១០. វេលាមសុត្តំ

២០. ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. អថ ខោ អនាថបិណ្ឌិកោ គហបតិ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នំ ខោ អនាថបិណ្ឌិកំ គហបតិំ ភគវា ឯតទវោច –

‘‘អបិ នុ តេ, គហបតិ, កុលេ ទានំ ទីយតី’’តិ? ‘‘ទីយតិ មេ, ភន្តេ, កុលេ ទានំ; តញ្ច ខោ លូខំ កណាជកំ ពិឡង្គទុតិយ’’ន្តិ. ‘‘លូខញ្ចេបិ [លូខំ វាបិ (ស្យា.), លូខញ្ចាបិ (ក.)], គហបតិ, ទានំ ទេតិ បណីតំ វា; តញ្ច អសក្កច្ចំ ទេតិ, អចិត្តីកត្វា [អចិត្តិំ កត្វា (ក.), អបចិត្តិំ កត្វា (ស្យា.), អចិត្តិកត្វា (បី.)] ទេតិ, អសហត្ថា ទេតិ, អបវិទ្ធំ [អបវិដ្ឋំ (ស្យា.)] ទេតិ, អនាគមនទិដ្ឋិកោ ទេតិ. យត្ថ យត្ថ តស្ស តស្ស ទានស្ស វិបាកោ និព្ពត្តតិ, ន ឧឡារាយ ភត្តភោគាយ ចិត្តំ នមតិ, ន ឧឡារាយ វត្ថភោគាយ ចិត្តំ នមតិ, ន ឧឡារាយ យានភោគាយ ចិត្តំ នមតិ, ន ឧឡារេសុ បញ្ចសុ កាមគុណេសុ ភោគាយ ចិត្តំ នមតិ. យេបិស្ស តេ ហោន្តិ បុត្តាតិ វា ទារាតិ វា ទាសាតិ វា បេស្សាតិ វា កម្មករាតិ វា, តេបិ ន សុស្សូសន្តិ ន សោតំ ឱទហន្តិ ន អញ្ញា ចិត្តំ ឧបដ្ឋបេន្តិ. តំ កិស្ស ហេតុ? ឯវញ្ហេតំ [ឯវញ្ចេតំ (ស្យា. ក.)], គហបតិ, ហោតិ អសក្កច្ចំ កតានំ កម្មានំ វិបាកោ’’.

‘‘លូខញ្ចេបិ, គហបតិ, ទានំ ទេតិ បណីតំ វា; តញ្ច សក្កច្ចំ ទេតិ, ចិត្តីកត្វា ទេតិ, សហត្ថា ទេតិ, អនបវិទ្ធំ ទេតិ, អាគមនទិដ្ឋិកោ ទេតិ. យត្ថ យត្ថ តស្ស តស្ស ទានស្ស វិបាកោ និព្ពត្តតិ, ឧឡារាយ ភត្តភោគាយ ចិត្តំ នមតិ, ឧឡារាយ វត្ថភោគាយ ចិត្តំ នមតិ, ឧឡារាយ យានភោគាយ ចិត្តំ នមតិ, ឧឡារេសុ បញ្ចសុ កាមគុណេសុ ភោគាយ ចិត្តំ នមតិ. យេបិស្ស តេ ហោន្តិ បុត្តាតិ វា ទារាតិ វា ទាសាតិ វា បេស្សាតិ វា កម្មករាតិ វា, តេបិ សុស្សូសន្តិ សោតំ ឱទហន្តិ អញ្ញា ចិត្តំ ឧបដ្ឋបេន្តិ. តំ កិស្ស ហេតុ? ឯវញ្ហេតំ, គហបតិ, ហោតិ សក្កច្ចំ កតានំ កម្មានំ វិបាកោ.

‘‘ភូតបុព្ពំ, គហបតិ, វេលាមោ នាម ព្រាហ្មណោ អហោសិ. សោ ឯវរូបំ ទានំ អទាសិ មហាទានំ. ចតុរាសីតិ សុវណ្ណបាតិសហស្សានិ អទាសិ រូបិយបូរានិ, ចតុរាសីតិ រូបិយបាតិសហស្សានិ អទាសិ សុវណ្ណបូរានិ, ចតុរាសីតិ កំសបាតិសហស្សានិ អទាសិ ហិរញ្ញបូរានិ, ចតុរាសីតិ ហត្ថិសហស្សានិ អទាសិ សោវណ្ណាលង្ការានិ សោវណ្ណធជានិ ហេមជាលប្បដិច្ឆន្នានិ [ហេមជាលសញ្ឆន្នានិ (សី. បី.)], ចតុរាសីតិ រថសហស្សានិ អទាសិ សីហចម្មបរិវារានិ ព្យគ្ឃចម្មបរិវារានិ ទីបិចម្មបរិវារានិ បណ្ឌុកម្ពលបរិវារានិ សោវណ្ណាលង្ការានិ សោវណ្ណធជានិ ហេមជាលប្បដិច្ឆន្នានិ, ចតុរាសីតិ ធេនុសហស្សានិ អទាសិ ទុកូលសន្ធនានិ [ទុកូលសន្ទស្សនានិ (សី.), ទុកូលសណ្ឋនានិ (ស្យា.), ទុកូលសន្ថនានិ (បី.), ទុហសន្ទនានិ (ទី. និ. ២.២៦៣), ទុកូលសន្ទនានិ (តត្ថ បាឋន្តរំ)] កំសូបធារណានិ, ចតុរាសីតិ កញ្ញាសហស្សានិ អទាសិ អាមុត្តមណិកុណ្ឌលាយោ [អាមុក្កមណិកុណ្ឌលាយោ (?)], ចតុរាសីតិ បល្លង្កសហស្សានិ អទាសិ គោនកត្ថតានិ បដិកត្ថតានិ បដលិកត្ថតានិ កទលិមិគបវរបច្ចត្ថរណានិ សឧត្តរច្ឆទានិ ឧភតោលោហិតកូបធានានិ, ចតុរាសីតិ វត្ថកោដិសហស្សានិ អទាសិ ខោមសុខុមានំ កោសេយ្យសុខុមានំ កម្ពលសុខុមានំ កប្បាសិកសុខុមានំ, កោ បន វាទោ អន្នស្ស បានស្ស ខជ្ជស្ស ភោជ្ជស្ស លេយ្យស្ស បេយ្យស្ស, នជ្ជោ មញ្ញេ វិស្សន្ទន្តិ [វិស្សន្ទតិ (សី. បី.)].

‘‘សិយា ខោ បន តេ, គហបតិ, ឯវមស្ស – ‘អញ្ញោ នូន តេន សមយេន វេលាមោ ព្រាហ្មណោ អហោសិ, សោ [យោ (?)] តំ ទានំ អទាសិ មហាទាន’ន្តិ. ន ខោ បនេតំ, គហបតិ, ឯវំ ទដ្ឋព្ពំ. អហំ តេន សមយេន វេលាមោ ព្រាហ្មណោ អហោសិំ. អហំ តំ ទានំ អទាសិំ មហាទានំ. តស្មិំ ខោ បន, គហបតិ, ទានេ ន កោចិ ទក្ខិណេយ្យោ អហោសិ, ន តំ កោចិ ទក្ខិណំ វិសោធេតិ.

‘‘យំ, គហបតិ, វេលាមោ ព្រាហ្មណោ ទានំ អទាសិ មហាទានំ, យោ ចេកំ ទិដ្ឋិសម្បន្នំ ភោជេយ្យ, ឥទំ តតោ មហប្ផលតរំ.

( ) [(យញ្ច គហបតិ វេលាមោ ព្រាហ្មណោ ទានំ អទាសិ មហាទានំ) (សី. បី.)] ‘‘យោ ច សតំ ទិដ្ឋិសម្បន្នានំ ភោជេយ្យ, យោ ចេកំ សកទាគាមិំ ភោជេយ្យ, ឥទំ តតោ មហប្ផលតរំ.

( ) [(យញ្ច គហបតិ វេលាមោ ព្រាហ្មណោ ទានំ អទាសិ មហាទានំ) (សី. បី.)] ‘‘យោ ច សតំ សកទាគាមីនំ ភោជេយ្យ, យោ ចេកំ អនាគាមិំ ភោជេយ្យ…បេ… យោ ច សតំ អនាគាមីនំ ភោជេយ្យ, យោ ចេកំ អរហន្តំ ភោជេយ្យ… យោ ច សតំ អរហន្តានំ ភោជេយ្យ, យោ ចេកំ បច្ចេកពុទ្ធំ ភោជេយ្យ … យោ ច សតំ បច្ចេកពុទ្ធានំ ភោជេយ្យ, យោ ច តថាគតំ អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ ភោជេយ្យ… យោ ច ពុទ្ធប្បមុខំ ភិក្ខុសង្ឃំ ភោជេយ្យ… យោ ច ចាតុទ្ទិសំ សង្ឃំ ឧទ្ទិស្ស វិហារំ ការាបេយ្យ… យោ ច បសន្នចិត្តោ ពុទ្ធញ្ច ធម្មញ្ច សង្ឃញ្ច សរណំ គច្ឆេយ្យ… យោ ច បសន្នចិត្តោ សិក្ខាបទានិ សមាទិយេយ្យ – បាណាតិបាតា វេរមណិំ, អទិន្នាទានា វេរមណិំ, កាមេសុមិច្ឆាចារា វេរមណិំ, មុសាវាទា វេរមណិំ, សុរាមេរយមជ្ជបមាទដ្ឋានា វេរមណិំ, យោ ច អន្តមសោ គន្ធោហនមត្តម្បិ [គន្ធូហនមត្តម្បិ (សី.), គទ្ទូហនមត្តម្បិ (ស្យា. បី.) ម. និ. ៣.២១១] មេត្តចិត្តំ ភាវេយ្យ, ( ) [(យោ ច អច្ឆរាសង្ឃាតមត្តម្បិ អនិច្ចសញ្ញំ ភាវេយ្យ) (ក.)] ឥទំ តតោ មហប្ផលតរំ.

‘‘យញ្ច, គហបតិ, វេលាមោ ព្រាហ្មណោ ទានំ អទាសិ មហាទានំ, យោ ចេកំ ទិដ្ឋិសម្បន្នំ ភោជេយ្យ… យោ ច សតំ ទិដ្ឋិសម្បន្នានំ ភោជេយ្យ, យោ ចេកំ សកទាគាមិំ ភោជេយ្យ… យោ ច សតំ សកទាគាមីនំ ភោជេយ្យ, យោ ចេកំ អនាគាមិំ ភោជេយ្យ… យោ ច សតំ អនាគាមីនំ ភោជេយ្យ, យោ ចេកំ អរហន្តំ ភោជេយ្យ… យោ ច សតំ អរហន្តានំ ភោជេយ្យ, យោ ចេកំ បច្ចេកពុទ្ធំ ភោជេយ្យ… យោ ច សតំ បច្ចេកពុទ្ធានំ ភោជេយ្យ, យោ ច តថាគតំ អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ ភោជេយ្យ… យោ ច ពុទ្ធប្បមុខំ ភិក្ខុសង្ឃំ ភោជេយ្យ, យោ ច ចាតុទ្ទិសំ សង្ឃំ ឧទ្ទិស្ស វិហារំ ការាបេយ្យ… យោ ច បសន្នចិត្តោ ពុទ្ធញ្ច ធម្មញ្ច សង្ឃញ្ច សរណំ គច្ឆេយ្យ, យោ ច បសន្នចិត្តោ សិក្ខាបទានិ សមាទិយេយ្យ – បាណាតិបាតា វេរមណិំ… សុរាមេរយមជ្ជបមាទដ្ឋានា វេរមណិំ, យោ ច អន្តមសោ គន្ធោហនមត្តម្បិ មេត្តចិត្តំ ភាវេយ្យ, យោ ច អច្ឆរាសង្ឃាតមត្តម្បិ អនិច្ចសញ្ញំ ភាវេយ្យ, ឥទំ តតោ មហប្ផលតរ’’ន្តិ. ទសមំ.

សីហនាទវគ្គោ ទុតិយោ.