៧. ឆឡង្គទានសុត្តំ

៣៧. ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន វេឡុកណ្ឌកី [វេឡុកណ្ឌកិយា (អ. និ. ៧.៥៣; ២.១៣៤; សំ. និ. ២.១៧៣)] នន្ទមាតា ឧបាសិកា សារិបុត្តមោគ្គល្លានប្បមុខេ ភិក្ខុសង្ឃេ ឆឡង្គសមន្នាគតំ ទក្ខិណំ បតិដ្ឋាបេតិ. អទ្ទសា ខោ ភគវា ទិព្ពេន ចក្ខុនា វិសុទ្ធេន អតិក្កន្តមានុសកេន វេឡុកណ្ឌកិំ នន្ទមាតរំ ឧបាសិកំ សារិបុត្តមោគ្គល្លានប្បមុខេ ភិក្ខុសង្ឃេ ឆឡង្គសមន្នាគតំ ទក្ខិណំ បតិដ្ឋាបេន្តិំ. ទិស្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘ឯសា, ភិក្ខវេ, វេឡុកណ្ឌកី នន្ទមាតា ឧបាសិកា សារិបុត្តមោគ្គល្លានប្បមុខេ ភិក្ខុសង្ឃេ ឆឡង្គសមន្នាគតំ ទក្ខិណំ បតិដ្ឋាបេតិ’’.

‘‘កថញ្ច, ភិក្ខវេ, ឆឡង្គសមន្នាគតា ទក្ខិណា ហោតិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ទាយកស្ស តីណង្គានិ ហោន្តិ, បដិគ្គាហកានំ តីណង្គានិ. កតមានិ ទាយកស្ស តីណង្គានិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ទាយកោ បុព្ពេវ ទានា សុមនោ ហោតិ, ទទំ ចិត្តំ បសាទេតិ, ទត្វា អត្តមនោ ហោតិ. ឥមានិ ទាយកស្ស តីណង្គានិ.

‘‘កតមានិ បដិគ្គាហកានំ តីណង្គានិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, បដិគ្គាហកា វីតរាគា វា ហោន្តិ រាគវិនយាយ វា បដិបន្នា, វីតទោសា វា ហោន្តិ ទោសវិនយាយ វា បដិបន្នា, វីតមោហា វា ហោន្តិ មោហវិនយាយ វា បដិបន្នា. ឥមានិ បដិគ្គាហកានំ តីណង្គានិ. ឥតិ ទាយកស្ស តីណង្គានិ, បដិគ្គាហកានំ តីណង្គានិ. ឯវំ ខោ, ភិក្ខវេ, ឆឡង្គសមន្នាគតា ទក្ខិណា ហោតិ.

‘‘ឯវំ ឆឡង្គសមន្នាគតាយ, ភិក្ខវេ, ទក្ខិណាយ ន សុករំ បុញ្ញស្ស បមាណំ គហេតុំ – ‘ឯត្តកោ បុញ្ញាភិសន្ទោ កុសលាភិសន្ទោ សុខស្សាហារោ សោវគ្គិកោ សុខវិបាកោ សគ្គសំវត្តនិកោ ឥដ្ឋាយ កន្តាយ មនាបាយ ហិតាយ សុខាយ សំវត្តតី’តិ. អថ ខោ អសង្ខ្យេយ្យោ [អសង្ខេយ្យោ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] អប្បមេយ្យោ មហាបុញ្ញក្ខន្ធោត្វេវ សង្ខំ គច្ឆតិ.

‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, មហាសមុទ្ទេ ន សុករំ ឧទកស្ស បមាណំ គហេតុំ – ‘ឯត្តកានិ ឧទកាឡ្ហកានីតិ វា ឯត្តកានិ ឧទកាឡ្ហកសតានីតិ វា ឯត្តកានិ ឧទកាឡ្ហកសហស្សានីតិ វា ឯត្តកានិ ឧទកាឡ្ហកសតសហស្សានី’តិ វា. អថ ខោ អសង្ខ្យេយ្យោ អប្បមេយ្យោ មហាឧទកក្ខន្ធោត្វេវ សង្ខំ គច្ឆតិ. ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, ឯវំ ឆឡង្គសមន្នាគតាយ ទក្ខិណាយ ន សុករំ បុញ្ញស្ស បមាណំ គហេតុំ – ‘ឯត្តកោ បុញ្ញាភិសន្ទោ កុសលាភិសន្ទោ សុខស្សាហារោ សោវគ្គិកោ សុខវិបាកោ សគ្គសំវត្តនិកោ ឥដ្ឋាយ កន្តាយ មនាបាយ ហិតាយ សុខាយ សំវត្តតី’តិ. អថ ខោ អសង្ខ្យេយ្យោ អប្បមេយ្យោ មហាបុញ្ញក្ខន្ធោត្វេវ សង្ខំ គច្ឆតី’’តិ.

[បេ. វ. ៣០៥ បេតវត្ថុម្ហិបិ] ‘‘បុព្ពេវ ទានា សុមនោ, ទទំ ចិត្តំ បសាទយេ;

ទត្វា អត្តមនោ ហោតិ, ឯសា យញ្ញស្ស [បុញ្ញស្ស (ក.)] សម្បទា.

‘‘វីតរាគា [វីតរាគោ (ស្យា. កំ. ក.) ឯវំ អនន្តរបទត្តយេបិ] វីតទោសា, វីតមោហា អនាសវា;

ខេត្តំ យញ្ញស្ស សម្បន្នំ, សញ្ញតា ព្រហ្មចារយោ [ព្រហ្មចារិនោ (ស្យា. កំ.)].

‘‘សយំ អាចមយិត្វាន, ទត្វា សកេហិ បាណិភិ;

អត្តនោ បរតោ ចេសោ, យញ្ញោ ហោតិ មហប្ផលោ.

[អ. និ. ៤.៤០] ‘‘ឯវំ យជិត្វា មេធាវី, សទ្ធោ មុត្តេន ចេតសា;

អព្យាបជ្ជំ សុខំ លោកំ, បណ្ឌិតោ ឧបបជ្ជតី’’តិ. សត្តមំ;