៩. នាគសុត្តំ

៤០. ‘‘យស្មិំ, ភិក្ខវេ, សមយេ អារញ្ញិកស្ស នាគស្ស គោចរបសុតស្ស ហត្ថីបិ ហត្ថិនិយោបិ ហត្ថិកលភាបិ ហត្ថិច្ឆាបាបិ បុរតោ បុរតោ គន្ត្វា តិណគ្គានិ ឆិន្ទន្តិ, តេន, ភិក្ខវេ, អារញ្ញិកោ នាគោ អដ្ដីយតិ ហរាយតិ ជិគុច្ឆតិ. យស្មិំ, ភិក្ខវេ, សមយេ អារញ្ញិកស្ស នាគស្ស គោចរបសុតស្ស ហត្ថីបិ ហត្ថិនិយោបិ ហត្ថិកលភាបិ ហត្ថិច្ឆាបាបិ ឱភគ្គោភគ្គំ សាខាភង្គំ ខាទន្តិ, តេន, ភិក្ខវេ, អារញ្ញិកោ នាគោ អដ្ដីយតិ ហរាយតិ ជិគុច្ឆតិ. យស្មិំ, ភិក្ខវេ, សមយេ អារញ្ញិកស្ស នាគស្ស ឱគាហំ ឱតិណ្ណស្ស ហត្ថីបិ ហត្ថិនិយោបិ ហត្ថិកលភាបិ ហត្ថិច្ឆាបាបិ បុរតោ បុរតោ គន្ត្វា សោណ្ឌាយ ឧទកំ អាលោឡេន្តិ, តេន, ភិក្ខវេ, អារញ្ញិកោ នាគោ អដ្ដីយតិ ហរាយតិ ជិគុច្ឆតិ. យស្មិំ, ភិក្ខវេ, សមយេ អារញ្ញិកស្ស នាគស្ស ឱគាហា ឧត្តិណ្ណស្ស ហត្ថិនិយោ កាយំ ឧបនិឃំសន្តិយោ គច្ឆន្តិ, តេន, ភិក្ខវេ, អារញ្ញិកោ នាគោ អដ្ដីយតិ ហរាយតិ ជិគុច្ឆតិ.

‘‘តស្មិំ, ភិក្ខវេ, សមយេ អារញ្ញិកស្ស នាគស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘អហំ ខោ ឯតរហិ អាកិណ្ណោ វិហរាមិ ហត្ថីហិ ហត្ថិនីហិ ហត្ថិកលភេហិ ហត្ថិច្ឆាបេហិ. ឆិន្នគ្គានិ ចេវ តិណានិ ខាទាមិ, ឱភគ្គោភគ្គញ្ច មេ សាខាភង្គំ ខាទន្តិ [ខាទិតំ (ស្យា. ក.) មហាវ. ៤៦៧ បស្សិតព្ពំ], អាវិលានិ ច បានីយានិ បិវាមិ, ឱគាហា ច [ឱគាហាបិ ច (ស្យា. ក.) មហាវ. ៤៦៧ បស្សិតព្ពំ] មេ ឧត្តិណ្ណស្ស ហត្ថិនិយោ កាយំ ឧបនិឃំសន្តិយោ គច្ឆន្តិ. យំនូនាហំ ឯកោ គណស្មា វូបកដ្ឋោ វិហរេយ្យ’ន្តិ. សោ អបរេន សមយេន ឯកោ គណស្មា វូបកដ្ឋោ វិហរតិ, អច្ឆិន្នគ្គានិ ចេវ តិណានិ ខាទតិ, ឱភគ្គោភគ្គញ្ចស្ស សាខាភង្គំ ន ខាទន្តិ [ន ឱភគ្គោភគ្គញ្ច សាខាភង្គ ខាទតិ (ស្យា. ក.)], អនាវិលានិ ច បានីយានិ បិវតិ, ឱគាហា ចស្ស ឧត្តិណ្ណស្ស ន ហត្ថិនិយោ កាយំ ឧបនិឃំសន្តិយោ គច្ឆន្តិ.

‘‘តស្មិំ, ភិក្ខវេ, សមយេ អារញ្ញិកស្ស នាគស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘អហំ ខោ បុព្ពេ អាកិណ្ណោ វិហាសិំ ហត្ថីហិ ហត្ថិនីហិ ហត្ថិកលភេហិ ហត្ថិច្ឆាបេហិ, ឆិន្នគ្គានិ ចេវ តិណានិ ខាទិំ, ឱភគ្គោភគ្គញ្ច មេ សាខាភង្គំ ខាទិំសុ, អាវិលានិ ច បានីយានិ អបាយិំ, ឱគាហា [ឯត្ថ បិសទ្ទោ សព្ពត្ថបិ នត្ថិ] ច មេ ឧត្តិណ្ណស្ស ហត្ថិនិយោ កាយំ ឧបនិឃំសន្តិយោ អគមំសុ. សោហំ ឯតរហិ ឯកោ គណស្មា វូបកដ្ឋោ វិហរាមិ, អច្ឆិន្នគ្គានិ ចេវ តិណានិ ខាទាមិ, ឱភគ្គោភគ្គញ្ច មេ សាខាភង្គំ ន ខាទន្តិ, អនាវិលានិ ច បានីយានិ បិវាមិ, ឱគាហា ច មេ ឧត្តិណ្ណស្ស ន ហត្ថិនិយោ កាយំ ឧបនិឃំសន្តិយោ គច្ឆន្តី’តិ. សោ សោណ្ឌាយ សាខាភង្គំ ភញ្ជិត្វា សាខាភង្គេន កាយំ បរិមជ្ជិត្វា អត្តមនោ សោណ្ឌំ សំហរតិ [កណ្ឌុំ សំហន្តិ (សី. បី.) កណ្ឌុំ សំហនតិ (ស្យា.), ឯត្ថ កណ្ឌុវនទុក្ខំ វិនេតីតិ អត្ថោ],.

‘‘ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, យស្មិំ សមយេ ភិក្ខុ អាកិណ្ណោ វិហរតិ ភិក្ខូហិ ភិក្ខុនីហិ ឧបាសកេហិ ឧបាសិកាហិ រញ្ញា រាជមហាមត្តេហិ តិត្ថិយេហិ តិត្ថិយសាវកេហិ, តស្មិំ, ភិក្ខវេ, សមយេ ភិក្ខុស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘អហំ ខោ ឯតរហិ អាកិណ្ណោ វិហរាមិ ភិក្ខូហិ ភិក្ខុនីហិ ឧបាសកេហិ ឧបាសិកាហិ រញ្ញា រាជមហាមត្តេហិ តិត្ថិយេហិ តិត្ថិយសាវកេហិ. យំនូនាហំ ឯកោ គណស្មា វូបកដ្ឋោ វិហរេយ្យ’ន្តិ. សោ វិវិត្តំ សេនាសនំ ភជតិ អរញ្ញំ រុក្ខមូលំ បព្ពតំ កន្ទរំ គិរិគុហំ សុសានំ វនបត្ថំ អព្ភោកាសំ បលាលបុញ្ជំ. សោ អរញ្ញគតោ វា រុក្ខមូលគតោ វា សុញ្ញាគារគតោ វា និសីទតិ បល្លង្កំ អាភុជិត្វា ឧជុំ កាយំ បណិធាយ បរិមុខំ សតិំ ឧបដ្ឋបេត្វា.

‘‘សោ អភិជ្ឈំ លោកេ បហាយ វិគតាភិជ្ឈេន ចេតសា វិហរតិ, អភិជ្ឈាយ ចិត្តំ បរិសោធេតិ; ព្យាបាទបទោសំ បហាយ អព្យាបន្នចិត្តោ វិហរតិ សព្ពបាណភូតហិតានុកម្បី, ព្យាបាទបទោសា ចិត្តំ បរិសោធេតិ; ថិនមិទ្ធំ បហាយ វិគតថិនមិទ្ធោ វិហរតិ អាលោកសញ្ញី សតោ សម្បជានោ, ថិនមិទ្ធា ចិត្តំ បរិសោធេតិ; ឧទ្ធច្ចកុក្កុច្ចំ បហាយ អនុទ្ធតោ វិហរតិ អជ្ឈត្តំ វូបសន្តចិត្តោ, ឧទ្ធច្ចកុក្កុច្ចា ចិត្តំ បរិសោធេតិ; វិចិកិច្ឆំ បហាយ តិណ្ណវិចិកិច្ឆោ វិហរតិ អកថំកថី កុសលេសុ ធម្មេសុ, វិចិកិច្ឆាយ ចិត្តំ បរិសោធេតិ. សោ ឥមេ បញ្ច នីវរណេ បហាយ ចេតសោ ឧបក្កិលេសេ បញ្ញាយ ទុព្ពលីករណេ វិវិច្ចេវ កាមេហិ វិវិច្ច អកុសលេហិ ធម្មេហិ សវិតក្កំ សវិចារំ វិវេកជំ បីតិសុខំ បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. សោ អត្តមនោ សោណ្ឌំ សំហរតិ [កណ្ឌុំ សំហន្តិ (សី. បី.), កណ្ឌុំ សំហនតិ (ស្យា.), ឯត្ថ កណ្ឌុវនសទិសំ ឈានបដិបក្ខំ កិលេសទុក្ខំ វិនេតីតិ អត្ថោ]. វិតក្កវិចារានំ វូបសមា…បេ… ទុតិយំ ឈានំ… តតិយំ ឈានំ… ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. សោ អត្តមនោ សោណ្ឌំ សំហរតិ.

‘‘សព្ពសោ រូបសញ្ញានំ សមតិក្កមា បដិឃសញ្ញានំ អត្ថង្គមា នានត្តសញ្ញានំ អមនសិការា ‘អនន្តោ អាកាសោ’តិ អាកាសានញ្ចាយតនំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. សោ អត្តមនោ សោណ្ឌំ សំហរតិ. សព្ពសោ អាកាសានញ្ចាយតនំ សមតិក្កម្ម ‘អនន្តំ វិញ្ញាណ’ន្តិ វិញ្ញាណញ្ចាយតនំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ… សព្ពសោ វិញ្ញាណញ្ចាយតនំ សមតិក្កម្ម ‘នត្ថិ កិញ្ចី’តិ អាកិញ្ចញ្ញាយតនំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ… សព្ពសោ អាកិញ្ចញ្ញាយតនំ សមតិក្កម្ម នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ… សព្ពសោ នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនំ សមតិក្កម្ម សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ, បញ្ញាយ ចស្ស ទិស្វា អាសវា បរិក្ខីណា ហោន្តិ. សោ អត្តមនោ សោណ្ឌំ សំហរតី’’តិ. នវមំ.