មោគ្គល្លាន |ឱ០.០០០១| វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា.
វុត្តិសមេតា.
នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស
សទ្ធមិទ្ធគុណំ សាធុ នមស្សិត្វា តថាគតំ,
សធម្មសង្ឃំ ភាសិស្សំ មាគធំ សទ្ទលក្ខណំ.
អការាទយោ |ឱ០.០០០៥| និគ្គហីតន្តា តេចត្តាលីសក្ខរា វណ្ណា នាម ហោន្តិ, អ អា ឥ ឦ ឧ ឩ ឯ ऐ ឱ औ ក ខ គ ឃ ង ច ឆ ជ ឈ ញ ដ ឋ ឌ ឍ ណ ត ថ ទ ធ ន ប ផ ព ភ ម យ រ ល វ ស ហ ឡ អំ; តេន ក្វត្ថោ ‘‘ញោនម វណ្ណេ‘‘. តិតាលីសាតិ វចនំ កត្ថវិ វណ្ណលោបំ ញាបេតិ; តេន-បដិសង្ខាយោនិ សោតិ-អាទិ សិទ្ធំ.
ទសាទោ |ឱ០.០០០៧| សរា-.
តត្ថាទិម្ហិ ទស វណ្ណា សរា នាម ហោន្តិ; តេន ក្វត្ថោ ‘‘សរោ លោបោ សរេ‘‘. ច្ចាទិ.
ទ្វេទ្វេ សវណ្ណា-.
តេសុ ទ្វេទ្វេ សរា សវណ្ណា នាម ហោន្តិ; តេន ក្វត្ថោ ‘‘វណ្ណបរេណ សវណ្ណោបិ‘‘
១. ២.
បុព្ពោ |ឱ០.០០០៨| រស្សោ-.
តេសុ ទ្វីសុ យោ យោ បុព្ពោ សោ សោ រស្សសញ្ញោ ហោតិ; តេសុ ឯ ឱ សំយោគតោ បុព្ពាវ ទិស្សន្តិ; តេន ក្វត្ថោ ‘‘រស្សោ វេ‘‘.ច្ចាទិ.
បរោ ទីឃោ-.
តេស្វេវ ទ្វីសុ យោ យោ បរោ សោ សោ ទីឃសញ្ញោ ហោតិ; តេន ក្វត្ថោ’យោលោបនិសុ ទីឃោ‘‘.ច្ចាទិ.
កាទយោ |ឱ០.០០០៩| ព្យជនា-.
កការាទយោ វណ្ណា និគ្គហីតបរិយន្តា ព្យជនសញ្ញា ហោន្តិ; តេន ក្វត្ថោ ‘‘ព្យជនេ ទីឃរស្សា‘‘.ច្ចាទិ.
បញ្ច បញ្ចកា វគ្គា-.
កាទយោ បញ្ចកា បញ្ច វគ្គា នាម ហោន្តី; តេន ក្វត្ថោ ‘‘វគ្គេ វគ្គន្តោ‘‘. ច្ចាទិ.
ពិន្ទុ និគ្គហីតំ-.
យ្វាយំ វណ្ណេ ពិន្ទុមត្តោ សោ និគ្គហីតសញ្ញោ ហោតិ; តេន ក្វត្ថោ ‘‘និគ្គហីតមិ‘‘. ច្ចាទិ; គរុសញ្ញា ករណំ អន្វត្ថសញ្ញត្ថំ.
ឥយុវណ្ណា ជ្ឈលា នាមស្សន្តេ-.
នាមំ បាដិបទិកំ តស្ស អន្តេ វត្តមានា ឥវណ្ណុវណ្ណា ឈលសញ្ញា ហោន្តិ យថាក្កមំ; តេន ក្វត្ថោ‘‘ឈលា វេ‘‘. ច្ចាទិ.
បិត្ថិយំ-. |ឱ០.០០១០|
ឥត្ថិយំ វត្តមានស្ស នាមស្សន្តេ វត្តមានា ឥវណ្ណុ វណ្ណា បសញ្ញា ហោន្តិ; តេន ក្វត្ថា ‘‘យេ បស្សិវណ្ណស្ស‘‘. ឥច្ចាទិ.
ឃា-. |ឱ០.០០១១|
ឥត្ថិយំ វត្តមានស្ស នាមស្សន្តេ វត្តមានោ អាការោ ឃសញេញ្ញា ហោតិ; តេន ក្វត្ថោ ‘‘ឃព្រហ្មាទិតេ‘‘.ច្ចាទិ.
គោស្យាលបនេ-.
អាលបនេ សិ គសញ្ញោ ហោតិ; តេន ក្វត្ថោ ‘‘គេ វេ‘‘.ច្ចាទិ.
សញ្ញាធិការោ.
វិធិព្ពិសេសនន្តស្ស-.
យំ វិសេសនំ តទន្តស្ស វិធិ ញាតព្ពោ; ‘‘អតោ យោនំ ដាដេ‘‘. នរា នរេ.
សត្តមិយំ |ឱ០.០០១២| បុព្ពស្ស-.
សត្តមីនិទ្ទេសេ បុព្ពស្សេវ ការិយំ ញតព្ពំ; ‘‘សរោ លោបោ សរេ‘‘. វេឡគ្គំ; តមហន្តីធ កស្មា ន ហោតិ; សរេតោបសិលេសិកាធារោ តត្ថេតាវ វុច្ចតេ បុព្ពស្សេវ ហោតិ ន បរស្សាតិ.
បញ្ចមិយំ |ឱ០.០០១៣| បរស្ស-.
បញ្ចមីនិទ្ទេសេ បរស្ស ការិយំ ញតព្ពំ; ‘‘អតោ យោនំ ដាដេ‘‘. នរា នរេ; ឥធ ន ហោតិ ជន្តុយោ អនន្តា; ឥធ កស្មា ន ហោតិ; ឱសធ្យោ អនន្តរេ កតត្ថតាយ ន វ្យវ ហិតស្ស ការិយំ.
អាទិស្ស-. |ឱ០.០០១៤|
បរស្ស សិស្សមានំ ការិយមាទិវណ្ណស្ស ញាតព្ពំ; ‘‘រ សង្ខ្យាតោ វា‘‘. រាជិនា.
ឆដ្ឋិយន្តស្ស-.
ឆដ្ឋិនិទ្ទិដ្ឋស្ស យំ ការិយំ តទន្តស្ស វណ្ណស្ស វិញ្ញេយ្យំ ‘‘រាជស្សិ នាម្ហិ‘‘. រាជិនា.
ងនុពន្ធោ-.
ងការោ’នុពន្ធោ យស្ស សោ’ន្តស្ស ហោតិ; ‘‘គោស្សាវងិ‘‘. គវាស្សំ.
ដនុពន្ធានេកវណ្ណា សព្ពស្ស-.
ដការោ’នុពន្ធោ យស្ស សោ’នេកក្ខរោ ចាទេសោ សព្ពស្ស ហោតិ; ‘‘ឥមស្សានិត្ថិយំ ដេ‘‘. ឯសុ ‘‘នាម្ហនិមិ‘‘. អនេន.
ញកានុពន្ធាទ្យន្តា-. |ឱ០.០០១៥|
ឆដ្ឋិនិទ្ទិដ្ឋស្ស ញានុពន្ធកានុពន្ធា អាទ្យន្តា ហោន្តិ; ‘‘ព្រុតោ តិស្សីញ‘‘. ព្រវីតិ, ‘‘ភុស្ស វុក‘‘. ពភុវ.
មនុពន្ធោ សរានមន្តា បរោ-.
មការោ’នុពន្ធោ យស្ស សោ សរានមន្តា សរា បរោ ហោតី; ‘‘មញ្ច រុធាទីនំ‘‘. រុន្ធតិ.
វិប្បដិសេធេ-. |ឱ០.០០១៦|
ទ្វិន្នំ តិណ្ណំ វា បុរិសានំ សហប្បត្តិយំ បរោ; សោ ច គច្ឆតិ ត្វញ្ច គច្ឆសិ, តុម្ហេ គច្ឆថ; សោ ច គច្ឆតិ ត្វញ្ច គច្ឆសិ អហញ្ច គច្ឆាមិ, មយំ គច្ឆាម.
សង្កេតោ’នវយវោ’នុពន្ធោ-. |ឱ០.០០១៧|
យោ’នវយវភុតោ សង្កេតោ សោ’នុពន្ធោតិ ញតព្ពោ;លតុបិតាទីនមាសិម្ហិ. កត្តា, សង្កេតគ្គហណំ កិំ? បកតីយាទិសមុទាយស្សានុពន្ធតា មា ហោតុតិ; អនវយវោ ហិ សមុទាយោ សមុទាយរូបត្តាយេវ; អនវយវគ្គហណំ កិំ?’អតេន’. ជនេន; ឥមិនាវ លោបស្សាវគតត្តា នានុពន្ធលោបាយ វចនមារទ្ធំ.
វណ្ណបរេន |ឱ០.០០១៨| សវណ្ណោ’បិ-.
វណ្ណសទ្ទោ បរោ យស្មា តេន សវណ្ណោ’បិ គយ្ហតិ សំវ រូបំ; យុវណ្ណានម្ញោ លុត្តា‘‘. វាតេរិតំ, សមោនា.
ន្តុ |ឱ០.០០១៩| វន្តុមនត្វាវន្តុតវន្តុសម្ពន្ធិ-.
វន្ត្វាទិសម្ពន្ធិយេវ ន្តុ គយ្ហតិ, ‘‘ន្តន្តុនំ ន្តោ យោម្ហិ បឋមេ‘‘. គុណវន្តោ; វន្ត្វាទិសម្ពន្ធីតិ កិំ; ជន្តុ តន្តុ.
បរិភាសាយោ.
សរោ លោបោ សរេ-.
សរេ សរោ លោបនីយោ ហោតិ; តត្រិមេ, សទ្ធិន្ទ្រិយំ, នោ ហេតំ, ភិក្ខុនោវាទោ, សមេតាយស្មា, អភិភាយតនំ, បុត្តា មត្ថិ, អសន្តេត្ថ.
បរោ |ឱ០.០០២០| ក្វចិ លោបនីយោ ហោតិ; សោ’បិ, សាវ, យតោទកំ, តតោវ; ក្វវីតិ កិំ? សទ្ធិន្ទុយំ អយមធិការោ អាបរិច្ឆេទាវសានា តេន នាតិប្បសង្គោ.
នទ្វេវា-. |ឱ០.០០២១|
បុព្ពបរសរា ទ្វេ’បិ វា ក្វចិ ន លុប្យន្តេ; លតា ឥវ លតេវ លតាវ.
យុវណ្ណនម្ញោ លុត្តា-.
លុត្តា សរា បរេសំ ឥវណ្ណុវណ្ណានំ ញោ ហោន្តិ វា យថាក្កមំ; តស្សេទំ, វាតេរិតំ, នោបេតិ, វាមោរុ, អតេវ’ញ្ញេ, វោទកំ; កថំ បច្ចោរស្មន្តិ; យោគវិភគា, វាត្វេវ តស្សិទំ; លុត្តេតិ កិំ? លតា ឥវ.
យវា |ឱ០.០០២២| សរេ-.
សរេ បរេ ឥវណ្ណុវណ្ណានំ យការវការា ហោន្តិវ យថាក្កមំ; វ្យាកតោ, ឥច្ចស្ស, អជ្ឈិណមុត្តោ, ស្វាគតំ, ភវាបនលានីលំ; វាត្ថេវ-ឥតិស្ស; ក្វចីត្វេវ-យានីធ, សូបដ្ឋិតំ.
ញោនំ-.
ញោនំ យវា ហោន្តិ វា សរេ យថាក្កមំ; ត្យជ្ជ តេ’ជ្ជ ស្វាហំ សោ’ហំ,ក្វចិត្វេវ-បុត្តាមត្ថិ អសន្តេត្ថ.
គោស្សាវងិ-.
សរេ គោស្ស អវងិ ហោតិ; គវាស្សំ; យថរិវ តថរិវេតិនិបាតាវ; ភុសាមិវេតិ ឥវសទ្ទោ ឯវត្ថោ.
ព្យញ្ជនេ |ឱ០.០០២៣| ទីឃរស្សា-.
រស្សទីឃានំ ក្វចិ ទីឃរស្សា ហោន្តិ ព្យញ្ជនេ; តត្រាយំ, មុនីវរេ, សម្មទេវ, មាលហារី.
សរម្ហា ទ្វេ-
សរម្ហា បរស្ស ព្យញ្ជនស្ស ក្វចិ ទ្វេ រូបា ហោន្តិ; បគ្គហោ; សរម្ហាតិ-កិំ? តំខណំ.
ចតុត្ថទុតិយេស្វេយំ តតិយបឋាមា-.
ចតុត្ថទុតិយេសុ បរេស្វេសំ ចតុត្ថទុតិយានំ តព្ពគ្គេ តតិយបឋមា ហោន្តិ បច្ចាសត្ត្យ; មហទ្ធនោ, យស ត្ថេរោ, អប្ផុដំ, អព្ភុគ្គតោ; ឯស្វិតិ-កិំ? ថេរោ; ឯសន្តិកិំ?បត្ថោ.
វិតិស្សេវេ |ឱ០.០០២៤| វា-.
ឯវសទ្ទេ បរេ ឥតិស្ស វោ ហោតិ វា; ឥត្ថេវ ឥច្ចេវ; ឯវេតិ-កិំ,ឥច្ចាហ.
ញោនម វណ្ណេ-.
ញោនំ វណ្ណេ ក្វចិ អ ហោតិ វា; ទិស្វា យាចកមាគតេ, អករម្ភសតេ,ឯសអត្ថោ, ឯសធម្មោ, មគ្គោ អគ្គមក្ខាយតិ, ស្វាយតនំ, ហិយ្យត្តនំ, ករស្សុ; វាត្វេវ-យាចកេ អាគតេ, ឯសោ ធម្មោ; វណ្ណេតិ កិំ?សោ.
និគ្គហីតំ-. |ឱ០.០០២៥|
និគ្គភីតមាគមោ ហោតិ វា ក្វចិ; ចក្ខុំ ឧទបាទិ ចក្ខុ ឧទបាទិ, បុរិមំជាតិ បុរិមជាតិ, កត្តព្ពំ កុសលំ ពហុំ. អវំ សិរោតិ-អាទិសុ និច្ចំ វវត្ថីតវិភាសត្តា វាធិការស្ស; សាមត្ថី យេនាគមោវ ស ច រស្សសរស្សេវ ហោតិ តស្ស រស្សានុគតត្តា.
លោបោ-.
និគ្គហីតស្ស លោបោ ហោតិ វា ក្វចិ; ក្យាហំ កីមហំ, សា រត្តោ សំរត្តោ; សល្លេខោ-គត្តុកាមោ-គន្តុមនោតិអាទិសុ និច្ចំ.
បរសរស្ស-
និគ្គហីតម្ហា បរស្ស សរស្ស លោបោ ហោតិ វា ក្វចិ; ត្វំសិ ត្វមសិ.
វគ្គេ |ឱ០.០០២៦| វគ្គន្តោ-
និគ្គហីតស្ស ខោ វគ្គេ វគ្គន្តោ វា ហោតិ បច្ចា សត្យា; តង្ករោតិ តំ ករោតិ, តញ្ចរតិ តំ ចរតិ, តណ្ឋានំ តំ ឋានំ, តន្ធនំ តំ ធនំ, តម្បាតិ តំ បាតិ; និច្ចំ បទ មជ្ឈេ, គន្ត្វា; ក្វចញ្ញត្រាបិ, សន្តិដ្ឋតិ.
យេវហិសុញ្ញោ-.
យឯវហិសទ្ទេសុ និគ្គហីតស្ស វា ញោ ហោតិ; យយញ្ញទេវ, តញ្ញេវ, តញ្ភិ; វាត្វេវ-យំយទេវ.
យេ សំស្ស-
សំសទ្ទស្ស យំ និគ្គហីតំ តស្ស វា ញោ ហោតិ យការេ; សញ្ញមោ សំយមោ.
មយទា សរេ-.
និគ្គហីតស្ស មយទា ហោន្តិ វា សរេ ក្វចិ; តមហំ, តយិទំ, តទលំ; វាត្វេវ-តំ អហំ.
វនតរគា |ឱ០.០០២៧| ចាគមា-.
ឯតេ មយទា ចាគមា ហោន្តិ សរេ វា ក្វចិ; តិវង្គីកំ, ឥតោ នាយតិ, ចិនិត្វា, តស្មាតិហ, និរោជំ, បុថគេវ, ឥធមាហុ, យថយិទំ, អត្តទត្ថំ; វាត្វេវ-អត្តត្ថំ; អតិប្បគោ ខោ តាវាតិ-បឋមន្តោ បគសទ្ទោវ.
ឆា ឡោ-.
ឆសទ្ទា បរស្ស សរស្ស ឡការោ អាគមោ ហោតិ វា; ឆឡហំ, ឆឡាយតនំ; វាត្វេវ-ឆ អភិញ្ញា.
តទមិនាទីនិ- |ឱ០.០០២៨|
តទមិនាទីនិ សាធូនិ ភវន្តិ? តំ ឥមិនា តទមិនា, សកិំ អាគាមី សកទាគាមី, ឯកំ ឥធ អហំ ឯកមិទាហំ, សំវិធាយ អវហារោ សំវិទាវហារោ, វារិនោ វាហកោ វលាហកោ, ជីវនស្ស មូតោ ជីមូតោ, ឆវស្ស សយនំ សុសានំ, ឧទ្ធំ ខមស្ស ឧទុក្ខលំ, បិសិ តាសោ បិសាចោ, មហិយំ រវតីតិ មយូរោ; ឯវមញ្ញេបិ បយោគ តោ’នុគន្តព្ពា; បរេសំ បិសោទរាទិវេទំ ទដ្ឋព្ពំ.
តវគ្គវរណានំ |ឱ០.០០២៩| យេ ចវគ្គពយញា-.
តវគ្គវរណានំ ចវគ្គពយញា ហោន្តិ យថាក្កមំ យការេ; អបូច្ចណ្ឌកាយំ, តច្ឆំ, យជ្ជេវំ, អជ្ឈត្តំ, ថញញ្ញំ, ទិព្ពំ, បយ្យេសនា, បោក្ខរញ្ញោ; ក្វចីត្វេវ-រត្យា.
វគ្គលសេហិ |ឱ០.០០៣០| តេ-
វគ្គលសេហិ បរស្ស យការស្ស ក្វចិ តេ វគ្គលសា ហោន្តិ; សក្កតេ, បច្ចតេ, អដ្ដតេ, កុប្បតេ, ផល្លតេ, អស្សតេ, ក្វចី ត្វេច-ក្យាហំ.
ហស្ស វិបល្លាសោ-
ហស្ស វិបល្លាសោ ហោតិ យការេ; គុយ្ហំ.
វេ វា-.
ហស្ស វិបល្លាសោ ហោតិ វា វការេ; ពវ្ហាពាធោ ពហ្វា ពាធោ.
តថនរានំ |ឱ០.០០៣១| ដឋណលា-.
តថនរានំ ដឋណលា ហោន្តី វា; ទុក្កដំ, អដ្ឋកថា, គហណំ, បលិឃោ, បលាយតិ, វាត្វេច-ទុក្កតំ; ក្វចីត្វេវ-សុគតោ.
សំយោគាទិលោបោ-
សំយោគស្ស យោ អាទិភុតោ’វយវោ តស្ស វា ក្វចី លោបោ ហោតិ; បុប្ផំសា, ជាយតេ’គិនិ.
វិច្ឆាភិក្ខញ្ញេសុ ទ្វេ-
វីច្ឆាយមាភិក្ខញ្ញេ ច យំ វត្តតេ តស្ស ទ្វេ រូបានិ ហោន្តិ, ក្រិយាយ គុណេន ទព្ពេន វា ភិន្នេ អត្ថេ វ្យាបិតុ មិច្ឆា វីច្ឆា; រុក្ខំរុក្ខំ សិញ្ចតិ, គាមោគាមោ រមណីយោ, គាមេ គាមេ បានីយំ, គេហេ គេហេ ឥស្សរោ, រសំ រសំ ភក្ខយតី, កិរិយំ កិរិយមារហតេ.
អត្ថិយេវានុបុព្ពិយេ’បិ |ឱ០.០០៣២| វីច្ឆា, មូលេ ថូលា, អគ្គេ អគ្គេ សុខុមា; យទិ ហិ ឯត្ថ មូលគ្គភេទោ ន សិយា អានុបុព្ពិយម្បិ ន ភវេយ្យ, (ជេដ្ឋំ ជេដ្ឋមនុប្បវេសយ) មាសកំ មាសកំ ឥមម្ហា កហាបណា ភវន្តានំ ទ្វិន្នំ ទេហីតិ- មាសកំ មាសកមិច្ចេតស្មា វីច្ឆាវគម្យតេ សទ្ទន្តរតោ បន ឥមម្ហា កហាបណាតិ អវធារណំ; បុព្ពំ បុព្ពំ បុប្ផន្តិ, បឋមំ បឋមំ បច្ចន្តីតិ វីច្ឆាវ; ឥមេ ឧភោ អឌ្ឍា កតរា កតរា ឯសំ ទ្វិន្នមឌ្ឍតា, សព្ពេ ឥមេ អឌ្ឍា កតមា កតមា ឥមេសំ អឌ្ឍតា, ឥហាបិ វីច្ឆាវ; អាភិក្ខញ្ញំ-បោនោបុញ្ញំ, បចតិ បចតិ បបចតិ បបចតិ, លុនាហិ លុនាហិត្វេវាយំ លុនាតិ, ភុត្វា ភុត្វា គច្ឆតិ, បដបដា ករោតិ, បដបដាយតិ.
ស្យាទិលោបោ |ឱ០.០០៣៥| បុព្ពស្សេកស្ស-.
វីច្ឆាមេកស្ស ទ្វិត្តេ បុព្ពស្ស ស្យាទិលោបោ ហោតិ, ឯកេកស្ស, កថំ មត្ថកមត្ថកេនាតិ? ស្យាទិលោបោ បុព្ពស្សាតិ យោគវិភាគា; ន ចាតិប្បង្គោ យោគវិភាគា ឥដ្ឋប្បសិទ្ធីតិ.
សព្ពាទីនំ វីតិហារេ-.
សព្ពាទីនំ វីតិហារេ ទ្វេ ភវន្តិ បុព្ពស្ស ស្យាទិលោបោ ច; អញ្ញមញ្ញស្ស ភោជកា, ឥតរីតរស្ស ភោជកា.
យាវ ពោធំ សម្ភមេ-.
តុរិតេនាបាយហេតុបទស្សនំ សម្ភមោ, តស្មិំ សតិ វត្តុ យាវន្តេហ សទ្ទេហិ សោ’ត្ថោ វិញ្ញាយតេ តាវន្តោ សទ្ទា បយុជ្ជន្តេ; សប្បោ សប្បោ សប្បោ, ពុជ្ឈស្សុ ពុជ្ឈស្សុ ពុជ្ឈស្សុ, ភិន្នោ ភិក្ខុសង្ឃោ ភិន្នោ ភិក្ខុសង្ឃោ.
ពហុលំ-.
អយមធិការោ អាសត្ថបរិសមត្តិយា តេន នាតិប្បសង្គោ ឥដ្ឋសិទ្ធិ ច.
ឥតិ មោគ្គល្លានវ្យាករណេ វុត្តីយំ បឋមោ កណ្ឌោ.
ទ្វេទ្វេកានេកេសុ |ឱ០.០០៣៦| នាមស្មា សិយោអំយោនាភិសនំ ស្មាហិសនំស្មិំសុ-.
ឯតេសំ ទ្វេ ទ្វេ ហោន្តិ ឯកានេកត្ថេសុ វត្តមានតោ នាមស្មា; មុនិ មុនយោ, មុនិំ មុនយោ, មុនិនា មុនីហិ, មុនិស្ស មុនីនំ, មុនិស្មា មុនីហិ, មុនិស្ស មុនីនំ, មុនិស្មិំ មុនីសុ, ឯវំ កុមារី កុមារិយោ, កញ្ញា កញ្ញាយោតិ; ឯតានិ សត្ត ទុកានិ សត្តវិភត្តិយោ; វិភាគោ វិភត្តីតិ កត្វា-ឯត្ថ សិអមិតីការា ការា ‘‘កិមំសិសូ‘‘តិ. សំកេតត្ថា.
កម្មេ |ឱ០.០០៣៧| ទុតិយា-.
ករីយតិ កត្តុក្រិយាយាភីសម្ពន្ធីយតីតិ កម្មំ, តស្មិំ ទុតិយា វិភត្តិ ហោតិ; កដំ ករោតិ, ឱទនំ បវតិ, អាទិច្ចំ បស្សតិ, ឱទនោ បច្ចតីតិ-ឱទនសទ្ទតោ កម្មតា នប្បតីយតេ, កិំ ចរហិ? អាខ្យាតតោ; កដំ ករោតិ វិបុលំ ទស្សនីយន្តិ- អត្ថេវ គុណ យុត្តស្ស កម្មតា; ឥច្ឆិតេ’បិ កម្មត្តាវ ទុតិយា សិទ្ធ; គាវុំ បយោ ទោហតិ, គោមន្តំ គាវំ យាវតិ, គវមវរុន្ធតិ វជំ, មាណវកំ មគ្គំ បុច្ឆតិ, គោមន្តំ គាវំ ភិក្ខតេ, រុក្ខមវ ចិនាតិ ផលានិ, សិស្សំ ធម្មំ ព្រូតេ, សិស្សំ ធម្មមនុសាសតិ.
ឯវមនិចឆិតេ’បិ; |ឱ០.០០៣៨| អហិំ លង្ឃយតិ, វីសំ ភក្ខេតិ; យន្នេ វិច្ឆិតំ នាបិ អនិច្ឆិតំ តត្ថាបិ ទុតីយា សិទ្ធា; គាមំ គច្ឆន្តោ រុក្ខមូលមុបសប្បតិ, បថវិំ អធិសេស្សតិ, គាមមធិតិដ្ឋតិ, រុក្ខ មជ្ឈាសតេតិ-អធិសីឋាសានំ បយោគេ’ធិករណេ កម្មវចនិច្ឆា.
វត្តិច្ឆាតោ |ឱ០.០០៣៩| ហិ ការកានិ ហោន្តិ; តំ យថា- វលាហកា វិជ្ជោតតេ, វលាហកស្ស វិជ្ជោតតេ, វលាហកោ វិជ្ជោតតេ, វលាហកេ វិជ្ជោតតេ, វលាហកេន វិជ្ជោតតេតិ.
ឯវមភិនវិសស្ស វា, ធម្មមភិនិវិសតេ ធម្មេ វា, តថា ឧបន្វជ្ឈាវសស្សាភោជននវុត្តិចនស្ស; គាមមុបវសតិ, គាម មនុវសតិ, បព្ពតមធិវសតិ, ឃរមាវសតិ; អភោជននិវុត្តិវច នស្សាតិ-កិំ? គាមេ ឧបវសតិ-ភោជននិវុត្តិំ ករោតីតិ អត្ថោ. តប្បានាចារេ’បិ |ឱ០.០០៤០| កម្មត្តាវ ទុតិយា សិទ្ធា, នទិម្បិវតិ, គាមំ ចរតិ; ឯវំ សចេ មំ នាលបិស្សតីតិ-អាទិសុបិ.
វិហិតាវ បដិយោគេ ទុតិយា, បដិភន្តុ តំ ចុន្ទ ពោជ្ឈង្គាតិ-តំ បដិ ពោជ្ឈង្គា ភាសន្តូតិ អត្ថោ; យទា តុ ធាតុនា យុត្តោ បតិ តទា តេនាយោគា សម្ពន្ធេ ឆដ្ឋី ច តស្ស នប្បដិ ភាតីតិ? អក្ខេ ទិព្ពតិ, អក្ខេហិ ទិព្ពតិ, អក្ខេសុ ទិព្ពតីតិកម្មករណាធិករណវចនិច្ឆា.
កាលទ្ធានមច្ចន្តសំយោគេ-. |ឱ០.០០៤១|
ក្រិយាគុណទព្ពេហិ សាកល្លេន កាលទ្ធានំ សម្ពន្ធោ អច្ចន្តសំយោគេ, តស្មិំ វិញ្ញាយមានេ កាលសទ្ទេហិ អទ្ធ សទ្ទេហិ |ឱ០.០០៤២| ច ទុតិយា ហោតិ; មាសមធីតេ, មាសំ កល្យាណិ. មាសំ គុឡធានា, កោសមធីតេ, កោសំ កុដិលា នទី, កោសំ បព្ពតោ; អច្ចន្តសំយេគេតិ កិំ? មាសស្ស ទ្វីហមធីតេ; កោសស្សេក ទេសេ បព្ពតោ; បុព្ពន្ហសមយំ និវាសេត្វា, ឯកំ សមយំ ភគវា, ឥមំ រត្តិំ ចត្តារោ មហារាជាតិ; ឯវមាទិសុ កាលវាចីហិ អច្ចន្តសំយេគត្តាវ ទុតិយា សិទ្ធា, វិភត្តិវិបល្លាសេន វា ពហុលំ វិធានា-
ផលប្បត្តិយំ ក្រិយាបរិសមត្ត្យបវគ្គោ តស្មិំ វិញ្ញាយ មានេ កាលទ្ធានំ ក្រិយាយាច្ចន្តសំយោគេ តតិយាភិមតា សាបិ ករណត្តាវ សិទ្ធា; មាសេនានុវាកោ’ធីតោ, កោសេនានុវា កោ’ធីតោតិ; អនបវគ្គេតុ អសាធកតមត្តា ករណត្តាភវេ ទុតិយាវ មាសមធីតោ’នុវាកោ, ន ចានេន គហិតោតិ.
ការកមជ្ឈេ យេ កាលទ្ធានវាចិនោ តតោ សត្តមីបបញ្ចមិយោ អភិមតា; អជ្ជ ភុត្វា ទេវទត្តោ ទ្វីហេ ភុញ្ជិស្សតិ ទ្វីហា ភុញ្ជិស្សតិ, អត្រដ្ឋោ’យមិស្សាសោ កោសេ លក្ខំ វិជ្ឈតិ, កោសា លក្ខំ វិជ្ឈតីតិ-តាបីហ សកសកការកវចនិច្ឆាយេវ សិទ្ធា.
គតិពោធាហារសទ្ទត្ថកម្មកហជ្ជាទីនំ |ឱ០.០០៤៣| បយោជ្ជេ-.
គមនត្ថានំ ពោធត្ថានំ អាហារត្ថានំ សទ្ទត្ថានមកម្មកានំ ភជ្ជាទីនញ្ច បយោជ្ជេ កត្តរិ ទុតិយា ហោតិ, សាមត្ថិយា ច បយោជកវ្យាបារេន កម្មតាវស្ស ហោតីតិ បតីយតេ; គម យតិ មាណវកំ គាមំ, យាបយតិ មាណវកំ គាមំ, ពោធយតិ មាណវកំ ធម្មំ, វេទយតិ មាណវកំ ធម្មំ, ភោជយតិ មាណវកមោទនំ, អាសយតិ មាណវកមោទនំ, អជ្ឈាបយតិ មាណវកំ វេទំ បាឋយតិ |ឱ០.០០៤៤| មាណវកំ វេទំ, អាសយតិ ទេវទត្តំ, សាយយតិ ទេវ ទត្តំ, អញ្ញំ ភជ្ជាបេតិ, អញ្ញំ កោដ្ដាបេតិ, អញញ្ញំ សន្ថរាបេតិ. ឯតេសមេវាតិ កិំ?បាចយតិ ឱទនំ ទេវទត្តេន យញញ្ញទត្តោ; បយេ ប្បោតិ កិំ?គច្ឆតិ ទេវទត្តោ, យទា ចរហិគមយតិ ទេវទត្តំ យញ្ញ ទត្តោ, តមបរោ បយោជយតិ តទា គមយតិ ទេវទត្តំ យញ្ញទត្តេនេតិ - ភវិតព្ពំ គមយតិស្សាគមនត្ថត្តា.
ហរាទីនំ |ឱ០.០០៤៥| វា-.
ហរាទីនំ បយោជ្ជេ កត្តរិ ទុតិយា ហោតិ វា; ហារេតិ ហារំ ទេវទត្តំ ទេវទត្តេនេតិ វា, អជ្ឈោហារេតិ សត្តុំ ទេវទត្តំ ទេវទត្តេនេតិ វា, ការេតិ ទេវទត្តំ ទេវទត្តេនេតិ វា, ទស្សយតេ ជនំ រាជា ជនេនេតិ វា, អភិវាទយតេ គុរុំ ទេវទត្តំ ទេវទត្តេនេតិ វា.
ន |ឱ០.០០៤៦| ខាទាទីនំ-.
ខាទាទីនំ បយោជ្ជេ កត្តរិ ទុតិយា ន ហោតិ; ខាទយតិ ទេវទត្តេន, អាទយតិ ទេវទត្តេន, អវ្ហាបយតិ ទេវទត្តេន, សទ្ទាយតិ ទេវទត្តេន, កន្ទយតិ ទេវទត្តេន, នាយយតិ ទេវទត្តេន.
វហិស្សានិយន្តុកេ-.()
វាហយតិ ភារំ ទេវទត្តេន; អនិយន្តុកេតិ-កិំ?វាហយតិ គារំ ពលិវទ្ទេ.
ភក្ខិស្សាហិំសាយំ-.()
ភក្ខយតិ មោទកេ ទេវទត្តេន; អហិំសាយន្តិ កិំ? ភក្ខយតិ ពលិវទ្ទេ សស្សំ.
ធ្យាទីហិ |ឱ០.០០៤៧| យុត្តា-.
ធិអាទីហិ យុត្តតោ ទុតិយា ហោតិ? ធិរត្ថុមំ បូតិកាយំ, អន្តរា ច រាជគហំ, អន្តរា ច នាឡន្ទំ, សមាធានមន្តរេន, មុចលិន្ទមភិតោ សរមិច្ចាទិ-ឆដ្ឋិយាបវាទោ យំ.
លក្ខណិត្ថម្ភុតវីច្ឆាស្វភិនា-.
លក្ខណាទិស្វត្ថេស្វហិនា យុត្តម្ហា ទុតិយា ហោតិ; រុក្ខ មភិវិជ្ជេតតេ វិជ្ជុ, សាធុ ទេវទត្តោ មាតរមភិ, រុក្ខំ រុក្ខមភិតិដ្ឋតិ.