ហត្ថវនគល្លវិហារ |ឱ០.០០០១| វំសោ

នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស

១. ស្នេហុត្តរាយ ហទយា មលមល្លិកាយ,

បជ្ជាលិតោ មតិទសាយ ជិនប្បទីបោ;

មោហណ្ធការមខិលំ មម នីហរន្តោ,

និច្ចំ វិភាវយតុ ចារុ បទត្ថរាសិំ.

២. លង្កាភិសិត្តវសុធាធិបតីសុ រាជា,

យោ ពោធិសត្តគុណវា សិរិសង្ឃពោធិ;

តស្សាតិចារុ ចរិយា រចនាមុខេន,

វក្កាមិ ហត្ថវនគល្លវិហារ វំសំ.

៣. ព្រហ្មន្វយេននុគតត្ថមនោមទស្សី,

ខ្យាតេន សព្ពយតិរាជធុរន្ធរេន;

វ្យាបារិតោហមិតិភានុគតំ កថញ្ច,

និស្សាយ បុព្ពលិខិតំវិធ វាយមាមិ.

៤. អរ្ណ្ថ សុគតាគមសុធាបគានិទ្ធោតកុទិដ្ឋិវិសកលង្កាយ លំកាយ ភគវតោ អង្គីរសស្សមហានាគវនុយ្យានេ សមិតិសមាគតយក្ខ រក្ខសលោកវិជយាបទានស្ស សិទ្ធក្ខេន្តភូតោ សីហឡមហីមណ្ឌលមណ្ឌនាយ មានោ វិវិធរតនាករោបលក្ខមានមហគ្ឃមណិ ភេទោ មណិ ភេទោ នាម ជនបទោ.

៥. លទ្ធាន សត្ថុ វរណង្កមនញ្ញលព្ភ,

មានណ្ទិនា សុមនកូដសិលុច្ចយេន;

ឧស្សាបិតា វិជយកេតុមតល្លិកេវ,

សុទ្ធោរុវាលុកនទី យមលង្ករោតិ.

៦. លង្កាយ យក្ខគណនីហរណេ ជិនស្ស,

ចម្មាសនុគ្គនហុនាសនផស្សទាហា;

សំសាររក្ខសវបុព្ភវពុព្ពុលំច,

យស្មិំ វិហាតិ មហិយង្គណ ថូបរាជា.

៧. |ឱ០.០០០២|

សទាមហោឃាយ មហាបគាយ,

បានីយបានាយ សមោសដានំ;

សមុច្ចយោ សារទវារិទានំ,

នូនំ គតោ ថាវរថូបរូបំ.

៨. តស្សាបគាយ វិមលម្ពុនិ ទិស្សមាន,

មាលោលវិចិតរលំ បដិពិម្ពរូបំ;

ភោគេហិ វេឋិយ និជំ ភវនំ ផណីហិ,

បូជត្ថិកេហិ វិយ រាជតិ នីយមានំ.

៩. តស្ស មហិយង្គណ មហា វិហារស្ស បរិយន្តគាមកេ សេលាភយោ នាម ខត្តិយោ បដិវសន្តោ បុត្តំ បដិលភិត្វា អង្គលក្ខណបាឋកានំ ទស្សេសិ តេ តស្ស កុមារស្ស អង្គលក្ខណានិ ឱលោកេត្វា ‘‘អយំ កុមារោ ខមកសត្តោ នហោតិ. ធញ្ញបុញ្ញលក្ខណសម្បន្នោ, សកលម្បិ សីហឡទីបំ ឯកច្ឆត្តំ ករិត្វា មហន្តមហន្តានិ អច្ឆរិយព្ភុតានិ មហាវីរចរិតានិ ទស្សេស្សតី’’តិ វ្យាករិំសុ.

១០. តតោ សេលាភយ ខត្តិយោ បុត្តស្ស អភិសេកាទិសម្បត្តិំ សុត្វា កោដិប្បត្តបមោទបរវសោបិ តស្មិំ កាលេ អនុរាធបុរេ រជ្ជំ ការយតា ‘‘វោហារតិស្សមហារាជតោ កទាចិ កេចិ ឧបទ្ទវោ ជាយិស្សតីតិ. ជាតបរិសង្កោតំ កុមារមាទាយ មហិយង្គណមហាវិហារេ ពោធិ អង្គណេ បរិត្តគ្គេ សន្និបតិតស្ស នណ្ទមហាថេរបមុខស្ស មហាភិក្ខុសង្ឃស្ស មជ្ឈេ និបជ្ជាបេត្វា ‘‘ឯសោ មេ ភន្តេ កុមារោ មហាសង្ឃស្ស ច មហា ពោធិបាទស្ស ច សរណំ គច្ឆតិ តំ សព្ពេបិ ភទន្តា រក្ខន្តុ សង្ឃពោធិ នាមកោ ចាយំ ហោតុ’’តិ មហាសង្ឃស្ស ច ពោធិ ទេវតាយ ច និយ្យាទេត្វា បដិជគ្គន្តោ កុមារស្ស សត្តវស្សិក កាលេ កាលមកាសិ.

១១. អថ មាតុលោ នណ្ទមហាថេរោ កុមារកំ វិហារមានេត្វា បដិជគ្គន្តោ តេបិដកំ ពុទ្ធវចនំ ឧគ្គណ្ហាបេត្វា ពាហិរសត្ថេសុ ច បរមកោចិទំ ការេសិ. សង្ឃពោធិកុមារោបិ កតាធិការត្តា តិក្ខបញ្ញត្តា ច ញាណវិញ្ញាណសម្បន្នោ ហុត្វា វយប្បត្តោ លោកស្ស លោចនេហិនិបិយមានាយ រូបសម្បត្តិយា សវញ្ជលិបុដេហិ អស្សាទិយមានសទាចារគុណ សម្បត្តិយា ច បត្ថ ដ យសោឃោសោ អហោសិ.

១២. កិមិហ ពហុនា?- កាទម្ពិនី កទម្ពតោ សិនិទ្ធនីលាយតគុណំធម្មិល្លកលាបេ, បរិបុណ្ណហរិណង្កមណ្ឌលតោ ហិលាទករបសាទសោម្មគុណំ មុខមណ្ឌលេ ចាមីករបិំជរកម្ពុវរតោ មេទុរោទារពណ្ធុរភាវំ គីវាវយវេ, កល្យាណសិលុច្ចយតោ សំហត វិលាសំ ឧរត្ថលេ, សុរសាធិសាខតោ |ឱ០.០០០៣| បីវរាយតលលិតរូបំ កាមទានបទានទ្វ ពាហុយុគឡេ, សមទគន្ធសិន្ធុរតោ គមនលីឡ្ហំ ករាការទ្វ ហត្ថិយុគឡេ, ចារុតរថរុចិរោចមានចាមីករមុកុរតោ តទាការំ សជាណុមណ្ឌលេ ជង្ឃយុគឡេ, និច្ចា សីនកមលា កមលតោ រត្តកោមឡទលសិរំ ចរណយុគឡេ អាទាយ យោជយតា បារមិតាធម្មសិប្បិតា និម្មិតស្ស បរមទស្សនីយគរូបវិលាសស្ស តស្ស អត្តភាវស្ស សំវណ្ណនាគន្ថគារវមាវហតិ.

១៣. ទេហេ សុលក្ខណយុតេ នវយោព្ពនឌ្ឍេ,

តស្សុជ្ជលេ ច បសមាហរណោទយេន;

កា វណ្ណនា កមលរូបិនិ ជាតរូបេ,

លោកុត្តរំ បរិមលំ បរិតោ វហន្តេ.

១៤. ទោសារយោ ហទយទុគ្គបុរេ វិជិត្វា,

តត្ថាភិសិច្ច សុហទំ វិយ ធម្មភូបំ;

អត្ថានុសាសនិមិមស្ស វទំ គិរាយ,

តត្ថប្បវត្តយិ សុធី និជកាយកម្មំ.

ឥតិ រាជកុមារុប្បត្តិ បរិច្ឆេទោ បឋមោ.

១៥. អថេកទា មាតុលមហាថេរា វយប្បត្តំ សិរិសង្ឃពោធិ កុមារំ ធម្មសវនាវសានេ អាមន្តេត្វា ឯវមាហ, ‘‘កុមារ! មហាភាគធេយ្យ! ឥទានិ ត្វមសិ អធីតសុគតាគមោ, វិទិតសកល ពាហិរសត្ថោ. ចតុព្ពិធបណ្ឌិច្ចកោដិប្បត្តោ, តថាបិ អភិមានធនេ ខត្តិយកុលេ ជាតិ, សព្ពបត្ថវ្យាបិតា យោព្ពនវិលាសេន សមលង្កតំ សរីរំ, អប្បដិមា រូបសិរិ, អមានុសំ ពលញ្ចេតិ មហតីយ ពលវនណ្ថ បរម្បរា’សព្ពាអវិនយាន មេកេកម្បិ តេសមាយតនំ កិមុត សមវាយោ?‘‘យេភុយ្យេន សត្ថសលិល វិក្ខាលនាតិ និម្មលាបិ កាលុសិយមុបយានិ ពុទ្ធី, អនុជ្ឈិតធវលតាបិ សរាគាឯវ ភវតិ នវយោព្ពនគព្ពិតានំ ទិដ្ឋិ, អបហរតិ ច វាតមណ្ឌលិ កេវ សុក្ខបណ្ណំ ឧពភុតរជោ ភន្តិ អតិទូរមត្តនោ ឥច្ឆាយ យោព្ពនសមយេ បុរិសំ បកតិ. ឥណ្ទ្រិយភរិណភារិនី សត្តមតិទុរន្តាយ មុបភោគមិគតណហិកា តស្មា អយមេវានស្សាទិត វិសយ រសស្ស តេ កាលោ គុរុបទេសស្ស. មទនសរប្បភារជជ្ជរិតេ ហទយេ ជលមិវ គលតិ គុរូនមនុស្សានំ អការណំឆវតិ ទុប្បកតិ នោ កុលំវា សុតំ វា មនយស្ស វណ្ទនប្បភវោនទហតិ កិំ ទហនោ? កិំវាបសមហេតុនាបិ នាតិវណ្ឌតរោ ភវតិ វឌពានឡោ សលិលេន, តស្មា គាឡ្ហតរ មនុសាសីតព្ពោសិ.

១៦. អបគតមលេ ហិ មនសិ ឯលិកមណិម្ហិ វិយ រជនិករមយុខាបវិសន្តិ, សុខមុបទេសគុណា, គុរុវចនមមលម្បិ សលិលមិវ មហន្តំ ជានិមុបជនយតិ សវនហតំ សូលមិវ អភព្ពស្ស, ភព្ពស្សតុ |ឱ០.០០០៤| ករិនោ វិយ សព្ពាភរណមាននសោភាសមុទយមធិកតរ មុបវហតិ, អនាទិសិទ្ធ តណ្ហាកសាយិតិណ្ទ្រិយានុចរញ្ហិ ចិត្តំ នាវហតិ កន្នាមានត្ថំ, តស្មា រាជ កុមារានញ្ច យតីនញ្ច សតិពលេន ឥណ្ទ្រិយវិជយោ ទិដ្ឋធម្មិកសម្បរាយិកម្ពិលំ កល្យាណជាតមុបជនយតិ, ឥណ្ទ្រិយវិជយោ ច សម្ភវតិ គុរុវុទ្ធោបសេវាយ តព្ពវនមវិរាធេត្វា បដិបជ្ជតោ, តស្មា តយា អាបាណបរិយន្តំ វត្ថុត្តយសរណបរាយណតា ន បហាតព្ពា.

ន រាគាបស្មារវិពោធនំ វិសយទហនសលិល សំសេវនំ កាតព្ពំ, បស្សតូ ហិ កល្យាណាភិនិវេសិ ចក្ខូណ្ទ្រិយលាឡន បរវសស្ស សលភស្ស សមុជ្ជលិត ទីបសិខាបតនំ សោតិណ្ទ្រិយ សុខានុយុត្តស្ស តរុណ ហរីណស្ស ឧសុ បាតសម្មុខីភវនំ ឃាណិណ្ទ្រិយ បរវសស្ស មធុករស្ស មទវារណកណ្ណតាលភន្នំ រសនិណ្ទ្រិយតប្បណវ្យសនិនោ បុថុលោមស្ស ពលិសាឃាសវ្យសនំ ផស្សីណ្ទ្រិយានុភវនលាលសស្សមតង្គជស្សវារិណិ ពណ្ធនាបាយំ ឥមេហិ ឥណ្ទ្រិយេហិ មិលិតេហិ ឯកស្ស កាមិនោ សទិទេវ បញ្ចន្នំ, វិសយរសានមុបសេវាយ បត្តព្ពំ មហន្តំ ទុក្ខជាលំ កថមុបវណ្ណយាម? ឥមានិ ច សុភាសិតានិ បច្ចវេក្ខតុ អនុក្ខណំ វិចក្ខណោ.

១៧. នាគារិកំ សុខមុទិក្ខតិ កិញ្ចិ ធីរោ,

ជានាតិ ទេហបដិជគ្គនមត្ថតោវេ;

សំសេវតោបិ យុវតិំ រតិមោហិតស្ស,

កណ្ឌុយនេ វិយ ពនស្ស សុខាភិមានោ.

១៨. កោ សេវេយ្យ បរំ បោសោ អវមានំ សហេយ្យវវ,

ន វេ កលត្តនិគឡំ យទិ ទុក្ខនិពណ្ធនំ.

១៩. អាកឌ្ឍមានា ចិសិខា ស្មិបំ,

បរម្មុខាយេវ សទា បវត្តា;

ទូរម្បិ គច្ឆន្តិ គុណំ វិហាយ,

បវត្តនំ តាទិសមេវ ថីន.

២០. អសន្ថុតំ តា បុរិសម្បិ អន្តោ,

ករោន្តិ អាទាយកតាវ ភិត្តិ;

នេត្តិំ សវល្លី វិយ ហណ្ថគាបិ,

ទសាសុ សព្ពាសុ ច សង្កនីយា.

២១. អន្តោរុទ្ធា ពហិទ្ធាបិ និស្សាសា វិយ នារិយោ,

ករោន្តិ នាសមេវស្ស កោធីមាតាសុ វិស្សសេ.

២២. មានស បាបសំនិន្នំ អបាយា វិវដា ននា,

សមន្តា បាបមិត្តាវ មោក្ខោ សព្ពភយាកថំ.

២៣. |ឱ០.០០០៥| អបិ ច ហទយតរុកោដរ កុដីរោ កោធ កុណ្ឌលីន កទាចិ ពហិ កាតព្ពោ. អបិ តុ’តិតិក្ខាមន្តេន អចិប្ផណ្ទន្តំ ឧបនេតព្ពោ.

២៤. សតំ តិតិក្ខាកវចេ វិគុណ្ឋិតា,

សិយុំ ទុរាលាបខគា ខលានំ;

សភាបសំសាកុសុមត្ត មេតា,

និពជ្ឈរេ តា គុណ មាលិកាយ.

២៥. លោកាធិបច្ចំ វិបុលេធនេ ច,

មនោនុកូលេ តនយេ ច ទារេ;

លទ្ធាបិ យាយេតិ ន ជាតុ តិតតិំ,

ពាធេតុ សាតំ ន បបញ្ច តណ្ហា.

២៦. វណ្ណប្បសាទា យស្សា សុខាវ,

ធនា ច ហាយន្តុប ជីវិកាច;

យេនាភិភូតារិបុនេវ សត្តា,

ទោសគ្គិ សោ តេ ហទយំ ជហាតុ.

២៧. ខេទោ វិបត្តីសុ បដិកិរយា ន,

តស្មា ន ទីនប្ប កតិំ ភជេយ្យ;

បញ្ញានុយាតំ វីរិយំ វទន្តិ,

សព្ពត្ថ សិទ្ធិគ្គហណគ្គហណ្ថំ.

២៨. វ្យាបារា សព្ពភូតានំ សុខត្ថាយ វិធីយរេ;

សុខញ្ច ន វិនា ធម្មំ តស្មា ធម្មបរោ ភវា’តិ.

២៩. ឯវមាទិកំ សប្បុរិសនីតិបថំ អាទិសន្តេ មហាថេរេ តេន កល្យាណធម្មេន អសោតព្ពតានាទរិយរចិតភុកូដិក មុខេន វា ទិសាចិក្ខិត្តចក្ខុនា ច អហង្ការបរវសេន គជនិមិលិតមុព្ភាវយតា វា អត្តនោ បញ្ញាធិក្ខេបមិវច អចិន្តយតា ចុឡាវិនិហិតកោមឡញ្ជលិបុដេន តន្និន្នេន, តប្បោណេន សិរសា ច បីតិ សមុទិត សាធុវាទវិកសិតកបោលេនមុខេន ច. សកលាវយវចិត្ថដរោមញ្ច កញ្ចុកិតេន ទេហេន ច ភូមិយំ និបជ្ជិត្វា ទីឃប្បមាណ បមាណ មាវរត្តាមគ្គផលលាភតោវិយ វិសិដ្ឋតរំ បមុទិតមាវិកតមាសិ.

ឥតិ អនុសាសន បរិច្ឆេទោ ទុតិយោ.

៣០. តតោ បដ្ឋាយ យថាវុត្តបដិបទំ អវិរាធេត្វា សមាវរណេន សន្តុដ្ឋោ តស្ស សង្ឃពោធិ សមញ្ញំ គោបេតុកាមោ មាតុលមហាថេរោ ធម្មិកោតិ វោហារំ បដ្ឋបេសិ.

៣១. លក្ខណបាឋកានំ វចនំ សទ្ទហន្តោ ភាគិនេយ្យំ បព្ពជិតុកាមម្បិ |ឱ០.០០០៦| អបព្ពាជេត្វា ‘‘ឥធ វាសតោ អនុរាធបុរេ វាសោយេវ កុមារស្ស យោគក្ខេមាវហោ, បុញ្ញានុរូបេន ជាយមានស្ស វិបាកស្ស ច ឋានំ ហោតិ, មហាចេតិយស្ស វត្តបដិវត្តសមាចរណេនច មហន្តោ បុញ្ញក្ខណ្ធោ សម្បជិស្សតិ’’តិ មញ្ញមានោ តំ កុមារមាទាយ គច្ឆន្តោ អនុរាធបុរំ គន្តុកាមោ និក្ខមិ. សង្ឃតិស្សោគោឋាភយោតិ ច លម្ពកណ្ណា រាជ កុមារា អបរេបិ ទុចេ តស្ស បំសុកីឡនតោ បដ្ឋាយ សហាយាតេន កុមារេន សទ្ធិំ និក្ខមិំសុ តេ តយោ កុមារេ អាទាយ គច្ឆន្តោ មហាថេរោ បុរេតរមេវ អនុរាធបុរំ បាវិសិ. មហាថេរមនុគច្ឆន្តេសុ តេសុ កុមារេសុ ជេដ្ឋោ សង្ឃតិស្សោ មជ្ឈិមោ សង្ឃពោធិ កនិដ្ឋោ គោឋាភយោតិ តេ ថេរំ បច្ឆតោ អនុគច្ឆន្តា តយោបិ បដិបាដិ យា តិស្សវាបិយា សេតុមត្ថកេន គច្ឆន្តិ.

៣២. តត្ថ សេតុសាលាយ និសិន្នោ កោចិ អណ្ធោវិចក្ខណោ តេសំ តិណ្ណន្តំ កុមារានំ បទវិញ្ញាសទ្ទំ សុត្វា លក្ខណានុសារេន ឧបបរិក្ខិបិត្វា ‘‘ឯតេ តយោបិ សីហឡទីបេ បថវិស្សរា ភវិស្សន្តី’’តិ តត្ថ និសិន្នានំ វ្យាកាសិ. តំវចនំ បច្ឆា គច្ឆន្តោ គោឋាភយោ សុត្វា ឥតរេសំ គច្ឆន្តានំ អនិវេទយិត្វា បច្ចាគម្ម ‘‘កតមោ ចិរំ រជ្ជំ ការេស្សតិ? ចំសដ្ឋិតិញ្ច ករោតិ’’តិ? បុច្ឆិត្វា បច្ឆិមោតិ វុត្តេ ហដ្ឋបហដ្ឋោ ឧទគ្គុទគ្គោ សីឃតរំ អាគម្ម តេហិ សទ្ធិំ គច្ឆន្តោ តិខិណ មន្តិតាយ គម្ភីរភាវតោ ច កញ្ចិ អជានាបេត្វា អន្តោបុរំ បាវិសិ. តេ តយោបិ បតិរូបេ និវាសេ វាសំ គណ្ហិំសុ.

៣៣. អថ កនិដ្ឋោ ‘‘ឯតេ ទ្វេបិ អប្បាយុកត្តា រជ្ជេ បតិដ្ឋិតាបិ ន ចិរំ ជីវន្តិ កិរ អហមេវ តេសំ រជ្ជំ ទុបេស្សាមិ’’តិ តទនុរូបេន ឧបាយេនបដិជ្ជន្តោ តេសំ រជ្ជលាភាយ ឧបាយំ ទស្សេន្តោ អភិណ្ហំ មត្តេតិ. ជេដ្ឋោបិ តស្មិំ អតិបិយាសមានោ តេនោបទិដ្ឋមេវ សមាចរន្តោរាជានំ ទិស្វា លទ្ធ សម្មានោ សព្ពេសុ រាជកិច្ចេសុ បុព្ពង្គមោ ហុត្វា ន ចិរស្សេវ រាជវល្លភោ អហោសិ? តស្មិំ កាលេ រជ្ជំ ការេន្តោ វិជយ រាជា នាម ខត្តិយោ តស្មិំ បសន្នោ សព្ពេសុ រាជកិច្ចេសុ តមមេវ បធានភូតំ កត្វា សេនាបតិំ អកាសិ.

៣៤. ធម្មិកោ បន រជ្ជេន អនត្ថិកតាយ រជ្ជលាភាយ ចិត្តម្បិ អនុប្បាទេត្វា កេវលំ មហាថេរស្ស អនុសាសនមត្តេនេវ រាជុបដ្ឋានវេលាយំ អនុចរណមត្តមាចរន្តោ រាជគេហំ បវិសិត្វា តតោ តេហិ សទ្ធិំ និក្ខម្ម សាយំ មហា ថេរស្ស វិហារេយេវ វសន្តោ អត្តនោ ធម្មិកានុដ្ឋានំ អហាបេត្វា មហាចេតិយោ បដ្ឋានគិលានុបដ្ឋានាទិកំ |ឱ០.០០០៧| អនវជ្ជ ធម្មំចរន្តោ កាលំ វីតិនាមេតិ.

តទា សង្ឃតិស្សោ សកលរជ្ជញ្ច បុរញ្ច អត្តនោហត្ថគតំ កត្វា ឯកស្មិំ ទិនេ លទ្ធោកាសោ រាជានំ អន្តោភវនេយេវ គោឋាភយេន មារាបេត្វា សយំ រជ្ជេ បតិដ្ឋតិ.

ឥតិ អនុរាធបុរប្បវេសបរិច្ឆេទោ តតិយោ.

៣៥. អថ គោឋាភយោ ធម្មិកំ អនិច្ឆាមានម្បិ សេនាបតិដ្ឋានេ ឋបេត្វា អាយតិំ អបេក្ខមានោ សយំ ភណ្ឌាគារិកោ អហោសិ. អថ សង្ឃតិស្សោ រាជា ពហុំ បុញ្ញ្ច អបុញ្ញ្ច បសវន្តោ ជម្ពុផលបាកកាលេ សសេនោ សាមច្ចោ សភោរោធោ អភិណ្ហំ បាចីន ទេសំ គន្ត្វា ជម្ពុផលានិ ខាទតិ. រញ្ញោ យេភុយ្យេន គមនា គមនេន ឧបទ្ទុតា រដ្ឋវាសិនោ រាជុបភោគារហេសុ ជម្ពុផលេសុ វិសំ យោជេសុំ. អថ សោ សង្ឃតិស្សោ រាជា តេន វិសេន តត្ថេវ កាលមកាសិ.

៣៦. អថ គោឋាភយោ អណ្ធវិចក្ខណស្ស វចនំ អនុស្សរន្តោ អនុក្កមេន រជ្ជំ ទាបេត្វា បច្ឆា អហំ សុប្បតិដ្ឋោ ភវិស្សាមិ’តិ មញ្ញមានោ សាមច្ចោ សសេនោ សង្ឃពោធិកុមារំ រជ្ជេន និមន្តេសិ. សោ តេមិយ មហាពោធិសត្តេន ទិដ្ឋាទីនវត្តា រជ្ជសុខាបរិច្ចាគានុភូតំ មហន្តំ ទុក្ខជាលំ អនុស្សរិត្វា បុនប្បុនំ យាចិយមានោបិ បដិក្ខិបិយេវ អភយោ គាមនិគមរាជធានីសុ សព្ពេបិ មនុស្សេ សន្និបាតេត្វា តេហិ សទ្ធិំ នានាប្បការំ យាចមានោបិ សម្បដិច្ឆាបេតុំ នាសក្ខិ. អថ សព្ពេបិ រដ្ឋវាសិនោ សាមច្ចាមហាវិហារំ គន្ត្វា មហា សង្ឃំ សន្និបាតេត្វា សង្ឃ មជ្ឈេ សង្ឃពោធិកុមារោ មហា សង្ឃំ ភូមិយំ និបជ្ជ នមស្សិត្វា លទ្ធោកាសោ ឯកមន្តំ និសីទិត្វា ឯវំ វត្តុមារភី.

៣៧. អយញ្ហិ រាជលក្ខីនាម យថា យថា ទិប្បតេ, តថា តថា កប្បុរទីបសិខេវ កជ្ជិលំមលិនមេវ កម្មជាតំ កេវលមុព្ពមតិ. តថាហិ អយំ សំវធនវារិធារា តណ្ហាវិសវល្លីនំ, នេនាទ មធុរភីតិកា អយំ ឥណ្ទ្រិយមិគានំ, បរាមាសធុមលេខា សុចរិត ចិត្តកម្មស្ស វិព្ភមសេយ្យា មោហនិទ្ទានំ តិមិរុគ្គតិ បញ្ញាទិដ្ឋីនំ, បុរស្សរបតាកា អវិនយមហាសេនាយ, ឧប្បត្តិនិន្ននា កោធវេគ កុម្ភិលានំ, អាបានភូមិ មិច្ឆាទិដ្ឋិវទនំ. សំគីតិ សាលា ឥស្សរិយ វិការនាដកានំ អាវាសទរីទោសាសិវិសានំ, ឧស្សារណវេត្តលតា សប្បុរិសវោហារានំ, អកាលជទាគមោ សុចរិត ហំសានំ, បត្ថាវនា កបដនាដកានំ, កទលិកា កាមករិនោ វជ្ឈវាលា សាធុភាវស្ស, រាហុមុខំ ធម្មចណ្ទ |ឱ០.០០០៨| មណ្ឌលស្ស, នហិ តំ បស្សាមិ យោហិ អបរិចិតាយាបិ ឯតាយ និព្ភរមុបគុល្ហោ ន វិប្បលទ្ធោ, អបិច, អភិសេកសមយេ រាជញ្ញានំ មង្គលកលសជលេហិ វិយ វិក្ខាលនមុបយាតិ ទក្ខិញ្ញំ អគ្គិហុតតធុមេនេវ មលិនីភវតិ ហទយំ បុរោហិត កុសគ្គ សមជ្ជតេន វិយ អបនិយតេ តិតិក្ខា, ឧណ្ហីស បដ្ដ ពណ្ធនេន វិយ ឆាទីយតី ជរាគមទស្សនំ, អាតបត្ត មណ្ឌលេន វិយ តិរោករីយតិ បរលោកាបេក្ខណំ, ចាមរបវនេន វិយ ទុរមុទ្ធុយតេ សច្ចាទិតា វេត្តលតាប្បហារេន វិយ ទុរមបយន្តិ សគ្គុណា ឯកេ រជ្ជសិរិ មទិរា មទមត្តា សកត្ថនិប្ផាទនបរេហិ ធនបិសិតាឃាសគិជ្ឈេហិ សហានលីនីពកេហិ ទូតំ វិនោទនន្តិ, បរទារាភិគមនំ វិទ្ធតាតិ, មីគវន បរិស្សមោតិ, សុរាបានំ វិលាសោតិ, និច្ចប្បមត្តតា, សុរភាវោតិ សទារប្បិច្ចាគំ អវ្យសនិតានិ, គុរុវចនាវធីរណំ អបរប្បនេយត្តមិតិ អជិតហច្ចតំ សុខោបសេវត្តមីតិ, នច្ចគីត គណាកានុសត្តិ រសិកតេហិ បរិភវសហត្តំ ខមេតិ, សេរីភាវំ បណ្ឌិច្ចាមិតិ វណ្ទិជន នវចនំ យសេំឃោសោតិ តរលតា ឧស្សាហោតិ. អវិសេសញ្ញុត្តំ អបក្ខបាតិត្តមិតិ? ឯវ ទោសគណម្បិ គុណបក្ខេ អជ្ឈារោបយន្តេហិ សយម្បិ អន្តោ ហ សន្តេហិ បតារណកុសលេហិ ធុត្តេហិ អមានុសោចិតាហិ ថោមានាហិ បតារិយមានា, ចិត្តមទមត្ត ចិត្តា និច្ចេត ន តាយ តថេតិ អត្តនិ អជ្ឈារោបយន្តា អលិកាភិមានំ មច្ចធម្មសមានាបិ ទិព្ពំ សាវតិណ្ណមិវ អមានុសមិវ អត្តាន មញ្ញមានា អារធទិព្ពោចិតកិរយានុ ភាវា សព្ពជនោ បភសនីយ ភាវមុបយន្តិ. អត្ត មិលម្ពនញ្ច អនុ ជីវិជនេន ករីយមានំ អភិនណ្ទន្តិ.

៣៨. មានសា ទេវតាជ្ឈារោបណប្បតារណ សម្ភូត សម្ភាវនោ បហតញ្ច អន្តោ បវិដ្ឋ អបរភុជយុគំ វិយ អត្តនោ ពាហុយុគំ សម្ភាវយន្តិ. តចន្តរិត លោចនំសកលលាដ មាសំកន្តិ, អលិកសម្ភាវនាភិមានភរិតា ន នមស្សន្តិ ទេវតាយោ ន បូជយន្តិ សមណ ព្រាហ្មណេ ន មានយន្តី មាននីយេ, ន ឧបតិដ្ឋន្តិ គុរុទស្សនេបិ អនត្ថកាយា សាន្តរីត, វិសយោ បភោគសុខាតិ អបហសន្តិ យតិនោ? ជរាភិ ភវបលបិមិតិ ន សុណន្តិ វុទ្ធជនុបទេសំ, អត្តនោ បញ្ញា បរិភវោតិ ឧសុសន្តិ សចិវោ បហេសស្ស,កុញ្ជន្តិ ឯកន្ត ហិតវាទិនំ ឯវមាទិនា កាកណេន ពហុន្នំ ទោសានំ មាករ ភូតំរជ្ជីវិភវំ អយំ ន ឥច្ឆាមី’តិ អវោច.

៣៩. អថ មហាជនេន សាទរ មជ្ឈេសិតោ មហាសង្ឃោ កុមារភិមុខោ ហុត្វា ‘‘មហាភាគធេយ្យ! ថនចុចុកេ លគ្គិតាជលុក តិក្ខឌសនេនតត្ថ វេទនុប្បាទយន្តិ លោហិតមេវ អាកឌ្ឍតិ, ទារកោ បន កោមលេន មុខបុដេនមាតុ សុខសញ្ញំ ឧប្បាទយន្តោ ខីរមេវ អវ្ហេតិ.

៤០. |ឱ០.០០០៩| ឯវមេវ រជ្ជវិភវំ បត្តោ អធីរោ ពាលោ ពហុំ អបុញ្ញមេវ សញ្ចិណានិ, មេធាវិ ធិរបុរិសោ បន អាយុសង្ខារស្ស ទុព្ពលត្តញ្ច ធនសញ្ចយស្ស និស្សារត្តញ្ច បញ្ញាយ ឧប បរិក្ខិត្វា ទស កុសលកម្មានិ បូរេន្តោ តាទិសេន មហតា ភោគក្ខណ្ធេន មហន្តំ កុសលរាសិំ ឧបចិណាតិ, ត្វមសិកតាធិ ការោ មហាសត្តធុរណ្ធរោ, ឯតាទិសំ បុញ្ញាយតនដ្ឋានំ លទ្ធា ធម្មេន សមេន លោកំ បរិបាលេន្តោ សុគតសាសនំ បគ្គណ្ហន្តោ ទានបារមិកោដិប្បត្តំ កត្វា បច្ឆា អភិនិក្ខមណញ្ច ករោន្តោ ពោធិបក្ខិយធម្មេ បរិបាចេហី’’តិ អនុសាសិ.

៤១. អថ សោ មហជ្ឈាសយោ បុរិសវរោ មហាសង្ឃស្ស អនុសាសនិំ មទ្ទិតុ មសមណ្ថោ អធិវាសេសី. អនន្តរញ្ច មហាជនកាយោ សង្ឃស្ស អនុញ្ញាយ សកលំ សីលទីបំ ឯកច្ឆត្តំ កត្វា អភិសិញ្ចិយ ធម្មិក សិរិសង្ឃពោធិរាជាតិ វោហារំ បដ្ឋបេសិ គោឋាភយញ្ច សេនាបតិដ្ឋានេ ឋបេសិ.

៤២. ទានំ អទា ធារយិ និច្ចសីលំ,

វហី តិតិក្ខំ ភជិ អប្បមាទំ;

បជា ហិតជ្ឈាសយ សោម្មរូបោ,

ធម្មោ ច សោ វិគ្គភវា វិរោចី.

៤៣. វិញ្ញាយ លោកស្ស ហិ សោ សភាវំ,

បធានវត្តានុ គតិប្បធានំ;

និធាតុកាមោ ជន្តាសុ ធម្មំ,

សយម្បិ ធម្មា វរណម្ហិ សត្តោ.

ឥតិ រជ្ជាភិសេក បរិច្ឆេទោ ចតុត្ថោ.

៤៤. សោ រាជា មហា វិហារេ មហគ្ឃ មហាវិសាលំ សលាកគ្គំ ការាបេត្វា អនេកសហស្សានំ ភិក្ខូនំ និច្ចំ សលាក ភត្តំ បដ្ឋបេសិ. មាតុលមហាថេរស្សំច សកនាម ធេយ្យេន មហន្តំ បរិវេណ វិហារំ ការាបេត្វា អនេកេហិ កប្បិយភណ្ឌេហិ សទ្ធិំ សបរិវារ វេណា កានិ គាមក្ខេត្តានិ សងសបរិភោគារហានិ កត្វា ទាបេសិ សត្តមេវ និសីថកាលេ រហោគតោ មហាពោធិសត្តស្ស ទុក្ករចរិតានិ សល្លក្ខេន្តោ តាទិសាបទានំ អត្តនិ សម្បាទេតុមាសិំសិ. តថា ហិ

៤៥. ទេហីតិ វត្ថុមសុកំ គទិតោត្ថិកេហិ,

នាលំ កថេតុម្ហ នត្ថិ ន ទេមិចាតិ;

ចិត្តេ មហាករុណាយ បហដាវកាសាវ,

ទុរំជគាម វិយ តស្ស ភវត្ថុ តណ្ហា.

ឯវមម្ហាកំ |ឱ០.០០១០| ពោធិសត្តស្ស វិយ ពាហិរ វត្ថុបរិច្ចាគមហុស្សវោ កទា មេ ភវិស្សតិតិ ច,

៤៦. អានីយតេ និសិត សត្ថនិបាតនេន,

និក្កឌ្ឍតេ ច មុហុ ទាន្ហវាយរត្យា;

ឯវំ បុនប្បុន គតាគតវេគខិន្នំ,

ទុក្ខំ ន តស្ស ហទយំ វត បីឡយិត្ថ.

ឯវំ កិរស្ស មហាសត្តស្ស មំស លោហិតាទិ អជ្ឈត្តិកវត្ថុទានសមយេ ទុក្ខវេទនា មនំ ន សម្ពាធេសិ. មមាបិ ឦទិសំ អជ្ឈត្តិក ទានមហាមង្គលំ កទា ភវិស្សតីតិ ច.

៤៧. សោ សំខបាលភូជគោ វិសវេគវាបិ,

សីលស្ស ភេទនភយេន អកុប្បមានោ;

ឥច្ឆំ សទេហហរវាភិជនេ ទយាយ,

គន្តុំ សយំ អបទតាយ សុសោចនូនំ.

ឯវំ សីល រក្ខនាបទានសិរិំ កទា វិន្ទាមីតិ ច,

៤៨. បិវេយ្យ ថញ្ញំ អមតញ្ច ពាលោ,

វុទ្ធិំ គតោ សោវ ជិគុច្ឆិតេ តំ;

ស ជាតុ ឯវំ អនុភូយ រជ្ជំ,

ញាណស្ស បាកេ សតតំ ជហាតិ.

ឯវំ មយាបិ អចិរស្សេវ អវស្សំ អភិនិក្ខមនំ កាតព្ពន្តិ ច,

៤៩. សោ សេនកោ ទ្វិជបសិព្ពកសាយិសប្បំ,

អញ្ញាសិ ទោសកលុសាយ ធិយាព្ភុតំតំ;

កា វណ្ណនាស្ស ខលុ ទោសវិនិគ្គតាយ,

សព្ពញ្ញុតាយ ទសបារមិសាធិតាយ.

ឯវំវិធា កល្យានញាណសម្បត្តិ កទា មេ សមិជ្ឈិស្សតីតិ ច,

៥០. វាលេន សោ កិសកលណ្ទកជាតិយម្បិ,

ឧស្សិញ្ចិតុំ សលិលមុស្សហិ សាគរស្ស;

តំ មុទ្ធតាយ ន ភវេ មតិយា មហន្យា,

សម្បាទនាយ ភិមតស្ស សមត្ថតាយ.

ឯវំ វិធាយ វីរិយបារមិយា កទា ភាជនំ ភវិស្សាមិតិ ច

៥១. កលាពុរាជេន ហិ ខន្តិវាទិ,

វធំ វិធាយាបិ អតិត្តកេន;

ហតេ បទេនោរសិ ខន្តិសោធេ,

សោ កូដសណ្ធិគ្គហណំ ពុពោធ.

ឯវំ វិធាយ ខត្តិបារមិយា អត្តានំ កទា អលំករិស្សាមិតិ ច

៥២. |ឱ០.០០១១|

មិច្ឆាភិយោគំ ន សហិំសុ តស្ស,

រាមាភិធានស្សបិ បាទុកាយោ;

សច្ចញ្ចយា នាញ្ញមភាសិធីរោ,