១២. ធម្មិកសុត្តំ

៥៤. ឯកំ សមយំ ភគវា រាជគហេ វិហរតិ គិជ្ឈកូដេ បព្ពតេ. តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មា ធម្មិកោ ជាតិភូមិយំ អាវាសិកោ ហោតិ សព្ពសោ ជាតិភូមិយំ សត្តសុ អាវាសេសុ. តត្រ សុទំ អាយស្មា ធម្មិកោ អាគន្តុកេ ភិក្ខូ អក្កោសតិ បរិភាសតិ វិហិំសតិ វិតុទតិ រោសេតិ វាចាយ. តេ ច អាគន្តុកា ភិក្ខូ អាយស្មតា ធម្មិកេន អក្កោសិយមានា បរិភាសិយមានា វិហេសិយមានា វិតុទិយមានា រោសិយមានា វាចាយ បក្កមន្តិ, ន សណ្ឋន្តិ [ន សណ្ឋហន្តិ (សី.)], រិញ្ចន្តិ អាវាសំ.

អថ ខោ ជាតិភូមកានំ [ជាតិភូមិកានំ (ស្យា. បី. ក.)] ឧបាសកានំ ឯតទហោសិ – ‘‘មយំ ខោ ភិក្ខុសង្ឃំ បច្ចុបដ្ឋិតា ចីវរបិណ្ឌបាតសេនាសនគិលានប្បច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារេន. អថ ច បន អាគន្តុកា ភិក្ខូ បក្កមន្តិ, ន សណ្ឋន្តិ, រិញ្ចន្តិ អាវាសំ. កោ នុ ខោ ហេតុ កោ បច្ចយោ យេន អាគន្តុកា ភិក្ខូ បក្កមន្តិ, ន សណ្ឋន្តិ, រិញ្ចន្តិ អាវាស’’ន្តិ? អថ ខោ ជាតិភូមកានំ ឧបាសកានំ ឯតទហោសិ – ‘‘អយំ ខោ អាយស្មា ធម្មិកោ អាគន្តុកេ ភិក្ខូ អក្កោសតិ បរិភាសតិ វិហិំសតិ វិតុទតិ រោសេតិ វាចាយ. តេ ច អាគន្តុកា ភិក្ខូ អាយស្មតា ធម្មិកេន អក្កោសិយមានា បរិភាសិយមានា វិហេសិយមានា វិតុទិយមានា រោសិយមានា វាចាយ បក្កមន្តិ, ន សណ្ឋន្តិ, រិញ្ចន្តិ អាវាសំ. យំនូន មយំ អាយស្មន្តំ ធម្មិកំ បព្ពាជេយ្យាមា’’តិ.

អថ ខោ ជាតិភូមកា ឧបាសកា យេន អាយស្មា ធម្មិកោ តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មន្តំ ធម្មិកំ ឯតទវោចុំ – ‘‘បក្កមតុ, ភន្តេ, អាយស្មា ធម្មិកោ ឥមម្ហា អាវាសា; អលំ តេ ឥធ វាសេនា’’តិ. អថ ខោ អាយស្មា ធម្មិកោ តម្ហា អាវាសា អញ្ញំ អាវាសំ អគមាសិ. តត្របិ សុទំ អាយស្មា ធម្មិកោ អាគន្តុកេ ភិក្ខូ អក្កោសតិ បរិភាសតិ វិហិំសតិ វិតុទតិ រោសេតិ វាចាយ. តេ ច អាគន្តុកា ភិក្ខូ អាយស្មតា ធម្មិកេន អក្កោសិយមានា បរិភាសិយមានា វិហេសិយមានា វិតុទិយមានា រោសិយមានា វាចាយ បក្កមន្តិ, ន សណ្ឋន្តិ, រិញ្ចន្តិ អាវាសំ.

អថ ខោ ជាតិភូមកានំ ឧបាសកានំ ឯតទហោសិ – ‘‘មយំ ខោ ភិក្ខុសង្ឃំ បច្ចុបដ្ឋិតា ចីវរបិណ្ឌបាតសេនាសនគិលានប្បច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារេន. អថ ច បន អាគន្តុកា ភិក្ខូ បក្កមន្តិ, ន សណ្ឋន្តិ, រិញ្ចន្តិ អាវាសំ. កោ នុ ខោ ហេតុ កោ បច្ចយោ យេន អាគន្តុកា ភិក្ខូ បក្កមន្តិ, ន សណ្ឋន្តិ, រិញ្ចន្តិ អាវាស’’ន្តិ? អថ ខោ ជាតិភូមកានំ ឧបាសកានំ ឯតទហោសិ – ‘‘អយំ ខោ អាយស្មា ធម្មិកោ អាគន្តុកេ ភិក្ខូ អក្កោសតិ បរិភាសតិ វិហិំសតិ វិតុទតិ រោសេតិ វាចាយ. តេ ច អាគន្តុកា ភិក្ខូ អាយស្មតា ធម្មិកេន អក្កោសិយមានា បរិភាសិយមានា វិហេសិយមានា វិតុទិយមានា រោសិយមានា វាចាយ បក្កមន្តិ, ន សណ្ឋន្តិ, រិញ្ចន្តិ អាវាសំ. យំនូន មយំ អាយស្មន្តំ ធម្មិកំ បព្ពាជេយ្យាមា’’តិ.

អថ ខោ ជាតិភូមកា ឧបាសកា យេនាយស្មា ធម្មិកោ តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មន្តំ ធម្មិកំ ឯតទវោចុំ – ‘‘បក្កមតុ, ភន្តេ, អាយស្មា ធម្មិកោ ឥមម្ហាបិ អាវាសា; អលំ តេ ឥធ វាសេនា’’តិ. អថ ខោ អាយស្មា ធម្មិកោ តម្ហាបិ អាវាសា អញ្ញំ អាវាសំ អគមាសិ. តត្របិ សុទំ អាយស្មា ធម្មិកោ អាគន្តុកេ ភិក្ខូ អក្កោសតិ បរិភាសតិ វិហិំសតិ វិតុទតិ រោសេតិ វាចាយ. តេ ច អាគន្តុកា ភិក្ខូ អាយស្មតា ធម្មិកេន អក្កោសិយមានា បរិភាសិយមានា វិហេសិយមានា វិតុទិយមានា រោសិយមានា វាចាយ បក្កមន្តិ, ន សណ្ឋន្តិ, រិញ្ចន្តិ អាវាសំ.

អថ ខោ ជាតិភូមកានំ ឧបាសកានំ ឯតទហោសិ – ‘‘មយំ ខោ ភិក្ខុសង្ឃំ បច្ចុបដ្ឋិតា ចីវរបិណ្ឌបាតសេនាសនគិលានប្បច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារេន. អថ ច បន អាគន្តុកា ភិក្ខូ បក្កមន្តិ, ន សណ្ឋន្តិ, រិញ្ចន្តិ អាវាសំ. កោ នុ ខោ ហេតុ កោ បច្ចយោ យេន អាគន្តុកា ភិក្ខូ បក្កមន្តិ, ន សណ្ឋន្តិ, រិញ្ចន្តិ អាវាស’’ន្តិ? អថ ខោ ជាតិភូមកានំ ឧបាសកានំ ឯតទហោសិ – ‘‘អយំ ខោ អាយស្មា ធម្មិកោ អាគន្តុកេ ភិក្ខូ អក្កោសតិ…បេ…. យំនូន មយំ អាយស្មន្តំ ធម្មិកំ បព្ពាជេយ្យាម សព្ពសោ ជាតិភូមិយំ សត្តហិ អាវាសេហី’’តិ. អថ ខោ ជាតិភូមកា ឧបាសកា យេនាយស្មា ធម្មិកោ តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មន្តំ ធម្មិកំ ឯតទវោចុំ – ‘‘បក្កមតុ, ភន្តេ, អាយស្មា ធម្មិកោ សព្ពសោ ជាតិភូមិយំ សត្តហិ អាវាសេហី’’តិ. អថ ខោ អាយស្មតោ ធម្មិកស្ស ឯតទហោសិ – ‘‘បព្ពាជិតោ ខោម្ហិ ជាតិភូមកេហិ ឧបាសកេហិ សព្ពសោ ជាតិភូមិយំ សត្តហិ អាវាសេហិ. កហំ នុ ខោ ទានិ គច្ឆាមី’’តិ? អថ ខោ អាយស្មតោ ធម្មិកស្ស ឯតទហោសិ – ‘‘យំនូនាហំ យេន ភគវា តេនុបសង្កមេយ្យ’’ន្តិ.

អថ ខោ អាយស្មា ធម្មិកោ បត្តចីវរមាទាយ យេន រាជគហំ តេន បក្កាមិ. អនុបុព្ពេន យេន រាជគហំ គិជ្ឈកូដោ បព្ពតោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នំ ខោ អាយស្មន្តំ ធម្មិកំ ភគវា ឯតទវោច – ‘‘ហន្ទ កុតោ នុ ត្វំ, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, អាគច្ឆសី’’តិ? ‘‘បព្ពាជិតោ អហំ, ភន្តេ, ជាតិភូមកេហិ ឧបាសកេហិ សព្ពសោ ជាតិភូមិយំ សត្តហិ អាវាសេហី’’តិ. ‘‘អលំ, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, កិំ តេ ឥមិនា, យំ តំ តតោ តតោ បព្ពាជេន្តិ, សោ ត្វំ តតោ តតោ បព្ពាជិតោ មមេវ សន្តិកេ អាគច្ឆសិ’’.

‘‘ភូតបុព្ពំ, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, សាមុទ្ទិកា វាណិជា តីរទស្សិំ សកុណំ គហេត្វា នាវាយ សមុទ្ទំ អជ្ឈោគាហន្តិ. តេ អតីរទក្ខិណិយា [អតីរទស្សនិយា (ស្យា.), អតីរទស្សិយា (ក.)] នាវាយ តីរទស្សិំ សកុណំ មុញ្ចន្តិ. សោ គច្ឆតេវ បុរត្ថិមំ ទិសំ, គច្ឆតិ បច្ឆិមំ ទិសំ, គច្ឆតិ ឧត្តរំ ទិសំ, គច្ឆតិ ទក្ខិណំ ទិសំ, គច្ឆតិ ឧទ្ធំ, គច្ឆតិ អនុទិសំ. សចេ សោ សមន្តា តីរំ បស្សតិ, តថាគតកោវ [តថាគតោ (ក.) ទី. និ. ១.៤៩៧ បស្សិតព្ពំ] ហោតិ. សចេ បន សោ សមន្តា តីរំ ន បស្សតិ តមេវ នាវំ បច្ចាគច្ឆតិ. ឯវមេវំ ខោ, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, យំ តំ តតោ តតោ បព្ពាជេន្តិ សោ ត្វំ តតោ តតោ បព្ពាជិតោ មមេវ សន្តិកេ អាគច្ឆសិ.

‘‘ភូតបុព្ពំ, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, រញ្ញោ កោរព្យស្ស សុប្បតិដ្ឋោ នាម និគ្រោធរាជា អហោសិ បញ្ចសាខោ សីតច្ឆាយោ មនោរមោ. សុប្បតិដ្ឋស្ស ខោ បន, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, និគ្រោធរាជស្ស ទ្វាទសយោជនានិ អភិនិវេសោ អហោសិ, បញ្ច យោជនានិ មូលសន្តានកានំ. សុប្បតិដ្ឋស្ស ខោ បន, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, និគ្រោធរាជស្ស តាវ មហន្តានិ ផលានិ អហេសុំ; សេយ្យថាបិ នាម អាឡ្ហកថាលិកា. ឯវមស្ស សាទូនិ ផលានិ អហេសុំ; សេយ្យថាបិ នាម ខុទ្ទំ មធុំ អនេលកំ. សុប្បតិដ្ឋស្ស ខោ បន, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, និគ្រោធរាជស្ស ឯកំ ខន្ធំ រាជា បរិភុញ្ជតិ សទ្ធិំ ឥត្ថាគារេន, ឯកំ ខន្ធំ ពលកាយោ បរិភុញ្ជតិ, ឯកំ ខន្ធំ នេគមជានបទា បរិភុញ្ជន្តិ, ឯកំ ខន្ធំ សមណព្រាហ្មណា បរិភុញ្ជន្តិ, ឯកំ ខន្ធំ មិគា [មិគបក្ខិនោ (សី. ស្យា. បី.)] បរិភុញ្ជន្តិ. សុប្បតិដ្ឋស្ស ខោ បន, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, និគ្រោធរាជស្ស ន កោចិ ផលានិ រក្ខតិ, ន ច សុទំ [ន ច បុន (ក.)] អញ្ញមញ្ញស្ស ផលានិ ហិំសន្តិ.

‘‘អថ ខោ, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, អញ្ញតរោ បុរិសោ សុប្បតិដ្ឋស្ស និគ្រោធរាជស្ស យាវទត្ថំ ផលានិ ភក្ខិត្វា សាខំ ភញ្ជិត្វា បក្កាមិ. អថ ខោ, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, សុប្បតិដ្ឋេ និគ្រោធរាជេ អធិវត្ថាយ ទេវតាយ ឯតទហោសិ – ‘អច្ឆរិយំ វត, ភោ, អព្ភុតំ វត, ភោ! យាវ បាបោ មនុស្សោ [យាវ បាបមនុស្សោ (ស្យា.), យាវតា បាបមនុស្សោ (ក.)], យត្រ ហិ នាម សុប្បតិដ្ឋស្ស និគ្រោធរាជស្ស យាវទត្ថំ ផលានិ ភក្ខិត្វា សាខំ ភញ្ជិត្វា បក្កមិស្សតិ, យំនូន សុប្បតិដ្ឋោ និគ្រោធរាជា អាយតិំ ផលំ ន ទទេយ្យា’តិ. អថ ខោ, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, សុប្បតិដ្ឋោ និគ្រោធរាជា អាយតិំ ផលំ ន អទាសិ.

‘‘អថ ខោ, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, រាជា កោរព្យោ យេន សក្កោ ទេវានមិន្ទោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា សក្កំ ទេវានមិន្ទំ ឯតទវោច – ‘យគ្ឃេ, មារិស, ជានេយ្យាសិ សុប្បតិដ្ឋោ និគ្រោធរាជា ផលំ ន ទេតី’តិ? អថ ខោ, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, សក្កោ ទេវានមិន្ទោ តថារូបំ ឥទ្ធាភិសង្ខារំ អភិសង្ខាសិ [អភិសង្ខារេសិ (ស្យា. ក.)], យថា ភុសា វាតវុដ្ឋិ អាគន្ត្វា សុប្បតិដ្ឋំ និគ្រោធរាជំ បវត្តេសិ [បាតេសិ (សី. បី.)] ឧម្មូលមកាសិ. អថ ខោ, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, សុប្បតិដ្ឋេ និគ្រោធរាជេ អធិវត្ថា ទេវតា ទុក្ខី ទុម្មនា អស្សុមុខី រុទមានា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ.

‘‘អថ ខោ, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, សក្កោ ទេវានមិន្ទោ យេន សុប្បតិដ្ឋេ និគ្រោធរាជេ អធិវត្ថា ទេវតា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា សុប្បតិដ្ឋេ និគ្រោធរាជេ អធិវត្ថំ ទេវតំ ឯតទវោច – ‘កិំ នុ ត្វំ, ទេវតេ, ទុក្ខី ទុម្មនា អស្សុមុខី រុទមានា ឯកមន្តំ ឋិតា’តិ? ‘តថា ហិ បន មេ, មារិស, ភុសា វាតវុដ្ឋិ អាគន្ត្វា ភវនំ បវត្តេសិ ឧម្មូលមកាសី’តិ. ‘អបិ នុ ត្វំ, ទេវតេ, រុក្ខធម្មេ ឋិតាយ ភុសា វាតវុដ្ឋិ អាគន្ត្វា ភវនំ បវត្តេសិ ឧម្មូលមកាសី’តិ? ‘កថំ បន, មារិស, រុក្ខោ រុក្ខធម្មេ ឋិតោ ហោតី’តិ? ‘ឥធ, ទេវតេ, រុក្ខស្ស មូលំ មូលត្ថិកា ហរន្តិ, តចំ តចត្ថិកា ហរន្តិ, បត្តំ បត្តត្ថិកា ហរន្តិ, បុប្ផំ បុប្ផត្ថិកា ហរន្តិ, ផលំ ផលត្ថិកា ហរន្តិ. ន ច តេន ទេវតាយ អនត្តមនតា វា អនភិនន្ទិ [អនភិរទ្ធិ (សី.)] វា ករណីយា. ឯវំ ខោ, ទេវតេ, រុក្ខោ រុក្ខធម្មេ ឋិតោ ហោតី’តិ. ‘អដ្ឋិតាយេវ ខោ មេ, មារិស, រុក្ខធម្មេ ភុសា វាតវុដ្ឋិ អាគន្ត្វា ភវនំ បវត្តេសិ ឧម្មូលមកាសី’តិ. ‘សចេ ខោ ត្វំ, ទេវតេ, រុក្ខធម្មេ តិដ្ឋេយ្យាសិ, សិយា [សិយាបិ (សី. បី.)] តេ ភវនំ យថាបុរេ’តិ? ‘ឋស្សាមហំ, [តិដ្ឋេយ្យាមហំ (ស្យា.)] មារិស, រុក្ខធម្មេ, ហោតុ មេ ភវនំ យថាបុរេ’’’តិ.

‘‘អថ ខោ, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, សក្កោ ទេវានមិន្ទោ តថារូបំ ឥទ្ធាភិសង្ខារំ អភិសង្ខាសិ [អភិសង្ខារិ (ស្យា. ក.)], យថា ភុសា វាតវុដ្ឋិ អាគន្ត្វា សុប្បតិដ្ឋំ និគ្រោធរាជំ ឧស្សាបេសិ, សច្ឆវីនិ មូលានិ អហេសុំ. ឯវមេវំ ខោ, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, អបិ នុ តំ សមណធម្មេ ឋិតំ ជាតិភូមកា ឧបាសកា បព្ពាជេសុំ សព្ពសោ ជាតិភូមិយំ សត្តហិ អាវាសេហី’’តិ? ‘‘កថំ បន, ភន្តេ, សមណោ សមណធម្មេ ឋិតោ ហោតី’’តិ? ‘‘ឥធ, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, សមណោ អក្កោសន្តំ ន បច្ចក្កោសតិ, រោសន្តំ ន បដិរោសតិ, ភណ្ឌន្តំ ន បដិភណ្ឌតិ. ឯវំ ខោ, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, សមណោ សមណធម្មេ ឋិតោ ហោតី’’តិ. ‘‘អដ្ឋិតំយេវ មំ, ភន្តេ, សមណធម្មេ ជាតិភូមកា ឧបាសកា បព្ពាជេសុំ សព្ពសោ ជាតិភូមិយំ សត្តហិ អាវាសេហី’’តិ.

[អ. និ. ៧.៦៦; ៧.៧៣] ‘‘ភូតបុព្ពំ, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, សុនេត្តោ នាម សត្ថា អហោសិ តិត្ថករោ កាមេសុ វីតរាគោ. សុនេត្តស្ស ខោ បន, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, សត្ថុនោ អនេកានិ សាវកសតានិ អហេសុំ. សុនេត្តោ សត្ថា សាវកានំ ព្រហ្មលោកសហព្យតាយ ធម្មំ ទេសេសិ. យេ ខោ បន, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, សុនេត្តស្ស សត្ថុនោ ព្រហ្មលោកសហព្យតាយ ធម្មំ ទេសេន្តស្ស ចិត្តានិ ន បសាទេសុំ តេ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជិំសុ. យេ ខោ បន, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, សុនេត្តស្ស សត្ថុនោ ព្រហ្មលោកសហព្យតាយ ធម្មំ ទេសេន្តស្ស ចិត្តានិ បសាទេសុំ តេ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជិំសុ.

‘‘ភូតបុព្ពំ, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, មូគបក្ខោ នាម សត្ថា អហោសិ…បេ… អរនេមិ នាម សត្ថា អហោសិ… កុទ្ទាលកោ នាម សត្ថា អហោសិ… ហត្ថិបាលោ នាម សត្ថា អហោសិ… ជោតិបាលោ នាម សត្ថា អហោសិ តិត្ថករោ កាមេសុ វីតរាគោ. ជោតិបាលស្ស ខោ បន, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, សត្ថុនោ អនេកានិ សាវកសតានិ អហេសុំ. ជោតិបាលោ សត្ថា សាវកានំ ព្រហ្មលោកសហព្យតាយ ធម្មំ ទេសេសិ. យេ ខោ បន, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, ជោតិបាលស្ស សត្ថុនោ ព្រហ្មលោកសហព្យតាយ ធម្មំ ទេសេន្តស្ស ចិត្តានិ ន បសាទេសុំ តេ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជិំសុ. យេ ខោ បន, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, ជោតិបាលស្ស សត្ថុនោ ព្រហ្មលោកសហព្យតាយ ធម្មំ ទេសេន្តស្ស ចិត្តានិ បសាទេសុំ តេ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជិំសុ.

‘‘តំ កិំ មញ្ញសិ, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, យោ ឥមេ ឆ សត្ថារេ តិត្ថករេ កាមេសុ វីតរាគេ, អនេកសតបរិវារេ សសាវកសង្ឃេ បទុដ្ឋចិត្តោ អក្កោសេយ្យ បរិភាសេយ្យ, ពហុំ សោ អបុញ្ញំ បសវេយ្យា’’តិ? ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’. ‘‘យោ ខោ, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, ឥមេ ឆ សត្ថារេ តិត្ថករេ កាមេសុ វីតរាគេ អនេកសតបរិវារេ សសាវកសង្ឃេ បទុដ្ឋចិត្តោ អក្កោសេយ្យ បរិភាសេយ្យ, ពហុំ សោ អបុញ្ញំ បសវេយ្យ. យោ ឯកំ ទិដ្ឋិសម្បន្នំ បុគ្គលំ បទុដ្ឋចិត្តោ អក្កោសតិ បរិភាសតិ, អយំ តតោ ពហុតរំ អបុញ្ញំ បសវតិ. តំ កិស្ស ហេតុ? នាហំ, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, ឥតោ ពហិទ្ធា ឯវរូបិំ ខន្តិំ [ឯវរូបំ ខន្តំ (ស្យា.)] វទាមិ, យថាមំ សព្រហ្មចារីសុ. តស្មាតិហ, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, ឯវំ សិក្ខិតព្ពំ – ‘ន នោ សមសព្រហ្មចារីសុ [ន នោ អាមសព្រហ្មចារីសុ (ស្យា.), ន នោ សព្រហ្មចារីសុ (សី. បី.)] ចិត្តានិ បទុដ្ឋានិ ភវិស្សន្តី’’’តិ. ឯវញ្ហិ តេ, ព្រាហ្មណ ធម្មិក, សិក្ខិតព្ពន្តិ.

‘‘សុនេត្តោ មូគបក្ខោ ច, អរនេមិ ច ព្រាហ្មណោ;

កុទ្ទាលកោ អហុ សត្ថា, ហត្ថិបាលោ ច មាណវោ.

‘‘ជោតិបាលោ ច គោវិន្ទោ, អហុ សត្តបុរោហិតោ;

អហិំសកា [អភិសេកា (ស្យា.)] អតីតំសេ, ឆ សត្ថារោ យសស្សិនោ.

‘‘និរាមគន្ធា ករុណេធិមុត្តា [វិមុត្តា (សី. ស្យា. បី.)], កាមសំយោជនាតិគា [កាមសំយោជនាតិតា (ស្យា.)];

កាមរាគំ វិរាជេត្វា, ព្រហ្មលោកូបគា អហុំ [អហុ (ពហូសុ), អហូ (ក. សី.)].

‘‘អហេសុំ សាវកា តេសំ, អនេកានិ សតានិបិ;

និរាមគន្ធា ករុណេធិមុត្តា, កាមសំយោជនាតិគា;

កាមរាគំ វិរាជេត្វា, ព្រហ្មលោកូបគា អហុំ [អហុ (ពហូសុ), អហូ (ក. សី.)].

‘‘យេតេ ឥសី ពាហិរកេ, វីតរាគេ សមាហិតេ;

បទុដ្ឋមនសង្កប្បោ, យោ នរោ បរិភាសតិ;

ពហុញ្ច សោ បសវតិ, អបុញ្ញំ តាទិសោ នរោ.

‘‘យោ ចេកំ ទិដ្ឋិសម្បន្នំ, ភិក្ខុំ ពុទ្ធស្ស សាវកំ;

បទុដ្ឋមនសង្កប្បោ, យោ នរោ បរិភាសតិ;

អយំ តតោ ពហុតរំ, អបុញ្ញំ បសវេ នរោ.

‘‘ន សាធុរូបំ អាសីទេ, ទិដ្ឋិដ្ឋានប្បហាយិនំ;

សត្តមោ បុគ្គលោ ឯសោ, អរិយសង្ឃស្ស វុច្ចតិ.

‘‘អវីតរាគោ កាមេសុ, យស្ស បញ្ចិន្ទ្រិយា មុទូ;

សទ្ធា សតិ ច វីរិយំ, សមថោ ច វិបស្សនា.

‘‘តាទិសំ ភិក្ខុមាសជ្ជ, បុព្ពេវ ឧបហញ្ញតិ;

អត្តានំ ឧបហន្ត្វាន, បច្ឆា អញ្ញំ វិហិំសតិ.

‘‘យោ ច រក្ខតិ អត្តានំ, រក្ខិតោ តស្ស ពាហិរោ;

តស្មា រក្ខេយ្យ អត្តានំ, អក្ខតោ បណ្ឌិតោ សទា’’តិ. ទ្វាទសមំ;

ធម្មិកវគ្គោ បញ្ចមោ.