២. អានណ្យសុត្តំ

៦២. អថ ខោ អនាថបិណ្ឌិកោ គហបតិ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នំ ខោ អនាថបិណ្ឌិកំ គហបតិំ ភគវា ឯតទវោច –

‘‘ចត្តារិមានិ, គហបតិ, សុខានិ អធិគមនីយានិ គិហិនា កាមភោគិនា កាលេន កាលំ សមយេន សមយំ ឧបាទាយ. កតមានិ ចត្តារិ? អត្ថិសុខំ, ភោគសុខំ, អានណ្យសុខំ [អណណសុខំ (សី. ស្យា. កំ. បី.)], អនវជ្ជសុខំ.

‘‘កតមញ្ច, គហបតិ, អត្ថិសុខំ? ឥធ, គហបតិ, កុលបុត្តស្ស ភោគា ហោន្តិ ឧដ្ឋានវីរិយាធិគតា ពាហាពលបរិចិតា សេទាវក្ខិត្តា ធម្មិកា ធម្មលទ្ធា. សោ ‘ភោគា មេ អត្ថិ ឧដ្ឋានវីរិយាធិគតា ពាហាពលបរិចិតា សេទាវក្ខិត្តា ធម្មិកា ធម្មលទ្ធា’តិ អធិគច្ឆតិ សុខំ, អធិគច្ឆតិ សោមនស្សំ. ឥទំ វុច្ចតិ, គហបតិ, អត្ថិសុខំ.

‘‘កតមញ្ច, គហបតិ, ភោគសុខំ? ឥធ, គហបតិ, កុលបុត្តោ ឧដ្ឋានវីរិយាធិគតេហិ ភោគេហិ ពាហាពលបរិចិតេហិ សេទាវក្ខិត្តេហិ ធម្មិកេហិ ធម្មលទ្ធេហិ បរិភុញ្ជតិ បុញ្ញានិ ច ករោតិ. សោ ‘ឧដ្ឋានវីរិយាធិគតេហិ ភោគេហិ ពាហាពលបរិចិតេហិ សេទាវក្ខិត្តេហិ ធម្មិកេហិ ធម្មលទ្ធេហិ បរិភុញ្ជាមិ បុញ្ញានិ ច ករោមី’តិ អធិគច្ឆតិ សុខំ, អធិគច្ឆតិ សោមនស្សំ. ឥទំ វុច្ចតិ, គហបតិ, ភោគសុខំ.

‘‘កតមញ្ច, គហបតិ, អានណ្យសុខំ? ឥធ, គហបតិ, កុលបុត្តោ ន កស្សចិ កិញ្ចិ ធារេតិ អប្បំ វា ពហុំ វា. សោ ‘ន កស្សចិ កិញ្ចិ ធារេមិ [កិញ្ចិ វា ទេតិ (ក.)] អប្បំ វា ពហុំ វា’តិ អធិគច្ឆតិ សុខំ, អធិគច្ឆតិ សោមនស្សំ. ឥទំ វុច្ចតិ, គហបតិ, អានណ្យសុខំ.

‘‘កតមញ្ច, គហបតិ, អនវជ្ជសុខំ? ឥធ, គហបតិ, អរិយសាវកោ អនវជ្ជេន កាយកម្មេន សមន្នាគតោ ហោតិ, អនវជ្ជេន វចីកម្មេន សមន្នាគតោ ហោតិ, អនវជ្ជេន មនោកម្មេន សមន្នាគតោ ហោតិ. សោ ‘អនវជ្ជេនម្ហិ កាយកម្មេន សមន្នាគតោ, អនវជ្ជេន វចីកម្មេន សមន្នាគតោ, អនវជ្ជេន មនោកម្មេន សមន្នាគតោ’តិ អធិគច្ឆតិ សុខំ, អធិគច្ឆតិ សោមនស្សំ. ឥទំ វុច្ចតិ, គហបតិ, អនវជ្ជសុខំ. ឥមានិ ខោ, គហបតិ, ចត្តារិ សុខានិ អធិគមនីយានិ គិហិនា កាមភោគិនា កាលេន កាលំ សមយេន សមយំ ឧបាទាយា’’តិ.

‘‘អានណ្យសុខំ ញត្វាន, អថោ អត្ថិសុខំ បរំ;

ភុញ្ជំ ភោគសុខំ មច្ចោ, តតោ បញ្ញា វិបស្សតិ.

‘‘វិបស្សមានោ ជានាតិ, ឧភោ ភោគេ សុមេធសោ;

អនវជ្ជសុខស្សេតំ, កលំ នាគ្ឃតិ សោឡសិ’’ន្តិ. ទុតិយំ;