១. អត្តានុវាទសុត្តំ

១២១. ‘‘ចត្តារិមានិ, ភិក្ខវេ, ភយានិ. កតមានិ ចត្តារិ? អត្តានុវាទភយំ, បរានុវាទភយំ, ទណ្ឌភយំ, ទុគ្គតិភយំ.

‘‘កតមញ្ច, ភិក្ខវេ, អត្តានុវាទភយំ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘អហញ្ចេវ [អហញ្ចេ (?)] ខោ បន កាយេន ទុច្ចរិតំ ចរេយ្យំ, វាចាយ ទុច្ចរិតំ ចរេយ្យំ, មនសា ទុច្ចរិតំ ចរេយ្យំ, កិញ្ច តំ យំ មំ [កិញ្ច តំ មំ (សី.), កិញ្ច មំ (ស្យា. កំ.), កិញ្ច តំ កម្មំ (បី. ក.)] អត្តា សីលតោ ន ឧបវទេយ្យា’តិ! សោ អត្តានុវាទភយស្ស ភីតោ កាយទុច្ចរិតំ បហាយ កាយសុចរិតំ ភាវេតិ, វចីទុច្ចរិតំ បហាយ វចីសុចរិតំ ភាវេតិ, មនោទុច្ចរិតំ បហាយ មនោសុចរិតំ ភាវេតិ, សុទ្ធំ អត្តានំ បរិហរតិ. ឥទំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អត្តានុវាទភយំ.

‘‘កតមញ្ច, ភិក្ខវេ, បរានុវាទភយំ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘អហញ្ចេវ ខោ បន កាយេន ទុច្ចរិតំ ចរេយ្យំ, វាចាយ ទុច្ចរិតំ ចរេយ្យំ, មនសា ទុច្ចរិតំ ចរេយ្យំ, កិញ្ច តំ យំ មំ បរេ សីលតោ ន ឧបវទេយ្យុ’ន្តិ! សោ បរានុវាទភយស្ស ភីតោ កាយទុច្ចរិតំ បហាយ កាយសុចរិតំ ភាវេតិ, វចីទុច្ចរិតំ បហាយ វចីសុចរិតំ ភាវេតិ, មនោទុច្ចរិតំ បហាយ មនោសុចរិតំ ភាវេតិ, សុទ្ធំ អត្តានំ បរិហរតិ. ឥទំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, បរានុវាទភយំ.

‘‘កតមញ្ច, ភិក្ខវេ, ទណ្ឌភយំ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ បស្សតិ ចោរំ អាគុចារិំ, រាជានោ គហេត្វា វិវិធា កម្មការណា ការេន្តេ, កសាហិបិ តាឡេន្តេ, វេត្តេហិបិ តាឡេន្តេ, អទ្ធទណ្ឌកេហិបិ តាឡេន្តេ, ហត្ថម្បិ ឆិន្ទន្តេ, បាទម្បិ ឆិន្ទន្តេ, ហត្ថបាទម្បិ ឆិន្ទន្តេ, កណ្ណម្បិ ឆិន្ទន្តេ, នាសម្បិ ឆិន្ទន្តេ, កណ្ណនាសម្បិ ឆិន្ទន្តេ, ពិលង្គថាលិកម្បិ ករោន្តេ, សង្ខមុណ្ឌិកម្បិ ករោន្តេ, រាហុមុខម្បិ ករោន្តេ, ជោតិមាលិកម្បិ ករោន្តេ, ហត្ថបជ្ជោតិកម្បិ ករោន្តេ, ឯរកវត្តិកម្បិ ករោន្តេ, ចីរកវាសិកម្បិ ករោន្តេ, ឯណេយ្យកម្បិ ករោន្តេ, ពលិសមំសិកម្បិ ករោន្តេ, កហាបណកម្បិ ករោន្តេ, ខារាបតច្ឆិកម្បិ ករោន្តេ, បលិឃបរិវត្តិកម្បិ ករោន្តេ, បលាលបីឋកម្បិ ករោន្តេ, តត្តេនបិ តេលេន ឱសិញ្ចន្តេ, សុនខេហិបិ ខាទាបេន្តេ, ជីវន្តម្បិ សូលេ ឧត្តាសេន្តេ, អសិនាបិ សីសំ ឆិន្ទន្តេ.

‘‘តស្ស ឯវំ ហោតិ – ‘យថារូបានំ ខោ បាបកានំ កម្មានំ ហេតុ ចោរំ អាគុចារិំ រាជានោ គហេត្វា វិវិធា កម្មការណា ការេន្តិ, កសាហិបិ តាឡេន្តិ…បេ… អសិនាបិ សីសំ ឆិន្ទន្តិ, អហញ្ចេវ ខោ បន ឯវរូបំ បាបកម្មំ ករេយ្យំ, មម្បិ រាជានោ គហេត្វា ឯវរូបា វិវិធា កម្មការណា ការេយ្យុំ, កសាហិបិ តាឡេយ្យុំ, វេត្តេហិបិ តាឡេយ្យុំ, អទ្ធទណ្ឌកេហិបិ តាឡេយ្យុំ, ហត្ថម្បិ ឆិន្ទេយ្យុំ, បាទម្បិ ឆិន្ទេយ្យុំ, ហត្ថបាទម្បិ ឆិន្ទេយ្យុំ, កណ្ណម្បិ ឆិន្ទេយ្យុំ, នាសម្បិ ឆិន្ទេយ្យុំ, កណ្ណនាសម្បិ ឆិន្ទេយ្យុំ, ពិលង្គថាលិកម្បិ ករេយ្យុំ, សង្ខមុណ្ឌិកម្បិ ករេយ្យុំ; រាហុមុខម្បិ ករេយ្យុំ, ជោតិមាលិកម្បិ ករេយ្យុំ, ហត្ថបជ្ជោតិកម្បិ ករេយ្យុំ, ឯរកវត្តិកម្បិ ករេយ្យុំ, ចីរកវាសិកម្បិ ករេយ្យុំ, ឯណេយ្យកម្បិ ករេយ្យុំ, ពលិសមំសិកម្បិ ករេយ្យុំ, កហាបណកម្បិ ករេយ្យុំ, ខារាបតច្ឆិកម្បិ ករេយ្យុំ, បលិឃបរិវត្តិកម្បិ ករេយ្យុំ, បលាលបីឋកម្បិ ករេយ្យុំ, តត្តេនបិ តេលេន ឱសិញ្ចេយ្យុំ, សុនខេហិបិ ខាទាបេយ្យុំ, ជីវន្តម្បិ សូលេ ឧត្តាសេយ្យុំ, អសិនាបិ សីសំ ឆិន្ទេយ្យុ’ន្តិ. សោ ទណ្ឌភយស្ស ភីតោ ន បរេសំ បាភតំ វិលុម្បន្តោ ចរតិ. កាយទុច្ចរិតំ បហាយ…បេ… សុទ្ធំ អត្តានំ បរិហរតិ. ឥទំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, ទណ្ឌភយំ.

‘‘កតមញ្ច, ភិក្ខវេ, ទុគ្គតិភយំ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘កាយទុច្ចរិតស្ស ខោ បាបកោ វិបាកោ អភិសម្បរាយំ, វចីទុច្ចរិតស្ស បាបកោ វិបាកោ អភិសម្បរាយំ, មនោទុច្ចរិតស្ស បាបកោ វិបាកោ អភិសម្បរាយំ. អហញ្ចេវ ខោ បន កាយេន ទុច្ចរិតំ ចរេយ្យំ, វាចាយ ទុច្ចរិតំ ចរេយ្យំ, មនសា ទុច្ចរិតំ ចរេយ្យំ, កិញ្ច តំ យាហំ ន កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជេយ្យ’ន្តិ! សោ ទុគ្គតិភយស្ស ភីតោ កាយទុច្ចរិតំ បហាយ កាយសុចរិតំ ភាវេតិ, វចីទុច្ចរិតំ បហាយ វចីសុចរិតំ ភាវេតិ, មនោទុច្ចរិតំ បហាយ មនោសុចរិតំ ភាវេតិ, សុទ្ធំ អត្តានំ បរិហរតិ. ឥទំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, ទុគ្គតិភយំ. ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, ចត្តារិ ភយានី’’តិ. បឋមំ.