៥. |ឱ០.០០៤៥| ធាតុនិធានាធិការោ

តតោ វិមំសេត្វា ភុមិភាគំ គហេតុំ វដ្ដតី’តិ ភូមិ ភាគំ វីមំសេន្តោ មង្គលសម្មតេ អដ្ឋ គោណេ អាហរាបេត្វា គន្ធោទកេន នហាបេត្វា សិង្គេសុ សុវណ្ណកញ្ចុកំ បតិមុញ្ចាបេត្វា គន្ធបញ្ចង្គុលិកំ ទាបេត្វា គីវាយ មាលាទាមំ ពន្ធាបេត្វា អយោទាមេន ពន្ធាបេត្វា ឯវំ ចិន្តេសិ? យទិ បន ភគវតោ នលាដធាតុ យស្មិំ ឋានេ បតិដ្ឋហិត្វា លោកត្ថចរិយំ ករោន្តី បញ្ចវស្សសហស្សានិ សាសនំ បតិដ្ឋហិស្សតិ តស្មិំ ឋានេ គោណា សយមេវ អយោទាមតោ មុញ្ចិត្វា ថុបដ្ឋានំ សមន្តតោ វិចរិត្វា ចតុសុ ទិសាសុ សយន្តុតិ អធិដ្ឋហិត្វា បុរិសេ អាណាបេសិ. តេ តថេវ អកំសុ. តតោ វិភាតាយ រត្តិយា រាជាគោណេ គាហាបនត្ថាយ អាយុត្តកេ អាណាបេសិ. តេ មនុស្សា គន្ត្វា គោណេ អបស្សិត្វា ន បស្សាម ទេវា’តិ រញ្ញោ អារោចេសុំ. គច្ឆ ភណេ, គោណានំ គតដ្ឋានំ ឱលោកេថា’តិ អាហ. តេ គវេសមានា ពន្ធនដ្ឋានេ អទិស្វា បទានុបទំ គន្ត្វា ថូបករណដ្ឋានំ សមន្តា វិចរិត្វា ចតុសុ ទិសាសុ សយិតគោណេ ទិស្វា សយិតដ្ឋានតោ នង្គុដ្ឋាទីនិ មទ្ទន្តាបិ ឧដ្ឋាបេតុំ អសក្កោន្តា គន្ត្វា រញ្ញោ អារោចេសុំ; ទេវ, គោណា ន ឧដ្ឋហន្តិ, ឯកំ ឋានំ សមន្តា វិចរិត្វា ចតុសុ ទិសាសុ សយិតា’តិ. តំ សុត្វា រាជា សេនង្គបរិវុតោ សយមេវ គន្ត្វា’បិ គោណេ ឧដ្ឋាបេតុំ អសក្កោន្តោ រាជា ឯវំ អធិដ្ឋាសិ; យទិ ឥមស្មិំ ឋានេ ធាតុ បតិដ្ឋាបេតព្ពា ភវេយ្យ គោណា ឧដ្ឋហិត្វា គច្ឆន្តុ’តិ. គោណា ចិត្តក្ខណេយេវ ឧដ្ឋហិត្វា បលាយិំសុ. រាជា តំ អច្ឆរិយំ ទិស្វា បសន្នមនោ ហុត្វា បុនេកទិវសំ វុត្តនិយាមេនេវ អស្សេ |ឱ០.០០៤៦| អលង្ការាបេត្វា អយោទាមេន ពន្ធាបេត្វា ឋបេសិ. អស្សាបិ តេ គោណា វិយ គន្ត្វា និបជ្ជិំសុ. រាជា គន្ត្វា តថេវ អធិដ្ឋហិត្វា អស្សេ ឧដ្ឋាបេសិ. បុនេកទិវសំ ហត្ថីំ អលង្ការាបេត្វា តថេវ អធិដ្ឋាសិ. សោបិ ពន្ធទាមេ ឆិន្ទិត្វា បច្ឆិមយាមសមនន្តរេ គន្ត្វា ចេតិយករណដ្ឋានេ និបជ្ជិ. បភាតាយ រត្តិយា រាជា ហត្ថីគោបកេ បក្កោសាបេត្វា ហត្ថិំ អានេថា’តិ អាហ. ហត្ថិគោបកា ហត្ថិំ ពន្ធនដ្ឋានេ អទិស្វា, ហត្ថិំ ពន្ធនដ្ឋានេ ន បស្សាម ទេវា’តិ អាហំសុ. តេនហិ ភណេ, សីឃំ ឧបធារេថា’តិ វុត្តេ ហត្ថិគោបកា បទានុបទំ គវេសមានា ចេតិយដ្ឋានេ និបន្នំ ហត្ថិំ ទិស្វា អាគន្ត្វា រញ្ញោ អារោចេសុំ. តំ សុត្វា រាជា ហេដ្ឋា វុត្តប្បការេន បដិបជ្ជិត្វា ហត្ថិំ បុរេ កត្វា អាគច្ឆិ.

ឯវំ តីហិ វិមំសនាហិ វីមំសេត្វា ភុមិគហិតភាវំ ថេរស្ស សន្តិកំ គន្ត្វា វន្ទិត្វា ឧបដ្ឋហមានោ អារោចេសិ. តស្មិំ កាលេ សេរុនគរេ សិវរាជា ពហូ បណ្ណាការេ គាហាបេត្វា រាជានំ បស្សិស្សាមិ’តិ អាគន្ត្វា វន្ទិត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ. រាជា តេន សទ្ធិំ សម្មោទនីយំ កថំ កត្វា និសិន្នកាលេ លោណនគរេ មហានាគរាជា’បិ ពហុបណ្ណាការំ គាហាបេត្វា រាជានំ បស្សិស្សាមិ’តិ អាគន្ត្វា វន្ទិត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. តេន សទ្ធិំ សម្មោទនីយំ កថំ អកាសិ; ឥមស្មិំ ឋានេ ទសពលធាតុំ បតិដ្ឋាបេស្សាមិ, តុម្ហេ មម សហាយា ហោថា’តិ តេ គហេត្វា គន្ត្វា ធាតុំ វន្ទថា’តិ វន្ទាបេសិ. តស្មិំ ខណេ ធាតុតោ ឆព្ពណ្ណរំសិយោ ឧគ្គច្ឆិំសុ. ទេវា សាធុការំ ករោន្តា អាកាសតោ មាលាយោ ខិបិំសុ. រាជានោ សោមនស្សប្បត្តា អម្ហាកំ លង្កាយំ ទសពលស្ស នលាដធាតុ អម្ហាកំ រដ្ឋេ បតិដ្ឋហិស្សតិ. ឯសា ធាតុ មហា ជនស្ស សត្ថុកិច្ចំ សាធេយ្យាតិ វន្ទិត្វា គតា. រាជា តេសំ គតកាលេ គិរិអភយំ បក្កោសាបេត្វា តាត, ឥដ្ឋកំ ជនស្ស បីឡនំ អកត្វា ការាបេមា’តី អាហ. មា ចិន្តយិត្ថ ទេវ, អហំ |ឱ០.០០៤៧| ឥដ្ឋកំ ការាបេស្សាមីតិ. ឯវញ្ហិ សតិ បបញ្ចោ ភវិស្សតី’តិ អាហ. អម្ហាកំ សន្តិកេ សុវណ្ណរជតានិ មន្ទានិ កុតោ លភិស្សាមា’តិ វុត្តេ គិរិអភយោ ឯវមាហ; ទេវ, សត្ថា មហាបុញ្ញោ មហន្តំ បូជាសក្ការសម្មានំ លភិស្សតិ. ត្វំ អចិន្តេត្វា ចេតិយកម្មំ បដ្ឋបេហី’តិ អាហ.

សោ តស្ស តំ អចិន្តនីយំ កថំ សុត្វា សោមនស្សប្បត្តោ ថេរស្ស សន្តិកេ ធម្មំ សុត្វា ធាតុំ វន្ទិត្វា នគរំ គន្ត្វា ភុត្តសាយមាសោ សយនេ និបន្នោ និទ្ទំ ឱក្កមិ. វិភាតាយ រត្តិយា បពុជ្ឈិត្វា ឥដ្ឋកំ ចិន្តយមានស្ស ទោមនស្សំ អហោសិ. តស្មិំ កាលេ សក្កោ ទេវរាជា វិស្សកម្មំ ទេវបុត្តំ អាមន្តេត្វា; តាត, វិស្សកម្ម, កាកវណ្ណតិស្សមហារាជា អម្ហាកំ សត្ថុនោ នលាដ ធាតុំ និទហិត្វា មហន្តំ ចេតិយំ ការាបេតុកាមោ ឥដ្ឋកំ ចិន្តយិ. ត្វំ គន្ត្វា ផាសុកដ្ឋានេ ឥដ្ឋកំ មាបេហីតិ អាហ. តំ សុត្វា វិស្សកម្មទេវបុត្តោ ទុគ្គតស្ស ព្រាហ្មណស្ស ខេត្តេ ឥដ្ឋកំ មាបេត្វា ទេវលោកមេវ គតោ. តស្មិំ ខណេ ខេត្តសាមិកោ ទុគ្គតព្រាហ្មណោ បាតោវ អត្តនោ ខេត្តំ ឱលោកនត្ថាយ គតោ ឥតោវិតោ ឱលោកេន្តោ ឥដ្ឋករាសិំ ទិស្វា ចិន្តេសិ; ហីយោ រាជា ឥដ្ឋកំ កថំ លភិស្សាមីតិ កថេសិ. មហន្តំ វត បណ្ណាការំ មយា លទ្ធន្តិ តុដ្ឋោ ទេវ្ैដ្ឋកានិ កាជេន គហេត្វា រញ្ញោ ទស្សនត្ថាយ គន្ត្វា រាជទ្វារេ ឋត្វា សាសនំ បហិណិ. តំ បក្កោសាបេត្វា កស្មា បាតោ’វ អាគតោសី’តិ បុច្ឆិ. ទេវ មយ្ហំ ខេត្តេ ឥដ្ឋករាសិំ ទិស្វា បាតោ’វ ឥដ្ឋកានិ គហេត្វា អាគតោម្ហី’តិ. ឦទិសានិ ឥដ្ឋកានិ ចេតិយស្ស អនុច្ឆវិកានីតិ ទស្សេសិ. រាជា បស្សិត្វា សោមនស្សប្បត្តោ ព្រាហ្មណស្ស ពហុំ ធនំ ទាបេសិ.

តស្មិំ |ឱ០.០០៤៨| ខណេ អញ្ញំ សាសនំ អាហរិ. មទនបដ្ដនទ្វារតោ ចតស្សោ រជតនាវា សុវណ្ណភុមិតោ ចតស្សោ សុវណ្ណនាវា ឧក្កមិំសូតិ បដ្ដនមុខទ្វារេ វិហរន្តោ អារក្ខក ជេដ្ឋកោ ធម្មបាលោ នាម អាគន្ត្វា រញ្ញោ អារោចេសិ. រាជា តុដ្ឋោ សុវណ្ណរជតេ អាហរាបេសិ.

(ឥដ្ឋកំ រជតញ្ចេវ សុវណ្ណញ្ច មហារហំ;

អាហរិត្វាន តំ សព្ពំ កម្មំ អារភិ ចេតិយេ.

សត្ថុ បុញ្ញានុភាវេន រញ្ញោ បុញ្ញពលេន ច;

ចិន្តិតចិន្តិតំ សព្ពំ ខណេនេវ សមិជ្ឈតិ.)

តតោ រាជា ចូឡបិណ្ឌបាតិយតិស្សត្ថេរស្ស សន្តិកំ គន្ត្វា? អយ្យ ឥដ្ឋកភុមិំ គមិស្សាមីតិ អាហ. ថេរោ សុត្វា តុដ្ឋោ អត្តនោ បរិវារេហិ បញ្ចសតភិក្ខូហិ សទ្ធិំ ឥដ្ឋក ភូមិំ គតោ. តតោ មហាសាគលត្ថេរោ ច មហិន្ទត្ថេរោ ច អត្តនោ បរិវារេហិ ភិក្ខុហិ សទ្ធិំ ឥដ្ឋកភុមិំ គតា. សិវ នគរេ រាជាបិ ឥដ្ឋកភុមិំ គតោ. លោណនគរេ នាគរាជាបិ ឥដ្ឋកភុមិំ គតោ. សោមនគរេ គិរិអភយរាជាបិ អត្តនោ សេនង្គេហិ បរិវារេត្វា ឥដ្ឋកភុមិំ គតោ. តេសំ សមណ ព្រាហ្មណានំ រាជពឡានញ្ច សម្បិណ្ឌិតត្តា សោ បិដ្ឋិបាសាណោ ពលវាហនោ នាម ជាតោ. តេ សព្ពេ ឥដ្ឋកភុមិំ សមោសរិំសុ. ថេរោ ឥដ្ឋករាសិំ ឱលោកេត្វា រាជានំ ឯវមាហ? មហារាជ, អយំ ឥដ្ឋករាសិ ចេតិយេ សព្ពកម្មត្ថាយ បហោតី’តិ. រាជា អត្តមនោ សេនង្គបរិវុតោ សយមេវ បឋមំ ឥដ្ឋកំ គណ្ហិ. តំ ទិស្វា សេសរាជានោ ច អមច្ចាទយោ ច បរិសា ច សព្ពេ ភិក្ខុ ច ឥដ្ឋកានិ គណ្ហិំសុ តស្មិំ កាលេ ភារំ ឧក្ខិបិត្វា គមនំ បបញ្ចំ ភវិស្សតី’តិ រាជា ចិន្តេសិ. ថេរោ តស្ស ចិត្តំ ជានិត្វា ឯវមាហ? មា ចិន្តយិត្ថ មហារាជ, ឥដ្ឋកានិ គហេត្វា គច្ឆ. បច្ឆា ទេវនាគាទយោ ឥដ្ឋកភុមិតោ បដ្ឋាយ យាវ ចេតិយដ្ឋានំ និរន្តរា ឋិតា អាហរិស្សន្តី’តិ. តេ អាហរិត្វា ចេតិយដ្ឋានេ រាសិំ ករោន្តិ. តេនេវ |ឱ០.០០៤៩| នីយាមេន យាវ ចេតិយស្ស និដ្ឋង្គមា តាវ ទេវនាគសុបណ្ណាទយោ និរន្តរំ ឋត្វា ឥដ្ឋកានិ អាហរិត្វា ចេតិយករណដ្ឋានេវ ចតុសុ ទិសាសុ រាសិំ អកំសុ.

តតោ រាជា សព្ពេ ឥដ្ឋកវឌ្ឍកី រាសិំ ការាបេត្វា តេសំ វឌ្ឍកីនំ អន្តរេ ជយសេនំ នាម ឥដ្ឋកវឌ្ឍកិំ បរិគណ្ហិត្វា តស្ស បន សតសហស្សគ្ឃនកានិ ទ្វេ សាដកានិ កហាបណសតសហស្សានិ ច សុវណ្ណកុណ្ឌលាទយោ អាភរណានិ ច ទាបេសិ. តស្ស បរិវារានំ វឌ្ឍកីនំ អហតវត្ថាទីនិ សព្ពុបករណានិ ទាបេសិ. អនេកវិធំ មហន្តំ សម្មានំ ការេត្វា ថេរេន សទ្ធិំ មន្តេន្តោ; អយ្យ អជ្ជ វិសាខបុណ្ណមី ឧបោសថទិវសោ, តស្មា នលាដធាតុយា មង្គលំ ករិត្វា ចេតិយដ្ឋានេ ឥដ្ឋកំ បតិដ្ឋាបេតុំ វដ្ដតី’តិ អាហ. តំ សុត្វា ថេរោ; ភទ្ទកំ មហារាជ, ពុទ្ធស្ស ភគវតោ ជាតទិវសោ’តិ វត្វា ចេតិយកម្មករណត្ថាយ បញ្ច ជនេ គណ្ហិ. តេសុ ឯកោ វរទេវោ នាម, ឯកោ សង្ខោ នាម, ឯកោ វិជ្ជោ នាម, ឯកោ បុស្សទេវោ នាម, ឯកោ មហាទេវោ នាម. ឥមេសំ វឌ្ឍកីនំ មង្គលំ ការាបេត្វា ឆណវេសំ គហេត្វា សព្ពាលង្ការេន អលង្ការាបេត្វា រាជា សយម្បិ សព្ពាលង្ការេន បតិមណ្ឌិតោ មង្គលវិធានំ ការាបេត្វា ភិក្ខុសង្ឃំ គន្ធមាលាទីហិ បូជេត្វា តិក្ខត្តុំ បទក្ខិណំ កត្វា ចតុសុ ឋានេសុ បញ្ចបតិដ្ឋិតេន វន្ទិត្វា វិជម្ហេត្វា សុវណ្ណឃដ្ឋានំ បវិសិត្វា សុវណ្ណខចិតំ មណិមុត្តារតនមយំ បរិព្ភមនទណ្ឌំ ជីវមានកមាតាបិតរេន ឧភតោសុមណ្ឌិតបសាធិតេន អភិមង្គលសម្មតេន អមច្ចបុត្តេន គាហាបេត្វា មហន្តំ ចេតិយំ តត្ថ ករោន្តោ សយម្បិ បរិព្ភមនទណ្ឌំ គហេត្វា បរិកម្មកតភុមិយំ បរិព្ភមិត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ. តតោ មហាវឌ្ឍកី សុនក្ខត្តេន សុមុហុត្តេន ចេតិយដ្ឋានេ ឥដ្ឋកំ បតិដ្ឋាបេសិ.

តស្មិំ |ឱ០.០០៥០| ខណេ ចតុនហុតាធិក ទ្វិយោជន សតសហស្សពហុលា អយំ មហាបថវី សាធុការំ បវត្តេន្តី វិយ មហានាទំ បវត្តេសិ. ទេវមនុស្សា ទិវសេ ទិវសេ បហោនក-មត្តិកំ និសទេន បិំសិត្វា សុប្បេហិ បប្ផោឋេត្វា ទេន្តិ. ឯវំ ករោន្តោ កតិបយេនេវ ទិវសេន បុប្ផាធានត្តយំ ចិនិត្វា មហាភិក្ខុ សង្ឃស្ស និវេទេសិ. តំ សុត្វា សង្ឃោ ចុន្ទុត្តរនាមកេ ទ្វេ សាមណេរេ អាណាបេសិ? តុម្ហេ ហិមវន្តំ គន្ត្វា មេទវណ្ណបាសាណេ អាហរថា’តិ. តេ បន សាមណេរា ជាតិយា សោឡសវស្សិកា ឆឡភិញ្ញាប្បភេទេន បដិសម្ភិទប្បត្តា. មហាខីណាសវភិក្ខុសង្ឃស្ស សន្តិកា ភិក្ខុសង្ឃស្ស វចនំ សម្បដិច្ឆិត្វា អាកាសំ អព្ភុគ្គន្ត្វា ហិមវន្តតោ អត្តនោ ឥទ្ធិពលេន មេទវណ្ណបាសាណេ អាហរិំសុ. ឯតេសុ ឯកំ បាសាណំ ធាតុគព្ភស្ស ភុមិយំ បត្ថរិត្វា ចតុសុ បស្សេសុ ចត្តារោ បាសាណេ បតិដ្ឋាបេត្វា អបរំ ធាតុគព្ភំ បិទហិតុំ អទស្សនំ កត្វា ឋបយិំសុ.

តទា រាជា ធាតុគព្ភេ កម្មំ និដ្ឋបេន្តោ នវ កោដិប្បមាណំ សុវណ្ណំ អាហរាបេត្វា សុវណ្ណការានំ ទត្វា ធាតុគព្ភស្ស ឥដ្ឋកានិ ករោថា’តិ អាណាបេសិ. តេ សុវណ្ណការា ទីឃតោ រតនប្បមាណំ បុថុលតោ វិទត្ថីប្បមាណំ ពហលតោ ចតុរង្គុលប្បមាណំ ឥដ្ឋកំ កត្វា ធាតុគព្ភំ ចិនិំសុ. តំ បន ធាតុគព្ភំ ឧច្ចតោ សោឡសហត្ថំ វិត្ថារតោបិ ឥតោចិតោ ទសទសរតនំ កត្វា សុវណ្ណិដ្ឋកេហេវ និដ្ឋបេត្វា ធាតុគព្ភស្ស មជ្ឈេ សត្តរតនមយំ សិនេរុំ ការាបេត្វា សិនេរុស្ស ឧបរិ ជាតិហិង្គុលកេន បណ្ឌុកម្ពលសិលាសនំ សត្តរតនេន បារិច្ឆត្តករុក្ខំ រជតមយំ សេតច្ឆត្តំ ព្រហ្មុនា គាហាបេត្វា សត្ថុនោ បដិមាយ ឧបរិ ធារិយមានំ ការេសិ. សិនេរុបាទមូលេ គន្ធកលលបូរិត នីលុប្បលវិភុសិតសុវណ្ណមយអដ្ឋុត្តរសតឃដបន្តិយោ ឋបាបេសិ. តទនន្តរំ គន្ធកលលបូរិតរត្នបទុមវិភុសិតរជតមយអដ្ឋុត្តរ- |ឱ០.០០៥១| សតឃដបន្តិយោ ឋបាបេសិ. តទនន្តរំ គន្ធកលលបូរិត សេតុប្បលមាលាវិភុសិតមណិមយអដ្ឋុត្តរសតឃដបត្តិយោ ឋបាបេសិ. តទនន្តរំ គន្ធកលលបូរិតសេតុប្បលវិភុសិត-មសារគល្លមយ អដ្ឋុត្តរសតឃដបន្តិយោ ឋបាបេសិ. តទនន្តរំ គន្ធកលលបូរិតចម្បកបុប្ផវិភុសិតលោហិតង្កមយអដ្ឋុត្តរសត ឃដបត្តិយោ ឋបាបេសិ. តទនន្តរំ គន្ធកលលបូរិតបញ្ចុប្បលវិភុសិតមត្តិកាមយអដ្ឋុត្តរសតឃដបន្តិយោ ឋបាបេសិ. តាសំ ឃដបន្តីនំ អន្តរេ គន្ធកលលបូរិតសត្តរតនមយសរាវកេ ឋបាបេសិ. កញ្ចនមយ-សត្តរតនមយ-វិចិត្តមាលាលតាបុណ្ណឃដសិរិវច្ឆនន្ទិយាវដ្ដភទ្ទបីឋាទយោ ច ហត្ថិអស្សសីហវ្យគ្ឃោសភបន្តិអាទយោ ច ការេសិ. ទេវោរោហណំ យមកបាដិហីរាទយោ ធនបាល-អង្គុលិមាល-អាឡវកទមនាទយោ, សារិបុត្ត-មោគ្គល្លាន-មហាកស្សបត្ថេរាទយោ, អសីតិមហាសាវករូបាទីនិ ច ការាបេសិ. សិនេរុស្ស មជ្ឈិមភាគេ តារាគណបរិវារិតំ រជតមយំ ចន្ទមណ្ឌលញ្ច ការាបេសិ. រំសិជាលវិភុសិតំ កនកមយំ សូរិយមណ្ឌលញ្ច ការាបេសិ.

តតោ សិនេរុស្ស មត្ថកេ បារិច្ឆត្តកមុលេ បណ្ឌុកម្ពលសិលាសនេ អម្ហាកំ សត្ថុនោ បដិមំ ឃនកោដ្ដិម រត្តសុវណ្ណមយំ ការាបេត្វា មាតុទេវបាមោក្ខ ទសសហស្ស ចក្កវាឡទេវតានំ សត្តប្បករណំ អភិធម្មំ ទេសនាការេន និសីទាបេសិ. តស្ស វីសតិនខា អក្ខិតលានំ សេតដ្ឋានានិ ជាតិផលិកមយានិ. អង្គុលិយោ សុវណ្ណមយា ហត្ថបាទតលានិ ច ទន្តាវរណានិ ច អក្ខីនំ រត្តដ្ឋានានិ ច ជាតិបវាឡមយានិ, កេសមស្សុភមុកដ្ឋានានិ ឥន្ទនីលមយានិ, សមចត្តាលីស ទន្តា វជិរមយា អហេសុំ. ឧណ្ណលោមំ បន សុវណ្ណ ភិត្តិយំ ឋបិតរជតពុព្ពុឡវិលាសំ រជតមយំ អហោសិ. ភគវតោ អនវលោកិត មុទ្ធនិ មត្ថកេ សត្តរតនមយំ វិចិត្តកិំកិណិជាលំ បរិក្ខិបាបេសិ. មណ្ឌបស្ស អន្តោ នវសតសហស្សគ្ឃនកំ មុត្តាកលាបមោលម្ពកំ មនោរមំ ចេលវិតានំ ពន្ធាបេត្វា មណ្ឌបកោដិយំ មុត្តាជាលំ តទនន្តរំ សត្ត រតនវិចិត្តំ កិំកិណិជាលំ បរិក្ខិបាបេសិ.

អម្ហាកំ |ឱ០.០០៥២| ភគវតោ មាតុទេវបុត្តម្បិ សត្តរតនេន ការាបេសិ. តថា ឯរាវណវិស្សកម្មទេវបុត្តាទយោ ច សបរិវារោ សក្កោ ទេវរាជា ច ចត្តារោ មហារាជានោ ច បញ្ចសិខទេវបុត្តាទយោ គន្ធព្ពទេវបុត្តា ច សហម្បតិ មហា ព្រហ្មាទយោ មហាព្រហ្មនោ ច ការាបេសិ. វេស្សន្តរជាតកំ ករោន្តោ សំជយមហារាជា ផុសតីទេវី អាទយោ ច មទ្ទីទេវី ទ្វេ ទារកេ ច ជូជកព្រាហ្មណាទយោ ច ការាបេសិ. វិធុរ-សោណទត្ត មហានារទកស្សប-សុតសោម-សុប្បារក-សង្ខបាលជាតកាទីនិ ច, ធម្មចក្កប្បវត្តន-មហាសមយសុត្តាទិ ទេសនាការោ ច, សុទ្ធោទនមហារាជា មហាមាយា មហាបជាបតី គោតមី ភទ្ទកច្ចានា រាហុលមាតាទេវី ច រាហុលកុមារោ ច ឆន្នញ្ច កន្ថកញ្ច មហាភិនិក្ខមនំ មហាពោធិមណ្ឌលំ អសីតិមហាសាវកា កោសលមហារាជា អនាថបិណ្ឌិកមហាសេដ្ឋិ ចូឡអនាថបិណ្ឌិក-វិសាខា សុប្បវាសា ច បច្ឆា ចូឡបិណ្ឌបាតិយ តិស្សត្ថេរញ្ច អត្តានញ្ច ការាបេត្វា តេ សព្ពេ ធាតុ គព្ភេ បតិដ្ឋាបេសិ.

ធាតុគព្ភវណ្ណណា សមត្តា.

ឯវំ ធាតុគព្ភេ បូជាវិធានំ សុវិភត្តំ សុមនោរមំ ការាបេត្វា ថេរេន សទ្ធិំ កថេសិ? ភន្តេ ធាតុគព្ភេ មយា កត្តព្ពំ និដ្ឋាបិតំ. ស្វេ រោហិណីនក្ខត្តេន ធាតុ និធានំ ករិស្សាមី. អយ្យា បន កេសធាតុយោ គហេត្វា អាគច្ឆន្តុតិ. តិស្សត្ថេរស្ស ភារមកាសិ. ថេរោ តំ សុត្វា ភទ្ទកំ មហារាជ, កេសធាតុយោ វិចិនិត្វា អាហរាបេស្សាមាតិ វត្វា អត្តនោ សទ្ធិវិហារិកំ សិវត្ថេរំ បក្កោសាបេត្វា អាវុសោ ភូមិន្ធរនាគវិមានេ ជយសេនោ នាម នាគរាជា វសតិ. តស្ស សន្តិកេ (កេសធាតុយោ សន្តិ.) តបុស្ស ភល្លិកានំ ទ្វេភាតិកវាណិជានំ បរិចរណកាលេ តេសំ បមាទំ ញត្វា នាគរាជា ទ្វេ កេសធាតុយោ គហេត្វា នាគភវនេ ឋបេសិ. ត្វំ តា ធាតុយោ អាហរិត្វា រញ្ញោ ទេហីតិ អាណាបេសិ. ថេរោ តំ វចនំ សម្បដិច្ឆិត្វា គតោ.

តតោ រាជា អត្តនោ ភគិនិយា សោមទេវិយា ច ភាគិនេយ្យស្ស គិរិអភយរញ្ញោ ច សាសនំ បេសេសិ? ស្វេ ធាតុនិធានំករិស្សាម. តុម្ហេ សេនង្គំ គហេត្វា អាគច្ឆថា’តិ. លោណនគរេ |ឱ០.០០៥៣| មហានាគរញ្ញោ ច សេរុ នគរេ សិវរញ្ញោ ច តថេវ សាសនំ បេសេត្វា សយម្បិ អត្តនោ វិជិតេ យេន មយ្ហំ ហត្ថតោ អន្តមសោ ឯកករីសមត្តម្បិ លទ្ធំ តទុបាទាយ សព្ពេបិ តុម្ហេ សទ្ធិំ បរិវារេន អាគច្ឆថា’តិ ភេរិំ ចរាបេសិ. តំ សុត្វា សោមនស្សប្បត្តា មហាជនា អត្តនោ អត្តនោ វិភវានុរូបេន អលង្កតបដិយត្តា អគមិំសុ. រាជា បភាតាយ រត្តិយា សព្ពេ សេនិយោ គន្ធមាលាធូបធជាទយោ គហេត្វា ធាតុនិធានំ អាគច្ឆន្តុតិ វត្វា ភិក្ខុសង្ឃស្ស មហាទានំ ទត្វា តិវីវរត្ថាយ មហគ្ឃវត្ថាទីនិ ទត្វា សយម្បិ សព្ពាលង្ការបតិមណ្ឌិតោ នានគ្គរសភោជនំ ភុញ្ជិត្វា ឧបោសថំ អធិដ្ឋាយ មណិកុណ្ឌលមេខលានូបុរ វលយាទិវិចិត្តសព្ពាលង្ការវិភូសិតាហិ កោសេយ្យាទិសុខុមនានាវិធវិចិត្តវត្ថនិវត្ថាហិ នច្ចគីតវាទិតតុរិយភណ្ឌគហិត ហត្ថាហិ ទេវច្ឆរាបដិភាគនាដកិត្ថីហិ បរិវារិតោ វុត្តប្បការេហិ សទ្ធិំ ចេតិយដ្ឋានំ គន្ត្វា មហាភិក្ខុសង្ឃំ វន្ទិត្វា អដ្ឋាសិ.

តតោ សោមនគរេ គិរិអភយរាជា’បិ សព្ពេ នាគរា អត្តនោ អត្តនោ វិភវានុរូបេន ធាតុនិធានដ្ឋានំ អាគច្ឆន្តុតិ នគរេ ភេរិំ ចរាបេត្វា សយំ សព្ពាលង្ការបតិមណ្ឌិតោ សុសជ្ជិតអមច្ចគណបរិវារិតោ និក្ខមិ. សោម ទេវីបិ សីសំ នហាត្វា អហតវត្ថនិវត្ថា សព្ពាលង្ការបតិមណ្ឌិតា ទេវច្ឆរា វិយ អត្តនោ បរិវារា បញ្ចសតកុមារិយោ នីលវត្ថេហិ បរិទហាបេត្វា តថេវ អលង្ការេត្វា បុណ្ណឃដេ គាហាបេត្វា តាសំ អនន្តរា បញ្ចសតកុមារិយោ បីតវត្ថេហិ បរិទហាបេត្វា តថេវ អលង្ការេត្វា បូជាភណ្ឌានិ គាហាបេត្វា, តាសំ អនន្តរា បញ្ចសត កុមារិយោ រត្តវត្ថេហិ បរិទហាបេត្វា តថេវ. អលង្ការេត្វា វិចិត្របុប្ផបូរិតមញ្ជុសាយោ គាហាបេត្វា តាសំ អនន្តរា បញ្ចសតកុមារិយោ សេតវត្ថេហិ បរិទហាបេត្វា តថេវ អលង្ការេត្វា ធូម កដច្ឆុកេ គាហាបេត្វា ឯវំ បូជាវិធានំ សំវិទហិត្វា បរិវារេន |ឱ០.០០៥៤| ចេតិង្គណំ គន្ត្វា មហាភិក្ខុសង្ឃំ បញ្ចបតិដ្ឋិតេន វន្ទិត្វា គន្ធមាលាទីហិ បូជំ កត្វា អត្តនោ សាមិនា គិរិអភយរាជេន សទ្ធិំ ឯកបស្សេ ឋីតា.

លោណនគរេ មហានាគរាជា’បិ សព្ពាលង្ការេហិ បតិមណ្ឌិតោ សព្ពាភរណេហិ សុសជ្ជីតអមច្ចមណ្ឌលបរិវុតោ នច្ចគីតតុរីយានិ បគ្គណ្ហាបយមានោ គន្ធមាលា ធូមកដច្ឆុ គាហាបេត្វា ចេតិយដ្ឋានំ អាគន្ត្វា ភិក្ខុសង្ឃំ វន្ទិត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ.

សេរុនគរេ សិវរាជា’បិ អត្តានំ សព្ពាលង្ការេហិ អលង្ករិត្វា មហន្តេន បរិវារេន បូជាវិធានំ គាហាបេត្វា ចេតិយដ្ឋានំ អាគន្ត្វា មហាភិក្ខុសង្ឃំ វន្ទិត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ. រាជបរិសា អត្តនោ វិភវានុរូបេន វត្ថាលង្ការេហិ ចន្ទន មាលាទីហិ ច សោភមានា នលាដេ មុត្តាកលាបមោលម្ពក វិចិត្តសុវណ្ណបដ្ដានិ ពន្ធិត្វា ហត្ថាភរណាទិ អនេកាភរណេហិ ទិព្ពបរិសា វិយ សុមណ្ឌិតបសាធិតា វេសានុរូបានិ វិវិធាវុធានិ គហេត្វា ឯកបស្សេ ឋីតា. សីហវ្យគ្ឃទីបិចម្មេហិ បសាធិតសុវណ្ណាលង្ការសុវណ្ណធជហេមជាលសញ្ឆន្នេ រថ វរេ ច សព្ពាលង្ការវិភុសិតា រថិកា អារុយ្ហ ឯកបស្សេ ឋីតា. ព្រាហ្មណបុត្តាទយោ មណ្ឌិតចម្មេ បារុបិត្វា ឧបសោភយមានា ឯកបស្សេ ឋីតា. ពហុ អមច្ចា អត្តនោ អត្តនោ វេសានុរូបេន មហគ្ឃវត្ថាភរណវិភូសិតា សបរិវារា ឯកបស្សេ ឋីតា. គន្ធោទក បូរិត ទក្ខិណាវត្ត សង្ខំ គហេត្វា ឧបវីតសុត្តំ ឯកំសំ ករិត្វា ព្រាហ្មណវេឋនំ វេឋេត្វា បុរោហិតព្រាហ្មណា មហន្តេន បរិវារេន បូជាវិធានំ គាហាបេត្វា ចេតិយដ្ឋានំ អាគន្ត្វា មហាភិក្ខុសង្ឃំ វន្ទិត្វា ជយឃោសំ សាវេន្តា ឯវមាហំសុ?

ខេមំ សុភិក្ខំ ភវតុ និច្ចំ ជនបទំ សិវំ;

សស្សានិ សមុប្បជ្ជន្តុ រញ្ញោ ឯវំ ជយា សិយុំ.

អវសេសា មហាជនា ឯវមាហំសុ? សមុទ្ទបរិយន្តំ |ឱ០.០០៥៥| ហិ មហិំ សាគរកុណ្ឌលំ វសុន្ធរំ អាវសតុ អមច្ចបរិវារិតោ. ឯវំ វត្វា? អម្ហាកំ អយ្យោ កាកវណ្ណតិស្សោ មហា រាជា សទេវកេ លោកេ ឯកបុគ្គលស្ស លោកនាថស្សនលាដធាតុំ បតិដ្ឋាបេតី’តិ អត្តនោ អត្តនោ វិភវានុរូបេន សុមណ្ឌិតបសាធិតា. ខុជ្ជវាមនកាទយោ’បិ សព្ពេ ជនា បូជាភណ្ឌានិ គហេត្វា សាធុការំ ទទមានា អដ្ឋំសុ. ឥមស្មិំ ចេតិយដ្ឋានេ រាសីភូតា បរិសា ឯវំ វេទិតព្ពា? ខត្តិយា ព្រាហ្មណា វេស្សា នេគមា ច សមាគតា បុប្ផាទិគហិតា សព្ពេ អលង្ការវិភូសិតា.

គណនា វីតិវត្តា តេ អនេកេ ច មហាជនា;

សមុទ្ទោ បត្ថរន្តោវ ខត្តិយា សមុបាគតា.

អលង្កតោ មហារាជា សរាជបរិវារិតោ;

ទេវរាជា យថា សក្កោ អដ្ឋាសិ ចេតិយង្គណេ.

សាធុវាទេន សត្តានំ បញ្ចង្គតុរិយេហិ ច;

ហត្ថស្សរថសទ្ទេន សមាកិណ្ណំ មហីតលំ.

តតោ ចូឡបិណ្ឌបាតិយតិស្សត្ថេរោ អត្តនោ សទ្ធិវិហារីកេ បញ្ចសត ខីណាសវេ បរិវារេត្វា ចេតិយដ្ឋានមេវ អាគតោ. មហាសាគលត្ថេរោ’បិ បញ្ចសត ខីណាសវេ បរិវារេត្វា ចេតិយដ្ឋានមេវ អាគតោ. មហិន្ទត្ថេរោ’បិ អត្តនោ សាវកេ សដ្ឋិមត្តេ ខិណាសវេ គហេត្វា ចេតិយដ្ឋានមេវ អាគតោ. ឥតិ ឥមិនា និយាមេនេវ ឯកោ ទ្វេ តយោ ចត្តារោ បញ្ច ខីណាសវា អាគច្ឆន្តា សត្ត សហស្សមត្តា អហេសុំ. តតោ ចូឡបិណ្ឌបាតិយតិស្សត្ថេរោ ឯត្តកេ ភិក្ខូ បរិវារេត្វា ចេតិយង្គណេ និសីទី. តតោ រាជា អាគន្ត្វា បញ្ចបតិដ្ឋិតេន វន្ទិត្វា ថេរេន សទ្ធិំ កថេសិ? |ឱ០.០០៥៦| កេសធាតុ កុតោ លភិស្សាម អយ្យា’តិ. តស្មិំ ខណេ តិស្សត្ថេរោ អត្តនោ សទ្ធិវិហារិកំ សិវត្ថេរំ ឱលោកេសិ. សោ ឱលោកិតក្ខណេយេវ និសិន្នដ្ឋានតោ ឧដ្ឋាយ ចីវរំ បារុបិត្វា មហាភិក្ខុសង្ឃំ វន្ទិត្វា ឆឡភិញ្ញោ មហាខីណាសវោ ចតុត្ថជ្ឈានំ សមាបជ្ជិត្វា តតោ វុដ្ឋាយ បថវិយំ និមុជ្ជិត្វា ភុមិន្ធរនាគវិមានេ បាតុរហោសិ.

(សុត្វាស្ស សិវថេរោ ច វសិប្បត្តោ វិសារទោ;

បាកដោ អភវិ នាគនគរំ បុរតោ ខណេ.)

តស្មិំ ខោ បន សមយេ ជយសេនោ នាគរាជា អត្តនោ ភាគិនេយ្យំ ទ្វិកោដិមត្តេ នាគេ បរិវារេត្វា មហា យសំ អនុភវមានំ និសិន្នំ ឥង្គិតសញ្ញំ ទត្វា ថេរំ ទុរតោវ អាគច្ឆន្តំ ទិស្វា ចិន្តេសិ? ឥមស្មិំ នាគភវនេ សមណេហិ កត្តព្ពកិច្ចំ នត្ថី. និស្សំសយំ កេសធាតុំ និស្សាយ អាគតោ ភវិស្សតីតិ ឧដ្ឋាយ ធាតុឃរំ បវិសិត្វា ធាតុករណ្ឌកំ គិលិត្វា កិញ្ចិ អជានន្តោ វិយ និសីទិ. តស្មិំ កាលេ ថេរោ តស្ស សន្តិកំ អគមាសិ. នាគរាជា បច្ចុគ្គន្ត្វា បដិសន្ថារំ ករោន្តោ ថេរេន សទ្ធិំ កថេសិ. កស្មា អយ្យោ អាគតោ’តិ វុត្តេ ឯវមាហ? តិលោកនាថស្ស អម្ហាកំ សម្ពុទ្ធស្ស កេសធាតូនំ អត្ថាយ អាគតោ, តុយ្ហំ សន្តិកេ ឋបិតកេសធាតុយោ បបញ្ចំ អកត្វា មយ្ហំ ទេហិ, តេយេវ សន្ធាយ ឧបជ្ឈាយេន បេសិតោម្ហី’តិ វុត្តេ អម្ហាកំ សម្មា សម្ពុទ្ធស្ស កេសធាតុយោ មម សន្តិកេ នត្ថី’តិ អាហ. ថេរោ ធាតុករណ្ឌកំ គិលិតភាវំ ញត្វា គណ្ហាមិ មហារាជា កេសធាតុយោ’តិ វុត្តេ អាម បស្សន្តោ គហេត្វា គច្ឆាហីតិ អាហ. ឯវំ តយោ វារេ បដិញ្ញំ គហេត្វា តថេវ ឋីតោ?

ឥទ្ធិយា មាបយិត្វាន តតោ សោ សុខុមំ ករំ,

បវេសេត្វា មុខេ តស្ស គណ្ហី ធាតុករណ្ឌកំ;

នាគាលយាភិនិក្ខមិ តិដ្ឋ នាគា’តិ ភាសិយ.

តស្មិំ |ឱ០.០០៥៧| ខណេ ជយសេនោ នាគរាជា សមណំ វញ្ចេត្វា បេសិតោម្ហី’តិ វត្វា តស្ស គតកាលេ ធាតុករណ្ឌកំ ឱលោកេត្វា ធាតុ អបស្សិត្វា សមណេន នាសិតោម្ហី’តិ ទ្វេ ហត្ថេ ឧក្ខិបិត្វា ឋបេត្វា អត្តនោ សកលនាគភវនំ ឯក កោលាហលំ កត្វា មហន្តេន សទ្ទេន បរិទេវន្តោ? អម្ហាកំ ចក្ខុនិ ឧប្បាដេត្វា គតោ វិយ សទេវកស្ស លោកស្ស បតិដ្ឋានភូតស្ស សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស កេសធាតុយោ អបាយទុក្ខតោ អមុញ្ចន្តានំ អម្ហាកំ អភិភវិត្វា ធាតុយោ គហេត្វា គតសមណំ អនុពន្ធិត្វា គណ្ហិស្សាមា’តិ ទ្វេកោដិមត្តេ នាគេ គហេត្វា អត្តនោ ភាគិនេយ្យេន សទ្ធិំ តស្ស បិដ្ឋិតោ បិដ្ឋិតោ អនុពន្ធិត្វា អាកាសំ ឧគ្គច្ឆិំ (សុ). តស្មិំ ខណេ បន សិវត្ថេរោ អកាសតោ ឱតរិត្វា បថវិយំ បាវិសិ. បុន តេបិ បថវិយំ បវិសិំសុ. ឯវំ ថេរោ តេហិ សទ្ធិំ ឧម្មុជ្ជ និមុជ្ជំ ករោន្តោ បាដិហារិយំ ទស្សេត្វា សេរុនគរស្ស នាតិទូរេ បិដ្ឋិបាសាណេ ឧគ្គញ្ជិ. តត្ថេវ តេ សំវេជេត្វា ចេតិយង្គណេ មហាភិក្ខុសង្ឃស្ស បុរតោ បាកដោ អហោសិ. នាគា តំ គហេតុំ អសក្កោន្តា មហន្តេន សទ្ទេន រវំ បតិរវំ ទត្វា. ឥតោ បដ្ឋាយ នដ្ឋម្ហា’តិ តស្មិំ បិដ្ឋិ បាសាណេ សព្ពេ សមាគមំ កត្វា មហាសទ្ទេន បរិទេវិំសុ? នដ្ឋម្ភា វត ភោ’តិ. តតោ បដ្ឋាយ សោ បិដ្ឋិបាសាណោ នាគានំ រវំ បតិរវំ ទត្វា បរិទេវិតហាវេន នាគគល្លំ នាម អហោសិ.

នាគោ ថេរស្ស បិដ្ឋិតោយេវ អនុពន្ធិត្វា ចេតិយង្គណំ គន្ត្វា រាជានំ ឯវមាហ? ទេវ, ឯសោ ភិក្ខុ មយា អទិន្នធាតុ គហេត្វា អាគតោ’តិ. តំ សុត្វា រាជា? សច្ចំ កិរ អយ្យ នាគស្ស វចនន្តិ វុត្តេ នហេវ មហារាជ, ឥមិនា ទិន្នំ ឯវ ធាតុំ អគ្គហេសិន្តិ វុត្តេ? នាគោ តវ សក្ខិំ ទេហីតិ អាហ. ថេរោ តស្ស ភាគិន្យេំ សមណុប្បល នាគរាជានំ សក្ខិំ អកាសិ. រាជា តស្ស ភាគិនេយ្យស្ស សព្ពវចនំ សុត្វា សទ្ទហិ. តស្មិំ កាលេ ទុក្ខាភិភូតោ នាគរាជា គន្ត្វា ពហិ ឋីតោ. តតោ បដ្ឋាយ សោ នាគរាជា |ឱ០.០០៥៨| ពហិ ហុត្វា និសិន្នត្តា ពហិនាគរាជា នាម អហោសិ. តស្ស បន ភាគិនេយ្យំ អន្តោ ចេតិយង្គណេ និសីទាបេសិ. ឥមស្ស បន ចេតិយស្ស អារក្ខំ គហិតនាគា កថេតព្ពា. សុមននាគរញ្ញោ បរិវារា ឆកោដិមត្តា នាគា, ជយសេនស្ស បរិវារា កោដិសតមត្តា នាគា, សមណុប្បលនាគរញ្ញោ បរិវារា ទ្វិកោដិមត្តា នាគា អហេសុំ. សព្ពេ ធាតុយា អារក្ខំ គណ្ហិំសុ. រាជា ថេរស្ស ហត្ថតោ កេសធាតុំ គហេត្វា រតនចងេគាដកេ ឋបេត្វា មហិន្ទស្ស នាម អមច្ចស្ស អទាសិ. តស្មិំ សមាគមេ តិបិដកមហាផុស្សទេវត្ថេរស្ស សទ្ធិវិហារិកា បដិសម្ភិទប្បត្តា ចត្តារោ សាមណេរា អហេសុំ. តេសុ ឯកោ មលយ រាជបុត្តោ សុមនសាមណេរោ នាម, ឯកោ សេរុនគរេ សិវរាជភាគិនេយ្យស្ស បុត្តោ ឧត្តរ សាមណេរោ នាម. ឯកោ មហាគាមេ មាលាការបុត្តោ ចុន្ទ សាមណេរោ នាម ឯកោ មហាគាមេ ឯកស្ស កុដុម្ពិកស្ស បុត្តោ មហាកស្សបសាមណេរោ នាម, ឥមេ ចត្តារោ សាមណេរា អជ្ជ កាកវណ្ណតិស្សមហារាជា មហាចេតិយេ ធាតុ និធានំ ករិស្សតិ, មយំ ហិមវន្តំ គន្ត្វា សុកុសុមានិ អាហរិស្សាមាតិ ថេរំ វន្ទិត្វា អាកាសតោ ហិមវន្តំ គន្ត្វា ចម្បកនាគសលលាទយោ បូជនីយមាលំ គហេត្វា តាវតិំសទេវ លោកំ គតា.

តស្មិំ កាលេ សក្កោ ទេវរាជា សព្ពាភរណបតិមណ្ឌិតោ ទ្វិសុ ទេវលោកេសុ ទេវតាយោ គហេត្វា ឯរាវណហត្ថីក្ខន្ធមារុយ្ហ អឌ្ឍតេយ្យកោដិទេវច្ឆរាបរិវារិតោ សុទស្សនមហា វីថិយំ វិចរន្តោ សវង្គោដកេ តេ ចត្តារោ សាមណេរេ ទុរតោវ អាគច្ឆន្តេ ទិស្វា ហត្ថីក្ខន្ធតោ ឱរុយ្ហ បញ្ច បតិដ្ឋិតេន វន្ទិត្វា តេសំ ហត្ថេ មាលាចង្គោដកេ ទិស្វា? កិំ អយ្យា តុម្ហាកំ ហត្ថេ’តិ បុច្ឆិ. តំ សុត្វា សាមណេរា មហារាជ, កិំ ត្វំ ន ជានាសិ. លង្កាយំ កាកវណ្ណតិស្ស មហារាជា ទសពលស្ស នលាដធាតុំ គហេត្វា មហាវាលុកគងគាយ ទក្ខិណបស្សេ សេរុ នាម ទហស្ស អន្តេ វរាហ នាម សោណ្ឌិមត្ថកេ ចេតិយំ ការាបេតុំ តុម្ហាកំ និយោគេន វិស្សកម្មទេវបុត្តេន និម្មិត្ैដ្ឋកានិ គហេត្វា ចេតិយំ ការាបេត្វា អជ្ជ ធាតុនិធានំ ករោតិ. តត្ថ បូជនត្ថាយ ហិមវន្តតោ អានីតបុប្ផមិទន្តិ វត្វា ឥតោបិ កុសុមំ គហេតុំ អាគតម្ហា’តិ វទិំសុ. សក្កោ តេសំ វចនំ សុត្វា?

អយ្យ |ឱ០.០០៥៩| តុម្ហាកំ ហត្ថេ បុប្ផានិ ចូឡាមណិចេតិយេ បុជេត្វា អម្ហាកំ ឧយ្យានតោ បុប្ផានិ គហេត្វា គច្ឆថាតិ វត្វា តេហិ សទ្ធិំ គន្ត្វា តេសំ បុប្ផេហិ ចូឡាមណិចេតិយំ បូជេសិ. តតោ បបញ្ចំ ន ភវិតព្ពន្តិ សក្កស្ស និវេទេសុំ. តំ សុត្វា សក្កោ សាមណេរានំ បញ្ចមហាឧយ្យានតោ បារិច្ឆត្ត-កោវិឡារាទីនិ បុប្ផានិ ច ចន្ទនចុណ្ណញ្ច គហេត្វា ទាបេសិ. សាមណេរា បុប្ផានិ គហេត្វា ទេវលោកតោ ឱតរិត្វា ហិមវន្តំ បវិសិត្វា សុវណ្ណមណិបព្ពតេ សន្តច្ឆាយាយ នសីទិត្វា ទិវាវិហារំ កត្វា នក្ខត្តវេលាយ សម្បត្តាយ មណី គវេសមានា ចត្តារោ មណយោ អទ្ទសំសុ. តេសំ ឯកោ ឥន្ទនីលមណី, ឯកោ បហស្សរជោតិរង្គ មណី, ឯកោ វេលុរិយមណិ, ឯកោ មសារគល្លមណិ, ចត្តារោ មណយោ ច ទិព្ពបុប្ផានិ ច គហេត្វា ថេរានំ ទស្សេសុំ. ថេរោ? មហារាជ, ឥមេ សាមណេរា បារិច្ឆត្តកកោវិឡារាទីនិ បុប្ផានិ ច ចន្ទនចុណ្ណញ្ច ចត្តារោ មណយោ ច គហេត្វា អាគតា’តិ រញ្ញោ អារោចេសុំ.

រាជា តំ សុត្វា សោមនស្សជាតោ សាមណេរេ បញ្ច បតិដ្ឋីតេន វន្ទិត្វា តេសមាហតមណយោ គហេត្វា មហានន្ទ នាម អមច្ចស្ស ទត្វា ថេរេហី សទ្ធិំ មហន្តេន បរិវារេន ចេតិយង្គណំ គន្ត្វា មណិករណ្ឌកេន ធាតុំ គហេត្វា អត្តនោ សីសេ ធាតុំ ឋបេត្វា ឧបរិ សេតច្ឆត្តំ ការាបេត្វា ចេតិយំ តិក្ខត្តុំ បទក្ខិណំ កត្វា បាចីនទ្វារេ ឋីតោ? អយំ ទសពលស្ស នលាដធាតុ អម្ហេហិ ការាបិតាយ ពុទ្ធបដិមាយ នលាដេ ឧណ្ណលោមាការំ ហុត្វា បតិដ្ឋហតូតិ អធិដ្ឋាសិ. តស្ស ចិន្តិតក្ខណេយេវ ធាតុ ករណ្ឌតោ នភមុគ្គន្ត្វា អាកាសេ សត្តតាលប្បមាណេ ឋត្វា ឆព្ពណ្ណ រំសិយោ វិស្សជ្ជេសិ. តា រំសិយោ កុដេន អាសិញ្ចមានវិលីន សុវណ្ណំ វិយ អន្តលិក្ខតោ និក្ខន្តសុវណ្ណរសធារា វិយ សកលលង្កាទីបំ |ឱ០.០០៦០| រំសិជាលេហិ ឯកោភាសំ កត្វា គណ្ហិំសុ. តស្មិំ កាលេ យមកបាដិហារិយសទិសំ បាដិហារិយំ អហោសិ. មហាការុណិកស្ស ភគវតោ អទិដ្ឋបុព្ពំ បាដិហារិយំ ទិស្វា មហាជនា តថាគតស្ស រូបកាយំ បច្ចក្ខភុតា វិយ អហេសុំ.

អទិដ្ឋបុព្ពំ សត្ថុស្ស បាដិហីរំ មហាជនា;

ទិស្វា បីតិបរា ជាតា បសាទមជ្ឈគុំ ជិនេ.

បូជេសុំ គន្ធមាលញ្ច អលង្ការំ សកំ សកំ;

សព្ពេ វន្ទិំសុ សិរសា-ចេតិយំ ឦទិសំ វរំ.

តស្មិំ សមាគមេ ឯកោ បណ្ឌិតបុរិសោ ជិនំ ថោមេន្តោ ឯវមាហ?

និព្ពុតស្សាបិ ពុទ្ធស្ស យសោ ភវតិ ឦទិសោ;

ឋីតស្ស លោកនាថស្ស កីទិសា អាសិ សម្បទា.

អនុភាវមិទំ សព្ពំ បុញ្ញេនេវ មហេសិនោ;

ករេយ្យ ញត្វា បុញ្ញំ តំ បត្ថេន្តោ ពោធិមុត្តមំ.

តស្មិំ កាលេ នានារតនវិចិត្តំ អនេកាលង្ការបតិមណ្ឌិតំ មហារហំ សមុស្សិតធជបតាកំ នានាវិធកុសុមសមាកិណ្ណំ អនេកបូជាវិធានំ គហេត្វា មនុស្សា ឆណវេសំ គណ្ហិំសុ. អនេកវិធតុរិយសង្ឃុដ្ដំ អហោសិ. តស្មិំ ខណេ ទេវតាយោ បុប្ផវស្សំ វស្សាបេន្តិ. មហានុភាវសម្បន្នា នាគា បូជំ ករោន្តិ. ឯវំ សព្ពេ ទេវា នាគា មនុស្សា សាធុការំ ទេន្តិ, អប្ផោដេន្តិ, វេលុក្ខេបំ ករោន្តិ, ហត្ថីនោ កុញ្ចនាទំ នទន្តិ. អស្សា តុដ្ឋិរវំ រវន្តិ, ពហលឃន មហាបថវី យាវ ឧទកបរិយន្តំ កម្បិ. ទិសាសុ វិជ្ជុល្លតា និច្ឆរិំសុ. សកលលង្កាទីបេ សុមនកូដាទយោ មហានគា កុសុមគណសមាកិណ្ណា អហេសុំ. សព្ពេ ជលាសយា បញ្ចវិធ បទុមសញ្ឆន្តា, ទេវតានមន្តរេ មនុស្សា, មនុស្សានំ អន្តរេ យក្ខនាគសុបណ្ណាទយោ ច អហេសុំ. ភិក្ខុភិក្ខុនីឧបាសក ឧបាសិកា អបរិមាណា អហេសុំ. មហន្តេន សាធុការេន មហា និគ្ឃោសេន សកលលង្កាទីបេ តិព្ពវាតាភិហតសមុទ្ទោ វិយ ឯកនិន្នាទំ |ឱ០.០០៦១| ឯកនិគ្ឃោសំ អហោសិ. ឥមិនា បូជាវិធានេន បសាទកភូតមហាជនកាយមជ្ឈេ ធាតុ បាដិហារិយំ ទស្សេត្វា អាកាសតោ ឱតរិត្វា ពុទ្ធបដិមាយ នលាដេ បុណ្ណចន្ទសស្សិរីកំ អភិភវន្តមិវ វិរោចមានា បតិដ្ឋាសិ.

រាជា មហានន្ទនាមកស្ស អមច្ចស្ស ហត្ថតោ កេសធាតុំ គហេត្វា វិហារទេវិយា ទត្វា ត្វំ ឥមា កេសធាតុយោ ទសពលស្ស អនវលោកិត មត្ថកេ បតិដ្ឋាបេហី’តិ អាហ. សា កេសធាតុយោ គហេត្វា តត្ថេវ បតិដ្ឋហន្តុ’តិ អធិដ្ឋានំ អកាសិ. តស្មិំ ខណេ កេសធាតុយោ ករណ្ឌតោ នភំ ឧគ្គន្ត្វា មយូរគីវសំកាសនីលរំសិយោ វិស្សជ្ជេន្តី អាកាសតោ ឱតរិត្វា ពុទ្ធបដិមាយ ឧត្តមង្គេ សិរស្មិំ បតិដ្ឋហិំសុ.

តតោ រាជា ថេរេន សទ្ធិំ ធាតុគព្ភំ បវិសិត្វា ទិព្ពចន្ទនចុណ្ណសមាកិណ្ណំ បារិច្ឆត្តកកោវិឡារាទិ សុគន្ធបុប្ផសន្ថរំ វិយូហិត្វា បភាសមុទយសមាកិណ្ណេ ចត្តារោ មណិ បាសាណេ ឋបេសិ. តេសំ អាលោកាភិភូតោ ធាតុគព្ភោ អតិវិយ វិរោចិត្ថ. សព្ពនាដកិត្ថីយោ អត្តនោ អត្តនោ អាភរណានិ ឱមុញ្ចិត្វា ធាតុគព្ភេយេវ បូជេសុំ. តតោ រាជា ធាតុនិធានំ កត្វា ពុទ្ធរូបស្ស បាទតលេ សីសំ ឋបេត្វា និបន្នោ ឯវំ បរិទេវិ; មយ្ហំ បិតុបិតាមហបរម្បរាគតាធាតុ អជ្ជ អាទិំ កត្វា ឥតោ បដ្ឋាយ វិយោគា ជាតា អហំ ទានិ តុម្ហាកំ អតិចិរំ (ឋីតា) រមណីយា រោហណជនបទា អាហរិត្វា ឥមស្មិំ ឋានេ បតិដ្ឋាបេសិន្តិ វត្វា សិនេរុ មុទ្ធនិ |ឱ០.០០៦២| សមុជ្ជលមហាបទីបោ វិយ តុម្ហេ ឥធេវ ឋីតា. ឥទានិ ន គមិស្សាម មយំ ខមថ ភគវា’តិ បរិទេវមានោ ធាតុ គព្ភេយេវ បតិត្វា អាហ?

អហោ វិយោគំ ទុក្ខំ មេ ឯតា ពាធេន្តិ ធាតុយោ;

វត្វា សោ បរិទេវន្តោ ធាតុគព្ភេ សយី តទា.

មរិស្សាមិ នោ គមិស្សំ អយ្យំ ហិត្វា ឥធេវ’ហំ;

ទុល្លភំ ទស្សនំ តស្ស សំសារេ ចរតោ មមា’តិ.

វត្វា បរិទេវន្តោ និបជ្ជិ. តស្ស បន ភិក្ខុសង្ឃស្ស អន្តរេ សហទេវោ នាម ថេរោ រាជានំ ធាតុគព្ភេ រោទមានំ និបន្នំ ទិស្វា កិមជ្ឈាសយោ ឯតស្សា’តិ ចេតោបរិយញាណេន សមន្តាហរិត្វា ឥធ និបន្នោ មរិស្សាមី’តិ និបន្នភាវំ ជានិត្វា ឥទ្ធិយា សំសរំ បិយរូបំ មាបេត្វា ធាតុគព្ភតោ តំ ពហិ អកាសិ.

(ឥទ្ធិយា សោ វសិបត្តោ ឆឡភិញ្ញោ វិសារទោ;

តំ ខណញ្ញេវ សប្បញ្ញោ រាជានំ តំ ពហិំ អកា.)

តតោ បឋមានីតជោតិរង្គ បាសាណំ ធាតុគព្ភស្ស ឧបរិ វិតានំ វិយ ឋបេត្វា អរហន្តា? ធាតុគព្ភោ សមន្តតោ ចតុរស្សមញ្ចំ វិយ ឯកឃនោ ហោតុ. ធាតុ គព្ភេ គន្ធា មា សុស្សន្តុ, បុប្ផានិ មា មិលាយន្តុ, រតនានិ មា វិវណ្ណា ហោន្តុ, បូជនីយភណ្ឌានិ មា នស្សន្តុ, បច្ចត្ថិកបច្ចាមិត្តានំ ឱកាសោ វា វិវរោ វា មា ហោតុ’តិ អធិដ្ឋហិំសុ. តតោ រាជា ធាតុយោ មហន្តំ បូជំ កត្វា មង្គលចេតិយេ ចតុរស្សកោដ្ឋកំ អតិមនោរមំ ឆត្តកម្មញ្ច កេលាសកូដំ វិយ សុធាកម្មញ្ច វាលុកបាទតោ បដ្ឋាយ សព្ពញ្ច កត្តព្ពំ កម្មំ និដ្ឋាបេសិ. សោ បន សេត និម្មលចន្ទរំសិ វិយ ឧទកពុព្ពុឡកេលាសកូដបដិភាគោ ឆត្តធរោ |ឱ០.០០៦៣| អចលប្បតិដ្ឋិតោ សុជនប្បសាទកោ អញ្ញតិត្ថីយ មទ្ទនករោ មង្គលថូបោ វិរោចិត្ថ.

វិលាសមានោ អដ្ឋាសិ តោសយន្តោ មហាជនេ;

មង្គលកេលាសថូបោ អចលោ សុប្បតិដ្ឋិតោ.

សុជនប្បសាទនករោ តិត្ថិយទិដ្ឋិមទ្ទនោ;

ភវិ សទ្ធាករោ សេដ្ឋោ សព្ពជនបសាទកោ.

ចេតិយោ បវរោ លោកេ មហាជននិសេវិតោ;

ធជបុប្ផសមាកិណ្ណោ សទា បូជារហោ ភវិ.

ពហូ ជនា សមាគម្ម នានា ទេសា សមាគតា;

បូជេសុំ តំ មហាថូបំ សព្ពទាបិ អតន្ទិតា.

ឦទិសោ បតិរូបវាសោ សោ ទេសោ ទុល្លភោ ភវេ;

អប្បមត្តា សទា សន្តា វិនាថ កុសលំ ពហុន្តិ.

រាជា កប្បាសិកសុខុមវត្ថេន មហារហំ ចេតិយំ វេឋេត្វា, សិរិវឌ្ឍនំ នាម មហាពោធិំ បតិដ្ឋបេត្វា តត្ថ ពោធិឃរញ្ច ការាបេត្វា តិភូមកំ ឧបោសថាគារំ ការាបេត្វា រត្តិដ្ឋាន ទិវាដ្ឋានាទីនិ កត្វា សព្ពំ វិហារេ កត្តព្ពំ ការេសិ. ឯត្តកំ ការាបេត្វា វិហារំ ទក្ខិណោទកំ ទស្សាមី’តិ ចិន្តេត្វា អសីតិសហស្សមត្តានំ ភិក្ខូនំ សត្តទិវសានិ នានាវិធ សូបវ្យញ្ជនេហិ មហាទានំ ទត្វា សត្តមេ ទិវសេ មហាភិក្ខុ សង្ឃស្ស តិចីវរត្ថាយ វត្ថានិ ទាបេត្វា បាតោវ បាតរាសភត្តំ ភុញ្ជិត្វា ថេរស្ស សន្តិកំ គន្ត្វា វន្ទិត្វា ឯកមន្តំ ឋីតោ ឯវមាហ? អយ្យា, ចាតុទ្ទសិកេ មហាភិក្ខុសង្ឃស្ស ទក្ខិណំ ទាតុមិច្ឆាមី’តិ. សោ បនាយស្មា ឯវមាហ; ឧបកដ្ឋ បុណ្ណមាយំ ឧបោសថទិវសេ អស្សយុជនក្ខត្តេន ទក្ខិណំ ធាតុំ ភទ្ទកន្តិ. សោ ថេរស្ស វចនំ សុត្វា បញ្ចបតិដ្ឋិតេន ថេរំ វន្ទិត្វា សោមនគរេ អត្តនោ ភគិនិំ ទេវិំ កថេសិ? ភគិនិ, ទសពលស្ស នលាដធាតុំ និទហិត្វា មង្គលមហាចេតិយានុរូបំ |ឱ០.០០៦៤| បាសាទំ អលង្កតទ្វារដ្ដាលកតោរណំ សេត វត្ថ អនេកធជសមាកិណ្ណំ វិហារញ្ច ការាបេត្វា ទក្ខិណំ ទស្សាមី’តិ អយ្យស្ស កថេសិំ. សោ បនាយស្មា; ឧបកដ្ឋ បុណ្ណមាយ ឧបោសថទិវសេ ទាតុំ យុត្តន្តិ អាហា’តិ. ទេវ, កិំ កថេសិ, អយ្យស្ស កថីតនិយាមេនេវ ឧបកដ្ឋ បុណ្ណមាយ ឧបោសថទិវសេ ទក្ខិណំ ទេហី’តិ អាហ. សោ តស្សា កថំ សុត្វា សោមនស្សបត្តោ សាធុ ភទ្ទេ’តិ សម្បដិច្ឆិត្វា សោមនគរេ វិហរន្តោ, ឧបកដ្ឋ បុណ្ណមាយ ឧបោសថេ សម្បត្តេយេវ អជ្ជុបោសថោ’តិ ញត្វា គិរិអភយំ បក្កោសាបេត្វា, តាត ស្វេ ទក្ខិណំ ទាតព្ពំ ត្វំ សេនង្គំ អលង្ករិត្វា ស្វេ អម្ហេហិ សទ្ធិំ ឯហី’តិ វត្វា សេរុនគរេ សិវរញ្ញោ លោណនគរេ មហានាគរញ្ញោ បណ្ណំ បហិណី. ស្វេ តុម្ហាកំ ហត្ថិអស្សរថបត្តាទីនិ សុវណ្ណាលង្ការេហិ អលង្ករិត្វា ស្វេ អម្ហេហិ សទ្ធិំ ឆណ វេសំ គាហាបេត្វា អយ្យស្ស តិស្សត្ថេរស្ស ទក្ខិណំ ទីយមានំ សមោសរន្តុតិ. តេ បន រាជានោ សាសនំ សុត្វា អត្តនោ អត្តនោ វិភវានុរូបេន ហត្ថិអស្សរថបត្តាទីនិ អលង្ករិត្វា គន្ធបញ្ចង្គុលិកំ ទត្វា សុវណ្ណមាលាទីនិ បិលន្ធាបេត្វា មហា គោណេបិ តថេវ អលង្ករិត្វា សិង្គេសុ សុវណ្ណកញ្ចុកំ (បដិ) មុញ្ចាបេត្វា អមច្ចគហបតិ-ព្រាហ្មណបុត្ត-អជគោបក-ខុជ្ជវាមនក-សេនាបតិអាទយោ ច វិចិត្តវត្ថានិ និវាសេត្វា នានាវិធវិលេបនានិ វិលិម្បេត្វា អាគន្ត្វា រញ្ញោ ទស្សយិំសុ. រាជាបិ ចតុរង្គិនិយា សេនាយ បរិវុតោ អលង្កតហត្ថិក្ខន្ធំ អារុហិ. សេសរាជានោ ច អត្តនោ អត្តនោ សេនង្គេហិ បរិវារេត្វា ហត្ថិក្ខន្ធេ និសីទិត្វា រាជានំ មជ្ឈេ កត្វា វាមទក្ខិណបស្សតោ នមស្សមានា និក្ខមិំសុ. តស្ស បន គមនំ អជាតសត្តុនោ តថាគតស្ស ទស្សនត្ថាយ ជីវកម្ពវនគមនំ វិយ តិំសយោជនប្បមាណំ ឯរាវណហត្ថិក្ខន្ធំ អារុហិត្វា ទ្វីសុ ទេវលោកេសុ ទេវេហិ បរិវារេត្វា សក្កស្ស ទេវានមិន្ទស្ស នន្ទនវនគមនកាលោ វិយ ច អហោសិ. សោ វឌ្ឍមាសកច្ឆាយាយ |ឱ០.០០៦៥| សម្បត្តាយ សោមនគរតោ និក្ខមិត្វា សេរុទហស្ស អន្តេ នានាវិធ អលង្កតបដិយត្តនាដកិត្ថីនំ បញ្ចង្គិកតុរិយំ បគ្គណ្ហាបយមានោ អដ្ឋាសិ.

មហាបថវី ភិជ្ជមានា វិយ បព្ពតា បរិវត្តមានា វិយ មហាសមុទ្ទោ (ថលំ) អវត្ថរិត្វា ភិជ្ជមានកាលោ វិយ ច អហោសិ. ព្រាហ្មណា ជយមុខមង្គលិកា សោត្ថិ វចនំ វទិំសុ. សព្ពាលង្ការបតិមណ្ឌិតា នាដកិត្ថិយោ បញ្ចង្គិកតុរិយំ បវត្តយិំសុ. មហាជនោ វេលុក្ខេបសហស្សានិ បវត្តេសិ. តតោ រាជា ពហូ គន្ធទីបធូបាទយោ គាហាបេត្វា ឧដ្ឋាយ សេនាយ បរិវុតោ ថេរស្ស វសនដ្ឋានំ បវិសិត្វា ថេរំ វន្ទិត្វា និសិន្នោ អាហ? អយ្យ រាជានោ ច សម្បិណ្ឌិត្វា ទក្ខិណោទកស្ស ទីយមានស្ស កាលោ’តិ. ថេរោ តស្ស កថំ សុត្វា ភទ្ទកំ មហារាជា’តិ សម្បដិច្ឆិ. តស្មិំ ទក្ខិណោទកស្ស ទានទិវសេ នានាវិធវិចិត្តមណិទណ្ឌកេសុ នានាវិធ ធជបតាកាទីនិ ពន្ធាបេត្វា សមុស្សិតានិ អហេសុំ. បុរិមាទី ទិសាសុ មនុញ្ញវាតា វាយិំសុ. តថា មហារំសិជាលសមុជ្ជលិតោ សហស្សរំសិភាករោ អត្ថង្គតោ អហោសិ. វិប្ផុរិតកិរណរជធូមរាហុអព្ភាទីហិ ឧបរោធេហិ វិរហិតោ តារាគណបរិវុតោ បុណ្ណចន្ទោ សមុជ្ជលរជតមយំ អាទាសមណ្ឌលំ វិយ បាចីនទិសតោ សមុគ្គតោ. តស្មិំ ខណេ ទណ្ឌទីបិកាទយោ សមុជ្ជលាបេសុំ. មហាមង្គលចេតិយំ បន ជាតិសុមនមាលាទាមេន បរិក្ខិបិត្វា ឯកមាលាគុណំ វិយ អលង្ករិ. យថា តារាគណបរិវុតោ បុណ្ណចន្ទោ តថា បទីបមាលាលង្កតោ មហាចេតិយោ អតិវិយ វិរោចតិ. សកល លង្កាទីបេ បន សព្ពេ រុក្ខាបិ វិចិត្តធជេន អលង្កតា វិយ អកាលផលបល្លវេហិ វិចិត្តា អហេសុំ. មហាសមុទ្ទលោណសាគរាទយោ’បិ បញ្ចវិធបទុមសញ្ឆន្នា អហេសុំ.

វិចិត្រវត្ថាភរណេហិ សព្ពេ,

អលង្កតា ទេវសមានវណ្ណា;

អនេកសង្ខ្យា សុមនា បតីតា,

ជនា សមន្តា បរិវារយិំសុ.

សព្ពេវ |ឱ០.០០៦៦| ឧជ្ជលាបេសុំ ទណ្ឌទីបំ មនោរមំ;

សកលម្បិ ឥទំ ទីបំ អាសិ ឱភាសិតំ តទា.

តារាគណសមាកិណ្ណោ បុណ្ណចន្ទោវ ជោតយី;

សារទេ នភមជ្ឈម្ហិ ឋិតោ រុចិររំសិយា.

តថា អយំ ថូបវរោ សុប្បភាសោ អលង្កតោ;

មាលាបទីបមជ្ឈម្ហិ ភាតិ ភុតិលកុត្តមោ.

សព្ពេ’បិ បាទបា អស្ស លង្កាទីបស្ស សព្ពសោ;

ធជេហិ’វ សមាកិណ្ណា អាសុំ បុប្ផផលន្ទទា.

សចេតនា យថា សព្ពេ អកា បូជំ អកា តទា;

តថា អចេតនា សព្ពេ អកា បូជំ អនប្បកំ.

យេភុយ្យេន ភុមដ្ឋេ ទេវេ ឧបាទាយ យាវ អកណិដ្ឋកា ទេវា ព្រហ្មា ទិព្ពមាលាបារិច្ឆត្តកកោវិឡារចន្ទនចុណ្ណំ គហេត្វា អាគតាទេវាតិ វា មនុស្សាតិ វា ជានិតុំ អសក្កោន្តិ. ឧក្កដ្ឋមហាសមាគមោ អហោសិ. តស្មិម្បិ ទិវសេ មហាបថវិ អាកាសយុគន្ធរចក្កវាឡបព្ពតុត្តមាទយោ កម្បិំសុ. តំ ទិស្វា រាជា អតិវិយ សោមនស្សប្បត្តោ ថេរេ ច អវសេស មហាមត្តាទយោ សន្និបាតេត្វា នាដកាទយោ ច គហេត្វា, ឥទានេវាហំ វិហារទក្ខិណំ ទស្សាមិ’តិ ចេតិយង្គណំ អគមាសិ. ថេរោបិ ភិក្ខុសង្ឃំ គហេត្វា ចេតិយង្គណេ អលង្កតមណ្ឌបេ និសីទិ. រាជា វាសិតគន្ធោទកសុវណ្ណភិង្ការំ គហេត្វា ឧទកំ ថេរស្ស ហត្ថេ អាសិញ្ចិត្វា ទក្ខិណំ អទាសិ. ទត្វា ច បន ឯវមាហ; អយ្យា ឯសា ធាតុ មយ្ហំ បិតាមហវំសេន អាគតា. ឥទានិ អម្ហាកំ អតិរុចិររមណិយា រោហណជនបទា អាហរិត្វា សុវណ្ណេន ធាតុគព្ភំ, សត្តរតនេន ធាតុមណ្ឌបំ ការាបេត្វា តស្មិំ សុវណ្ណមយំ ពុទ្ធបដិមំ និសីទាបេត្វា អម្ហាកំ ទសពលស្ស នលាដធាតុំ |ឱ០.០០៦៧| និទហិត្វា អយ្យស្ស ចីវរាទីនមត្ថាយ ឥទានិ សោឡសគាមវរានិ ទស្សាមិ’តិ គាមវរានិ ទត្វា សមន្តតោ តិគាវុតប្បមាណេ សេរុទហេ ភេរិំ ចរាបេត្វា អារាមិកំ កត្វា អាហ? ភន្តេ, តុម្ហាកំ មយា ទិន្នសោឡសគាមំ អជ្ជេវ គន្តព្ពំ. គន្ត្វា ច បន អជ្ជេវ បរិគ្គហំ ករោថាតិ វត្វា តត្ថេវ វាសុបគតោ បុន ទិវសេ សមាគន្ត្វា សត្តាហំ មហាទានំ ទត្វា សត្តមេ ទិវសេ មហាភិក្ខុសង្ឃស្ស តីចីវរប្បហោនកសាដកំ បណីតំ ភោជនំ ទត្វា ថេរស្ស សន្តិកំ អាគតោ, អយ្យ វិហារេ កត្តព្ពំ អបរិហាបេត្វា មយា កតំ, គេហំ គមិស្សាមីតិ (និវេទេសិ). ថេរោ តស្ស កថំ សុត្វា សាធុ មហារាជាតិ សម្បដិច្ឆិ.

សោ បន ចេតិយស្ស បូជនត្ថាយ បុប្ផារាមំ ការាបេត្វា មាលាការានំ បរិព្ពយំ ទាបេសិ. តថា ភេរិវាទកនាដកានម្បិ វិហារសីមន្តេ សុវណ្ណនង្គលេន បរិច្ឆិន្ទិត្វា អារាមិកានម្បិ គាមំ ការាបេសិ. ភិក្ខុសង្ឃស្ស វេយ្យាវច្ចត្ថាយ អត្តនោ សន្តិកេ បញ្ចសតអមច្ចធីតរោ តត្តកេ អមច្ចបុត្តេ ទាសទាសិយោ ច ទត្វា បរិព្ពយត្ថាយ តេសំ តេសំ បញ្ចសតសហស្សកហាបណេ ច ទាបេសិ. ភិក្ខុសង្ឃស្ស ច ធាតុបុជនត្ថាយ សោឡសសហស្សំ កហាបណំ ទាបេសិ.

តតោ គិរិអភយំ បក្កោសាបេត្វា, តាត តុម្ហេ ឥធេវ និច្ចំ វសថ. អម្ហាកំ វិហារេ ច អារាមិកេសុ ច អយ្យេសុ ច អប្បមត្តោ ហោហីតិ ឱវទិត្វា សព្ពំ តស្ស និយ្យាទេសិ. ថេរោ តស្ស ឯវមាហ? មហារាជ សមន្តតោ មហាសីមំ ពន្ធិតព្ពន្តិ. ពន្ធថ ភន្តេតិ វុត្តេ? មហារាជ អកិត្តិតេន និមិត្តេន សីមំ ពន្ធិតុំ នសក្កា, វិហារស្ស បាចីន បច្ឆិមុត្តរទក្ខិណតោ មហាសីមំ ពន្ធនាយ និមិត្តំ សល្លក្ខេត្វា ទេហិ, មយំ សីមំ ពន្ធិស្សាមាតិ អាហ. រាជា តុដ្ឋោ សត្ត អមច្ចេ សព្ពាលង្ការេន អលង្ករិត្វា សីមានិមិត្តំ កិត្តេត្វា អាគមនត្ថំ |ឱ០.០០៦៨| បេសេសិ. តេ បន សត្ត អមច្ចា ចតុសុ ទិសាសុ និមិត្តំ សល្លក្ខេត្វា បណ្ណេ លិខិត្វា អាហរិត្វា រញ្ញោ អទំសុ. រាជា ឯកេកំ សតកហាបណំ ទត្វា ចតុសុ ទិសាសុ អារក្ខំ ទាបេត្វា សីមំ ពន្ធន្តូតិ មហាភិក្ខុសង្ឃស្ស និវេទេសិ. អថ ថេរោ ភិក្ខុសង្ឃបរិវុតោ ចេតិយង្គណេ និសីទិត្វា វប្បមាសកាឡបក្ខទ្វាទសទិវសេ សីមំ ពន្ធិត្វា និដ្ឋបេសិ.

តត្ថ សីមានិមិត្តំ ឯវំ ជានិតព្ពំ; បុរិមាយ ទិសាយ សិគាល បាសាណំ គតោ. តតោ មច្ឆសេលគាមស្ស វាម បស្សេន កោដសីមា នាម គាមក្ខេត្តំ វិស្សជ្ជេត្វា គណទ្វារគាមំ គតោ. ចិត្តវាបិយា ឧត្តរវាន កោដិតោ វរគាមក្ខេត្តេ បិដ្ឋិបាសាណំ គតោ. តតោ សាលិកំ នាម មធុករុក្ខេ ឋីតបាសាណថូបស្ស គតោ. តតោ វុត្តិក នាម វាបិយា ទក្ខិណវាន កោដិតោ កណិការ សេលស្ស គតោ. តតោ ឆន្នជ្ឈាបិតសេលស្ស គតោ. តតោ កុក្កុដសិវ នាម ឧបាសកស្ស មធុករុក្ខេ ឋីតំ ថូបំ គតោ. តតោ សោណ្ឌំ នាម សេលំ គតោ. តតោ សពរំ នាម បាសាណំ គតោ. តតោ ឯលាលតិត្ថស្ស គតោ. តតោ សោព្ភ មជ្ឈិមេន គន្ត្វា អស្សពន្ធនំ នាម ឋានំ គតោ. តតោ បាសាណស្ស មត្ថកេ ឧទក កាកំ នាម និគ្រោធំ គតោ. សោ រុក្ខោ ឧទក កាកានំ វុសិត ភាវេន ឯវំ នាម ជាតោ. តតោ តម្ពតិត្ថំ នាម គន្តា មហាចារិកស្សនាម ថូបមគ្គស្ស គតោ. |ឱ០.០០៦៩| តតោ អស្សមណ្ឌលបិដ្ឋិំ គតោ. តតោ មហា កទម្ព បស្សេ ឋីតំ បាសាណថូបំ គតោ. តតោ មហា រាជុវាបិយា ឧត្តរកោដិយា ឋីតំ មហានិគ្រោធរុក្ខំ គតោ. តតោ មហាវនបិដ្ឋិំ គតោ. តតោ លោណសាគរស្ស អន្តេ រជតសេលំ គតោ. បុន អាវត្តិត្វា សិគាល បាសាណេយេវ ឋីតោ. ឥមំ ឯត្តកំ បទេសំ សមន្តតោ បរិច្ឆិន្ទាបេត្វា រាជា អទាសិ. វិហារស្ស ពហូ អារាមិកេ ច (តេសំ) វិវិធានិ ឧបករណានិ (ច) ទាបេត្វា សព្ពេ បាការតោរណាទយោ ការាបេត្វា វិហារំ និដ្ឋាបេត្វា រោហណមេវ គតោ.

រាជា បសន្នហទយោ មហាបុញ្ញោ មហាពលោ;

ការេត្វា ឧត្តមំ ថូបំ កញ្ចនគ្ឃីក សោភិតំ.

ពន្ធាបេត្វា តតោ សីមំ វដ្ដគាមញ្ច សោឡស;

ទត្វា អារាមិកានញ្ច សព្ពុបករណានិ ច.

តតោ សោ រោហណំ គន្ត្វា មហាសេនាបុរក្ខតោ;

វិហារទេវិយា សទ្ធិំ មោទមានោ វសី តហិំ.

ថេរោ បន តត្ថេវ វិហរន្តោ យោ ឥមស្មិំ វិហារេ វសន្តោ តថាគតស្ស ឯកគន្ធកុដិយំ វុត្ថោ វិយ ភវិស្សតីតិ ខ្យាករិត្វា តតោ បដ្ឋាយ សីលាចារសមាធិសមាបត្តិបដិលទ្ធជឡភិញ្ញាបដិសម្ភិទប្បត្តេហិ ខីណាសវេហិ បរិវារេត្វា សព្ព ពុទ្ធគុណំ អនុស្សរន្តោ ចិរំ វសិត្វា តត្ថេវ អនុបាទិសេសាយ និព្ពានធាតុយា បរិនិព្ពាយិ.

អនេកគុណសម្បន្នោ |ឱ០.០០៧០| តិស្សត្ថេរោ ពហុស្សុតោ;

ជនានំ សង្គហំកត្វា និព្ពុតោ សោ អនាសវោ.

ថេរាបិ តេ សីលសមាធិយុត្តា,

ពហុស្សុតា សាធុគុណាភិរាមា;

បញ្ញាបភាវាយុប្បន្នចិត្តា,

គុណាករា តានយុតា ជនានំ.

បហីនភវសំសារា បភិន្នបដិសម្ភិទា;

នាមរូបំ សមាសន្តោ បេសលា ឆិន្នពន្ធនា.

សត្តានំ ឧត្តមំ សន្តិំ កត្វា ច ជនសង្គហំ;

និព្ពុតា តេ មហាបញ្ញា បទីបោច សុមានសា.

ឥតិ អរិយជនប្បសាទនត្ថាយ កតេ ធាតុវំសេ

ធាតុនិធានាធិការោ នាម

បញ្ចមោ បរិច្ឆេទោ.

ឥមិនា |ឱ០.០០៧១| ការាបិតវិហារា កថេតព្ពា; វិហារទេវីមហាវិហារំ, ឆាតបព្ពត វិហារំ, សមុទ្ទវិហារំ, ចិត្តលបព្ពតវិហារំ, ភទ្ទបាសាណទ្វារវិហារំ, អច្ឆគល្ល វិហារំ, កោឡម្ពតិស្សបព្ពតវិហារំ, គណវិហារំ, កាលកវិហារំ, ទុក្ខបាលក វិហារំ, ឧច្ចង្គណវិហារំ, កោដិតិស្សវិហារំ, តស្ស បន ឯកនាមំ កត្វា ការាបិតេ មហាគាមេ តិស្សមហាវិហារាទិំ កត្វា ឯកសតអដ្ឋវីសវិហារានិ កតានិ អហេសុំ.

អដ្ឋវីសឯកសតវិហារញ្ច មហារហំ;

វិហារទេវិយា សទ្ធិំ ការាបេសិ មហាយសោ.

តតោ បដ្ឋាយ រាជា មហាទានំ ទត្វា បុញ្ញានិ កត្វា តតោ ចុតោ ទេវលោកេ និព្ពត្តិ.

កត្វានិ បុញ្ញកម្មានិ អនេកានិ មហាយសោ;

អត្ថំ ជនស្ស កត្វាន គន្ត្វាន តុសិតំ បុរំ.

សោ តត្ថ ទិព្ពសម្បត្តិំ ចីរំ ភុញ្ជិយ នន្ទិតោ;

មហាវីភវសម្បន្នោ ទេវតានំ បុរក្ខតោ.

តម្បិ សម្បត្តិមោហាយ ជីវវលោកេ មនោរមេ;

លោកុត្តរំ សិវំ ខេមំ ឥច្ឆន្តោ អាគមិស្សតិ.

សោ តតោ ចុតោ ជម្ពុទីបេ និព្ពត្តិត្វា មេត្តេយ្យ ភគវតោ បិតា សុព្រហ្មា នាម ភវិស្សតិ. វិហារទេវី តស្សេវ មាតា ព្រហ្មវតី នាម ព្រាហ្មណី ភវិស្សតិ. អភយគាមណីកុមារោ តស្សេវ មេត្តេយ្យស្ស ភគវតោ បឋមគ្គសាវកោ ភវិស្សតិ. កនិដ្ឋោ សទ្ធាតិស្សោ ទុតិយគ្គសាវកោ ភវិស្សតិ.

ឯត្តាវតា នលាដធាតុ សំវណ្ណនា សមត្តា.

ធាតុវំសោ សមត្តោ.

អនេន |ឱ០.០០៧២| បុញ្ញកម្មេន សំសរន្តោ ភវាភវេ;

សព្ពត្ថ បណ្ឌិតោ ហោមី សារិបុត្តោវ បញ្ញវា.

អរិមេទស្ស ពុទ្ធស្ស បព្ពជិត្វាន សាសនេ;

និព្ពានំ បាបុណិត្វាន មុញ្ចេមិ ភវពន្ធនា.

អនេន មេ សព្ពភវាភវេ’ហំ,

ភវេយ្យមេកន្តបរានុកម្បី;

កុលី ពលី ចេវ សតី មតី ច,

កវីហិសន្តេហិ សទា សមង្គី.

បញ្ញាវន្តានំ អគ្គោ ភវតុ.