៤. មហាចុន្ទសុត្តំ

៤៦. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ អាយស្មា មហាចុន្ទោ ចេតីសុ វិហរតិ សយំជាតិយំ [សហជាតិយំ (សី. បី.), សញ្ជាតិយំ (ស្យា. កំ.)]. តត្រ ខោ អាយស្មា មហាចុន្ទោ ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘អាវុសោ ភិក្ខវេ’’តិ. ‘‘អាវុសោ’’តិ ខោ តេ ភិក្ខូ អាយស្មតោ មហាចុន្ទស្ស បច្ចស្សោសុំ. អាយស្មា មហាចុន្ទោ ឯតទវោច –

‘‘ឥធាវុសោ, ធម្មយោគា ភិក្ខូ ឈាយី ភិក្ខូ អបសាទេន្តិ – ‘ឥមេ បន ឈាយិនោម្ហា, ឈាយិនោម្ហាតិ ឈាយន្តិ បជ្ឈាយន្តិ និជ្ឈាយន្តិ អវជ្ឈាយន្តិ [អបជ្ឈាយន្តិ (ម. និ. ១.៥០៨)]. កិមិមេ [កិំ ហិមេ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] ឈាយន្តិ, កិន្តិមេ ឈាយន្តិ, កថំ ឥមេ ឈាយន្តី’តិ? តត្ថ ធម្មយោគា ច ភិក្ខូ នប្បសីទន្តិ, ឈាយី ច ភិក្ខូ នប្បសីទន្តិ, ន ច ពហុជនហិតាយ បដិបន្នា ហោន្តិ ពហុជនសុខាយ ពហុនោ ជនស្ស អត្ថាយ ហិតាយ សុខាយ ទេវមនុស្សានំ.

‘‘ឥធ បនាវុសោ, ឈាយី ភិក្ខូ ធម្មយោគេ ភិក្ខូ អបសាទេន្តិ – ‘ឥមេ បន ធម្មយោគម្ហា, ធម្មយោគម្ហាតិ ឧទ្ធតា ឧន្នឡា ចបលា មុខរា វិកិណ្ណវាចា មុដ្ឋស្សតី អសម្បជានា អសមាហិតា វិព្ភន្តចិត្តា បាកតិន្ទ្រិយា. កិមិមេ ធម្មយោគា, កិន្តិមេ ធម្មយោគា, កថំ ឥមេ ធម្មយោគា’តិ? តត្ថ ឈាយី ច ភិក្ខូ នប្បសីទន្តិ, ធម្មយោគា ច ភិក្ខូ នប្បសីទន្តិ, ន ច ពហុជនហិតាយ បដិបន្នា ហោន្តិ ពហុជនសុខាយ ពហុនោ ជនស្ស អត្ថាយ ហិតាយ សុខាយ ទេវមនុស្សានំ.

‘‘ឥធ បនាវុសោ, ធម្មយោគា ភិក្ខូ ធម្មយោគានញ្ញេវ ភិក្ខូនំ វណ្ណំ ភាសន្តិ, នោ ឈាយីនំ ភិក្ខូនំ វណ្ណំ ភាសន្តិ. តត្ថ ធម្មយោគា ច ភិក្ខូ នប្បសីទន្តិ, ឈាយី ច ភិក្ខូ នប្បសីទន្តិ, ន ច ពហុជនហិតាយ បដិបន្នា ហោន្តិ ពហុជនសុខាយ ពហុនោ ជនស្ស អត្ថាយ ហិតាយ សុខាយ ទេវមនុស្សានំ.

‘‘ឥធ បនាវុសោ, ឈាយី ភិក្ខូ ឈាយីនញ្ញេវ ភិក្ខូនំ វណ្ណំ ភាសន្តិ, នោ ធម្មយោគានំ ភិក្ខូនំ វណ្ណំ ភាសន្តិ. តត្ថ ឈាយី ច ភិក្ខូ នប្បសីទន្តិ, ធម្មយោគា ច ភិក្ខូ នប្បសីទន្តិ, ន ច ពហុជនហិតាយ បដិបន្នា ហោន្តិ ពហុជនសុខាយ ពហុនោ ជនស្ស អត្ថាយ ហិតាយ សុខាយ ទេវមនុស្សានំ.

‘‘តស្មាតិហាវុសោ, ឯវំ សិក្ខិតព្ពំ – ‘ធម្មយោគា សមានា ឈាយីនំ ភិក្ខូនំ វណ្ណំ ភាសិស្សាមា’តិ. ឯវញ្ហិ វោ, អាវុសោ, សិក្ខិតព្ពំ. តំ កិស្ស ហេតុ? អច្ឆរិយា ហេតេ, អាវុសោ, បុគ្គលា ទុល្លភា លោកស្មិំ, យេ អមតំ ធាតុំ កាយេន ផុសិត្វា វិហរន្តិ. តស្មាតិហាវុសោ, ឯវំ សិក្ខិតព្ពំ – ‘ឈាយី សមានា ធម្មយោគានំ ភិក្ខូនំ វណ្ណំ ភាសិស្សាមា’តិ. ឯវញ្ហិ វោ, អាវុសោ, សិក្ខិតព្ពំ. តំ កិស្ស ហេតុ? អច្ឆរិយា ហេតេ, អាវុសោ, បុគ្គលា ទុល្លភា លោកស្មិំ យេ គម្ភីរំ អត្ថបទំ បញ្ញាយ អតិវិជ្ឈ បស្សន្តី’’តិ. ចតុត្ថំ.