៩. តណ្ហាសុត្តំ

១៩៩. ភគវា ឯតទវោច – ‘‘តណ្ហំ វោ, ភិក្ខវេ, ទេសេស្សាមិ ជាលិនិំ សរិតំ វិសដំ វិសត្តិកំ, យាយ អយំ លោកោ ឧទ្ធស្តោ បរិយោនទ្ធោ តន្តាកុលកជាតោ គុលាគុណ្ឋិកជាតោ [កុលាគុណ្ឋិកជាតោ (សី. ស្យា. កំ. បី.) អ. និ. អដ្ឋ. ២.៤.១៩៩] មុញ្ជបព្ពជភូតោ អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ សំសារំ នាតិវត្តតិ. តំ សុណាថ, សាធុកំ មនសិ ករោថ; ភាសិស្សាមី’’តិ. ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’តិ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ. ភគវា ឯតទវោច –

‘‘កតមា ច សា, ភិក្ខវេ, តណ្ហា ជាលិនី សរិតា វិសដា វិសត្តិកា, យាយ អយំ លោកោ ឧទ្ធស្តោ បរិយោនទ្ធោ តន្តាកុលកជាតោ គុលាគុណ្ឋិកជាតោ មុញ្ជបព្ពជភូតោ អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ សំសារំ នាតិវត្តតិ? អដ្ឋារស ខោ បនិមានិ, ភិក្ខវេ, តណ្ហាវិចរិតានិ អជ្ឈត្តិកស្ស ឧបាទាយ, អដ្ឋារស តណ្ហាវិចរិតានិ ពាហិរស្ស ឧបាទាយ.

‘‘កតមានិ អដ្ឋារស តណ្ហាវិចរិតានិ អជ្ឈត្តិកស្ស ឧបាទាយ? អស្មីតិ, ភិក្ខវេ, សតិ ឥត្ថស្មីតិ ហោតិ, ឯវំស្មីតិ [ឯវមស្មិ (សី.), ឯវស្មិ (ស្យា. កំ. បី.) វិភ. ៩៧៣ បស្សិតព្ពំ] ហោតិ, អញ្ញថាស្មីតិ ហោតិ, អសស្មីតិ ហោតិ, សតស្មីតិ ហោតិ, សន្តិ ហោតិ, ឥត្ថំ សន្តិ ហោតិ, ឯវំ សន្តិ ហោតិ, អញ្ញថា សន្តិ ហោតិ, អបិហំ [អបិហ (សី. បី.), អបិ (ស្យា. កំ.)] សន្តិ ហោតិ, អបិហំ [អបិ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] ឥត្ថំ សន្តិ ហោតិ, អបិហំ [អបិ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] ឯវំ សន្តិ ហោតិ, អបិហំ [អបិ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] អញ្ញថា សន្តិ ហោតិ, ភវិស្សន្តិ ហោតិ, ឥត្ថំ ភវិស្សន្តិ ហោតិ, ឯវំ ភវិស្សន្តិ ហោតិ, អញ្ញថា ភវិស្សន្តិ ហោតិ. ឥមានិ អដ្ឋារស តណ្ហាវិចរិតានិ អជ្ឈត្តិកស្ស ឧបាទាយ.

‘‘កតមានិ អដ្ឋារស តណ្ហាវិចរិតានិ ពាហិរស្ស ឧបាទាយ? ឥមិនាស្មីតិ, ភិក្ខវេ, សតិ ឥមិនា ឥត្ថស្មីតិ ហោតិ, ឥមិនា ឯវំស្មីតិ ហោតិ, ឥមិនា អញ្ញថាស្មីតិ ហោតិ, ឥមិនា អសស្មីតិ ហោតិ, ឥមិនា សតស្មីតិ ហោតិ, ឥមិនា សន្តិ ហោតិ, ឥមិនា ឥត្ថំ សន្តិ ហោតិ, ឥមិនា ឯវំ សន្តិ ហោតិ, ឥមិនា អញ្ញថា សន្តិ ហោតិ, ឥមិនា អបិហំ សន្តិ ហោតិ, ឥមិនា អបិហំ ឥត្ថំ សន្តិ ហោតិ, ឥមិនា អបិហំ ឯវំ សន្តិ ហោតិ, ឥមិនា អបិហំ អញ្ញថា សន្តិ ហោតិ, ឥមិនា ភវិស្សន្តិ ហោតិ, ឥមិនា ឥត្ថំ ភវិស្សន្តិ ហោតិ, ឥមិនា ឯវំ ភវិស្សន្តិ ហោតិ, ឥមិនា អញ្ញថា ភវិស្សន្តិ ហោតិ. ឥមានិ អដ្ឋារស តណ្ហាវិចរិតានិ ពាហិរស្ស ឧបាទាយ.

‘‘ឥតិ អដ្ឋារស តណ្ហាវិចរិតានិ អជ្ឈត្តិកស្ស ឧបាទាយ, អដ្ឋារស តណ្ហាវិចរិតានិ ពាហិរស្ស ឧបាទាយ. ឥមានិ វុច្ចន្តិ, ភិក្ខវេ, ឆត្តិំស តណ្ហាវិចរិតានិ. ឥតិ ឯវរូបានិ អតីតានិ ឆត្តិំស តណ្ហាវិចរិតានិ, អនាគតានិ ឆត្តិំស តណ្ហាវិចរិតានិ, បច្ចុប្បន្នានិ ឆត្តិំស តណ្ហាវិចរិតានិ. ឯវំ អដ្ឋសតំ តណ្ហាវិចរិតំ ហោន្តិ.

‘‘អយំ ខោ សា, ភិក្ខវេ, តណ្ហា ជាលិនី សរិតា វិសដា វិសត្តិកា, យាយ អយំ លោកោ ឧទ្ធស្តោ បរិយោនទ្ធោ តន្តាកុលកជាតោ គុលាគុណ្ឋិកជាតោ មុញ្ជបព្ពជភូតោ អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ សំសារំ នាតិវត្តតី’’តិ. នវមំ.