៤. អភយសុត្តំ

១៨៤. អថ ខោ ជាណុស្សោណិ ព្រាហ្មណោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវតា សទ្ធិំ សម្មោទិ. សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ ជាណុស្សោណិ ព្រាហ្មណោ ភគវន្តំ ឯតទវោច –

‘‘អហញ្ហិ, ភោ គោតម, ឯវំវាទី ឯវំទិដ្ឋិ – ‘នត្ថិ យោ មរណធម្មោ សមានោ ន ភាយតិ, ន សន្តាសំ អាបជ្ជតិ មរណស្សា’’’តិ. ‘‘អត្ថិ, ព្រាហ្មណ, មរណធម្មោ សមានោ ភាយតិ, សន្តាសំ អាបជ្ជតិ មរណស្ស; អត្ថិ បន, ព្រាហ្មណ, មរណធម្មោ សមានោ ន ភាយតិ, ន សន្តាសំ អាបជ្ជតិ មរណស្ស.

‘‘កតមោ ច, ព្រាហ្មណ, មរណធម្មោ សមានោ ភាយតិ, សន្តាសំ អាបជ្ជតិ មរណស្ស? ឥធ, ព្រាហ្មណ, ឯកច្ចោ កាមេសុ អវីតរាគោ ហោតិ អវិគតច្ឆន្ទោ អវិគតបេមោ អវិគតបិបាសោ អវិគតបរិឡាហោ អវិគតតណ្ហោ. តមេនំ អញ្ញតរោ គាឡ្ហោ រោគាតង្កោ ផុសតិ. តស្ស អញ្ញតរេន គាឡ្ហេន រោគាតង្កេន ផុដ្ឋស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘បិយា វត មំ កាមា ជហិស្សន្តិ, បិយេ ចាហំ កាមេ ជហិស្សាមី’តិ. សោ សោចតិ កិលមតិ បរិទេវតិ, ឧរត្តាឡិំ កន្ទតិ, សម្មោហំ អាបជ្ជតិ. អយំ ខោ, ព្រាហ្មណ, មរណធម្មោ សមានោ ភាយតិ, សន្តាសំ អាបជ្ជតិ មរណស្ស.

‘‘បុន ចបរំ, ព្រាហ្មណ, ឥធេកច្ចោ កាយេ អវីតរាគោ ហោតិ អវិគតច្ឆន្ទោ អវិគតបេមោ អវិគតបិបាសោ អវិគតបរិឡាហោ អវិគតតណ្ហោ. តមេនំ អញ្ញតរោ គាឡ្ហោ រោគាតង្កោ ផុសតិ. តស្ស អញ្ញតរេន គាឡ្ហេន រោគាតង្កេន ផុដ្ឋស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘បិយោ វត មំ កាយោ ជហិស្សតិ, បិយញ្ចាហំ កាយំ ជហិស្សាមី’តិ. សោ សោចតិ កិលមតិ បរិទេវតិ, ឧរត្តាឡិំ កន្ទតិ, សម្មោហំ អាបជ្ជតិ. អយម្បិ ខោ, ព្រាហ្មណ, មរណធម្មោ សមានោ ភាយតិ, សន្តាសំ អាបជ្ជតិ មរណស្ស.

‘‘បុន ចបរំ, ព្រាហ្មណ, ឥធេកច្ចោ អកតកល្យាណោ ហោតិ អកតកុសលោ អកតភីរុត្តាណោ កតបាបោ កតលុទ្ទោ កតកិព្ពិសោ. តមេនំ អញ្ញតរោ គាឡ្ហោ រោគាតង្កោ ផុសតិ. តស្ស អញ្ញតរេន គាឡ្ហេន រោគាតង្កេន ផុដ្ឋស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘អកតំ វត មេ កល្យាណំ, អកតំ កុសលំ, អកតំ ភីរុត្តាណំ; កតំ បាបំ, កតំ លុទ្ទំ, កតំ កិព្ពិសំ. យាវតា, ភោ, អកតកល្យាណានំ អកតកុសលានំ អកតភីរុត្តាណានំ កតបាបានំ កតលុទ្ទានំ កតកិព្ពិសានំ គតិ តំ គតិំ បេច្ច គច្ឆាមី’តិ. សោ សោចតិ កិលមតិ បរិទេវតិ, ឧរត្តាឡិំ កន្ទតិ, សម្មោហំ អាបជ្ជតិ. អយម្បិ ខោ, ព្រាហ្មណ, មរណធម្មោ សមានោ ភាយតិ, សន្តាសំ អាបជ្ជតិ មរណស្ស.

‘‘បុន ចបរំ, ព្រាហ្មណ, ឥធេកច្ចោ កង្ខី ហោតិ វិចិកិច្ឆី អនិដ្ឋង្គតោ សទ្ធម្មេ. តមេនំ អញ្ញតរោ គាឡ្ហោ រោគាតង្កោ ផុសតិ. តស្ស អញ្ញតរេន គាឡ្ហេន រោគាតង្កេន ផុដ្ឋស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘កង្ខី វតម្ហិ វិចិកិច្ឆី អនិដ្ឋង្គតោ សទ្ធម្មេ’តិ. សោ សោចតិ កិលមតិ បរិទេវតិ, ឧរត្តាឡិំ កន្ទតិ, សម្មោហំ អាបជ្ជតិ. អយម្បិ ខោ, ព្រាហ្មណ, មរណធម្មោ សមានោ ភាយតិ, សន្តាសំ អាបជ្ជតិ មរណស្ស. ឥមេ ខោ, ព្រាហ្មណ, ចត្តារោ មរណធម្មា សមានា ភាយន្តិ, សន្តាសំ អាបជ្ជន្តិ មរណស្ស.

‘‘កតមោ ច, ព្រាហ្មណ, មរណធម្មោ សមានោ ន ភាយតិ, ន សន្តាសំ អាបជ្ជតិ មរណស្ស? ឥធ, ព្រាហ្មណ, ឯកច្ចោ កាមេសុ វីតរាគោ ហោតិ វិគតច្ឆន្ទោ វិគតបេមោ វិគតបិបាសោ វិគតបរិឡាហោ វិគតតណ្ហោ. តមេនំ អញ្ញតរោ គាឡ្ហោ រោគាតង្កោ ផុសតិ. តស្ស អញ្ញតរេន គាឡ្ហេន រោគាតង្កេន ផុដ្ឋស្ស ន ឯវំ ហោតិ – ‘បិយា វត មំ កាមា ជហិស្សន្តិ, បិយេ ចាហំ កាមេ ជហិស្សាមី’តិ. សោ ន សោចតិ ន កិលមតិ ន បរិទេវតិ, ន ឧរត្តាឡិំ កន្ទតិ, ន សម្មោហំ អាបជ្ជតិ. អយំ ខោ, ព្រាហ្មណ, មរណធម្មោ សមានោ ន ភាយតិ, ន សន្តាសំ អាបជ្ជតិ មរណស្ស.

‘‘បុន ចបរំ, ព្រាហ្មណ, ឥធេកច្ចោ កាយេ វីតរាគោ ហោតិ វិគតច្ឆន្ទោ វិគតបេមោ វិគតបិបាសោ វិគតបរិឡាហោ វិគតតណ្ហោ. តមេនំ អញ្ញតរោ គាឡ្ហោ រោគាតង្កោ ផុសតិ. តស្ស អញ្ញតរេន គាឡ្ហេន រោគាតង្កេន ផុដ្ឋស្ស ន ឯវំ ហោតិ – ‘បិយោ វត មំ កាយោ ជហិស្សតិ, បិយញ្ចាហំ កាយំ ជហិស្សាមី’តិ. សោ ន សោចតិ ន កិលមតិ ន បរិទេវតិ, ន ឧរត្តាឡិំ កន្ទតិ, ន សម្មោហំ អាបជ្ជតិ. អយម្បិ ខោ, ព្រាហ្មណ, មរណធម្មោ សមានោ ន ភាយតិ, ន សន្តាសំ អាបជ្ជតិ មរណស្ស.

‘‘បុន ចបរំ, ព្រាហ្មណ, ឥធេកច្ចោ អកតបាបោ ហោតិ អកតលុទ្ទោ អកតកិព្ពិសោ កតកល្យាណោ កតកុសលោ កតភីរុត្តាណោ. តមេនំ អញ្ញតរោ គាឡ្ហោ រោគាតង្កោ ផុសតិ. តស្ស អញ្ញតរេន គាឡ្ហេន រោគាតង្កេន ផុដ្ឋស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘អកតំ វត មេ បាបំ, អកតំ លុទ្ទំ, អកតំ កិព្ពិសំ; កតំ កល្យាណំ, កតំ កុសលំ, កតំ ភីរុត្តាណំ. យាវតា, ភោ, អកតបាបានំ អកតលុទ្ទានំ អកតកិព្ពិសានំ កតកល្យាណានំ កតកុសលានំ កតភីរុត្តាណានំ គតិ តំ គតិំ បេច្ច គច្ឆាមី’តិ. សោ ន សោចតិ ន កិលមតិ ន បរិទេវតិ, ន ឧរត្តាឡិំ កន្ទតិ, ន សម្មោហំ អាបជ្ជតិ. អយម្បិ ខោ, ព្រាហ្មណ, មរណធម្មោ សមានោ ន ភាយតិ, ន សន្តាសំ អាបជ្ជតិ មរណស្ស.

‘‘បុន ចបរំ, ព្រាហ្មណ, ឥធេកច្ចោ អកង្ខី ហោតិ អវិចិកិច្ឆី និដ្ឋង្គតោ សទ្ធម្មេ. តមេនំ អញ្ញតរោ គាឡ្ហោ រោគាតង្កោ ផុសតិ. តស្ស អញ្ញតរេន គាឡ្ហេន រោគាតង្កេន ផុដ្ឋស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘អកង្ខី វតម្ហិ អវិចិកិច្ឆី និដ្ឋង្គតោ សទ្ធម្មេ’តិ. សោ ន សោចតិ ន កិលមតិ ន បរិទេវតិ, ន ឧរត្តាឡិំ កន្ទតិ, ន សម្មោហំ អាបជ្ជតិ. អយម្បិ ខោ, ព្រាហ្មណ, មរណធម្មោ សមានោ ន ភាយតិ, ន សន្តាសំ អាបជ្ជតិ មរណស្ស. ឥមេ ខោ, ព្រាហ្មណ, ចត្តារោ មរណធម្មា សមានា ន ភាយន្តិ, ន សន្តាសំ អាបជ្ជន្តិ មរណស្សា’’តិ.

‘‘អភិក្កន្តំ, ភោ គោតម, អភិក្កន្តំ, ភោ គោតម…បេ… ឧបាសកំ មំ ភវំ គោតមោ ធារេតុ អជ្ជតគ្គេ បាណុបេតំ សរណំ គត’’ន្តិ. ចតុត្ថំ.