៤. សីហសេនាបតិសុត្តំ

៥៧. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា វេសាលិយំ វិហរតិ មហាវនេ កូដាគារសាលាយំ. អថ ខោ សីហោ សេនាបតិ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ សីហោ សេនាបតិ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘សក្កា នុ ខោ, ភន្តេ, សន្ទិដ្ឋិកំ ទានផលំ បញ្ញាបេតុ’’ន្តិ?

‘‘តេន ហិ, សីហ, តញ្ញេវេត្ថ បដិបុច្ឆិស្សាមិ, យថា តេ ខមេយ្យ តថា នំ ព្យាករេយ្យាសិ. តំ កិំ មញ្ញសិ, សីហ, ឥធ ទ្វេ បុរិសា – ឯកោ បុរិសោ អស្សទ្ធោ មច្ឆរី កទរិយោ បរិភាសកោ, ឯកោ បុរិសោ សទ្ធោ ទានបតិ អនុប្បទានរតោ. តំ កិំ មញ្ញសិ, សីហ, កំ នុ ខោ [កិំ នុ ខោ (ក.)] អរហន្តោ បឋមំ អនុកម្បន្តា អនុកម្បេយ្យុំ – ‘យោ វា សោ បុរិសោ អស្សទ្ធោ មច្ឆរី កទរិយោ បរិភាសកោ, យោ វា សោ បុរិសោ សទ្ធោ ទានបតិ អនុប្បទានរតោ’’’តិ?

‘‘យោ សោ, ភន្តេ, បុរិសោ អស្សទ្ធោ មច្ឆរី កទរិយោ បរិភាសកោ, កិន្តំ [កិន្តិ (ក.)] អរហន្តោ បឋមំ អនុកម្បន្តា អនុកម្បិស្សន្តិ! យោ ច ខោ សោ, ភន្តេ, បុរិសោ សទ្ធោ ទានបតិ អនុប្បទានរតោ តំយេវ អរហន្តោ បឋមំ អនុកម្បន្តា អនុកម្បេយ្យុំ’’.

‘‘តំ កិំ មញ្ញសិ, សីហ, កំ នុ ខោ អរហន្តោ បឋមំ ឧបសង្កមន្តា ឧបសង្កមេយ្យុំ – ‘យោ វា សោ បុរិសោ អស្សទ្ធោ មច្ឆរី កទរិយោ បរិភាសកោ, យោ វា សោ បុរិសោ សទ្ធោ ទានបតិ អនុប្បទានរតោ’’’តិ? ‘‘យោ សោ, ភន្តេ, បុរិសោ អស្សទ្ធោ មច្ឆរី កទរិយោ បរិភាសកោ, កិន្តំ អរហន្តោ បឋមំ ឧបសង្កមន្តា ឧបសង្កមិស្សន្តិ! យោ ច ខោ សោ, ភន្តេ, បុរិសោ សទ្ធោ ទានបតិ អនុប្បទានរតោ តំយេវ អរហន្តោ បឋមំ ឧបសង្កមន្តា ឧបសង្កមេយ្យុំ’’.

‘‘តំ កិំ មញ្ញសិ, សីហ, កស្ស នុ ខោ អរហន្តោ បឋមំ បដិគ្គណ្ហន្តា បដិគ្គណ្ហេយ្យុំ – ‘យោ វា សោ បុរិសោ អស្សទ្ធោ មច្ឆរី កទរិយោ បរិភាសកោ, យោ វា សោ បុរិសោ សទ្ធោ ទានបតិ អនុប្បទានរតោ’’’តិ? ‘‘យោ សោ, ភន្តេ, បុរិសោ អស្សទ្ធោ មច្ឆរី កទរិយោ បរិភាសកោ, កិន្តំ តស្ស អរហន្តោ បឋមំ បដិគ្គណ្ហន្តា បដិគ្គណ្ហិស្សន្តិ! យោ ច ខោ សោ, ភន្តេ, បុរិសោ សទ្ធោ ទានបតិ អនុប្បទានរតោ តស្សេវ អរហន្តោ បឋមំ បដិគ្គណ្ហន្តា បដិគ្គណ្ហេយ្យុំ’’’.

‘‘តំ កិំ មញ្ញសិ, សីហ, កស្ស នុ ខោ អរហន្តោ បឋមំ ធម្មំ ទេសេន្តា ទេសេយ្យុំ – ‘យោ វា សោ បុរិសោ អស្សទ្ធោ មច្ឆរី កទរិយោ បរិភាសកោ, យោ វា សោ បុរិសោ សទ្ធោ ទានបតិ អនុប្បទានរតោ’’’តិ? ‘‘យោ សោ, ភន្តេ, បុរិសោ អស្សទ្ធោ មច្ឆរី កទរិយោ បរិភាសកោ, កិន្តំ តស្ស អរហន្តោ បឋមំ ធម្មំ ទេសេន្តា ទេសេស្សន្តិ! យោ ច ខោ សោ, ភន្តេ, បុរិសោ សទ្ធោ ទានបតិ អនុប្បទានរតោ តស្សេវ អរហន្តោ បឋមំ ធម្មំ ទេសេន្តា ទេសេយ្យុំ’’.

‘‘តំ កិំ មញ្ញសិ, សីហ, កស្ស នុ ខោ កល្យាណោ កិត្តិសទ្ទោ អព្ភុគ្គច្ឆេយ្យ – ‘យោ វា សោ បុរិសោ អស្សទ្ធោ មច្ឆរី កទរិយោ បរិភាសកោ, យោ វា សោ បុរិសោ សទ្ធោ ទានបតិ អនុប្បទានរតោ’’’តិ? ‘‘យោ សោ, ភន្តេ, បុរិសោ អស្សទ្ធោ មច្ឆរី កទរិយោ បរិភាសកោ, កិន្តំ តស្ស កល្យាណោ កិត្តិសទ្ទោ អព្ភុគ្គច្ឆិស្សតិ! យោ ច ខោ សោ, ភន្តេ, បុរិសោ សទ្ធោ ទានបតិ អនុប្បទានរតោ តស្សេវ កល្យាណោ កិត្តិសទ្ទោ អព្ភុគ្គច្ឆេយ្យ’’.

‘‘តំ កិំ មញ្ញសិ, សីហ, កោ នុ ខោ យំយទេវ បរិសំ ឧបសង្កមេយ្យ, យទិ ខត្តិយបរិសំ យទិ ព្រាហ្មណបរិសំ យទិ គហបតិបរិសំ យទិ សមណបរិសំ វិសារទោ ឧបសង្កមេយ្យ អមង្កុភូតោ – ‘យោ វា សោ បុរិសោ អស្សទ្ធោ មច្ឆរី កទរិយោ បរិភាសកោ, យោ វា សោ បុរិសោ សទ្ធោ ទានបតិ អនុប្បទានរតោ’’’តិ? ‘‘យោ សោ, ភន្តេ, បុរិសោ អស្សទ្ធោ មច្ឆរី កទរិយោ បរិភាសកោ, កិំ សោ យំយទេវ បរិសំ ឧបសង្កមិស្សតិ, យទិ ខត្តិយបរិសំ យទិ ព្រាហ្មណបរិសំ យទិ គហបតិបរិសំ យទិ សមណបរិសំ វិសារទោ ឧបសង្កមិស្សតិ អមង្កុភូតោ! យោ ច ខោ សោ, ភន្តេ, បុរិសោ សទ្ធោ ទានបតិ អនុប្បទានរតោ សោ យំយទេវ បរិសំ ឧបសង្កមេយ្យ, យទិ ខត្តិយបរិសំ យទិ ព្រាហ្មណបរិសំ យទិ គហបតិបរិសំ យទិ សមណបរិសំ វិសារទោ ឧបសង្កមេយ្យ អមង្កុភូតោ’’.

‘‘តំ កិំ មញ្ញសិ, សីហ, កោ នុ ខោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជេយ្យ – ‘យោ វា សោ បុរិសោ អស្សទ្ធោ មច្ឆរី កទរិយោ បរិភាសកោ, យោ វា សោ បុរិសោ សទ្ធោ ទានបតិ អនុប្បទានរតោ’’’តិ? ‘‘យោ សោ, ភន្តេ, បុរិសោ អស្សទ្ធោ មច្ឆរី កទរិយោ បរិភាសកោ, កិំ សោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជិស្សតិ! យោ ច ខោ សោ, ភន្តេ, បុរិសោ សទ្ធោ ទានបតិ អនុប្បទានរតោ សោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជេយ្យ’’.

‘‘យានិមានិ, ភន្តេ, ភគវតា សន្ទិដ្ឋិកានិ ទានផលានិ អក្ខាតានិ, នាហំ ឯត្ថ ភគវតោ សទ្ធាយ គច្ឆាមិ. អហម្បិ ឯតានិ ជានាមិ. អហំ, ភន្តេ, ទាយកោ ទានបតិ, មំ អរហន្តោ បឋមំ អនុកម្បន្តា អនុកម្បន្តិ. អហំ, ភន្តេ, ទាយកោ ទានបតិ, មំ អរហន្តោ បឋមំ ឧបសង្កមន្តា ឧបសង្កមន្តិ. អហំ, ភន្តេ, ទាយកោ ទានបតិ, មយ្ហំ អរហន្តោ បឋមំ បដិគ្គណ្ហន្តា បដិគ្គណ្ហន្តិ. អហំ, ភន្តេ, ទាយកោ ទានបតិ, មយ្ហំ អរហន្តោ បឋមំ ធម្មំ ទេសេន្តា ទេសេន្តិ. អហំ, ភន្តេ, ទាយកោ ទានបតិ, មយ្ហំ កល្យាណោ កិត្តិសទ្ទោ អព្ភុគ្គតោ – ‘សីហោ សេនាបតិ ទាយកោ ការកោ សង្ឃុបដ្ឋាកោ’តិ. អហំ, ភន្តេ, ទាយកោ ទានបតិ យំយទេវ បរិសំ ឧបសង្កមាមិ, យទិ ខត្តិយបរិសំ…បេ… យទិ សមណបរិសំ វិសារទោ ឧបសង្កមាមិ អមង្កុភូតោ. យានិមានិ, ភន្តេ, ភគវតា សន្ទិដ្ឋិកានិ ទានផលានិ អក្ខាតានិ, នាហំ ឯត្ថ ភគវតោ សទ្ធាយ គច្ឆាមិ. អហម្បិ ឯតានិ ជានាមិ. យញ្ច ខោ មំ, ភន្តេ, ភគវា ឯវមាហ – ‘ទាយកោ, សីហ, ទានបតិ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជតី’តិ. ឯតាហំ ន ជានាមិ, ឯត្ថ ច បនាហំ, ភគវតោ សទ្ធាយ គច្ឆាមី’’តិ. ‘‘ឯវមេតំ, សីហ; ឯវមេតំ, សីហ! ទាយកោ, សីហ, ទានបតិ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជតី’’តិ. ចតុត្ថំ.