៦. ឧបជ្ឈាយសុត្តំ
៥៦. អថ ខោ អញ្ញតរោ ភិក្ខុ យេន សកោ ឧបជ្ឈាយោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា សកំ ឧបជ្ឈាយំ ឯតទវោច – ‘‘ឯតរហិ មេ, ភន្តេ, មធុរកជាតោ ចេវ កាយោ, ទិសា ច មេ ន បក្ខាយន្តិ, ធម្មា ច មំ នប្បដិភន្តិ, ថិនមិទ្ធញ្ច មេ ចិត្តំ បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ, អនភិរតោ ច ព្រហ្មចរិយំ ចរាមិ, អត្ថិ ច មេ ធម្មេសុ វិចិកិច្ឆា’’តិ.
អថ ខោ សោ ភិក្ខុ តំ សទ្ធិវិហារិកំ ភិក្ខុំ អាទាយ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ សោ ភិក្ខុ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘អយំ, ភន្តេ, ភិក្ខុ ឯវមាហ – ‘ឯតរហិ មេ, ភន្តេ, មធុរកជាតោ ចេវ កាយោ, ទិសា ច មំ ន បក្ខាយន្តិ, ធម្មា ច មេ នប្បដិភន្តិ, ថិនមិទ្ធញ្ច មេ ចិត្តំ បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ, អនភិរតោ ច ព្រហ្មចរិយំ ចរាមិ, អត្ថិ ច មេ ធម្មេសុ វិចិកិច្ឆា’’’តិ.
‘‘ឯវញ្ហេតំ, ភិក្ខុ, ហោតិ ឥន្ទ្រិយេសុ អគុត្តទ្វារស្ស, ភោជនេ អមត្តញ្ញុនោ, ជាគរិយំ អននុយុត្តស្ស, អវិបស្សកស្ស កុសលានំ ធម្មានំ, បុព្ពរត្តាបររត្តំ ពោធិបក្ខិយានំ ធម្មានំ ភាវនានុយោគំ អននុយុត្តស្ស វិហរតោ, យំ មធុរកជាតោ ចេវ កាយោ ហោតិ, ទិសា ចស្ស ន បក្ខាយន្តិ, ធម្មា ច តំ នប្បដិភន្តិ, ថិនមិទ្ធញ្ចស្ស ចិត្តំ បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ, អនភិរតោ ច ព្រហ្មចរិយំ ចរតិ, ហោតិ ចស្ស ធម្មេសុ វិចិកិច្ឆា. តស្មាតិហ តេ, ភិក្ខុ, ឯវំ សិក្ខិតព្ពំ – ‘ឥន្ទ្រិយេសុ គុត្តទ្វារោ ភវិស្សាមិ, ភោជនេ មត្តញ្ញូ, ជាគរិយំ អនុយុត្តោ, វិបស្សកោ កុសលានំ ធម្មានំ, បុព្ពរត្តាបររត្តំ ពោធិបក្ខិយានំ ធម្មានំ ភាវនានុយោគំ អនុយុត្តោ វិហរិស្សាមី’តិ. ឯវញ្ហិ តេ, ភិក្ខុ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ.
អថ ខោ សោ ភិក្ខុ ភគវតា ឥមិនា ឱវាទេន ឱវទិតោ ឧដ្ឋាយាសនា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា បទក្ខិណំ កត្វា បក្កាមិ. អថ ខោ សោ ភិក្ខុ ឯកោ វូបកដ្ឋោ អប្បមត្តោ អាតាបី បហិតត្តោ វិហរន្តោ នចិរស្សេវ – យស្សត្ថាយ កុលបុត្តា សម្មទេវ អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជន្តិ, តទនុត្តរំ – ព្រហ្មចរិយបរិយោសានំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហាសិ. ‘‘ខីណា ជាតិ, វុសិតំ ព្រហ្មចរិយំ, កតំ ករណីយំ, នាបរំ ឥត្ថត្តាយា’’តិ អព្ភញ្ញាសិ. អញ្ញតរោ បន សោ ភិក្ខុ អរហតំ អហោសិ.
អថ ខោ សោ ភិក្ខុ អរហត្តំ បត្តោ យេន សកោ ឧបជ្ឈាយោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា សកំ ឧបជ្ឈាយំ ឯតទវោច – ‘‘ឯតរហិ មេ, ភន្តេ, ន ចេវ [ន ត្វេវ (សី.)] មធុរកជាតោ កាយោ, ទិសា ច មេ បក្ខាយន្តិ, ធម្មា ច មំ បដិភន្តិ, ថិនមិទ្ធញ្ច មេ ចិត្តំ ន បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ, អភិរតោ ច ព្រហ្មចរិយំ ចរាមិ, នត្ថិ ច មេ ធម្មេសុ វិចិកិច្ឆា’’តិ. អថ ខោ សោ ភិក្ខុ តំ សទ្ធិវិហារិកំ ភិក្ខុំ អាទាយ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ សោ ភិក្ខុ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘អយំ, ភន្តេ, ភិក្ខុ ឯវមាហ – ‘ឯតរហិ មេ, ភន្តេ, ន ចេវ មធុរកជាតោ កាយោ, ទិសា ច មេ បក្ខាយន្តិ, ធម្មា ច មំ បដិភន្តិ, ថិនមិទ្ធញ្ច មេ ចិត្តំ ន បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ, អភិរតោ ច ព្រហ្មចរិយំ ចរាមិ, នត្ថិ ច មេ ធម្មេសុ វិចិកិច្ឆា’’’តិ.
‘‘ឯវញ្ហេតំ, ភិក្ខុ, ហោតិ ឥន្ទ្រិយេសុ គុត្តទ្វារស្ស, ភោជនេ មត្តញ្ញុនោ, ជាគរិយំ អនុយុត្តស្ស, វិបស្សកស្ស កុសលានំ ធម្មានំ, បុព្ពរត្តាបររត្តំ ពោធិបក្ខិយានំ ធម្មានំ ភាវនានុយោគំ អនុយុត្តស្ស វិហរតោ, យំ ន ចេវ មធុរកជាតោ កាយោ ហោតិ, ទិសា ចស្ស បក្ខាយន្តិ, ធម្មា ច តំ បដិភន្តិ, ថិនមិទ្ធញ្ចស្ស ចិត្តំ ន បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ, អភិរតោ ច ព្រហ្មចរិយំ ចរតិ, ន ចស្ស ហោតិ ធម្មេសុ វិចិកិច្ឆា. តស្មាតិហ វោ, ភិក្ខវេ, ឯវំ សិក្ខិតព្ពំ – ‘ឥន្ទ្រិយេសុ គុត្តទ្វារា ភវិស្សាម, ភោជនេ មត្តញ្ញុនោ, ជាគរិយំ អនុយុត្តា, វិបស្សកា កុសលានំ ធម្មានំ, បុព្ពរត្តាបររត្តំ ពោធិបក្ខិយានំ ធម្មានំ ភាវនានុយោគំ អនុយុត្តា វិហរិស្សាមា’តិ. ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. ឆដ្ឋំ.