៩. ឧជ្ជយសុត្តំ

៣៩. អថ ខោ ឧជ្ជយោ ព្រាហ្មណោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវតា សទ្ធិំ សម្មោទិ. សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ ឧជ្ជយោ ព្រាហ្មណោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘ភវម្បិ នោ គោតមោ យញ្ញំ វណ្ណេតី’’តិ? ‘‘ន ខោ អហំ, ព្រាហ្មណ, សព្ពំ យញ្ញំ វណ្ណេមិ; ន បនាហំ, ព្រាហ្មណ, សព្ពំ យញ្ញំ ន វណ្ណេមិ. យថារូបេ ខោ, ព្រាហ្មណ, យញ្ញេ គាវោ ហញ្ញន្តិ, អជេឡកា ហញ្ញន្តិ, កុក្កុដសូករា ហញ្ញន្តិ, វិវិធា បាណា សង្ឃាតំ អាបជ្ជន្តិ; ឯវរូបំ ខោ អហំ, ព្រាហ្មណ, សារម្ភំ យញ្ញំ ន វណ្ណេមិ. តំ កិស្ស ហេតុ? ឯវរូបញ្ហិ, ព្រាហ្មណ, សារម្ភំ យញ្ញំ ន ឧបសង្កមន្តិ អរហន្តោ វា អរហត្តមគ្គំ វា សមាបន្នា.

‘‘យថារូបេ ច ខោ, ព្រាហ្មណ, យញ្ញេ នេវ គាវោ ហញ្ញន្តិ, ន អជេឡកា ហញ្ញន្តិ, ន កុក្កុដសូករា ហញ្ញន្តិ, ន វិវិធា បាណា សង្ឃាតំ អាបជ្ជន្តិ; ឯវរូបំ ខោ អហំ, ព្រាហ្មណ, និរារម្ភំ យញ្ញំ វណ្ណេមិ, យទិទំ និច្ចទានំ អនុកុលយញ្ញំ. តំ កិស្ស ហេតុ? ឯវរូបញ្ហិ, ព្រាហ្មណ, និរារម្ភំ យញ្ញំ ឧបសង្កមន្តិ អរហន្តោ វា អរហត្តមគ្គំ វា សមាបន្នា’’តិ.

‘‘អស្សមេធំ បុរិសមេធំ, សម្មាបាសំ វាជបេយ្យំ និរគ្គឡំ;

មហាយញ្ញា មហារម្ភា [សម្មាបាសំ វាជបេយ្យំ; និរគ្គឡំ មហារម្ភា (បី.) សំ. និ. ១.១២០], ន តេ ហោន្តិ មហប្ផលា.

‘‘អជេឡកា ច គាវោ ច, វិវិធា យត្ថ ហញ្ញរេ;

ន តំ សម្មគ្គតា យញ្ញំ, ឧបយន្តិ មហេសិនោ.

‘‘យេ ច យញ្ញា និរារម្ភា, យជន្តិ អនុកុលំ សទា;

អជេឡកា ច គាវោ ច, វិវិធា នេត្ថ ហញ្ញរេ [នាជេឡកា ច គាវោ ច, វិវិធា យត្ថ ហញ្ញរេ (ស្យា. កំ.)];

តញ្ច សម្មគ្គតា យញ្ញំ, ឧបយន្តិ មហេសិនោ.

‘‘ឯតំ [ឯវំ (ស្យា. កំ.)] យជេថ មេធាវី, ឯសោ យញ្ញោ មហប្ផលោ;

ឯតំ [ឯវំ (ស្យា. កំ. ក.)] ហិ យជមានស្ស, សេយ្យោ ហោតិ ន បាបិយោ;

យញ្ញោ ច វិបុលោ ហោតិ, បសីទន្តិ ច ទេវតា’’តិ. នវមំ;