៤. |ឱ០.០០៣៣| បកិណ្ណកកថា

តត្រ ឋត្វា រញេញោ ឧប្បត្តិ កថេតព្ពា. (សោ បន) អម្ហាកំ សត្ថុនោ ពោធិប្បត្តិតោ បុរេតរមេវ មហាមលយ រដ្ឋេ វនចរកំ បដិច្ច តស្ស ភរិយាយ កុច្ឆិយំ បដិសន្ធិំ គណ្ហិ. នវឌ្ឍមាសាវសានេ មាតុកុច្ឆិតោ និក្ខមិត្វា កមេន វឌ្ឍន្តោ វិញ្ញុភាវំ បាបុណិ. តស្ស បិតា ឯកំ ទារិកំ អានេត្វា បុត្តស្ស គេហេ អកាសិ. អបរភាគេ តស្ស បិតា កាលមកាសិ. កុមារោ’ចរកោ’តិ បញ្ញាយិ. សោ តតោ បដ្ឋាយ បច្ចេកពុទ្ធំ ឧបដ្ឋហិ. ចរកោ អត្តនោ និវាសវត្ថុស្មិំ កទលិបនសាទីនិ រោបេត្វា ផលារាមំ អកាសិ. តតោ អបរភាគេ តេន រោបិតបនសរុក្ខោ មហន្តំ ចាដិប្បមាណំ បនសផលំ គណ្ហិ. ចរកោ អត្តនោ វត្ថុំ គន្ត្វា សាខាយ សុបក្កំ បនសផលំ បស្សិត្វា ឆិន្ទិត្វា គេហំ អាហរិត្វា អបស្សាយំ លុញ្ចិត្វា ឧបធារេសិ. តតោ សមន្តា ចតុមធុរំ វិយ យូសំ ឱតរិត្វា អបស្សយំ អបនីត អាវាដំ បូរេត្វា អដ្ឋាសិ. តតោ ចរកោ ឯវំ ចិន្តេសិ. ឥមំ បនសផលំ អម្ហាកំ បច្ចេកពុទ្ធេន វិនា អញ្ញេសំ នានុច្ឆវិកន្តិ. បដិសាមេត្វា ឋបេសិ.

បុនទិវសេ បច្ចេកពុទ្ធោ លេនតោ និក្ខមិត្វា សរីរបដិជគ្គនំ កត្វា សុរត្តបល្លវសទិសំ អន្តរវាសកំ បរិមណ្ឌលំ កត្វា និវាសេត្វា ពហលបវរមហាបំសុកូលចីវរំ បារុបិត្វា នីលភមរវណ្ណំ បត្តំ ហត្ថេន គហេត្វា អាកាសេន អាគន្ត្វា តស្ស កុដិទ្វារេ បាកដោ អហោសិ. ចរកោ កុដិតោ និក្ខមិត្វា តំ វន្ទិត្វា ហត្ថតោ បត្តំ គហេត្វា គេហំ បវេសេត្វា បីឋេ និសីទាបេត្វា អត្តនា ឋបិតដ្ឋានតោ បនសផលំ គហេត្វា យូសំ បត្តេ បូរេត្វា បដិគ្គហាបេសិ. បច្ចេកពុទ្ធោ |ឱ០.០០៣៤| តំ បរិភុញ្ជិត្វា អាកាសតោ អត្តនោ វសនដ្ឋានមេវ គតោ. អថេកទិវសំ ចរកោ បរទេសា គច្ឆន្តោ ភរិយំ បក្កោសាបេត្វា;’ អម្ម, អយ្យស្ស អប្បមត្តោ ហុត្វា ទានំ ទេហី’តិ សព្ពូបករណំ និយ្យាទេត្វា បរទេសំ គតោ. បុនទិវសេ បច្ចេកពុទ្ធោ លេនតោ និក្ខមិត្វា ចីវរំ បារុបិត្វា បត្តមាទាយ អាកាសតោ អាគន្ត្វា កុដិទ្វារេ ឱតរិត្វា អដ្ឋាសិ. តស្មិំ ខណេ ចរកស្ស ភរិយា កុដិតោ និក្ខមិត្វា បច្ចេកពុទ្ធស្ស ហត្ថតោ បត្តំ គហេត្វា គេហេ និសីទាបេត្វា ភត្តំ អទាសិ.

តេន ភត្តកិច្ចេ បរិនិដ្ឋិតេ សា តរុណបច្ចេកពុទ្ធំ បស្សិត្វា កិលេសបដិសំយុត្តំ ចិត្តំ ឧប្បាទេត្វា បច្ចេកពុទ្ធស្ស អត្តនោ អជ្ឈាសយំ កថេសិ. បច្ចេកពុទ្ធោ តស្សា កថំ សុត្វា ជិគុច្ឆមានោ ឧប្បតិត្វា អាកាសតោ អត្តនោ វសនដ្ឋានមេវ គតោ. សា បច្ចេកពុទ្ធស្ស គតកាលេ អត្តនោ សរីរំ តេលេន មក្ខេត្វា ភណ្ឌនកា វិយ និត្ថុនមានា មញ្ចេ និបជ្ជិ. ចរកោ បរទេសតោ អាគន្ត្វា ភរិយំ និបជ្ជមានំ ឯវមាហ?’ភទ្ទេ, កិំ អយ្យស្ស ភិក្ខំ អទាសី’តិ. សា និត្ថុនមានា អាហ? មា បុច្ឆ តវ អយ្យស្ស កម្មន្តិ. កថេហិ ភទ្ទេ, កិំ តេន កម្មំ កតន្តិ. សោ អត្តនា សទ្ធិំ កិលេសវស្នេ ឱកាសំ ការាបេតុំ វាយមិត្វា មយា អយុត្តន្តិ វុត្តេ មម កេសេ គហេត្វា ហត្ថបាទេហិ អាកោដេត្វា សរីរំ នខេន ឱត្ថរិត្វា សីសេ បហរិត្វា គតោ’តិ វុត្តេ ចរកោ តំ សុត្វា អសហន្តោ (ឯសោ មយា) ឯវរូបស្ស អស្សមណកម្មស្ស បោសិតោ’តិ វត្វា តស្សា សោកំ វិនោទេត្វា ធនុំ អាទាយ តិក្ខសរំ គហេត្វា ឯតំ មារេត្វា អាគមិស្សាមី’តិ វត្វា វសនដ្ឋានំ អគមាសិ.

តស្មិំ សមយេ បច្ចេកពុទ្ធោ នហានត្ថាយ គតោ. គន្ត្វា ច បន កាយពន្ធនំ អាកាសេ ចីវរវំសំ វិយ កត្វា និវាសនបាបុរណំ តស្មិំ ឋបេត្វា ជលសាដកំ និវាសេត្វា ឧទកមត្ថកា អាកាសេ និសីទិត្វា នហាយិតុំ អារភិ. ចរកោ បច្ចេកពុទ្ធស្ស គរុគារវការណំ បស្សន្តោ គុម្ពន្តរេ និលីនោ |ឱ០.០០៣៥| អដ្ឋាសិ. ឋត្វា ច បន ឯវរូបំ អច្ឆរិយំ ទិស្វា ចិន្តេសិ? អយញ្ច ឯវរូបំ ន ករោតិ, អទ្ធា ឯសា មុសាវាទា’តិ. អហំ ឯតិស្សា វចនំ គហេត្វា ឯវរូបស្ស សមណស្ស អការណេ អបរាធំ កតំ. ឯសោ តាទិសំ ន ករោតី’តិ ចិន្តេត្វា បច្ចេកពុទ្ធស្ស នហត្វា ឋីតកាលេ គន្ត្វា បាទេសុ និបតិត្វា?’មយ្ហំ ខមថ អយ្យា’តិ អាហ. បច្ចេក ពុទ្ធោ? កិំ កថេសិ ឧបាសកា’តិ. សោ អត្តនោ មាតុគាមស្ស កថិតំ អាចិក្ខិ. ឯវញ្ហិ សតិ ឧបាសក តុម្ហាកំ អាគតកម្មំ និដ្ឋបេត្វា គន្តុំ វដ្ដតី’តិ អាហ. មា ឯវំ កថេថ សាមិ, អហំ អញ្ញាណភាវេន តស្សា វចនំ គហេត្វា តុម្ហាកំ អការណេ ទុព្ភិតុំ អាគតោម្ហិ’តិ សព្ពំ អត្តនា ចិន្តិតំ អាចិក្ខិ.

បច្ចេកពុទ្ធោ? អាម ឧបាសក, សា អត្តនា សទ្ធិំ អសទ្ធម្មបដិសំយុត្តកថំ កថេសី’តិ អាហ. សោ តស្សា កុជ្ឈិត្វា អហំ ឯតំ និស្សាយ ឥមស្ស អបរជ្ឈាមិ. គន្ត្វា តំ មារេស្សាមី’តិ បច្ចេកពុទ្ធំ បញ្ចបតិដ្ឋិតេន វន្ទិត្វា និក្ខមិ. បច្ចេកពុទ្ធោ តំ និវត្តេត្វា មាតុគាមំ មា មារេហី’តិ អនេកវិធានិ ការណានិ កថេត្វា បញ្ចសីលេ បតិដ្ឋបេត្វា តស្ស ធម្មំ ទេសេន្តោ ឥមំ គាថមាហ?

យោ អប្បទុដ្ឋស្ស នរស្ស ទុស្សតិ,

សុទ្ធស្ស បោសស្ស អនង្គណស្ស;

តមេវ ពាលំ បច្ចេតិ បាបំ,

សុខុមោ រជោ បដិវាតំវ ខិត្តោ’តិ;

ចរកោ តស្ស ធម្មទេសនំ សុត្វា បសន្តចិត្តោ ហុត្វា បញ្ចបតិដ្ឋិតេន វន្ទិត្វា គេហំ គន្ត្វា តាយ សទ្ធិំ សមគ្គវាសំ វសិត្វា តតោ បដ្ឋាយ យាវជីវំ បច្ចេកពុទ្ធស្ស ចីវរបិណ្ឌបាតសេនាសនគិលានបច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារាទយោ បរិក្ខារេ ច ទត្វា បដិជគ្គិ. សោ តស្មិំយេវ លេនេ វសន្តោ អបរភាគេ អនុបាទិសេសាយ និព្ពានធាតុយា បរិនិព្ពាយិ.

សយម្ភុញាណេន |ឱ០.០០៣៦| វិគយ្ហ ធម្មំ,

ទុក្ខំ អនន្តំ សកលំ បហាយ;

សមាធិឈានាភិរតោ យសស្សិ,

គតោ វិនាសំ បវរោ យសស្សិ.

អថ បច្ឆា ចរកោ កាលំ កត្វា សគ្គេ និព្ពត្តិ. តត្ថ ចិរំ ទិព្ពសម្បត្តិំ អនុភវិត្វា ទេវលោកតោ ចវិត្វា ឥមស្មិំ ទីបេ មលយ រដ្ឋេ អមរុប្បល លេនស្ស អាសន្នដ្ឋានេ ឧបចរកស្ស បុត្តោ ហុត្វា និព្ពត្តិ. សោ នវមាសឌ្ឍបរិយោសានេ មាតុកុច្ឆិតោ និក្ខមិ. តស្ស នាមគហណទិវសេ ញាតកា អមរុប្បល កុមារោតិ នាមំ អកំសុ. សោ បន អបរភាគេ វឌ្ឍេន្តោ ទារកេហិ សទ្ធិំ កីឡន្តោ បត្តបុដេន វាលុកភត្តំ បចិត្វា, ទារកា ឥមេ សមណាតិ វត្វា បដិបាដិយា និសីទាបេត្វា ទានំ ទស្សាមី’តិ វត្វា កីឡាទានំ ទេតិ. ឯកទិវសំ អមរុប្បល កុមារោ វាលុកថុបំ កត្វា អត្តនោ និវាសនវត្ថទុស្សំ គហេត្វា ខុទ្ទកទណ្ឌកេ ពន្ធិត្វា បដាកំ កត្វា បូជនត្ថាយ ឋបេសិ. អមរុប្បល លេនវាសី មលិយ ទេវត្ថេរំ និស្សាយ ទានាទីនិ បុញ្ញានិ កត្វា តតោ ចុតោ ឥមស្មិំយេវ ទីបេ មហាគាមេ គោឋាភយមហារាជស្ស អគ្គមហេសិយា កុច្ឆិម្ហិ បដិសន្ធិំ គណ្ហិ. សោ នវមាសឌ្ឍបរិយោសានេ មាតុកុច្ឆិតោ និក្ខមិ. តស្ស នាមគហណ ទិវសេ’កាកវណ្ណតិស្សោ’តិ នាមំ អកំសុ. សោ អនុបុព្ពេន វឌ្ឍិត្វា បិតុ អច្ចយេន ឆត្តំ ឧស្សាបេត្វា កាកវណ្ណតិស្សមហារាជា អហោសិ. តស្ស ឆត្តេ ឧស្សាបិតេយេវ សកលរដ្ឋំ សុភិក្ខំ អហោសិ. បញ្ច វា ទ្វាទស វា ទិវសេ អនតិក្កមិត្វា ទេវោ សម្មា វស្សតិ. វេស្សន្តរពោធិសត្តស្ស ទានគ្គេ យាចកានំ ហត្ថេ ភិក្ខាភាជនំ វិយ តស្មិំ កាលេ វាបីបោក្ខរណី-នទី-កន្ទរ-សោព្ភ-ជាតសរាទយោ វស្សោទកេន បូរិតា អហេសុំ. បញ្ចវិធបទុមសញ្ឆន្នា អនេកទិជសមាកិណ្ណា នានារុក្ខេហិ វិរោចិតា អហេសុំ. នានា សស្សានិ សម្បជ្ជិំសុ, ឧត្តរកុរុ អាលកមន្ទា រាជធានិសទិសំវ ហិរញ្ញសុវណ្ណាទិ រតនដ្ឋានំ.

សោ |ឱ០.០០៣៧| រាជា សទ្ធាយ សម្បន្នោ មហាភិក្ខុសង្ឃស្ស ចត្តារោ បច្ចយេ អនូនំ កត្វា ទាបេសិ. សដ្ឋិមត្តានំ តិបិដកធរានំ ចន្ទនទោណិយា សតបាកតេលស្ស បូរាបេត្វា យាវបិដ្ឋិបាទំ តាវ ឱសីទាបេត្វា និសិន្នានំ លដ្ឋិម ធុទន្តកដ្ឋំ ចតុមធុរំ បក្ខិបិត្វា ទាបេសិ. ឧច្ឆុកណ្ឌ-សក្ខរា-នាលិកេរ-ផលមូលខន្ធខាទនញ្ច នានាវិធមច្ឆរសេហិ សុគន្ធសាលិតណ្ឌុលេន សាធិតយាគុភត្តញ្ច បាតោវ អទាសិ. អន្តរាភត្តេ អដ្ឋារសវិធ-អន្តរខជ្ជកញ្ច ឧច្ឆុកទលិបនសផលាទយោ ច នានាវិធោត្តរិភង្គេន សទ្ធិំ សុគន្ធសាលិតណ្ឌុលភត្តំ នានគ្គរសំ ទាបេត្វា បច្ឆាភត្តំ អដ្ឋវិធកប្បីយបានកេ ច ទាបេសិ. អញ្ញេ សមណបរិក្ខារេ ច ទាបេសិ. ឥមិនា និយាមេនេវ ភិក្ខុសង្ឃស្ស តិបិដកធរភិក្ខូនញ្ច និរន្តរំ មហា ទានំ ទត្វា វសតិ.

អថាបរេន សមយេន កល្យាណិយំ សិវោ នាម មហារាជា អត្តនោ ភាគិនេយ្យស្ស អភយកុមារស្ស កាកវណ្ណតិស្ស រញ្ញោ ភគិនិយា សោមទេវិយា នាម រាជបុត្តិយា អាវាហមង្គលំ កត្វា អានេត្វា បាទបរិចារិកំ ទាបេសិ. ទត្វា ច បន អភយ កុមារំ គិរិនគរម្ហិ និសីទាបេសី. សោ គិរិនគរេ រជ្ជំ ការាបេត្វា គិរិអភយោ នាម រាជា ហុត្វា មហន្តំ សម្បត្តិំ អនុភវមានោ វិហាសិ. តតោ អបរភាគេ កាកវណ្ណតិស្ស មហារាជា មហាគាមេ វិហរន្តោ អញ្ញតរស្ស ភិក្ខុស្ស គត្តេ មង្កុនា ទដ្ឋដ្ឋានេ គណ្ឌំ ឧដ្ឋិតំ ទិស្វា កិមេតំ អយ្យា’តិ បុច្ឆិ. មង្កុនា ទដ្ឋដ្ឋានំ មហារាជាតិ. តំ សុត្វា សំវេគប្បត្តោ, ភន្តេ មង្កុនា កិស្មិំ ន ភវន្តិ’តិ បុច្ឆិ. បដ្ដសាដកេ ន ភវន្តិ’តិ. ឥមេ បន ភទ្ទន្តា បដ្ដសាដកេ កុតោ លភន្តី’តិ ចិន្តេត្វា គតោ. តំ ទិវសមេវ បានីយមាឡកេ និសិន្នោ តិបិដកតិស្សត្ថេរោ នាម រញ្ញោ ពុទ្ធសីហនាទសុត្តំ នាម កថេសិ. សោ ថេរេ បសន្នោ; ឧត្តរាសង្គេ ទីយមានេ’ឯកសាដកោ ភវិស្សាមិ’ តស្មា ឥមមេវ ទាតុំ ន សក្កា, កថំ ករិស្សាមី’តិ ចិន្តេន្តោ ថេរេន សទ្ធិំ កថយមានោ តត្ថ មាឡកេយេវ អដ្ឋាសិ. តស្មិំ ខណេ ឯកោ កាកោ អម្ពសាខន្តរេ និសីទិត្វា

សទ្ទំ |ឱ០.០០៣៨| ករោន្តោ ឯវមាចិក្ខិ. អយ្យ កាកវណ្ណតិស្សមហារាជ, តុម្ហាកំ កង្ខា នាម នត្ថី, បសាទក្ខណេ ធម្មកថិកស្ស ឧត្តរាសង្គំ ទេហី’តិ អាហ.

(កាកោ សោ កាកវណ្ណស្ស វទេតិ វចនក្ខមោ,

បសាទជាតោ ថេរស្ស តុវំ សទ្ធម្មទេសនេ;

ទទាហិ ឧត្តរាសង្គំ មហាថេរស្ស ភូមិបា’តិ.)

មហារាជ, អហំ តុម្ហាកំ បញ្ចសាសនំ គហេត្វា អាគតោ. វិហារទេវិ បុត្តំ វិជាយិ. ឥទមេកំ សាសនំ. ឯកា ករេណុកា សុវីរហត្ថិបោតកំ តិត្ថសរេ វិជាយី. ឥទំ ទុតិយំ សាសនំ. គោឋសមុទ្ទមជ្ឈេន សត្តមត្តា នាវា បដ្ដនេ បច្ចុដ្ឋិតា, ឥទំ តតិយំ សាសនំ ឧត្តរ វឌ្ឍមានបព្ពតបាទេ ទ្វិករីសប្បមាណេ ខេត្តេ តរុណតាលក្ខន្ធប្បមាណា សុវណ្ណក្ខន្ធា ឧគ្គច្ឆិំសុ, ឥទំ ចតុត្ថំ សាសនំ. គិរិបព្ពតបាទេ កោដ រដ្ឋក វិហារេ កោដរដ្ឋកោ នាម ថេរោ មគ្គោបសមំ វត្វា គិរិបព្ពតមត្ថកេ សត្តតាលប្បមាណំ ឧគ្គន្ត្វា អាកាសេ និសិន្នោ បរិនិព្ពាយិ, ឥទំ បញ្ចមំ សាសនំ.

(បុត្តោ ហត្ថី ច នាវា ច ចតុត្ថំ ហេមខន្ធកំ;

ថេរស្ស បរិនិព្ពានំ បញ្ចមំ សាសនំ ឥទំ.

ឥមំ គហេត្វាន អហំ អាគតោ តវ សន្តិកំ;

សាសនំ ឦទិសំ សុត្វា បុញ្ញកម្មេ រតោ ភវ.

វត្ថំ សហសា ទាបេហិ កតោ សព្ពសមាគមោ;

ឥទំ និច្ចំ ជានន្តោ កិំ លគ្គោ ឧត្តរាសង្គេ’តិ.)

រាជា កាកស្ស វចនំ សុត្វា ហសិ. ថេរោ? កស្មា មហារាជ ហសី’តិ បុច្ឆិ. ភន្តេ, ឯតស្មិំ អម្ពសាខន្តរេ និសីទិត្វា សទ្ទំ ករោន្តស្ស កាកស្ស កថំ សុត្វា ហសិន្តិ សព្ពំ អារោចេសិ. ថេរោ’បិ រញ្ញា បុរិមត្តភាវេ កតកម្មំ |ឱ០.០០៣៩| បស្សិត្វា ហសិ. រាជា កស្មា អយ្យោ ហសី’តិ បុច្ឆិ. មហារាជ, តុម្ហាកំ អនន្តរេ អត្តភាវេ មលយរដ្ឋេ អមរុប្បល នាម កាលេ កតកម្មំ បស្សិត្វា ហសិត្តិ. តេន បុដ្ឋោ កតកុសលកម្មំ សព្ពំ វិត្ថារេន តស្ស អាចិក្ខិ. រាជា សោមនស្សប្បត្តោ អត្តនោ ឧត្តរាសង្គំ ទត្វា ថេរំ វន្ទិត្វា គេហំ គតោ. កោដរដ្ឋកវិហារំ គន្ត្វា ថេរស្ស សរីរជ្ឈាបនំ ការាបេត្វា ធាតុំ អាទាយ ចេតិយំ ការាបេត្វា មហន្តំ បូជំ កត្វា មហាគាមំ គតោ. សុវណ្ណំ អាហរាបេត្វា រាជង្គណេ ឋបាបេសិ. គោឋសមុទ្ទកុច្ឆិយំ បត្ត នាវាតោ វត្ថានិ អាហរាបេត្វា ភិក្ខុសង្ឃស្ស ចីវរត្ថាយ ទាបេត្វា មហាទានំ បវត្តេត្វា មហាគាមសមីបេ វិហារំ ការាបេត្វា វិហរន្តោ អត្តនោ បុត្តំ ទុដ្ឋគាមណិំ បក្កោសាបេត្វា; តាត, ត្វំ គន្ត្វា គិរិម្ហិ នគរេ និសីទា’តិ វត្វា អមច្ចញ្ចស្ស បិតុដ្ឋានេ ឋបេត្វា គិរិនគរំ បាហេសិ. តំ ទិស្វា គិរិអភយ កុមារោ កុមារេន សទ្ធិំ អាគតពឡស្ស វត្ថាហារាទីនិ ទាបេត្វា មហន្តំ សម្មានំ អកាសិ. រាជកុមារោ គិរិបព្ពតបាទេ វិហាសិ.

តតោ អបរភាគេ ជាតិំ និស្សាយ ខត្តិយានំ វិវាទោ អហោសិ. សោ អភយរាជា កិំ មេវិវាទេនា’តិ អត្តនោ ភរិយាយ សោមទេវិយា សទ្ធិំ ពលវាហនំ គហេត្វា អនុក្កមេន គច្ឆន្តោ សេរុនគរេ រជ្ជំ ការេន្តំ អត្តសហាយំ សិវរាជំ សន្ធាយ តស្ស សន្តិកំ អាគញ្ជិ. សោ’បិ សិវរាជា គិរិអភយរញ្ញា សទ្ធិំ អាគតពឡស្ស មហន្តំ សក្ការំ ការេត្វា អហតវត្ថតិលតណ្ឌុលាទីនិ អាហរាបេត្វា ទាបេសិ. កតិបាហច្ចយេ; សម្ម, កស្មា អាគតោសិ’តិ បុច្ឆិ. សោ អាគតការណំ សព្ពមស្ស អាចិក្ខិ. ភទ្ទកំ សម្ម, តេ កតំ អាគន្តព្ពមេវ អាគតោ. អហំ តេ កត្តព្ពំ ជានិស្សាមិ. ត្វំ មា ចិន្តយី’តិ វត្វា តស្ស វសនត្ថាយ នគរភូមិំ គវេសន្តោ សរកោដិយំ អតិរមណីយភូមិំ បស្សិត្វា តស្មិំ ភូមិភាគេ សោ នគរំ មាបេត្វា ទេវិយា ឯកសទិសនាមំ ករិស្សាមី’តិ សោមនគរន្តិ នាមំ អកាសិ. តំ នគរំ សុសមិទ្ធំ សម្បន្នធនធញ្ញាទីហិ ឧបករណេហិ ទ្វារដ្ដាលកគោបុរបរិខាបោក្ខរ-ណិយាទីហិ |ឱ០.០០៤០| សហិតំ ហត្ថិអស្សរថបត្តិអាទីហិ សមាកុលំ សង្ខបណវភេរិសទ្ទាទីហិ សមាកិណ្ណំ នគរំ អហោសិ. សោ អភយោ ចិរំ សោមនគរេ មហន្តំ ឥស្សរិយំ អនុភវន្តោ វិហាសិ.

អថាបរស្មិំ កាលេ សោមទេវី រញ្ញា សទ្ធិំ កថេសិ; អយ្យ អម្ហាកំ បដិសរណំ ចេតិយញ្ច វិហារញ្ច ការេតុំ វដ្ដតី’តិ. ភទ្ទកំ តេ កថិតន្តិ សោមនស្សប្បត្តោ ហុត្វា វិហារភូមិំ គវេសន្តោ នគរតោ នាតិទុរេ នាច្ចាសន្នេ មហន្តំ សាលវនំ អត្ថិ. តំ បស្សិតុំ គតោ. តទា តស្មិំ សាលវនេ មហាអរិដ្ឋត្ថេរស្ស វំសេ មហាមហិន្ទត្ថេរោ នាម ឯកោ ថេរោ អត្ថិ. សោ សដ្ឋិមត្តេ ភិក្ខូ គហេត្វា វិហរតិ. តំ ទិស្វា ឥរិយាបថេ បសន្នោ ថេរំ ឯវមាហ; ‘អយ្យ តុម្ហាកំ ឥមស្មិំ សាលវនេ វិហារំ ករិស្សាមិ’តិ. ថេរោ តស្ស វចនំ សុត្វា តុណ្ហីហាវេន អធិវាសេសិ. រាជា សោមនស្សប្បត្តោ ថេរំ វន្ទិត្វា នគរមេវ គន្ត្វា សោមទេវិំ អាមន្តេត្វា; ភទ្ទេសោមទេវិ, អម្ហាកំ មនោរថោ មត្ថកំ បត្តោ. វិហារករណត្ថាយ មនាបោ ភូមិភាគោ លទ្ធោ. តត្ថ ច មហិន្ទោ នាម ថេរោ សមណានំ សដ្ឋិមត្តំ គហេត្វា វិហរតិ. តំ វន្ទិត្វា វិហរណត្ថាយ បដិញ្ញំ គហេត្វា អាគតោ. តត្ថ វិហារំ ករិស្សាមី’តិ អាហ. សា តំ សុត្វា សោមនស្សប្បត្តា សាធូ’តិ សម្បដិច្ឆិ. បុនទិវសេ ទេវិយា សទ្ធិំ ថេរស្ស សន្តិកំ គន្ត្វា វន្ទិត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ថេរោ តេសំ មហាសមយសុត្តំ កថេសិ. តេ ឧភោ’បិ ធម្មំ សុត្វា សោមនស្សជាតា អហេសុំ. អថ រាជា អយ្យ ធាតុំ កុតោ លភិស្សាមា’តិ ថេរំ បុច្ឆិ. មា ចិន្តយិ មហារាជ, ធាតុំ អម្ហេ ជានិស្សាមា’តិ អាចិក្ខិ.

សោ តតោ បដ្ឋាយ វិហារភុមិំ សោធាបេត្វា ខាណុកណ្ដកាទយោ នីហរិត្វា ភេរិតលមិវ រមណីយំ សមំ ការាបេត្វា ឥដ្ឋកវឌ្ឍកិំ បក្កោសាបេត្វា ឥដ្ឋចិតំ ការាបេត្វា ចេតិយកម្មំ បដ្ឋបេសិ. វឌ្ឍកី ចេតិយំ ចិនន្តោ កតិបាហេន បុប្ផាធានត្តយំ និដ្ឋបេត្វា ធាតុគព្ភេ សព្ពំ កត្តព្ពំ កម្មំ និដ្ឋបេត្វា រញ្ញោ បដិវេទេសិ. រាជា, អាគន្ត្វា ថេរស្ស អារោចេសិ. និដ្ឋាបិតោ អយ្យ ធាតុ គព្ភោ’តិ. ថេរោ រញ្ញោ វចនំ សុត្វា អត្តនា បរិហរិតំ |ឱ០.០០៤១| តថាគតស្ស ទក្ខិណទាឋាធាតុំ តស្ស អទាសិ. រាជា ធាតុំ គហេត្វា សុនក្ខត្តេន សុមុហុត្តេន មហតា បរិវារេន ធាតុគព្ភេ និទហិត្វា អតិមនោរមំ ឧទកពុព្ពុឡកេលាសកុដបដិភាគំ ចេតិយំ ការាបេសិ.

សទ្ធាទិគុណសម្បន្នោ លោកសាសនរក្ខកោ;

សចេតិយំ មហារាជា ការាបេសិ វិហារកំ.

តតោ ថេរស្ស សន្តិកេ សដ្ឋិមត្តានំ ភិក្ខុនំ អត្ថាយ សដ្ឋិមត្តានិ បរិវេណានិ ការាបេត្វា ទ្វារដ្ដាលកបាការេហិ សោភិតំ វិហារំ និដ្ឋបេត្វា អត្តនោ ទេវិយា ឯកនាមំ កត្វា មហិន្ទត្ថេរស្ស ទក្ខិណោទកំ ទត្វា គន្ធមាលាធូបធជេហិ បូជំ ករោន្តោ ទិវសស្ស តិក្ខត្តុំ ធាតុបដ្ឋានំ គន្ត្វា ទានាទីនិ បុញ្ញានិ កុរុមានោ គិរិអភយរាជា មហន្តំ សម្បត្តិំ អនុភវមានោ សោមនគរំ បដិវសតិ.

(នគរេ សោមនាមម្ហិ រមណីយេ មនោរមេ;

ទេវិយា សហ មោទន្តោ រជ្ជំ ការេសិ នាយកោ.)

តតោ វិហារទេវិយា ភាតា ចុល្លបិណ្ឌបាតិយតិស្សត្ថេរោ នាម ឯកទិវសំ កាកវណ្ណតិស្សមហារញ្ញោ អាយុសង្ខារមោលោកេន្តោ ន ចិរប្បវត្តនភាវំ ញត្វា បុនទិវសេ រញ្ញោ សន្តិកំ គន្ត្វា តេន សទ្ធិំ កថេសិ. មហារាជ តុម្ហាកំ នលាដធាតុយា សត្ថារា ព្យាករណំ ទិន្នំ;’មហាវាលុកគង្គាយ ទក្ខិណភាគេ សេរុ នាម ទហស្ស អន្តេ វរាហ នាម សោណ្ឌិយា មត្ថកេ អនាគតេ កាកវណ្ណតិស្សោ នាម មហារាជា មយ្ហំ នលាដធាតុំ បតិដ្ឋបេស្សតី’តិ វត្វា តំ សន្ធាយ ភគវា សមាបត្តិំ សមាបជ្ជិត្វា គតោ. តស្ស វចនំ មនសិករោហី’តិ អាហ. តស្ស កថំ សុត្វា អម្ហាកំ កុសលសម្បត្តិំ អវិនាសេត្វា អយ្យស្ស វចនមុទ្ទិស្ស ចេតិយំ ការាបនត្ថាយ គន្តព្ពន្តិ មន្ត្វា ភទ្ទកំ អយ្យា’តិ ថេរស្ស វចនំ សម្បដិច្ឆិត្វា អត្តនោ បុត្តំ ទុដ្ឋគាមណិំ គិរិនគរតោ បក្កោសាបេត្វា មហាគាមេ និសីទាបេត្វា នគរេ ភេរិំ ចរាបេសិ; អហំ មហាវាលុកាយ គង្គាយ សមីបេ សេរុ នាម |ឱ០.០០៤២| ទហស្ស អន្តេ វរាហ នាម សោណ្ឌិយា មត្ថកេ ចេតិយំ ការាបនត្ថាយ គមិស្សាមិ, សព្ពសេនិយោ ច មហា ជនោ ច មយា សទ្ធិំ អាគច្ឆន្តុ’តិ វត្វា រាជា ចុលបិណ្ឌបាតិយតិស្សត្ថេរស្ស តិស្សមហាវិហារេ សាគលត្ថេរស្ស ច សន្តិកំ គន្ត្វា ភន្តេ តុម្ហាកំ បរិវារេ បញ្ចសតមត្តេ ភិក្ខុ គហេត្វា ធាតុំ ឧបដ្ឋហន្តា មយា សទ្ធិំយេវ អាគច្ឆថា’តិ វត្វា ភទ្ទមាសេ ភទ្ទទិវសេ សុនក្ខត្តេ សុមុហុត្តេ ពន្ធាវារំ សជ្ជេត្វា ធាតុឃរតោ ធាតុករណ្ឌកំ នីហរិត្វា សុសជ្ជិតរថេ ឋបេត្វា ឧបរិ សេតច្ឆត្តញ្ច កត្វា បុរតោ បុរតោ រតនមណឌបេ ការាបេត្វា បុរេតរមកាសិ.

តតោ រាជា បុត្តំ ទុដ្ឋគាមណិំ បក្កោសាបេត្វា អនុសាសិត្វា បុត្តំ សទ្ធាតិស្សកុមារញ្ច វិហារទេវិញ្ច គហេត្វា សីឃំ និក្ខមិ. ចូឡបិណ្ឌបាតិយតិស្សត្ថេរោ ច អត្តនោ បរិវារេ បញ្ចសតភិក្ខូ គហេត្វា ធាតុំ ឧបដ្ឋហន្តោ បច្ឆតោ អាគញ្ឆិ. សព្ពសេនិយោ ច រាជា ច ភិក្ខុសង្ឃស្ស មហាទានំ ទត្វា ភិក្ខុ សង្ឃេន សទ្ធិំ គន្ត្វា ទីឃវាបិំ បាបុណិំសុ. តស្មិំ សទ្ធាតិស្សកុមារំ និសីទាបេត្វា អនុក្កមេន អាគន្ត្វា សុមនមាលាបិដ្ឋិយំ ខន្ធវារំ ពន្ធិត្វា និសីទិ. កស្មា បន តំ ឋានំ ឯវំ នាមកំ ជាតន្តិ. សុមននាគរាជា សត្តទិវសានិ នាគសម្បត្តិំ អភិរមមានោ (នលាដធាតុំ វិស្សរិ.) សត្តាហច្ចយេន នលាដធាតុំ អនុស្សរិត្វា បច្ឆា អាវជ្ជមានោ រញ្ញោ ធាតុំ គហេត្វា អាគតភាវំ ញត្វា មហន្តំ សោមនស្សំ បត្តោ មហន្តជ្ឈាសយោ អត្តនោ បរិវារេ ឆកោដិមត្តេ នាគេ គហេត្វា ធាតុបដិបថំ គន្ត្វា ធាតុបតិដ្ឋិតដ្ឋានេវ បថវិយំ នាភិប្បមាណតោ សុមនមាលាវស្សំ វស្សេសិ. តស្មា តំ ឋានំ សុមនមាលាបិដ្ឋិតិ ជាតំ. បុនទិវសេ រាជា ធាតុំ គហេត្វា វរាហ |ឱ០.០០៤៣| នាម សោណ្ឌិំ បាបុណិ. សម្បត្តាយ ធាតុយា តស្មិំ ឋានេ សុមននាគរាជា រថចក្កេ យាវ នាភិំ តាវ ឱសីទាបេត្វា អបរិវត្តនំ អកាសិ. តំ ទិស្វា រាជា សំវេគប្បត្តោ ថេរំ បុច្ឆិ. មា ភាយិ មហារាជ, ធាតុ បតិដ្ឋានដ្ឋានំ អាគតោ. ឥមស្មិំ ឋានេ បតិដ្ឋហិស្សតី’តិ អាហ.

តំ សុត្វា រាជា ធាតុបតិដ្ឋាន ភូមិភាគំ ភវិស្សតី’តិ ចិន្តេត្វា តត្ថេវ សេនំនិវេសេត្វា ឥទំ ឋានំ សមន្តតោ សកណ្ដកំ វនំ នីហរាបេត្វា ភូមិភាគំ អតិរមណីយំ ភេរិតលមិវ សមំ ការាបេត្វា សេនិយបាមោក្ខំ អាមន្តេត្វា តុម្ហេ ធាតុំ ឋបនត្ថាយ បឋមំ ធាតុឃរំ ការាបេត្វា ធាតុ គព្ភំ បតិដ្ឋាបេត្វា និវេទេសិ. រាជា អន្តោ ធាតុឃរេ តស្មិំ ធាតុគព្ភេ ធាតុករណ្ឌកំ បតិដ្ឋបេត្វា ពហិ អារក្ខំ សំវិធាយ តត្ថ មហន្តំ បូជាវិធានំ ការាបេត្វា ធាតុឃរំ ចតុជាតិយគន្ធេន វិលិម្បាបេសិ. តទុបាទាយ តំ គេហំ គន្ធមូលំ នាម ជាតំ. តស្មិំ ឋានេ ពហូ សន្និបតិំសុ. តត្ថ មហិន្ទោ នាម ថេរោ អាគន្តុក ភិក្ខូនំ វត្តបដិវត្តំ អកាសិ. បុនទិវសេ រាជា វិហារំ គន្ត្វា សុខេន វសិត្ថ អយ្យា’តិ បុច្ឆិត្វា សព្ពេ ភិក្ខុ និមន្តេត្វា រាជគេហេ និសីទាបេត្វា យាគុភត្តំ សក្កច្ចំ ទត្វា បច្ឆា ភត្តំ អនុមោទនំ សុត្វា និសិន្នកាលេ ថេរោ ឱវទន្តោ មហារាជ, បមាទេន វសិតុំ ន វដ្ដតិ ជីវិតំ នាម ន ចិរដ្ឋិតិកំ, ធាតុបតិដ្ឋាបនំ បបញ្ចំ អកត្វា ការេហី’តិ វត្វា គាថមាហ?

យស្មា ហិ ជីវិតំ នាម អប្បំ ពុព្ពុលកុបមំ;

តស្មា ហិ បណ្ឌិតោ បោសោ ករេយ្យ កុសលំ សទា’តិ.

ឥមិនា |ឱ០.០០៤៤| នយេន ធម្មំ កថេត្វា ចូឡបិណ្ឌបាតិយតិស្ស ត្ថេរោ ច សាគលត្ថេរោ ច មហិន្ទត្ថេរោ ចា’តិ តយោ ថេរា អត្តនោ អត្តនោ បរិវារេ ភិក្ខូ គហេត្វា ធាតុ បរិហរណត្ថាយ អាគច្ឆិំសុ.

វិបុលយសោ បរហិតាវហន្តោ,

សុជនហិតោ ធិតិមា អវីតសទ្ធោ;

សុបរិវុតោ មហតិយា ហិ បរិសា,

រាជសេដ្ឋោ បវរថូបមារភី’តិ.

ឥតិ អរិយជនប្បសាទនត្ថាយ កតេ ធាតុវំសេ

បកិណ្ណកោ នាម

ចតុត្ថោ បរិច្ឆេទោ.