៦. នកុលបិតុសុត្តំ

១៦. ឯកំ សមយំ ភគវា ភគ្គេសុ វិហរតិ សុសុមារគិរេ [សុំសុមារគិរេ (សី. បី.), សំសុមារគិរេ (កត្ថចិ)] ភេសកឡាវនេ មិគទាយេ. តេន ខោ បន សមយេន នកុលបិតា គហបតិ អាពាធិកោ ហោតិ ទុក្ខិតោ ពាឡ្ហគិលានោ. អថ ខោ នកុលមាតា គហបតានី នកុលបិតរំ គហបតិំ ឯតទវោច –

‘‘មា ខោ ត្វំ, គហបតិ, សាបេក្ខោ [សាបេខោ (បី. ក.)] កាលមកាសិ. ទុក្ខា, គហបតិ, សាបេក្ខស្ស កាលកិរិយា; គរហិតា ច ភគវតា សាបេក្ខស្ស កាលកិរិយា. សិយា ខោ បន តេ, គហបតិ, ឯវមស្ស – ‘ន នកុលមាតា គហបតានី មមច្ចយេន សក្ខិស្សតិ [ន សក្ខិស្សតិ (សី. ស្យា. កំ.), សក្កោតិ (បី. ក.)] ទារកេ បោសេតុំ, ឃរាវាសំ សន្ធរិតុ’ន្តិ [សន្ធរិតុន្តិ (ក.), សណ្ឋរិតុំ (ស្យា.)]. ន ខោ បនេតំ, គហបតិ, ឯវំ ទដ្ឋព្ពំ. កុសលាហំ, គហបតិ, កប្បាសំ កន្តិតុំ វេណិំ ឱលិខិតុំ. សក្កោមហំ, គហបតិ, តវច្ចយេន ទារកេ បោសេតុំ, ឃរាវាសំ សន្ធរិតុំ. តស្មាតិហ ត្វំ, គហបតិ, មា សាបេក្ខោ កាលមកាសិ. ទុក្ខា, គហបតិ, សាបេក្ខស្ស កាលកិរិយា; គរហិតា ច ភគវតា សាបេក្ខស្ស កាលកិរិយា.

‘‘សិយា ខោ បន តេ, គហបតិ, ឯវមស្ស – ‘នកុលមាតា គហបតានី មមច្ចយេន អញ្ញំ ឃរំ [ភត្តារំ (ស្យា. កំ.), វីរំ (សី.)] គមិស្សតី’តិ. ន ខោ បនេតំ, គហបតិ, ឯវំ ទដ្ឋព្ពំ. ត្វញ្ចេវ ខោ, គហបតិ, ជានាសិ អហញ្ច, យំ នោ [យទា តេ (សី.), យថា (ស្យា.), យថា នោ (បី.)] សោឡសវស្សានិ គហដ្ឋកំ ព្រហ្មចរិយំ សមាចិណ្ណំ [សមាទិន្នំ (សី.)]. តស្មាតិហ ត្វំ, គហបតិ, មា សាបេក្ខោ កាលមកាសិ. ទុក្ខា, គហបតិ, សាបេក្ខស្ស កាលកិរិយា; គរហិតា ច ភគវតា សាបេក្ខស្ស កាលកិរិយា.

‘‘សិយា ខោ បន តេ, គហបតិ, ឯវមស្ស – ‘នកុលមាតា គហបតានី មមច្ចយេន ន ទស្សនកាមា ភវិស្សតិ ភគវតោ ន ទស្សនកាមា ភិក្ខុសង្ឃស្សា’តិ. ន ខោ បនេតំ, គហបតិ, ឯវំ ទដ្ឋព្ពំ. អហញ្ហិ, គហបតិ, តវច្ចយេន ទស្សនកាមតរា ចេវ ភវិស្សាមិ ភគវតោ, ទស្សនកាមតរា ច ភិក្ខុសង្ឃស្ស. តស្មាតិហ ត្វំ, គហបតិ, មា សាបេក្ខោ កាលមកាសិ. ទុក្ខា, គហបតិ, សាបេក្ខស្ស កាលកិរិយា; គរហិតា ច ភគវតា សាបេក្ខស្ស កាលកិរិយា.

‘‘សិយា ខោ បន តេ, គហបតិ, ឯវមស្ស – ‘ន នកុលមាតា គហបតានី មមច្ចយេន សីលេសុ [នកុលមាតា… ន សីលេសុ (សី. បី.)] បរិបូរការិនី’តិ. ន ខោ បនេតំ, គហបតិ, ឯវំ ទដ្ឋព្ពំ. យាវតា ខោ, គហបតិ, តស្ស ភគវតោ សាវិកា គិហី ឱទាតវសនា សីលេសុ បរិបូរការិនិយោ, អហំ តាសំ អញ្ញតរា. យស្ស ខោ បនស្ស កង្ខា វា វិមតិ វា – អយំ សោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ ភគ្គេសុ វិហរតិ សុសុមារគិរេ ភេសកឡាវនេ មិគទាយេ – តំ ភគវន្តំ ឧបសង្កមិត្វា បុច្ឆតុ. តស្មាតិហ ត្វំ, គហបតិ, មា សាបេក្ខោ កាលមកាសិ. ទុក្ខា, គហបតិ, សាបេក្ខស្ស កាលកិរិយា; គរហិតា ច ភគវតា សាបេក្ខស្ស កាលកិរិយា.

‘‘សិយា ខោ បន តេ, គហបតិ, ឯវមស្ស – ‘ន នកុលមាតា គហបតានី លាភិនី [នកុលមាតា គហបតានី ន លាភិនី (បី.)] អជ្ឈត្តំ ចេតោសមថស្សា’តិ. ន ខោ បនេតំ, គហបតិ, ឯវំ ទដ្ឋព្ពំ. យាវតា ខោ, គហបតិ, តស្ស ភគវតោ សាវិកា គិហី ឱទាតវសនា លាភិនិយោ អជ្ឈត្តំ ចេតោសមថស្ស, អហំ តាសំ អញ្ញតរា. យស្ស ខោ បនស្ស កង្ខា វា វិមតិ វា – អយំ សោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ ភគ្គេសុ វិហរតិ សុសុមារគិរេ ភេសកឡាវនេ មិគទាយេ – តំ ភគវន្តំ ឧបសង្កមិត្វា បុច្ឆតុ. តស្មាតិហ ត្វំ, គហបតិ, មា សាបេក្ខោ កាលមកាសិ. ទុក្ខា, គហបតិ, សាបេក្ខស្ស កាលកិរិយា; គរហិតា ច ភគវតា សាបេក្ខស្ស កាលកិរិយា.

‘‘សិយា ខោ បន តេ, គហបតិ, ឯវមស្ស – ‘ន នកុលមាតា គហបតានី ឥមស្មិំ ធម្មវិនយេ ឱគាធប្បត្តា បតិគាធប្បត្តា អស្សាសប្បត្តា តិណ្ណវិចិកិច្ឆា វិគតកថំកថា វេសារជ្ជប្បត្តា អបរប្បច្ចយា សត្ថុសាសនេ វិហរតី’តិ. ន ខោ បនេតំ, គហបតិ, ឯវំ ទដ្ឋព្ពំ. យាវតា ខោ, គហបតិ, តស្ស ភគវតោ សាវិកា គិហី ឱទាតវសនា ឥមស្មិំ ធម្មវិនយេ ឱគាធប្បត្តា បតិគាធប្បត្តា អស្សាសប្បត្តា តិណ្ណវិចិកិច្ឆា វិគតកថំកថា វេសារជ្ជប្បត្តា អបរប្បច្ចយា សត្ថុសាសនេ វិហរន្តិ, អហំ តាសំ អញ្ញតរា. យស្ស ខោ បនស្ស កង្ខា វា វិមតិ វា – អយំ សោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ ភគ្គេសុ វិហរតិ សុសុមារគិរេ ភេសកឡាវនេ មិគទាយេ – តំ ភគវន្តំ ឧបសង្កមិត្វា បុច្ឆតុ. តស្មាតិហ ត្វំ, គហបតិ, មា សាបេក្ខោ កាលមកាសិ. ទុក្ខា គហបតិ សាបេក្ខស្ស កាលកិរិយា; គរហិតា ច ភគវតា សាបេក្ខស្ស កាលកិរិយា’’តិ.

អថ ខោ នកុលបិតុនោ គហបតិស្ស នកុលមាតរា [នកុលមាតាយ (សី. ស្យា.), នកុលមាតុយា (ក.)] គហបតានិយា ឥមិនា ឱវាទេន ឱវទិយមានស្ស សោ អាពាធោ ឋានសោ បដិប្បស្សម្ភិ. វុដ្ឋហិ [វុដ្ឋាតិ (ក.)] ច នកុលបិតា គហបតិ តម្ហា អាពាធា; តថា បហីនោ ច បន នកុលបិតុនោ គហបតិស្ស សោ អាពាធោ អហោសិ. អថ ខោ នកុលបិតា គហបតិ គិលានា វុដ្ឋិតោ [‘‘គិលានភាវតោ វុដ្ឋាយ ឋិតោ, ភាវប្បធានោ ហិ អយំ និទ្ទេសោ’’តិ ដីកាសំវណ្ណនា] អចិរវុដ្ឋិតោ គេលញ្ញា ទណ្ឌមោលុព្ភ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នំ ខោ នកុលបិតរំ គហបតិំ ភគវា ឯតទវោច –

‘‘លាភា តេ, គហបតិ, សុលទ្ធំ តេ, គហបតិ! យស្ស តេ នកុលមាតា គហបតានី អនុកម្បិកា អត្ថកាមា ឱវាទិកា អនុសាសិកា. យាវតា ខោ, គហបតិ, មម សាវិកា គិហី ឱទាតវសនា សីលេសុ បរិបូរការិនិយោ, នកុលមាតា គហបតានី តាសំ អញ្ញតរា. យាវតា ខោ, គហបតិ, មម សាវិកា គិហី ឱទាតវសនា លាភិនិយោ អជ្ឈត្តំ ចេតោសមថស្ស, នកុលមាតា គហបតានី តាសំ អញ្ញតរា. យាវតា ខោ, គហបតិ, មម សាវិកា គិហី ឱទាតវសនា ឥមស្មិំ ធម្មវិនយេ ឱគាធប្បត្តា បតិគាធប្បត្តា អស្សាសប្បត្តា តិណ្ណវិចិកិច្ឆា វិគតកថំកថា វេសារជ្ជប្បត្តា អបរប្បច្ចយា សត្ថុសាសនេ វិហរន្តិ, នកុលមាតា គហបតានី តាសំ អញ្ញតរា. លាភា តេ, គហបតិ, សុលទ្ធំ តេ, គហបតិ! យស្ស តេ នកុលមាតា គហបតានី អនុកម្បិកា អត្ថកាមា ឱវាទិកា អនុសាសិកា’’តិ. ឆដ្ឋំ.