ហា ស្សថ ស្សិំសុ សស្សេ ស្សវ្ហេ ស្សិំ ស្សាម្ហសេ.
ឯយ្យាទោ វិសយេ ក្រិយាតិបត្តិយំ ស្សាទយោ ហោន្តិ វិភាសា. វិធុរប្បច្ចយោបនិបាតតោ ការណវេកល្លតោ វា ក្រិយាយាតិបតនមនិប្ផត្តិ ក្រិយាតិបត្តិ, ឯតេ ច ស្សាទយោ សាមត្ថិយាតីតានាគតេស្វេវ ហោន្តិ ន វត្តមានេ តត្រ… ក្រិយាតិបត្យសម្ភវា, សចេ បឋមវយេ បព្ពជ្ជំ អលភិស្សា អរហា អភវិស្សា, ទក្ខិណេន ចេ អគមិស្សា ន សកដំ បរិយា ភវិស្សា, ទក្ខិណេន ចេ អគមិស្សំសុ, អគមិស្សេ អគមិស្សថ, អគមិស្សំ អគមិស្សាម្ហា, អគមិស្សថ អគមិស្សិំសុ, អគមិស្សសេ អគមិស្សវ្ហេ, អគមិស្សិំ អគមិស្សាម្ហសេ, ន សកដំ បរិយាភវិស្សា, វាតិកិំ? ទក្ខិណេ ន ចេ គមិស្សតិ ន សកដំ បរិយា ភវិស្សតិ.
៨. ហេតុផលេស្វេយ្យ ឯយ្យុំ ឯយ្យាសិ ឯយ្យាថ ឯយ្យាមិ ឯយ្យាម ឯថ ឯរំ ឯថោ ឯយ្យវ្ហោ ឯយ្យំ ឯយ្យាម្ហេ.
ហេតុភូតាយំ ឯលភូតាយញ្ច ក្រិយាយំ វត្តមានតោ ក្រិយត្ថា ឯយ្យាទយោ វា ហោន្តិ, សចេ សង្ខារា និច្ចា ភវេយ្យុំ ន និរុជ្ឈេយ្យុំ, ទក្ខិណេន ចេ គច្ឆេយ្យ ន សកដំ បរិយាភវេយ្យ, ទក្ខិណេន ចេ គច្ឆេយ្យុំ, គច្ឆេយ្យាសិ គច្ឆេយ្យាថ, គច្ឆេយ្យាមិ គច្ឆេយ្យាម, គច្ឆេថ គច្ឆេរំ, គច្ឆេថោ គច្ឆេយ្យវ្ហោ, គច្ឆេយ្យំ គច្ឆេយ្យាម្ហេ, ន សកដំ បរិយ្យាភវេយ្យ, ភវនំ គមនំ ច ហេតុ, អនិរុជ្ឈនំ អបរិយាភវនំ ច ផលំ, ឥហ កស្មា ន ហោតិ ‘ហន្តីហិ បលាយតិ, វស្សតីតិ ធាវតិ, ហនិស្សតីតិ បលាយិស្សតី’តិ? ឥតិ សទ្ទេនេវ ហេតុហេតុមន្តតាយ ជោតិតត្តា, វាតិ កិំ? ទក្ខិណេន ចេ គមិស្សតិ ន សកដំ បរិយាភវិស្សតិ.
៩. បញ្ហបត្ថនាវិធីសុ.
បញ្ហោ=សម្បុច្ឆនំ សម្បធារណំ និរូបណំ ការិយានិច្ឆយនំ បត្ថនា=យាចនំ ឥដ្ឋាសិំ ភនញ្ច, វិធិ=វិធានំ និយោជនំ ក្រិយាសុ ព្យាបារណា, សា ច ទុវិធាវ សាទរានាទរវសេន… វិសយភេទេន ភិន្នាយបិ តទុភយានតិវត្តនតោ, ឯតេសុ បញ្ហាទីសុ ក្រិយត្ថតោ ឯយ្យោទយោ ហោន្តិ, បញ្ហេ - កិមាយស្មា វិនយំ បរិយាបុណេយ្យ? ឧទាហុ ធម្មំ, គច្ឆេយ្យំ វាហំ ឧបោសថំ ន វា គច្ឆេយ្យំ, បត្ថនាយំ-លភេយ្យា-ហំ ភន្តេ ភគវតោ សន្តិកេ បព្ពជ្ជំ លភេយ្យំ ឧបសម្បទំ, បស្សេយ្យំ តំ វស្សសតំ អរោគំ, វិធិម្ហិ-ភវំ បត្តំ បចេយ្យ, ភវំ បុញ្ញំ ករេយ្យ, ឥហ ភវំ ភុញ្ជេយ្យ, ឥហ ភវំ និសីទេយ្យ, មាណវកំ ភវំ អជ្ឈាបេយ្យ, អនុញ្ញាបត្តកាលេសុបិ សិទ្ធាវ… តត្ថាបិ វិធិប្បតីតិតោ, អនុញ្ញាយំ-ឯវំ ករេយ្យាសិ, បត្តកាលេ-កដំ ករេយ្យាសិ, បត្តោ តេ កាលោ កដករណេ, យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ សង្ឃោ ឧបោសថំ ករេយ្យ, ឯតស្ស ភគវា កាលោ ឯតស្ស សុគត កាលោ យំ ភគវា សាវកានំ សិក្ខាបទំ បញ្ញបេយ្យ, បេសនេបិច្ឆន្តិ ‘គាមំ ត្វំ ភណេ គច្ឆេយ្យាសិ’.
១០. តុ អន្តុ ហិ ថ មិ ម តំ អន្តំ ស្សុ វ្ហោ ឯ អាមសេ.
បញ្ហាទីស្វេតេ ហោន្តិ ក្រិយត្ថតោ. គច្ឆតុ គច្ឆន្តុ, គច្ឆាហិ គច្ឆថ, គច្ឆាមិ គច្ឆាម, គច្ឆតំ គច្ឆន្តំ, គច្ឆស្សុ គច្ឆវ្ហោ, គច្ឆេ, គច្ឆាមសេ, បញ្ហេ-កិន្នុ ខលុ ភោ ព្យាករណមធីយស្សុ, បត្ថនាយំ-ទទាហិ មេ, ជីវតុ ភវំ, វិធិម្ហិ-កដំ ករោតុ ភវំ, បុញ្ញំ ករោតុ ភវំ, ឥហ ភវំ ភុញ្ជតុ, ឥហ ភវំ និសីទតុ, ឧទ្ទិសតុ ភន្តេ ភគវា ភិក្ខូនំ បាតិមោក្ខំ, បេសនេ-គច្ឆ ភណេ គាមំ, អនុមតិយំ - ឯវំ ករោហិ, បត្តកាលេ-កាលោ-យំ តេ មហាវីរ ឧប្បជ្ជ មាតុកុច្ឆិយំ.
១១. សត្យរហេស្វេយ្យាទី.
សត្តិយំ អរ ហត្ថេ ច ក្រិយត្ថា ឯយ្យាទយោ ហោន្តិ. ភវំ ខលុ រជ្ជំ ករេយ្យ, ភវំ សត្តោ អរហោ.
១២. សម្ភាវនេ វា.
សម្ភាវនេ គម្យមានេ ធាតុនា វុច្ចមានេ ច ឯយ្យាទយោ ហោន្តិ វិភាសា. អបិ បព្ពតំ សិរសា ភិន្ទេយ្យ, ក្រិយាតិបត្តិយន្តុ ស្សាទី-អសនិយាបិ ហតោ នាបតិស្សា, សម្ភាវេមិ សទ្ទហាមិ អវកប្បេមិ ភុញ្ជេយ្យ ភវំ ភុញ្ជិស្សតិ ភវំ អភុញ្ជិ ភវំ, ក្រិយាតិបត្តិយន្តុ ស្សាទី-សម្ភាវេមិ នាភុញ្ជិស្សា ភវំ.
១៣. មាយោគេ ឦអាអាទី.
មា យោគេ សតិ ឦអាទយោ អាអាទយោ ច វា ហោន្តិ. មា សុ បុនបិ ឯវរូបមកាសិ, មា ភវំ អគមា វនំ, វាត្វេវ? មា តេ កាមគុណេ ភមស្សុ ចិត្តំ, មា ត្វំ ករិស្សសិ, មា ត្វំ ករេយ្យាសិ, អសកកាលត្ថោយមារម្ភោ, ពុទ្ធោ ភវិស្សតីតិ បទន្តរសម្ពន្ធេនានាគតកាលតា បតីយតេ, ឯវំ កតោ កដោ ស្វេ ភវិស្សតិ, ភាវិ កិច្ចមាសីតិ.
លុនាហិ លុនាហិត្វេវាយំ លុនាតិ, លុនស្សុ លុនស្សុត្វេវាយំ លុនា-តីតិ ត្វាទីនមេវេតំ មជ្ឈិមបុរិសេកវចនានមាភិក្ខញ្ញេ ទ្វិព្ពវចនំ, ឥទំ វុត្តំ ហោតិ ‘ឯវ មេស តុរិតោ អញ្ញេបិ និយោជេន្តោវិយ កិរិយំ ករោតី’តិ, ឯវំ លុនាថ លុនាថត្វេវាយំ លុនាតិ, លុនវ្ហោ លុនវ្ហោត្វេវាយំ លុនាតិ, តថា កាលន្តរេសុបិ លុនាហិ លុនាហិត្វេវាយំ អលុនិ, អលុនា, លុលាវ, លុនិស្សតីតិ, ឯវំ ស្សុម្ហិ ច យោជនីយំ, តថា សមុច្ចយេបិ មឋមដ, វិហារមដេត្វេវាយមដតិ, មឋមដស្សុ, វិហារមដស្សុត្វេវាយមដតិ, ព្យាបារភេទេ តុសាមញ្ញវចនស្សេវ ព្យាបកត្តា អនុប្បយោគោ ភវតិ, ឱទនំ ភុញ្ជ, យាគុំ បិវ, ធានា ខាទេត្វេវាយ-មជ្ឈោហរតិ.
១៤. បុព្ពបរច្ឆក្កានមេកានេកេសុ តុម្ហាម្ហសេសេសុ ទ្វេ ទ្វេ មជ្ឈិមុត្តមបឋមា.
ឯកានេកេសុ តុម្ហាម្ហសទ្ទវចនីយេសុ តទញ្ញសទ្ទវចនីយេសុ ច ការកេសុ បុព្ពច្ឆក្កានំ បរច្ឆក្កានំ មជ្ឈិមុត្តមបឋមា ទ្វេ ទ្វេ ហោន្តិ យថាក្កមំ ក្រិយត្ថា, ឧត្តមសទ្ទោ-យំ សភាវតោ តតិយទុកេ រុឡ្ហោ, ត្វំ គច្ឆសិ, តុម្ហេ គច្ឆថ, ត្វំ គច្ឆសេ, តុម្ហេ គច្ឆវ្ហេ, អហំ គច្ឆាមិ, មយំ គច្ឆាម, អហំ គច្ឆេ, មយំ គច្ឆាម្ហេ, សោ គច្ឆតិ, តេ គច្ឆន្តិ, សោ គច្ឆតេ, តេ គច្ឆន្តេ, សាមត្ថិយា លទ្ធត្តា អប្បយុជ្ជមានេសុបិ តុម្ហាម្ហសេសេសុ ភវន្តិ. គច្ឆសិ, គច្ឆថ, គច្ឆសេ, គច្ឆវ្ហេ, គច្ឆាមិ, គច្ឆាម, គច្ឆេ, គច្ឆាម្ហេ, គច្ឆតិ, គច្ឆន្តិ, គច្ឆតេ, គច្ឆន្តេ.
១៥. អាឦស្សាទីស្វញ វា.
អាអាទោ ឦអាទោ ស្សា អាទោ ច ក្រិយត្ថស្ស វា អញ ហោតិ. ញការោ-នុពន្ធោ, អគមា, គមា, អគមី, គមី, អគមិស្សា, គមិស្សា.
១៦. អអាទីស្វាហោ ព្រូស្ស.
ព្រូស្ស អាហោ ហោតិ អអាទីសុ. អាហ, អាហុ.
១៧. ភូស្ស វុក.
អអាទីសុ ភូស្ស វុក ហោតិ. កការោ-នុពន្ធោ, ឧការោ ឧច្ចារណត្ថោ, ពភូវ.
១៨. បុព្ពស្ស អ.
អអាទីសុ ទ្វិត្តេ បុព្ពស្ស ភូស្ស អ ហោតិ, ពភូវ.
១៩. ឧស្សំស្វាហា វា.
អាហាទេសា បរស្ស ឧស្ស អំសុវា ហោតិ. អហំសុ, អាហុ.
២០. ត្យន្តីនំ ដដូ.
អាហា បរេសំ តិអន្តីនំ ដដូ ហោន្តិ. ដការា សព្ពាទេសត្ថា, អាហ, អាហុ, អតោយេវ ច ញាបកា តិអន្តីសុ ច ព្រូស្សា-ហោ.
២១. ឦអាទោ វចស្សោម.
ឦអាទីសុ វចស្ស ឱម ហោតិ. មការោ-នុពន្ធោ, អវោច, ឦអាទោតិ កិំ? អវចា.
២២. ទាស្ស ទំ វា មិមេស្វទ្វិត្តេ.
អទ្វិតេ វត្តមានស្ស ទាស្ស ទំ វា ហោតិ មិមេសុ. ទម្មិ ទេមិ, ទម្ម ទេម, អទ្វិត្តេតិ កិំ? ទទាធិ ទទាម.
២៣. ករស្ស សោស្ស កុំ.
ករស្ស សឱការស្ស កុំ វា ហោតិ មិមេសុ. កុម្មិ កុម្ម, ករោមិ ករោម.
២៤. កា ឦអាទីសុ.
ករស្ស សឱការស្ស កា ហោតិ វា ឦអាទីសុ. អកាសិ អករិ, អកំសុ អករិំសុ, អកា អករា.
២៥. ហាស្ស, ចាហង ស្សេន.
ករស្ស សោស្ស ហាស្ស ច អាហង វា ហោតិ ស្សេន សហ. កាហតិ ករិស្សតិ, អកាហា អករិស្សា, ហាហតិ ហាយិស្សតិ, អហាហា អហាយិស្សា.
២៦. លភវសច្ឆិទភិទរុទានំ ច្ឆង.
លភាទីនំ ច្ឆង វា ហោតិ ស្សេនសហ. អលច្ឆា អលភិស្សា, លច្ឆតិ លភិស្សាតិ, អវច្ឆា អវសិស្សា, វច្ឆតិ វសិស្សតិ, អច្ឆេច្ឆា អច្ឆិន្ទិស្សា, ឆេច្ឆតិ ឆិន្ទិស្សតិ, អភេច្ឆា អភិន្ទិស្សា, ភេច្ឆតិ ភិន្ទិស្សតិ, អរុច្ឆា អរោទិស្សា, រុច្ឆតិ រោទិស្សតី, អញ្ញស្មិម្បិ ឆិទស្ស វា ច្ឆង យោគវិភាគា, អច្ឆេច្ឆុំ អច្ឆន្តិំសុ, អញ្ញេសញ្ច គច្ឆំ គច្ឆិស្សំ.
២៧. ភុជ មុច វច វិសានំ ក្ខង.
ភុជាទីនំ ក្ខង វា ហោតិ ស្សេន សហ. អភោក្ខា អភុញ្ជិស្សា, ភោក្ខតិ ភុញ្ជិស្សតិ, អមោក្ខា អមុញ្ចិស្សា, មោក្ខតិមុញ្ចិស្សតិ, អវក្ខា អវចិស្សា, វក្ខតិ វច្ចិស្សតិ, បាវេក្ខា បាវិសិស្សា, បវេក្ខតិ បវិសិស្សតិ, វិសស្សា-ញ្ញស្មិម្បិ វា ក្ខង យោគវិភាគា បាវេក្ខិ, បាវិសិ.
២៨. អាឦអាទីសុ ហរស្សា.
អាអាទោ ឦអាទោ អ ហរស្ស អា ហោតិ វា. អហា អហរា, អហាសិ អហរិ.
២៩. គមិស្ស.
អាអាទោ ឦអាទោ អ គមិស្ស អា ហោតិ វា. អគា អគមា, អគា អគមី.
៣០. ឌំសស្ស ច ឆង.
ឌំសស្ស គមិស្ស ច ឆង វា ហោតិ អាឦអាទីសុ. អឌញ្ឆា អឌំសា, អឌញ្ឆិ អឌំសី, អគញ្ឆា អគច្ឆា, អគញ្ឆិ អគច្ឆី.
៣១. ហូស្ស ហេហេហិហោហិ ស្សត្យាទោ.
ហូស្ស ហេអាទយោ ហោន្តិ ស្សត្យាទោ. ហេស្សតិ, ហេហិស្សតិ, ហោហិស្សតិ.
៣២. ណានាសុ រស្សោ.
ក្ណាក្នាសុ ក្រិយត្ថស្ស រស្សោ ហោតិ. កិណាតិ, ធុនាតិ.
៣៣. អា ឦ ញុ ម្ហា ស្សា ស្សម្ហានំ វា.
ឯសំ វា រស្សោ ហោតិ. គម គមា, គមិ គមី, គមុ គមូ, គមិម្ហ គមិម្ហា, គមិស្ស គមិស្សា, គមិស្សម្ហ គមិស្សម្ហា.
៣៤. កុសរុហេហីស្ស ឆិ.
កុសា រុហា ច បរស្ស ឦស្ស ឆិ វា ហោតិ. អក្កោច្ឆិ អក្កោសិ, អភិរុច្ឆិ អភិរុហិ.
៣៥. អ ឦ ស្សាអាទីនំ ព្យញ្ជនស្សិញ.
ក្រិយត្ថា បរេសំ អអាទីនំ ឦអាទីនំ ស្សអាទីនញ្ច-ព្យញ្ជនស្ស ឥញ ហោតិ វិភាសា. ពភុវិត្ថ, អភវិត្ថា, អនុភវិស្សា, អនុភវិស្សតិ អនុភោស្សតិ ហរិសតិ ហស្សតិ, ឯតេសន្តិ កិំ? ភវតិ, ព្យញ្ជនស្សាតិ កិំ? ពភូវ.
៣៦. ព្រូតោ តិស្សីញ.
ព្រូតោ បរស្ស តិស្ស ឦញ វា ហោតិ. ព្រវីតិ, ព្រូតិ.
៣៧. ក្យស្ស.
ក្រិយត្ថា បរស្ស ក្យស្ស ឦញ វា ហោតិ. បចីយតិ, បច្ចតិ.
៣៨. ឯយ្យាថ ស្សេ អ អា ឦថានំ ឱ, អ, អំ, ត្ថ, ត្ថោ, វ្ហោក.
ឯយ្យាថាទីនំ ឱអាទយោ វា ហោន្តិ យថាក្កមំ. តុម្ហេ ភវេយ្យាថោ ភវេយ្យាថ, ត្វំ អភវិស្ស អភវិស្សេ, អហំ អភវំ អភវ, សោ អភវិត្ថ អភវា, សោ អភវិត្ថោ, អភវី, តុម្ហេ ភវថវ្ហោ ភវថ, អាសហចរិតោវ អការោ គយ្ហតេ, ថោ បន-ន្តេ និទ្ទេសា ត្វាទិសម្ពន្ធីយេវ, តស្សេវ វា និស្សិតត្តា, និស្សយករណម្បិ ហិ សុត្តការាចិណ្ណំ.
៣៩. ឧំស្សិំ ស្វំសុ.
ឧមីច្ចស្ស ឥំសុ អំសុ វា ហោន្តិ. អគមិំសុ, អគមំសុ, អគមុំ.
៤០. ឯឱត្តា សុំ.
ឯអាទេសតោ ឱអាទេសតោ ច បរស្ស ឧមិច្ចស្ស សុំ វា ហោតិ. នេសុំ, នយិំសុ, អស្សោសុំ, អស្សុំ, អាទេសត្តាខ្យាបនត្ថំត្តគ្គហណំ.
៤១. ហូតោ រេសុំ.
ហូតោ បរស្ស ឧមិច្ចស្ស រេសុំ វា ហោតិ. អហេសុំ, អហវុំ.
៤២. ឱស្ស អ ឥ ត្ថ ត្ថោ.
ឱស្ស អអាទយោ វា ហោន្តិ. ត្វំ អភវ, អភវិ, អភវិត្ថ, អភវិត្ថោ អភវោ.
៤៣. សិ.
ឱស្ស សិ វា ហោតិ. អហោសិ ត្វំ អហុវោ.
៤៤. ទីឃា ឦស្ស.
ទីឃតោ បរស្ស ឦស្ស សិ វា ហោតិ. អកាសិ អកា, អទាសិ អទា.
៤៥. ម្ហាត្ថានមុញ.
ម្ហាត្ថានម្ហញ វា ហោតិ. អគម្ហម្ហា អគមិម្ហា, អគមុត្ថ អគមិត្ថ.
៤៦. ឥំស្ស ច សិញ.
ឥមិច្ចស្ស សិញ វា តោតិ ម្ហាត្ថានញ្ច ពហុលំ. អកាសិំ អករិំ, អកាសិម្ហា អករិម្ហា អកាសិត្ថ អករិត្ថ.
៤៧. ឯយ្យុំស្សុំ.
ឯយ្យុមិច្ចស្ស ញំ វា ហោតិ. គច្ឆុំ គច្ឆេយ្យុំ.
៤៨. ហិស្ស-តោ លោបោ.
អតោ បរស្ស ហិស្ស លោបោ វា ហោតិ. គច្ឆ គច្ឆាហិ, អតោតិ កិំ? ករោហិ.
៤៩. ក្យស្ស ស្សេ.
ក្យស្ស វា លោបោ ហោតិ ស្សេ. អន្វភវិស្សា អន្វភូយិស្សា, អនុភវិស្សតិ អនុឆូយិស្សតិ.
៥០. អត្ថិតេយ្យាទិច្ឆន្នំ ស សុ ស សថ សំ សាម.
អស=ភុវិច្ចស្មា បរេសំ ឯយ្យាទិច្ឆន្នំ សាទយោ ហោន្តិ យថាក្កមំ. អស្ស, អស្សុ, អស្ស, អស្សថ, អស្សំ, អស្សាម.
៥១. អាទិទ្វិន្នមិយាឥយុំ.
អត្ថិតេយ្យាទិច្ឆន្នំ អាទិភូតានំ ទ្វិន្នំ ឥយា ឥយុំ ហោន្តិ យថាក្កមំ. សិយា, សិយុំ.
៥២. តស្ស ថោ.
អត្ថិតោ បរស្ស តការស្ស ថោ ហោតិ. អត្ថិ, អត្ថុ.
៥៣. សិហិស្វដ.
អត្ថិស្ស អដ ហោតិ សិហិសុ, ដោ សព្ពាទេសត្ថោ. អសិ អហិ.
៥៤. មិមានំ វា ម្ហិម្ហា ច.
អត្ថិស្មា បរេសំ មិមានំ ម្ហិម្ហា វា ហោន្តិ, តំសន្និយោគេនអត្ថិស្ស អដ ច. អម្ហិ អស្មិ, អម្ហ អស្ម.
៥៥. ឯសុ សិ.
ឯសុ មិមេសុ អត្ថិស្ស សការោ ហោតិ. អស្មិ អស្ម, បររូបពាធនត្ថំ.
៥៦. ឦអាទោ ទីឃោ.
អត្ថិស្ស ទីឃោ ហោតិ ឦអាទិម្ហិ. អាសិ, អាសុំ, អាសិ, អាសិត្ថ, អាសិំ, អាសិំ ម្ហា.
៥៧. ហិមិមេស្វស្ស.
អការស្ស ទីឃោ ហោតិ ហិមិមេសុ. បចាហិ, បចាមិ, បចាម, មុយ្ហាមិ.
៥៨. សកា ណាស្ស ខ ឦអាទោ.
សកស្មា ក្ណាស្សខោហោតិ ឦអាទីសុ. អសក្ខិ, អសក្ខិំសុ.
៥៩. ស្សេ វា.
សកស្មា ក្ណស្សខោ វា ហោតិ ស្សេ. សក្ខិស្សា សក្កុណិស្សា, សក្ខិស្សតិ, សក្កុណិស្សតិ.
៦០. តេសុ សុតោ ក្ណោក្ណានំ រោដ.
តេសុ ឦអាទិស្សេសុ សុតោ បរេសំ ក្ណោក្ណានំ រោដ វា ហោតិ. អស្សោសិ អសុណិ, អស្សោស្សា អសុណិស្សា, សោស្សតិ សុណិស្សតិ.
៦១. ញាស្ស សនាស្ស នាយោ តិម្ហិ. សនាស្ស ញាស្ស នាយោ វា ហោតិ តិម្ហិ. នាយតិ, ជានាតិ.
៦២. ញាម្ហិ ជំ.
ញាទេសេ សនាស្ស ញាស្ស ជំ (វា) ហោតិ. ជញ្ញា (ជានេយ្យ).
៦៣. ឯយ្យាស្សិយាញា វា.
ញាតោ ឯយ្យាស្ស ឥយាញា ហោន្តិ វា. ជានិយា, ជញ្ញា ជានេយ្យ.
៦៤. ឦស្សត្យាទីសុ ក្នាលោបោ.
ឦអាទោ ស្សត្យាទោ ច ញាតោ ក្នាលោបោ វា ហោតិ. អញ្ញាសិ អជានិ, ញស្សតិ ជានិស្សតិ.
៦៥. ស្សស្ស ហិ កម្មេ.
ញាតោ បរស្ស ស្សស្ស ហិ វា ហោតិ កម្មេ. បញ្ញាយិហិតិ បញ្ញាយិស្សតិ.
៦៦. ឯតិស្មា.
ឯតិស្មា បរស្ស ស្សស្ស ហិ ហោតិ វា. ឯហិតិ ឯស្សតិ.
៦៧. ហនា ឆខា.
ហនា ស្សស្ស ឆខា វា ហោន្តិ. ហញ្ឆាមិ ហនិស្សាមិ, បដិហង្ខាមិ បដិហនិស្សាមិ.
៦៨. ហាតោ ហ.
ហាតោ បរស្ស ស្សស្ស ហ ហោតិ វា. ហាហតិ ជហិស្សតិ.
៦៩. ទក្ខ ខ ហេហិ ហោហីហិ លោបោ.
ទក្ខាទីហិ អាទេសេហិ បរស្ស ស្សស្ស លោបោ វា ហោតិ. ទក្ខតិ ទក្ខិស្សតិ, សក្ខតិ សក្ខិស្សតិ, ហេហិតិ ហេហិស្សតិហោហិតិ ហោហិស្សតិ.
៧០. កយិរេយ្យស្សេយ្យុមាទីនំ.
កយិរា បរស្ស ឯយ្យុមាទីនំ ឯយ្យស្ស លោបោ ហោតិ. កយិរុំ, កយិរាសិ, កយិរាថ, កហិរាមិ, កយិរាម.
៧១. ដា.
កយិរា បរស្ស ឯយ្យស្ស ដា ហោតិ. សោ កយិរា.
៧២. ឯថស្សា.
កយិរា បរស្ស ឯថស្ស អា ហោតិ. កយិរាថ.
៧៣. លភា ឥំ ឦនំ ថំ ថា វា.
លភស្មា ឥំឦឥច្ចេសំ ថំថា ហោន្តិ វា. អលត្ថំ អលភិំ, អលត្ថ អលភិ.