១០. យោគសុត្តំ

១០. ‘‘ចត្តារោមេ, ភិក្ខវេ, យោគា. កតមេ ចត្តារោ? កាមយោគោ, ភវយោគោ, ទិដ្ឋិយោគោ, អវិជ្ជាយោគោ. កតមោ ច, ភិក្ខវេ, កាមយោគោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ កាមានំ សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច [អត្ថគមញ្ច (សី. បី.)] អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ នប្បជានាតិ. តស្ស កាមានំ សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ អប្បជានតោ [នប្បជានតោ (ស្យា. កំ. ក.)] យោ កាមេសុ កាមរាគោ កាមនន្ទី [កាមនន្ទិ (សី. ស្យា. កំ.)] កាមស្នេហោ កាមមុច្ឆា កាមបិបាសា កាមបរិឡាហោ កាមជ្ឈោសានំ កាមតណ្ហា សានុសេតិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, កាមយោគោ. ឥតិ កាមយោគោ.

‘‘ភវយោគោ ច កថំ ហោតិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ ភវានំ សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ នប្បជានាតិ. តស្ស ភវានំ សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ អប្បជានតោ យោ ភវេសុ ភវរាគោ ភវនន្ទី ភវស្នេហោ ភវមុច្ឆា ភវបិបាសា ភវបរិឡាហោ ភវជ្ឈោសានំ ភវតណ្ហា សានុសេតិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, ភវយោគោ. ឥតិ កាមយោគោ ភវយោគោ.

‘‘ទិដ្ឋិយោគោ ច កថំ ហោតិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ ទិដ្ឋីនំ សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ នប្បជានាតិ. តស្ស ទិដ្ឋីនំ សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ អប្បជានតោ យោ ទិដ្ឋីសុ ទិដ្ឋិរាគោ ទិដ្ឋិនន្ទី ទិដ្ឋិស្នេហោ ទិដ្ឋិមុច្ឆា ទិដ្ឋិបិបាសា ទិដ្ឋិបរិឡាហោ ទិដ្ឋិជ្ឈោសានំ [ទិដ្ឋិអជ្ឈោសានំ (សី. បី.)] ទិដ្ឋិតណ្ហា សានុសេតិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, ទិដ្ឋិយោគោ. ឥតិ កាមយោគោ ភវយោគោ ទិដ្ឋិយោគោ.

‘‘អវិជ្ជាយោគោ ច កថំ ហោតិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ ឆន្នំ ផស្សាយតនានំ សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ នប្បជានាតិ. តស្ស ឆន្នំ ផស្សាយតនានំ សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ អប្បជានតោ យា ឆសុ ផស្សាយតនេសុ អវិជ្ជា អញ្ញាណំ សានុសេតិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អវិជ្ជាយោគោ. ឥតិ កាមយោគោ ភវយោគោ ទិដ្ឋិយោគោ អវិជ្ជាយោគោ, សំយុត្តោ បាបកេហិ អកុសលេហិ ធម្មេហិ សំកិលេសិកេហិ បោនោភវិកេហិ [បោនោ ព្ភវិកេហិ (ស្យា. ក.)] សទរេហិ ទុក្ខវិបាកេហិ អាយតិំ ជាតិជរាមរណិកេហិ. តស្មា អយោគក្ខេមីតិ វុច្ចតិ. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, ចត្តារោ យោគា.

‘‘ចត្តារោមេ, ភិក្ខវេ, វិសំយោគា. កតមេ ចត្តារោ? កាមយោគវិសំយោគោ, ភវយោគវិសំយោគោ, ទិដ្ឋិយោគវិសំយោគោ, អវិជ្ជាយោគវិសំយោគោ. កតមោ ច, ភិក្ខវេ, កាមយោគវិសំយោគោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ កាមានំ សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ បជានាតិ. តស្ស កាមានំ សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ បជានតោ យោ កាមេសុ កាមរាគោ កាមនន្ទី កាមស្នេហោ កាមមុច្ឆា កាមបិបាសា កាមបរិឡាហោ កាមជ្ឈោសានំ កាមតណ្ហា សា នានុសេតិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, កាមយោគវិសំយោគោ. ឥតិ កាមយោគវិសំយោគោ.

‘‘ភវយោគវិសំយោគោ ច កថំ ហោតិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ ភវានំ សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ បជានាតិ. តស្ស ភវានំ សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ បជានតោ យោ ភវេសុ ភវរាគោ ភវនន្ទី ភវស្នេហោ ភវមុច្ឆា ភវបិបាសា ភវបរិឡាហោ ភវជ្ឈោសានំ ភវតណ្ហា សា នានុសេតិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, ភវយោគវិសំយោគោ. ឥតិ កាមយោគវិសំយោគោ ភវយោគវិសំយោគោ.

‘‘ទិដ្ឋិយោគវិសំយោគោ ច កថំ ហោតិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ ទិដ្ឋីនំ សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ បជានាតិ. តស្ស ទិដ្ឋីនំ សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ បជានតោ យោ ទិដ្ឋីសុ ទិដ្ឋិរាគោ ទិដ្ឋិនន្ទី ទិដ្ឋិស្នេហោ ទិដ្ឋិមុច្ឆា ទិដ្ឋិបិបាសា ទិដ្ឋិបរិឡាហោ ទិដ្ឋិជ្ឈោសានំ ទិដ្ឋិតណ្ហា សា នានុសេតិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, ទិដ្ឋិយោគវិសំយោគោ. ឥតិ កាមយោគវិសំយោគោ ភវយោគវិសំយោគោ ទិដ្ឋិយោគវិសំយោគោ.

‘‘អវិជ្ជាយោគវិសំយោគោ ច កថំ ហោតិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ ឆន្នំ ផស្សាយតនានំ សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ បជានាតិ. តស្ស ឆន្នំ ផស្សាយតនានំ សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ បជានតោ យា ឆសុ ផស្សាយតនេសុ អវិជ្ជា អញ្ញាណំ សា នានុសេតិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អវិជ្ជាយោគវិសំយោគោ. ឥតិ កាមយោគវិសំយោគោ ភវយោគវិសំយោគោ ទិដ្ឋិយោគវិសំយោគោ អវិជ្ជាយោគវិសំយោគោ, វិសំយុត្តោ បាបកេហិ អកុសលេហិ ធម្មេហិ សំកិលេសិកេហិ បោនោភវិកេហិ សទរេហិ ទុក្ខវិបាកេហិ អាយតិំ ជាតិជរាមរណិកេហិ. តស្មា យោគក្ខេមីតិ វុច្ចតិ. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, ចត្តារោ វិសំយោគា’’តិ.

‘‘កាមយោគេន សំយុត្តា, ភវយោគេន ចូភយំ;

ទិដ្ឋិយោគេន សំយុត្តា, អវិជ្ជាយ បុរក្ខតា.

‘‘សត្តា គច្ឆន្តិ សំសារំ, ជាតិមរណគាមិនោ;

យេ ច កាមេ បរិញ្ញាយ, ភវយោគញ្ច សព្ពសោ.

‘‘ទិដ្ឋិយោគំ សមូហច្ច, អវិជ្ជញ្ច វិរាជយំ;

សព្ពយោគវិសំយុត្តា, តេ វេ យោគាតិគា មុនី’’តិ. ទសមំ;

ភណ្ឌគាមវគ្គោ បឋមោ.