១០. អធម្មចរិយាសុត្តំ

២២០. [អ. និ. ២.១៦] អថ ខោ អញ្ញតរោ ព្រាហ្មណោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវតា សទ្ធិំ សម្មោទិ. សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ សោ ព្រាហ្មណោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘កោ នុ ខោ, ភោ គោតម, ហេតុ កោ បច្ចយោ យេនមិធេកច្ចេ សត្តា កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជន្តី’’តិ? ‘‘អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហេតុ ខោ, ព្រាហ្មណ, ឯវមិធេកច្ចេ សត្តា កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជន្តី’’តិ.

‘‘កោ បន, ភោ គោតម, ហេតុ កោ បច្ចយោ យេនមិធេកច្ចេ សត្តា កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជន្តី’’តិ? ‘‘ធម្មចរិយាសមចរិយាហេតុ ខោ, ព្រាហ្មណ, ឯវមិធេកច្ចេ សត្តា កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជន្តី’’តិ.

‘‘ន ខោ អហំ ឥមស្ស ភោតោ គោតមស្ស សំខិត្តេន ភាសិតស្ស វិត្ថារេន អត្ថំ អាជានាមិ. សាធុ មេ ភវំ គោតមោ តថា ធម្មំ ទេសេតុ យថាហំ ឥមស្ស ភោតោ គោតមស្ស សំខិត្តេន ភាសិតស្ស វិត្ថារេន អត្ថំ អាជានេយ្យ’’ន្តិ. ‘‘តេន ហិ, ព្រាហ្មណ, សុណាហិ, សាធុកំ មនសិ ករោហិ; ភាសិស្សាមី’’តិ. ‘‘ឯវំ, ភោ’’តិ ខោ សោ ព្រាហ្មណោ ភគវតោ បច្ចស្សោសិ. ភគវា ឯតទវោច –

‘‘តិវិធា ខោ, ព្រាហ្មណ, កាយេន អធម្មចរិយាវិសមចរិយា ហោតិ; ចតុព្ពិធា វាចាយ អធម្មចរិយាវិសមចរិយា ហោតិ; តិវិធា មនសា អធម្មចរិយាវិសមចរិយា ហោតិ.

‘‘កថញ្ច, ព្រាហ្មណ, តិវិធា កាយេន អធម្មចរិយាវិសមចរិយា ហោតិ…បេ… ឯវំ ខោ, ព្រាហ្មណ, តិវិធា កាយេន អធម្មចរិយា វិសមចរិយា ហោតិ.

‘‘កថញ្ច, ព្រាហ្មណ, ចតុព្ពិធា វាចាយ អធម្មចរិយាវិសមចរិយា ហោតិ…បេ… ឯវំ ខោ, ព្រាហ្មណ, ចតុព្ពិធា វាចាយ អធម្មចរិយា វិសមចរិយា ហោតិ.

‘‘កថញ្ច, ព្រាហ្មណ, តិវិធា មនសា អធម្មចរិយាវិសមចរិយា ហោតិ…បេ… ឯវំ ខោ, ព្រាហ្មណ, តិវិធា មនសា អធម្មចរិយាវិសមចរិយា ហោតិ. ឯវំ អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហេតុ ខោ, ព្រាហ្មណ, ឯវមិធេកច្ចេ សត្តា កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជន្តិ.

‘‘តិវិធា ព្រាហ្មណ, កាយេន ធម្មចរិយាសមចរិយា ហោតិ; ចតុព្ពិធា វាចាយ ធម្មចរិយាសមចរិយា ហោតិ; តិវិធា មនសា ធម្មចរិយាសមចរិយា ហោតិ.

‘‘កថញ្ច, ព្រាហ្មណ, តិវិធា កាយេន ធម្មចរិយាសមចរិយា ហោតិ…បេ… ឯវំ ខោ, ព្រាហ្មណ, តិវិធា កាយេន ធម្មចរិយាសមចរិយា ហោតិ.

‘‘កថញ្ច, ព្រាហ្មណ, ចតុព្ពិធា វាចាយ ធម្មចរិយាសមចរិយា ហោតិ…បេ… ឯវំ ខោ, ព្រាហ្មណ, ចតុព្ពិធា វាចាយ ធម្មចរិយាសមចរិយា ហោតិ.

‘‘កថញ្ច, ព្រាហ្មណ, តិវិធា មនសា ធម្មចរិយាសមចរិយា ហោតិ…បេ… ឯវំ ខោ, ព្រាហ្មណ, តិវិធា មនសា ធម្មចរិយាសមចរិយា ហោតិ. ឯវំ ធម្មចរិយាសមចរិយាហេតុ ខោ, ព្រាហ្មណ, ឯវមិធេកច្ចេ សត្តា កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជន្តី’’តិ.

‘‘អភិក្កន្តំ, ភោ គោតម, អភិក្កន្តំ, ភោ គោតម…បេ… ឧបាសកំ មំ ភវំ គោតមោ ធារេតុ អជ្ជតគ្គេ បាណុបេតំ សរណំ គត’’ន្តិ. ទសមំ.

ករជកាយវគ្គោ បឋមោ.