៩. ឧទាយីសុត្តំ

២៩. អថ ខោ ភគវា អាយស្មន្តំ ឧទាយិំ អាមន្តេសិ – ‘‘កតិ នុ ខោ, ឧទាយិ, អនុស្សតិដ្ឋានានី’’តិ? ឯវំ វុត្តេ អាយស្មា ឧទាយី តុណ្ហី អហោសិ. ទុតិយម្បិ ខោ ភគវា អាយស្មន្តំ ឧទាយិំ អាមន្តេសិ – ‘‘កតិ នុ ខោ, ឧទាយិ, អនុស្សតិដ្ឋានានី’’តិ? ទុតិយម្បិ ខោ អាយស្មា ឧទាយី តុណ្ហី អហោសិ. តតិយម្បិ ខោ ភគវា អាយស្មន្តំ ឧទាយិំ អាមន្តេសិ – ‘‘កតិ នុ ខោ, ឧទាយិ, អនុស្សតិដ្ឋានានី’’តិ? តតិយម្បិ ខោ អាយស្មា ឧទាយី តុណ្ហី អហោសិ.

អថ ខោ អាយស្មា អានន្ទោ អាយស្មន្តំ ឧទាយិំ ឯតទវោច – ‘‘សត្ថា តំ, អាវុសោ ឧទាយិ, អាមន្តេសី’’តិ. ‘‘សុណោមហំ, អាវុសោ អានន្ទ, ភគវតោ. ឥធ, ភន្តេ, ភិក្ខុ អនេកវិហិតំ បុព្ពេនិវាសំ អនុស្សរតិ – សេយ្យថិទំ ឯកម្បិ ជាតិំ ទ្វេបិ ជាតិយោ…បេ…. ឥតិ សាការំ សឧទ្ទេសំ អនេកវិហិតំ បុព្ពេនិវាសំ អនុស្សរតិ. ឥទំ, ភន្តេ, អនុស្សតិដ្ឋាន’’ន្តិ.

អថ ខោ ភគវា អាយស្មន្តំ អានន្ទំ អាមន្តេសិ – ‘‘អញ្ញាសិំ ខោ អហំ, អានន្ទ – ‘នេវាយំ ឧទាយី មោឃបុរិសោ អធិចិត្តំ អនុយុត្តោ វិហរតី’តិ. កតិ នុ ខោ, អានន្ទ, អនុស្សតិដ្ឋានានី’’តិ?

‘‘បញ្ច, ភន្តេ, អនុស្សតិដ្ឋានានិ. កតមានិ បញ្ច? ឥធ, ភន្តេ, ភិក្ខុ វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… តតិយំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. ឥទំ, ភន្តេ, អនុស្សតិដ្ឋានំ ឯវំ ភាវិតំ ឯវំ ពហុលីកតំ ទិដ្ឋធម្មសុខវិហារាយ សំវត្តតិ.

‘‘បុន ចបរំ, ភន្តេ, ភិក្ខុ អាលោកសញ្ញំ មនសិ ករោតិ, ទិវា សញ្ញំ អធិដ្ឋាតិ, យថា ទិវា តថា រត្តិំ, យថា រត្តិំ តថា ទិវា; ឥតិ វិវដេន ចេតសា អបរិយោនទ្ធេន សប្បភាសំ ចិត្តំ ភាវេតិ. ឥទំ, ភន្តេ, អនុស្សតិដ្ឋានំ ឯវំ ភាវិតំ ឯវំ ពហុលីកតំ ញាណទស្សនប្បដិលាភាយ សំវត្តតិ.

‘‘បុន ចបរំ, ភន្តេ, ភិក្ខុ ឥមមេវ កាយំ ឧទ្ធំ បាទតលា អធោ កេសមត្ថកា តចបរិយន្តំ បូរំ នានប្បការស្ស អសុចិនោ បច្ចវេក្ខតិ – ‘អត្ថិ ឥមស្មិំ កាយេ កេសា លោមា នខា ទន្តា តចោ មំសំ ន្ហារុ [នហារុ (សី. បី.) ទី. និ. ២.៣៧៧; ម. និ. ១.១១០] អដ្ឋិ អដ្ឋិមិញ្ជំ វក្កំ ហទយំ យកនំ កិលោមកំ បិហកំ បប្ផាសំ អន្តំ អន្តគុណំ ឧទរិយំ ករីសំ បិត្តំ សេម្ហំ បុព្ពោ លោហិតំ សេទោ មេទោ អស្សុ វសា ខេឡោ សិង្ឃាណិកា លសិកា មុត្ត’ន្តិ. ឥទំ, ភន្តេ, អនុស្សតិដ្ឋានំ ឯវំ ភាវិតំ ឯវំ ពហុលីកតំ កាមរាគប្បហានាយ សំវត្តតិ.

‘‘បុន ចបរំ, ភន្តេ, ភិក្ខុ សេយ្យថាបិ បស្សេយ្យ សរីរំ សីវថិកាយ ឆឌ្ឌិតំ [ឆឌ្ឌិតំ (សី. ស្យា. បី.)] ឯកាហមតំ វា ទ្វីហមតំ វា តីហមតំ វា ឧទ្ធុមាតកំ វិនីលកំ វិបុព្ពកជាតំ. សោ ឥមមេវ កាយំ ឯវំ [ឯវន្តិ ឥទំ សតិបដ្ឋានសុត្តាទីសុ នត្ថិ] ឧបសំហរតិ – ‘អយម្បិ ខោ កាយោ ឯវំធម្មោ ឯវំភាវី ឯវំអនតីតោ’’’តិ [ឯតំ អនតីតោតិ (សី.)].

‘‘សេយ្យថាបិ វា បន [សេយ្យថា វា បន (ស្យា.)] បស្សេយ្យ សរីរំ សីវថិកាយ ឆឌ្ឌិតំ កាកេហិ វា ខជ្ជមានំ កុលលេហិ វា ខជ្ជមានំ គិជ្ឈេហិ វា ខជ្ជមានំ សុនខេហិ វា ខជ្ជមានំ សិង្គាលេហិ [សិគាលេហិ (សី.)] វា ខជ្ជមានំ វិវិធេហិ វា បាណកជាតេហិ ខជ្ជមានំ. សោ ឥមមេវ កាយំ ឯវំ ឧបសំហរតិ – ‘អយម្បិ ខោ កាយោ ឯវំធម្មោ ឯវំភាវី ឯវំអនតីតោ’’’តិ.

‘‘សេយ្យថាបិ វា បន បស្សេយ្យ សរីរំ សីវថិកាយ ឆឌ្ឌិតំ អដ្ឋិកសង្ខលិកំ សមំសលោហិតំ ន្ហារុសម្ពន្ធំ…បេ… អដ្ឋិកសង្ខលិកំ និម្មំសលោហិតមក្ខិតំ ន្ហារុសម្ពន្ធំ… អដ្ឋិកសង្ខលិកំ អបគតមំសលោហិតំ ន្ហារុសម្ពន្ធំ. អដ្ឋិកានិ អបគតសម្ពន្ធានិ ទិសាវិទិសាវិក្ខិត្តានិ [ទិសាវិទិសាសុ វិក្ខិត្តានិ (សី.)], អញ្ញេន ហត្ថដ្ឋិកំ អញ្ញេន បាទដ្ឋិកំ អញ្ញេន ជង្ឃដ្ឋិកំ អញ្ញេន ឩរុដ្ឋិកំ អញ្ញេន កដិដ្ឋិកំ [កដដ្ឋិកំ (សី.)] អញ្ញេន [បិដ្ឋិកណ្ឌកំ អញ្ញេន សីសកដាហំ (សី. បី.), បិដ្ឋិកណ្ឌកដ្ឋិកំ អញ្ញេន សីសកដាហំ (ស្យា. កំ.)] ផាសុកដ្ឋិកំ អញ្ញេន បិដ្ឋិកណ្ដកដ្ឋិកំ អញ្ញេន ខន្ធដ្ឋិកំ អញ្ញេន គីវដ្ឋិកំ អញ្ញេន ហនុកដ្ឋិកំ អញ្ញេន ទន្តកដ្ឋិកំ អញ្ញេន សីសកដាហំ [បិដ្ឋិកណ្ឌកំ អញ្ញេន សីសកដាហំ (សី. បី.), បិដ្ឋិកណ្ឌកដ្ឋិកំ អញ្ញេន សីសកដាហំ (ស្យា. កំ.)], អដ្ឋិកានិ សេតានិ សង្ខវណ្ណប្បដិភាគានិ [សង្ខវណ្ណូបនិភានិ (សី. ស្យា. បី.)] អដ្ឋិកានិ បុញ្ជកិតានិ [បុញ្ជកតានិ (បី.)] តេរោវស្សិកានិ អដ្ឋិកានិ បូតីនិ ចុណ្ណកជាតានិ. សោ ឥមមេវ កាយំ ឯវំ ឧបសំហរតិ – ‘អយម្បិ ខោ កាយោ ឯវំធម្មោ ឯវំភាវី ឯវំអនតីតោ’តិ. ឥទំ, ភន្តេ, អនុស្សតិដ្ឋានំ ឯវំ ភាវិតំ ឯវំ ពហុលីកតំ អស្មិមានសមុគ្ឃាតាយ សំវត្តតិ.

‘‘បុន ចបរំ, ភន្តេ, ភិក្ខុ សុខស្ស ច បហានា…បេ… ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. ឥទំ, ភន្តេ, អនុស្សតិដ្ឋានំ ឯវំ ភាវិតំ ឯវំ ពហុលីកតំ អនេកធាតុបដិវេធាយ សំវត្តតិ. ឥមានិ ខោ, ភន្តេ, បញ្ច អនុស្សតិដ្ឋានានី’’តិ.

‘‘សាធុ, សាធុ, អានន្ទ! តេន ហិ ត្វំ, អានន្ទ, ឥទម្បិ ឆដ្ឋំ អនុស្សតិដ្ឋានំ ធារេហិ. ឥធានន្ទ, ភិក្ខុ សតោវ អភិក្កមតិ សតោវ បដិក្កមតិ សតោវ តិដ្ឋតិ សតោវ និសីទតិ សតោវ សេយ្យំ កប្បេតិ សតោវ កម្មំ អធិដ្ឋាតិ. ឥទំ, អានន្ទ, អនុស្សតិដ្ឋានំ ឯវំ ភាវិតំ ឯវំ ពហុលីកតំ សតិសម្បជញ្ញាយ សំវត្តតី’’តិ. នវមំ.