១០. អនុរុទ្ធមហាវិតក្កសុត្តំ

៣០. ឯកំ សមយំ ភគវា ភគ្គេសុ វិហរតិ សុំសុមារគិរេ ភេសកឡាវនេ មិគទាយេ. តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មា អនុរុទ្ធោ ចេតីសុ វិហរតិ បាចីនវំសទាយេ. អថ ខោ អាយស្មតោ អនុរុទ្ធស្ស រហោគតស្ស បដិសល្លីនស្ស ឯវំ ចេតសោ បរិវិតក្កោ ឧទបាទិ – ‘‘អប្បិច្ឆស្សាយំ ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ មហិច្ឆស្ស; សន្តុដ្ឋស្សាយំ ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ អសន្តុដ្ឋស្ស; បវិវិត្តស្សាយំ ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ សង្គណិការាមស្ស; អារទ្ធវីរិយស្សាយំ ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ កុសីតស្ស; ឧបដ្ឋិតស្សតិស្សាយំ [ឧបដ្ឋិតសតិស្សាយំ (សី. ស្យា. បី.)] ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ មុដ្ឋស្សតិស្ស [មុដ្ឋសតិស្ស (សី. ស្យា. បី.)]; សមាហិតស្សាយំ ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ អសមាហិតស្ស; បញ្ញវតោ អយំ ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ ទុប្បញ្ញស្សា’’តិ.

អថ ខោ ភគវា អាយស្មតោ អនុរុទ្ធស្ស ចេតសា ចេតោបរិវិតក្កមញ្ញាយ – សេយ្យថាបិ នាម ពលវា បុរិសោ សមិញ្ជិតំ វា ពាហំ បសារេយ្យ, បសារិតំ វា ពាហំ សមិញ្ជេយ្យ; ឯវមេវំ – ភគ្គេសុ សុំសុមារគិរេ ភេសកឡាវនេ មិគទាយេ អន្តរហិតោ ចេតីសុ បាចីនវំសទាយេ អាយស្មតោ អនុរុទ្ធស្ស សម្មុខេ បាតុរហោសិ. និសីទិ ភគវា បញ្ញត្តេ អាសនេ. អាយស្មាបិ ខោ អនុរុទ្ធោ ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ

និសិន្នំ ខោ អាយស្មន្តំ អនុរុទ្ធំ ភគវា ឯតទវោច –

‘‘សាធុ សាធុ, អនុរុទ្ធ! សាធុ ខោ ត្វំ, អនុរុទ្ធ, (យំ តំ មហាបុរិសវិតក្កំ) [សត្ត មហាបុរិសវិតក្កេ (សី. បី.) ទី. និ. ៣.៣៥៨] វិតក្កេសិ – ‘អប្បិច្ឆស្សាយំ ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ មហិច្ឆស្ស; សន្តុដ្ឋស្សាយំ ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ អសន្តុដ្ឋស្ស; បវិវិត្តស្សាយំ ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ សង្គណិការាមស្ស; អារទ្ធវីរិយស្សាយំ ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ កុសីតស្ស; ឧបដ្ឋិតស្សតិស្សាយំ ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ មុដ្ឋស្សតិស្ស; សមាហិតស្សាយំ ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ អសមាហិតស្ស; បញ្ញវតោ អយំ ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ ទុប្បញ្ញស្សា’តិ. តេន ហិ ត្វំ, អនុរុទ្ធ, ឥមម្បិ អដ្ឋមំ មហាបុរិសវិតក្កំ វិតក្កេហិ – ‘និប្បបញ្ចារាមស្សាយំ ធម្មោ និប្បបញ្ចរតិនោ, នាយំ ធម្មោ បបញ្ចារាមស្ស បបញ្ចរតិនោ’’’តិ.

‘‘យតោ ខោ ត្វំ, អនុរុទ្ធ, ឥមេ អដ្ឋ មហាបុរិសវិតក្កេ វិតក្កេស្សសិ, តតោ ត្វំ, អនុរុទ្ធ, យាវទេវ [យាវទេ (សំ. និ. ២.១៥២)] អាកង្ខិស្សសិ, វិវិច្ចេវ កាមេហិ វិវិច្ច អកុសលេហិ ធម្មេហិ សវិតក្កំ សវិចារំ វិវេកជំ បីតិសុខំ បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរិស្សសិ.

‘‘យតោ ខោ ត្វំ, អនុរុទ្ធ, ឥមេ អដ្ឋ មហាបុរិសវិតក្កេ វិតក្កេស្សសិ, តតោ ត្វំ, អនុរុទ្ធ, យាវទេវ អាកង្ខិស្សសិ, វិតក្កវិចារានំ វូបសមា អជ្ឈត្តំ សម្បសាទនំ ចេតសោ ឯកោទិភាវំ អវិតក្កំ អវិចារំ សមាធិជំ បីតិសុខំ ទុតិយំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរិស្សសិ.

‘‘យតោ ខោ ត្វំ, អនុរុទ្ធ, ឥមេ អដ្ឋ មហាបុរិសវិតក្កេ វិតក្កេស្សសិ, តតោ ត្វំ, អនុរុទ្ធ, យាវទេវ អាកង្ខិស្សសិ, បីតិយា ច វិរាគា ឧបេក្ខកោ ច វិហរិស្សសិ សតោ ច សម្បជានោ សុខញ្ច កាយេន បដិសំវេទិស្សសិ យំ តំ អរិយា អាចិក្ខន្តិ – ‘ឧបេក្ខកោ សតិមា សុខវិហារី’តិ តតិយំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរិស្សសិ.

‘‘យតោ ខោ ត្វំ, អនុរុទ្ធ, ឥមេ អដ្ឋ មហាបុរិសវិតក្កេ វិតក្កេស្សសិ, តតោ ត្វំ, អនុរុទ្ធ, យាវទេវ អាកង្ខិស្សសិ, សុខស្ស ច បហានា ទុក្ខស្ស ច បហានា បុព្ពេវ សោមនស្សទោមនស្សានំ អត្ថង្គមា អទុក្ខមសុខំ ឧបេក្ខាសតិបារិសុទ្ធិំ ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរិស្សសិ.

‘‘យតោ ខោ ត្វំ, អនុរុទ្ធ, ឥមេ ច អដ្ឋ មហាបុរិសវិតក្កេ វិតក្កេស្សសិ, ឥមេសញ្ច ចតុន្នំ ឈានានំ អាភិចេតសិកានំ ទិដ្ឋធម្មសុខវិហារានំ និកាមលាភី ភវិស្សសិ អកិច្ឆលាភី អកសិរលាភី, តតោ តុយ្ហំ, អនុរុទ្ធ, សេយ្យថាបិ នាម គហបតិស្ស វា គហបតិបុត្តស្ស វា នានារត្តានំ ទុស្សានំ ទុស្សករណ្ឌកោ បូរោ; ឯវមេវំ តេ បំសុកូលចីវរំ ខាយិស្សតិ សន្តុដ្ឋស្ស វិហរតោ រតិយា អបរិតស្សាយ ផាសុវិហារាយ ឱក្កមនាយ និព្ពានស្ស.

‘‘យតោ ខោ ត្វំ, អនុរុទ្ធ, ឥមេ ច អដ្ឋ មហាបុរិសវិតក្កេ វិតក្កេស្សសិ, ឥមេសញ្ច ចតុន្នំ ឈានានំ អាភិចេតសិកានំ ទិដ្ឋធម្មសុខវិហារានំ និកាមលាភី ភវិស្សសិ អកិច្ឆលាភី អកសិរលាភី, តតោ តុយ្ហំ, អនុរុទ្ធ, សេយ្យថាបិ នាម គហបតិស្ស វា គហបតិបុត្តស្ស វា សាលីនំ ឱទនោ វិចិតកាឡកោ អនេកសូបោ អនេកព្យញ្ជនោ; ឯវមេវំ តេ បិណ្ឌិយាលោបភោជនំ ខាយិស្សតិ សន្តុដ្ឋស្ស វិហរតោ រតិយា អបរិតស្សាយ ផាសុវិហារាយ ឱក្កមនាយ និព្ពានស្ស.

‘‘យតោ ខោ ត្វំ, អនុរុទ្ធ, ឥមេ ច អដ្ឋ មហាបុរិសវិតក្កេ វិតក្កេស្សសិ, ឥមេសញ្ច ចតុន្នំ ឈានានំ អាភិចេតសិកានំ ទិដ្ឋធម្មសុខវិហារានំ និកាមលាភី ភវិស្សសិ អកិច្ឆលាភី អកសិរលាភី, តតោ តុយ្ហំ, អនុរុទ្ធ, សេយ្យថាបិ នាម គហបតិស្ស វា គហបតិបុត្តស្ស វា កូដាគារំ ឧល្លិត្តាវលិត្តំ និវាតំ ផុសិតគ្គឡំ បិហិតវាតបានំ; ឯវមេវំ តេ រុក្ខមូលសេនាសនំ ខាយិស្សតិ សន្តុដ្ឋស្ស វិហរតោ រតិយា អបរិតស្សាយ ផាសុវិហារាយ ឱក្កមនាយ និព្ពានស្ស.

‘‘យតោ ខោ ត្វំ, អនុរុទ្ធ, ឥមេ ច អដ្ឋ មហាបុរិសវិតក្កេ វិតក្កេស្សសិ, ឥមេសញ្ច ចតុន្នំ ឈានានំ អាភិចេតសិកានំ ទិដ្ឋធម្មសុខវិហារានំ និកាមលាភី ភវិស្សសិ អកិច្ឆលាភី អកសិរលាភី, តតោ តុយ្ហំ, អនុរុទ្ធ, សេយ្យថាបិ នាម គហបតិស្ស វា គហបតិបុត្តស្ស វា បល្លង្កោ គោនកត្ថតោ បដិកត្ថតោ បដលិកត្ថតោ កទលិមិគបវរបច្ចត្ថរណោ [កាទលិ… បច្ចត្ថរណោ (សី.)] សឧត្តរច្ឆទោ ឧភតោលោហិតកូបធានោ; ឯវមេវំ តេ តិណសន្ថារកសយនាសនំ ខាយិស្សតិ សន្តុដ្ឋស្ស វិហរតោ រតិយា អបរិតស្សាយ ផាសុវិហារាយ ឱក្កមនាយ និព្ពានស្ស.

‘‘យតោ ខោ ត្វំ, អនុរុទ្ធ, ឥមេ ច អដ្ឋ មហាបុរិសវិតក្កេ វិតក្កេស្សសិ, ឥមេសញ្ច ចតុន្នំ ឈានានំ អាភិចេតសិកានំ ទិដ្ឋធម្មសុខវិហារានំ និកាមលាភី ភវិស្សសិ អកិច្ឆលាភី អកសិរលាភី, តតោ តុយ្ហំ, អនុរុទ្ធ, សេយ្យថាបិ នាម គហបតិស្ស វា គហបតិបុត្តស្ស វា នានាភេសជ្ជានិ, សេយ្យថិទំ – សប្បិ នវនីតំ តេលំ មធុ ផាណិតំ; ឯវមេវំ តេ បូតិមុត្តភេសជ្ជំ ខាយិស្សតិ សន្តុដ្ឋស្ស វិហរតោ រតិយា អបរិតស្សាយ ផាសុវិហារាយ ឱក្កមនាយ និព្ពានស្ស. តេន ហិ ត្វំ, អនុរុទ្ធ, អាយតិកម្បិ វស្សាវាសំ ឥធេវ ចេតីសុ បាចីនវំសទាយេ វិហរេយ្យាសី’’តិ. ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’តិ ខោ អាយស្មា អនុរុទ្ធោ ភគវតោ បច្ចស្សោសិ.

អថ ខោ ភគវា អាយស្មន្តំ អនុរុទ្ធំ ឥមិនា ឱវាទេន ឱវទិត្វា – សេយ្យថាបិ នាម ពលវា បុរិសោ សមិញ្ជិតំ វា ពាហំ បសារេយ្យ, បសារិតំ វា ពាហំ សមិញ្ជេយ្យ, ឯវមេវំ – ចេតីសុ បាចីនវំសទាយេ អន្តរហិតោ ភគ្គេសុ សុំសុមារគិរេ ភេសកឡាវនេ មិគទាយេ បាតុរហោសីតិ. និសីទិ ភគវា បញ្ញត្តេ អាសនេ. និសជ្ជ ខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘អដ្ឋ ខោ, ភិក្ខវេ, មហាបុរិសវិតក្កេ ទេសេស្សាមិ, តំ សុណាថ…បេ… កតមេ ច, ភិក្ខវេ, អដ្ឋ មហាបុរិសវិតក្កា? អប្បិច្ឆស្សាយំ, ភិក្ខវេ, ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ មហិច្ឆស្ស; សន្តុដ្ឋស្សាយំ, ភិក្ខវេ, ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ អសន្តុដ្ឋស្ស; បវិវិត្តស្សាយំ, ភិក្ខវេ, ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ សង្គណិការាមស្ស; អារទ្ធវីរិយស្សាយំ, ភិក្ខវេ, ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ កុសីតស្ស; ឧបដ្ឋិតស្សតិស្សាយំ, ភិក្ខវេ, ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ មុដ្ឋស្សតិស្ស; សមាហិតស្សាយំ, ភិក្ខវេ, ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ អសមាហិតស្ស; បញ្ញវតោ អយំ, ភិក្ខវេ, ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ ទុប្បញ្ញស្ស; និប្បបញ្ចារាមស្សាយំ, ភិក្ខវេ, ធម្មោ និប្បបញ្ចរតិនោ, នាយំ ធម្មោ បបញ្ចារាមស្ស បបញ្ចរតិនោ’’.

‘‘‘អប្បិច្ឆស្សាយំ, ភិក្ខវេ, ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ មហិច្ឆស្សា’តិ, ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ. កិញ្ចេតំ បដិច្ច វុត្តំ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ អប្បិច្ឆោ សមានោ ‘អប្បិច្ឆោតិ មំ ជានេយ្យុ’ន្តិ ន ឥច្ឆតិ, សន្តុដ្ឋោ សមានោ ‘សន្តុដ្ឋោតិ មំ ជានេយ្យុ’ន្តិ ន ឥច្ឆតិ, បវិវិត្តោ សមានោ ‘បវិវិត្តោតិ មំ ជានេយ្យុ’ន្តិ ន ឥច្ឆតិ, អារទ្ធវីរិយោ សមានោ ‘អារទ្ធវីរិយោតិ មំ ជានេយ្យុ’ន្តិ ន ឥច្ឆតិ, ឧបដ្ឋិតស្សតិ សមានោ ‘ឧបដ្ឋិតស្សតីតិ មំ ជានេយ្យុ’ន្តិ ន ឥច្ឆតិ, សមាហិតោ សមានោ ‘សមាហិតោតិ មំ ជានេយ្យុ’ន្តិ ន ឥច្ឆតិ, បញ្ញវា សមានោ ‘បញ្ញវាតិ មំ ជានេយ្យុ’ន្តិ ន ឥច្ឆតិ, និប្បបញ្ចារាមោ សមានោ ‘និប្បបញ្ចារាមោតិ មំ ជានេយ្យុ’ន្តិ ន ឥច្ឆតិ. ‘អប្បិច្ឆស្សាយំ, ភិក្ខវេ, ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ មហិច្ឆស្សា’តិ, ឥតិ យំ តំ វុត្តំ ឥទមេតំ បដិច្ច វុត្តំ.

‘‘‘សន្តុដ្ឋស្សាយំ, ភិក្ខវេ, ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ អសន្តុដ្ឋស្សា’តិ, ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ, កិញ្ចេតំ បដិច្ច វុត្តំ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សន្តុដ្ឋោ ហោតិ ឥតរីតរចីវរបិណ្ឌបាតសេនាសនគិលានបច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារេន. ‘សន្តុដ្ឋស្សាយំ, ភិក្ខវេ, ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ អសន្តុដ្ឋស្សា’តិ, ឥតិ យំ តំ វុត្តំ ឥទមេតំ បដិច្ច វុត្តំ.

‘‘‘បវិវិត្តស្សាយំ, ភិក្ខវេ, ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ សង្គណិការាមស្សា’តិ, ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ, កិញ្ចេតំ បដិច្ច វុត្តំ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនោ បវិវិត្តស្ស វិហរតោ ភវន្តិ ឧបសង្កមិតារោ ភិក្ខូ ភិក្ខុនិយោ ឧបាសកា ឧបាសិកាយោ រាជានោ រាជមហាមត្តា តិត្ថិយា តិត្ថិយសាវកា. តត្រ ភិក្ខុ វិវេកនិន្នេន ចិត្តេន វិវេកបោណេន វិវេកបព្ភារេន វិវេកដ្ឋេន នេក្ខម្មាភិរតេន អញ្ញទត្ថុ ឧយ្យោជនិកបដិសំយុត្តំយេវ កថំ កត្តា [បវត្តា (ក.)] ហោតិ. ‘បវិវិត្តស្សាយំ, ភិក្ខវេ, ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ សង្គណិការាមស្សា’តិ, ឥតិ យំ តំ វុត្តំ ឥទមេតំ បដិច្ច វុត្តំ.

‘‘‘អារទ្ធវីរិយស្សាយំ, ភិក្ខវេ, ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ កុសីតស្សា’តិ, ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ, កិញ្ចេតំ បដិច្ច វុត្តំ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ អារទ្ធវីរិយោ វិហរតិ អកុសលានំ ធម្មានំ បហានាយ កុសលានំ ធម្មានំ ឧបសម្បទាយ ថាមវា ទឡ្ហបរក្កមោ អនិក្ខិត្តធុរោ កុសលេសុ ធម្មេសុ. ‘អារទ្ធវីរិយស្សាយំ, ភិក្ខវេ, ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ កុសីតស្សា’តិ, ឥតិ យំ តំ វុត្តំ ឥទមេតំ បដិច្ច វុត្តំ.

‘‘‘ឧបដ្ឋិតស្សតិស្សាយំ, ភិក្ខវេ, ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ មុដ្ឋស្សតិស្សា’តិ, ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ. កិញ្ចេតំ បដិច្ច វុត្តំ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សតិមា ហោតិ បរមេន សតិនេបក្កេន សមន្នាគតោ, ចិរកតម្បិ ចិរភាសិតម្បិ សរិតា អនុស្សរិតា. ‘ឧបដ្ឋិតស្សតិស្សាយំ, ភិក្ខវេ, ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ, មុដ្ឋស្សតិស្សា’តិ, ឥតិ យំ តំ វុត្តំ ឥទមេតំ បដិច្ច វុត្តំ.

‘‘‘សមាហិតស្សាយំ, ភិក្ខវេ, ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ អសមាហិតស្សា’តិ, ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ. កិញ្ចេតំ បដិច្ច វុត្តំ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. ‘សមាហិតស្សាយំ, ភិក្ខវេ, ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ អសមាហិតស្សា’តិ, ឥតិ យំ តំ វុត្តំ ឥទមេតំ បដិច្ច វុត្តំ.

‘‘‘បញ្ញវតោ អយំ, ភិក្ខវេ, ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ ទុប្បញ្ញស្សា’តិ, ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ. កិញ្ចេតំ បដិច្ច វុត្តំ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ បញ្ញវា ហោតិ ឧទយត្ថគាមិនិយា បញ្ញាយ សមន្នាគតោ អរិយាយ និព្ពេធិកាយ សម្មា ទុក្ខក្ខយគាមិនិយា. ‘បញ្ញវតោ អយំ, ភិក្ខវេ, ធម្មោ, នាយំ ធម្មោ ទុប្បញ្ញស្សា’តិ, ឥតិ យំ តំ វុត្តំ ឥទមេតំ បដិច្ច វុត្តំ.

‘‘‘និប្បបញ្ចារាមស្សាយំ, ភិក្ខវេ, ធម្មោ និប្បបញ្ចរតិនោ, នាយំ ធម្មោ បបញ្ចារាមស្ស បបញ្ចរតិនោ’តិ, ឥតិ ខោ បនេតំ វុត្តំ. កិញ្ចេតំ បដិច្ច វុត្តំ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនោ បបញ្ចនិរោធេ ចិត្តំ បក្ខន្ទតិ បសីទតិ សន្តិដ្ឋតិ វិមុច្ចតិ. ‘និប្បបញ្ចារាមស្សាយំ, ភិក្ខវេ, ធម្មោ, និប្បបញ្ចរតិនោ, នាយំ ធម្មោ បបញ្ចារាមស្ស បបញ្ចរតិនោ’តិ, ឥតិ យំ តំ វុត្តំ ឥទមេតំ បដិច្ច វុត្ត’’ន្តិ.

អថ ខោ អាយស្មា អនុរុទ្ធោ អាយតិកម្បិ វស្សាវាសំ តត្ថេវ ចេតីសុ បាចីនវំសទាយេ វិហាសិ. អថ ខោ អាយស្មា អនុរុទ្ធោ ឯកោ វូបកដ្ឋោ អប្បមត្តោ អាតាបី បហិតត្តោ វិហរន្តោ នចិរស្សេវ – យស្សត្ថាយ កុលបុត្តា សម្មទេវ អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជន្តិ, តទនុត្តរំ – ព្រហ្មចរិយបរិយោសានំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហាសិ. ‘‘ខីណា ជាតិ, វុសិតំ ព្រហ្មចរិយំ, កតំ ករណីយំ, នាបរំ ឥត្ថត្តាយា’’តិ អព្ភញ្ញាសិ. អញ្ញតរោ ច បនាយស្មា អនុរុទ្ធោ អរហតំ អហោសីតិ. អថ ខោ អាយស្មា អនុរុទ្ធោ អរហត្តប្បត្តោ តាយំ វេលាយំ ឥមា គាថាយោ អភាសិ –

[ថេរគា. ៩០១-៩០៣] ‘‘មម សង្កប្បមញ្ញាយ, សត្ថា លោកេ អនុត្តរោ;

មនោមយេន កាយេន, ឥទ្ធិយា ឧបសង្កមិ.

‘‘យថា មេ អហុ សង្កប្បោ, តតោ ឧត្តរិ ទេសយិ;

និប្បបញ្ចរតោ ពុទ្ធោ, និប្បបញ្ចំ អទេសយិ.

‘‘តស្សាហំ ធម្មមញ្ញាយ, វិហាសិំ សាសនេ រតោ;

តិស្សោ វិជ្ជា អនុប្បត្តា, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសន’’ន្តិ. ទសមំ;

គហបតិវគ្គោ តតិយោ.