២. ទោណព្រាហ្មណសុត្តំ

១៩២. អថ ខោ ទោណោ ព្រាហ្មណោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវតា សទ្ធិំ សម្មោទិ. សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ ទោណោ ព្រាហ្មណោ ភគវន្តំ ឯតទវោច –

‘‘សុតំ មេតំ, ភោ គោតម – ‘ន សមណោ គោតមោ ព្រាហ្មណេ ជិណ្ណេ វុឌ្ឍេ មហល្លកេ អទ្ធគតេ វយោអនុប្បត្តេ អភិវាទេតិ វា បច្ចុដ្ឋេតិ វា អាសនេន វា និមន្តេតី’តិ. តយិទំ, ភោ គោតម, តថេវ. ន ហិ ភវំ គោតមោ ព្រាហ្មណេ ជិណ្ណេ វុឌ្ឍេ មហល្លកេ អទ្ធគតេ វយោអនុប្បត្តេ អភិវាទេតិ វា បច្ចុដ្ឋេតិ វា អាសនេន វា និមន្តេតិ. តយិទំ, ភោ គោតម, ន សម្បន្នមេវា’’តិ. ‘‘ត្វម្បិ នោ, ទោណ, ព្រាហ្មណោ បដិជានាសី’’តិ? ‘‘យញ្ហិ តំ, ភោ គោតម, សម្មា វទមានោ វទេយ្យ – ‘ព្រាហ្មណោ ឧភតោ សុជាតោ – មាតិតោ ច បិតិតោ ច, សំសុទ្ធគហណិកោ, យាវ សត្តមា បិតាមហយុគា អក្ខិតោ អនុបក្កុដ្ឋោ ជាតិវាទេន, អជ្ឈាយកោ មន្តធរោ, តិណ្ណំ វេទានំ បារគូ សនិឃណ្ឌុកេដុភានំ សាក្ខរប្បភេទានំ ឥតិហាសបញ្ចមានំ, បទកោ វេយ្យាករណោ លោកាយតមហាបុរិសលក្ខណេសុ អនវយោ’តិ, មមេវ តំ, ភោ គោតម, សម្មា វទមានោ វទេយ្យ. អហញ្ហិ, ភោ គោតម, ព្រាហ្មណោ ឧភតោ សុជាតោ – មាតិតោ ច បិតិតោ ច, សំសុទ្ធគហណិកោ, យាវ សត្តមា បិតាមហយុគា អក្ខិត្តោ អនុបក្កុដ្ឋោ ជាតិវាទេន, អជ្ឈាយកោ មន្តធរោ, តិណ្ណំ វេទានំ បារគូ សនិឃណ្ឌុកេដុភានំ សាក្ខរប្បភេទានំ ឥតិហាសបញ្ចមានំ, បទកោ វេយ្យាករណោ លោកាយតមហាបុរិសលក្ខណេសុ អនវយោ’’តិ.

‘‘យេ ខោ, តេ ទោណ, ព្រាហ្មណានំ បុព្ពកា ឥសយោ មន្តានំ កត្តារោ មន្តានំ បវត្តារោ, យេសមិទំ ឯតរហិ ព្រាហ្មណា បោរាណំ មន្តបទំ គីតំ បវុត្តំ សមិហិតំ តទនុគាយន្តិ តទនុភាសន្តិ ភាសិតមនុភាសន្តិ សជ្ឈាយិតមនុសជ្ឈាយន្តិ វាចិតមនុវាចេន្តិ, សេយ្យថិទំ – អដ្ឋកោ, វាមកោ, វាមទេវោ, វេស្សាមិត្តោ, យមទគ្គិ [យមតគ្គិ (សី.) ទី. និ. ១.២៨៤, ៥២៦, ៥៣៦; ម. និ. ២.៤២៧; មហាវ. ៣០០; អ. និ. ៥.១៩២ បស្សិតព្ពំ], អង្គីរសោ, ភារទ្វាជោ, វាសេដ្ឋោ, កស្សបោ, ភគុ; ត្យាស្សុ’មេ បញ្ច ព្រាហ្មណេ បញ្ញាបេន្តិ – ព្រហ្មសមំ, ទេវសមំ, មរិយាទំ, សម្ភិន្នមរិយាទំ, ព្រាហ្មណចណ្ឌាលំយេវ បញ្ចមំ. តេសំ ត្វំ ទោណ, កតមោ’’តិ?

‘‘ន ខោ មយំ, ភោ គោតម, បញ្ច ព្រាហ្មណេ ជានាម, អថ ខោ មយំ ព្រាហ្មណាត្វេវ ជានាម. សាធុ មេ ភវំ គោតមោ តថា ធម្មំ ទេសេតុ យថា អហំ ឥមេ បញ្ច ព្រាហ្មណេ ជានេយ្យ’’ន្តិ. ‘‘តេន ហិ, ព្រាហ្មណ, សុណោហិ, សាធុកំ មនសិ ករោហិ; ភាសិស្សាមី’’តិ. ‘‘ឯវំ ភោ’’តិ ខោ ទោណោ ព្រាហ្មណោ ភគវតោ បច្ចស្សោសិ. ភគវា ឯតទវោច –

‘‘កថញ្ច, ទោណ, ព្រាហ្មណោ ព្រហ្មសមោ ហោតិ? ឥធ, ទោណ, ព្រាហ្មណោ ឧភតោ សុជាតោ ហោតិ – មាតិតោ ច បិតិតោ ច, សំសុទ្ធគហណិកោ, យាវ សត្តមា បិតាមហយុគា អក្ខិត្តោ អនុបក្កុដ្ឋោ ជាតិវាទេន. សោ អដ្ឋចត្តាលីសវស្សានិ កោមារព្រហ្មចរិយំ [កោធារំ ព្រហ្មចរិយំ (ស្យា. ក.)] ចរតិ មន្តេ អធីយមានោ. អដ្ឋចត្តាលីសវស្សានិ កោមារព្រហ្មចរិយំ ចរិត្វា មន្តេ អធីយិត្វា អាចរិយស្ស អាចរិយធនំ បរិយេសតិ ធម្មេនេវ, នោ អធម្មេន.

‘‘តត្ថ ច, ទោណ, កោ ធម្មោ? នេវ កសិយា ន វណិជ្ជាយ ន គោរក្ខេន ន ឥស្សត្ថេន [ន ឥស្សត្តេន (ក.)] ន រាជបោរិសេន ន សិប្បញ្ញតរេន, កេវលំ ភិក្ខាចរិយាយ កបាលំ អនតិមញ្ញមានោ. សោ អាចរិយស្ស អាចរិយធនំ និយ្យាទេត្វា [នីយ្យាទេត្វា (សី.), នីយាទេត្វា (បី.), និយ្យាតេត្វា (កត្ថចិ)] កេសមស្សុំ ឱហារេត្វា កាសាយានិ វត្ថានិ អច្ឆាទេត្វា អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជតិ. សោ ឯវំ បព្ពជិតោ សមានោ មេត្តាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរតិ, តថា ទុតិយំ តថា តតិយំ តថា ចតុត្ថំ [ចតុត្ថិំ (សី.)], ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្ពធិ សព្ពត្តតាយ សព្ពាវន្តំ លោកំ មេត្តាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាបជ្ជេន [អព្យាបជ្ឈេន (ក.) អព្យាពជ្ឈេន (?)] ផរិត្វា វិហរតិ. ករុណា…បេ… មុទិតា… ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរតិ, តថា ទុតិយំ តថា តតិយំ តថា ចតុត្ថំ, ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្ពធិ សព្ពត្តតាយ សព្ពាវន្តំ លោកំ ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាបជ្ជេន ផរិត្វា វិហរតិ. សោ ឥមេ ចត្តារោ ព្រហ្មវិហារេ ភាវេត្វា កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ ព្រហ្មលោកំ ឧបបជ្ជតិ. ឯវំ ខោ, ទោណ, ព្រាហ្មណោ ព្រហ្មសមោ ហោតិ.

‘‘កថញ្ច, ទោណ, ព្រាហ្មណោ ទេវសមោ ហោតិ? ឥធ, ទោណ, ព្រាហ្មណោ ឧភតោ សុជាតោ ហោតិ – មាតិតោ ច បិតិតោ ច, សំសុទ្ធគហណិកោ, យាវ សត្តមា បិតាមហយុគា អក្ខិត្តោ អនុបក្កុដ្ឋោ ជាតិវាទេន. សោ អដ្ឋចត្តាលីសវស្សានិ កោមារព្រហ្មចរិយំ ចរតិ មន្តេ អធីយមានោ. អដ្ឋចត្តាលីសវស្សានិ កោមារព្រហ្មចរិយំ ចរិត្វា មន្តេ អធីយិត្វា អាចរិយស្ស អាចរិយធនំ បរិយេសតិ ធម្មេនេវ, នោ អធម្មេន. តត្ថ ច, ទោណ, កោ ធម្មោ? នេវ កសិយា ន វណិជ្ជាយ ន គោរក្ខេន ន ឥស្សត្ថេន ន រាជបោរិសេន ន សិប្បញ្ញតរេន, កេវលំ ភិក្ខាចរិយាយ កបាលំ អនតិមញ្ញមានោ. សោ អាចរិយស្ស អាចរិយធនំ និយ្យាទេត្វា ទារំ បរិយេសតិ ធម្មេនេវ, នោ អធម្មេន.

‘‘តត្ថ ច, ទោណ, កោ ធម្មោ? នេវ កយេន ន វិក្កយេន, ព្រាហ្មណិំយេវ ឧទកូបស្សដ្ឋំ. សោ ព្រាហ្មណិំយេវ គច្ឆតិ, ន ខត្តិយិំ ន វេស្សិំ ន សុទ្ទិំ ន ចណ្ឌាលិំ ន នេសាទិំ ន វេនិំ [ន វេណិំ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] ន រថការិំ ន បុក្កុសិំ គច្ឆតិ, ន គព្ភិនិំ គច្ឆតិ, ន បាយមានំ គច្ឆតិ, ន អនុតុនិំ គច្ឆតិ. កស្មា ច, ទោណ, ព្រាហ្មណោ ន គព្ភិនិំ គច្ឆតិ? សចេ, ទោណ, ព្រាហ្មណោ គព្ភិនិំ គច្ឆតិ, អតិមីឡ្ហជោ នាម សោ ហោតិ មាណវកោ វា មាណវិកា [មាណវកី (ក.)] វា. តស្មា, ទោណ, ព្រាហ្មណោ ន គព្ភិនិំ គច្ឆតិ. កស្មា ច, ទោណ, ព្រាហ្មណោ ន បាយមានំ គច្ឆតិ? សចេ, ទោណ, ព្រាហ្មណោ បាយមានំ គច្ឆតិ, អសុចិបដិបីឡិតោ នាម សោ ហោតិ មាណវកោ វា មាណវិកា វា. តស្មា, ទោណ, ព្រាហ្មណោ ន បាយមានំ គច្ឆតិ. តស្ស សា ហោតិ ព្រាហ្មណី នេវ កាមត្ថា ន ទវត្ថា ន រតត្ថា, បជត្ថាវ ព្រាហ្មណស្ស ព្រាហ្មណី ហោតិ. សោ មេថុនំ ឧប្បាទេត្វា កេសមស្សុំ ឱហារេត្វា កាសាយានិ វត្ថានិ អច្ឆាទេត្វា អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជតិ. សោ ឯវំ បព្ពជិតោ សមានោ វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. សោ ឥមេ ចត្តារោ ឈានេ ភាវេត្វា កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជតិ. ឯវំ ខោ, ទោណ, ព្រាហ្មណោ ទេវសមោ ហោតិ.

‘‘កថញ្ច, ទោណ, ព្រាហ្មណោ មរិយាទោ ហោតិ? ឥធ, ទោណ, ព្រាហ្មណោ ឧភតោ សុជាតោ ហោតិ – មាតិតោ ច បិតិតោ ច, សំសុទ្ធគហណិកោ, យាវ សត្តមា បិតាមហយុគា អក្ខិត្តោ អនុបក្កុដ្ឋោ ជាតិវាទេន. សោ អដ្ឋចត្តាលីសវស្សានិ កោមារព្រហ្មចរិយំ ចរតិ មន្តេ អធីយមានោ. អដ្ឋចត្តាលីសវស្សានិ កោមារព្រហ្មចរិយំ ចរិត្វា មន្តេ អធីយិត្វា អាចរិយស្ស អាចរិយធនំ បរិយេសតិ ធម្មេនេវ, នោ អធម្មេន. តត្ថ ច, ទោណ, កោ ធម្មោ? នេវ កសិយា ន វណិជ្ជាយ ន គោរក្ខេន ន ឥស្សត្ថេន ន រាជបោរិសេន ន សិប្បញ្ញតរេន, កេវលំ ភិក្ខាចរិយាយ កបាលំ អនតិមញ្ញមានោ. សោ អាចរិយស្ស អាចរិយធនំ និយ្យាទេត្វា ទារំ បរិយេសតិ ធម្មេនេវ, នោ អធម្មេន.

‘‘តត្ថ ច, ទោណ, កោ ធម្មោ? នេវ កយេន ន វិក្កយេន, ព្រាហ្មណិំយេវ ឧទកូបស្សដ្ឋំ. សោ ព្រាហ្មណិំយេវ គច្ឆតិ, ន ខត្តិយិំ ន វេស្សិំ ន សុទ្ទិំ ន ចណ្ឌាលិំ ន នេសាទិំ ន វេនិំ ន រថការិំ ន បុក្កុសិំ គច្ឆតិ, ន គព្ភិនិំ គច្ឆតិ, ន បាយមានំ គច្ឆតិ, ន អនុតុនិំ គច្ឆតិ. កស្មា ច, ទោណ, ព្រាហ្មណោ ន គព្ភិនិំ គច្ឆតិ? សចេ, ទោណ, ព្រាហ្មណោ គព្ភិនិំ គច្ឆតិ, អតិមីឡ្ហជោ នាម សោ ហោតិ មាណវកោ វា មាណវិកា វា. តស្មា, ទោណ, ព្រាហ្មណោ ន គព្ភិនិំ គច្ឆតិ. កស្មា ច, ទោណ, ព្រាហ្មណោ ន បាយមានំ គច្ឆតិ? សចេ, ទោណ, ព្រាហ្មណោ បាយមានំ គច្ឆតិ, អសុចិបដិបីឡិតោ នាម សោ ហោតិ មាណវកោ វា មាណវិកា វា. តស្មា, ទោណ, ព្រាហ្មណោ ន បាយមានំ គច្ឆតិ. តស្ស សា ហោតិ ព្រាហ្មណី នេវ កាមត្ថា ន ទវត្ថា ន រតត្ថា, បជត្ថាវ ព្រាហ្មណស្ស ព្រាហ្មណី ហោតិ. សោ មេថុនំ ឧប្បាទេត្វា តមេវ បុត្តស្សាទំ និកាមយមានោ កុដុម្ពំ អជ្ឈាវសតិ, ន អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជតិ. យាវ បោរាណានំ ព្រាហ្មណានំ មរិយាទោ តត្ថ តិដ្ឋតិ, តំ ន វីតិក្កមតិ. ‘យាវ បោរាណានំ ព្រាហ្មណានំ មរិយាទោ តត្ថ ព្រាហ្មណោ ឋិតោ តំ ន វីតិក្កមតី’តិ, ខោ, ទោណ, តស្មា ព្រាហ្មណោ មរិយាទោតិ វុច្ចតិ. ឯវំ ខោ, ទោណ, ព្រាហ្មណោ មរិយាទោ ហោតិ.

‘‘កថញ្ច, ទោណ, ព្រាហ្មណោ សម្ភិន្នមរិយាទោ ហោតិ? ឥធ, ទោណ, ព្រាហ្មណោ ឧភតោ សុជាតោ ហោតិ – មាតិតោ ច បិតិតោ ច, សំសុទ្ធគហណិកោ, យាវ សត្តមា បិតាមហយុគា អក្ខិត្តោ អនុបក្កុដ្ឋោ ជាតិវាទេន. សោ អដ្ឋចត្តាលីសវស្សានិ កោមារព្រហ្មចរិយំ ចរតិ មន្តេ អធីយមានោ. អដ្ឋចត្តាលីសវស្សានិ កោមារព្រហ្មចរិយំ ចរិត្វា មន្តេ អធីយិត្វា អាចរិយស្ស អាចរិយធនំ បរិយេសតិ ធម្មេនេវ, នោ អធម្មេន.

‘‘តត្ថ ច, ទោណ, កោ ធម្មោ? នេវ កសិយា ន វណិជ្ជាយ ន គោរក្ខេន ន ឥស្សត្ថេន ន រាជបោរិសេន ន សិប្បញ្ញតរេន, កេវលំ ភិក្ខាចរិយាយ កបាលំ អនតិមញ្ញមានោ. សោ អាចរិយស្ស អាចរិយធនំ និយ្យាទេត្វា ទារំ បរិយេសតិ ធម្មេនបិ អធម្មេនបិ កយេនបិ វិក្កយេនបិ ព្រាហ្មណិម្បិ ឧទកូបស្សដ្ឋំ. សោ ព្រាហ្មណិម្បិ គច្ឆតិ ខត្តិយិម្បិ គច្ឆតិ វេស្សិម្បិ គច្ឆតិ សុទ្ទិម្បិ គច្ឆតិ ចណ្ឌាលិម្បិ គច្ឆតិ នេសាទិម្បិ គច្ឆតិ វេនិម្បិ គច្ឆតិ រថការិម្បិ គច្ឆតិ បុក្កុសិម្បិ គច្ឆតិ គព្ភិនិម្បិ គច្ឆតិ បាយមានម្បិ គច្ឆតិ ឧតុនិម្បិ គច្ឆតិ អនុតុនិម្បិ គច្ឆតិ. តស្ស សា ហោតិ ព្រាហ្មណី កាមត្ថាបិ ទវត្ថាបិ រតត្ថាបិ បជត្ថាបិ ព្រាហ្មណស្ស ព្រាហ្មណី ហោតិ. យាវ បោរាណានំ ព្រាហ្មណានំ មរិយាទោ តត្ថ ន តិដ្ឋតិ, តំ វីតិក្កមតិ. ‘យាវ បោរាណានំ ព្រាហ្មណានំ មរិយាទោ តត្ថ ព្រាហ្មណោ ន ឋិតោ តំ វីតិក្កមតី’តិ ខោ, ទោណ, តស្មា ព្រាហ្មណោ សម្ភិន្នមរិយាទោតិ វុច្ចតិ. ឯវំ ខោ, ទោណ, ព្រាហ្មណោ សម្ភិន្នមរិយាទោ ហោតិ.

‘‘កថញ្ច, ទោណ, ព្រាហ្មណោ ព្រាហ្មណចណ្ឌាលោ ហោតិ? ឥធ, ទោណ, ព្រាហ្មណោ ឧភតោ សុជាតោ ហោតិ – មាតិតោ ច បិតិតោ ច, សំសុទ្ធគហណិកោ, យាវ សត្តមា បិតាមហយុគា អក្ខិត្តោ អនុបក្កុដ្ឋោ ជាតិវាទេន. សោ អដ្ឋចត្តាលីសវស្សានិ កោមារព្រហ្មចរិយំ ចរតិ មន្តេ អធីយមានោ. អដ្ឋចត្តាលីសវស្សានិ កោមារព្រហ្មចរិយំ ចរិត្វា មន្តេ អធីយិត្វា អាចរិយស្ស អាចរិយធនំ បរិយេសតិ ធម្មេនបិ អធម្មេនបិ កសិយាបិ វណិជ្ជាយបិ គោរក្ខេនបិ ឥស្សត្ថេនបិ រាជបោរិសេនបិ សិប្បញ្ញតរេនបិ, កេវលម្បិ ភិក្ខាចរិយាយ, កបាលំ អនតិមញ្ញមានោ.

‘‘សោ អាចរិយស្ស អាចរិយធនំ និយ្យាទេត្វា ទារំ បរិយេសតិ ធម្មេនបិ អធម្មេនបិ កយេនបិ វិក្កយេនបិ ព្រាហ្មណិម្បិ ឧទកូបស្សដ្ឋំ. សោ ព្រាហ្មណិម្បិ គច្ឆតិ ខត្តិយិម្បិ គច្ឆតិ វេស្សិម្បិ គច្ឆតិ សុទ្ទិម្បិ គច្ឆតិ ចណ្ឌាលិម្បិ គច្ឆតិ នេសាទិម្បិ គច្ឆតិ វេនិម្បិ គច្ឆតិ រថការិម្បិ គច្ឆតិ បុក្កុសិម្បិ គច្ឆតិ គព្ភិនិម្បិ គច្ឆតិ បាយមានម្បិ គច្ឆតិ ឧតុនិម្បិ គច្ឆតិ អនុតុនិម្បិ គច្ឆតិ. តស្ស សា ហោតិ ព្រាហ្មណី កាមត្ថាបិ ទវត្ថាបិ រតត្ថាបិ បជត្ថាបិ ព្រាហ្មណស្ស ព្រាហ្មណី ហោតិ. សោ សព្ពកម្មេហិ ជីវិកំ [ជីវិតំ (ក.)] កប្បេតិ. តមេនំ ព្រាហ្មណា ឯវមាហំសុ – ‘កស្មា ភវំ ព្រាហ្មណោ បដិជានមានោ សព្ពកម្មេហិ ជីវិកំ កប្បេតី’តិ? សោ ឯវមាហ – ‘សេយ្យថាបិ, ភោ, អគ្គិ សុចិម្បិ ឌហតិ អសុចិម្បិ ឌហតិ, ន ច តេន អគ្គិ ឧបលិប្បតិ [ឧបលិម្បតិ (ក.)]; ឯវមេវំ ខោ, ភោ, សព្ពកម្មេហិ ចេបិ ព្រាហ្មណោ ជីវិកំ កប្បេតិ, ន ច តេន ព្រាហ្មណោ ឧបលិប្បតិ’. ‘សព្ពកម្មេហិ ជីវិកំ កប្បេតី’តិ ខោ, ទោណ, តស្មា ព្រាហ្មណោ ព្រាហ្មណចណ្ឌាលោតិ វុច្ចតិ. ឯវំ ខោ, ទោណ, ព្រាហ្មណោ ព្រាហ្មណចណ្ឌាលោ ហោតិ.

‘‘យេ ខោ តេ, ទោណ, ព្រាហ្មណានំ បុព្ពកា ឥសយោ មន្តានំ កត្តារោ មន្តានំ បវត្តារោ យេសមិទំ ឯតរហិ ព្រាហ្មណា បោរាណំ មន្តបទំ គីតំ បវុត្តំ សមីហិតំ តទនុគាយន្តិ តទនុភាសន្តិ ភាសិតមនុភាសន្តិ សជ្ឈាយិតមនុសជ្ឈាយន្តិ វាចិមនុវាចេន្តិ, សេយ្យថិទំ – អដ្ឋកោ, វាមកោ, វាមទេវោ, វេស្សាមិត្តោ, យមទគ្គិ, អង្គីរសោ, ភារទ្វាជោ, វាសេដ្ឋោ, កស្សបោ, ភគុ; ត្យាស្សុមេ បញ្ច ព្រាហ្មណេ បញ្ញាបេន្តិ – ព្រហ្មសមំ, ទេវសមំ, មរិយាទំ, សម្ភិន្នមរិយាទំ, ព្រាហ្មណចណ្ឌាលំយេវ បញ្ចមំ. តេសំ ត្វំ, ទោណ, កតមោ’’តិ?

‘‘ឯវំ សន្តេ មយំ, ភោ គោតម, ព្រាហ្មណចណ្ឌាលម្បិ ន បូរេម. អភិក្កន្តំ, ភោ គោតម…បេ… ឧបាសកំ មំ ភវំ គោតមោ ធារេតុ អជ្ជតគ្គេ បាណុបេតំ សរណំ គត’’ន្តិ. ទុតិយំ.