៨. អត្តការីសុត្តំ

៣៨. អថ ខោ អញ្ញតរោ ព្រាហ្មណោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវតា សទ្ធិំ សម្មោទិ. សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ សោ ព្រាហ្មណោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘អហញ្ហិ, ភោ គោតម, ឯវំវាទី ឯវំទិដ្ឋិ – ‘នត្ថិ អត្តការោ, នត្ថិ បរការោ’’’តិ. ‘‘មាហំ, ព្រាហ្មណ, ឯវំវាទិំ ឯវំទិដ្ឋិំ អទ្ទសំ វា អស្សោសិំ វា. កថញ្ហិ នាម សយំ អភិក្កមន្តោ, សយំ បដិក្កមន្តោ ឯវំ វក្ខតិ – ‘នត្ថិ អត្តការោ, នត្ថិ បរការោ’’’តិ!

‘‘តំ កិំ មញ្ញសិ, ព្រាហ្មណ, អត្ថិ អារព្ភធាតូ’’តិ? ‘‘ឯវំ, ភោ’’. ‘‘អារព្ភធាតុយា សតិ អារព្ភវន្តោ សត្តា បញ្ញាយន្តី’’តិ? ‘‘ឯវំ, ភោ’’. ‘‘យំ ខោ, ព្រាហ្មណ, អារព្ភធាតុយា សតិ អារព្ភវន្តោ សត្តា បញ្ញាយន្តិ, អយំ សត្តានំ អត្តការោ អយំ បរការោ’’.

‘‘តំ កិំ មញ្ញសិ, ព្រាហ្មណ, អត្ថិ និក្កមធាតុ…បេ… អត្ថិ បរក្កមធាតុ… អត្ថិ ថាមធាតុ… អត្ថិ ឋិតិធាតុ… អត្ថិ ឧបក្កមធាតូ’’តិ? ‘‘ឯវំ, ភោ’’. ‘‘ឧបក្កមធាតុយា សតិ ឧបក្កមវន្តោ សត្តា បញ្ញាយន្តី’’តិ? ‘‘ឯវំ, ភោ’’. ‘‘យំ ខោ, ព្រាហ្មណ, ឧបក្កមធាតុយា សតិ ឧបក្កមវន្តោ សត្តា បញ្ញាយន្តិ, អយំ សត្តានំ អត្តការោ អយំ បរការោ’’.

‘‘មាហំ, ព្រាហ្មណ [តំ កិំ មញ្ញសិ ព្រាហ្មណ មាហំ (ក.)], ឯវំវាទិំ ឯវំទិដ្ឋិំ អទ្ទសំ វា អស្សោសិំ វា. កថញ្ហិ នាម សយំ អភិក្កមន្តោ សយំ បដិក្កមន្តោ ឯវំ វក្ខតិ – ‘នត្ថិ អត្តការោ នត្ថិ បរការោ’’’តិ.

‘‘អភិក្កន្តំ, ភោ គោតម…បេ… អជ្ជតគ្គេ បាណុបេតំ សរណំ គត’’ន្តិ! អដ្ឋមំ.