៧. ធោវនសុត្តំ

១០៧. ‘‘អត្ថិ, ភិក្ខវេ, ទក្ខិណេសុ ជនបទេសុ ធោវនំ នាម. តត្ថ ហោតិ អន្នម្បិ បានម្បិ ខជ្ជម្បិ ភោជ្ជម្បិ លេយ្យម្បិ បេយ្យម្បិ នច្ចម្បិ គីតម្បិ វាទិតម្បិ. អត្ថេតំ, ភិក្ខវេ, ធោវនំ; ‘នេតំ នត្ថី’តិ វទាមិ. តញ្ច ខោ ឯតំ, ភិក្ខវេ, ធោវនំ ហីនំ គម្មំ បោថុជ្ជនិកំ អនរិយំ អនត្ថសំហិតំ ន និព្ពិទាយ ន វិរាគាយ ន និរោធាយ ន ឧបសមាយ ន អភិញ្ញាយ ន សម្ពោធាយ ន និព្ពានាយ សំវត្តតិ.

‘‘អហញ្ច ខោ, ភិក្ខវេ, អរិយំ ធោវនំ ទេសេស្សាមិ, យំ ធោវនំ ឯកន្តនិព្ពិទាយ វិរាគាយ និរោធាយ ឧបសមាយ អភិញ្ញាយ សម្ពោធាយ និព្ពានាយ សំវត្តតិ, យំ ធោវនំ អាគម្ម ជាតិធម្មា សត្តា ជាតិយា បរិមុច្ចន្តិ, ជរាធម្មា សត្តា ជរាយ បរិមុច្ចន្តិ, មរណធម្មា សត្តា មរណេន បរិមុច្ចន្តិ, សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសធម្មា សត្តា សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសេហិ បរិមុច្ចន្តិ. តំ សុណាថ, សាធុកំ មនសិ ករោថ; ភាសិស្សាមី’’តិ. ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’តិ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ. ភគវា ឯតទវោច –

‘‘កតមញ្ច តំ, ភិក្ខវេ, អរិយំ ធោវនំ, (យំ ធោវនំ) [( ) នត្ថិ ស្យាមបោត្ថកេ] ឯកន្តនិព្ពិទាយ វិរាគាយ និរោធាយ ឧបសមាយ អភិញ្ញាយ សម្ពោធាយ និព្ពានាយ សំវត្តតិ, យំ ធោវនំ អាគម្ម ជាតិធម្មា សត្តា ជាតិយា បរិមុច្ចន្តិ, ជរាធម្មា សត្តា ជរាយ បរិមុច្ចន្តិ, មរណធម្មា សត្តា មរណេន បរិមុច្ចន្តិ, សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសធម្មា សត្តា សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសេហិ បរិមុច្ចន្តិ?

‘‘សម្មាទិដ្ឋិកស្ស, ភិក្ខវេ, មិច្ឆាទិដ្ឋិ និទ្ធោតា ហោតិ; យេ ច មិច្ឆាទិដ្ឋិបច្ចយា អនេកេ បាបកា អកុសលា ធម្មា សម្ភវន្តិ តេ ចស្ស និទ្ធោតា ហោន្តិ; សម្មាទិដ្ឋិបច្ចយា ច អនេកេ កុសលា ធម្មា ភាវនាបារិបូរិំ គច្ឆន្តិ.

‘‘សម្មាសង្កប្បស្ស, ភិក្ខវេ, មិច្ឆាសង្កប្បោ និទ្ធោតោ ហោតិ…បេ… សម្មាវាចស្ស, ភិក្ខវេ, មិច្ឆាវាចា និទ្ធោតា ហោតិ… សម្មាកម្មន្តស្ស, ភិក្ខវេ, មិច្ឆាកម្មន្តោ និទ្ធោតោ ហោតិ… សម្មាអាជីវស្ស, ភិក្ខវេ, មិច្ឆាអាជីវោ និទ្ធោតោ ហោតិ… សម្មាវាយាមស្ស, ភិក្ខវេ, មិច្ឆាវាយាមោ និទ្ធោតោ ហោតិ… សម្មាសតិស្ស, ភិក្ខវេ, មិច្ឆាសតិ និទ្ធោតា ហោតិ… សម្មាសមាធិស្ស, ភិក្ខវេ, មិច្ឆាសមាធិ និទ្ធោតោ ហោតិ… សម្មាញាណិស្ស, ភិក្ខវេ, មិច្ឆាញាណំ និទ្ធោតំ ហោតិ…បេ….

‘‘សម្មាវិមុត្តិស្ស, ភិក្ខវេ, មិច្ឆាវិមុត្តិ និទ្ធោតា ហោតិ; យេ ច មិច្ឆាវិមុត្តិបច្ចយា អនេកេ បាបកា អកុសលា ធម្មា សម្ភវន្តិ តេ ចស្ស និទ្ធោតា ហោន្តិ; សម្មាវិមុត្តិបច្ចយា ច អនេកេ កុសលា ធម្មា ភាវនាបារិបូរិំ គច្ឆន្តិ. ឥទំ ខោ តំ, ភិក្ខវេ, អរិយំ ធោវនំ ឯកន្តនិព្ពិទាយ វិរាគាយ និរោធាយ ឧបសមាយ អភិញ្ញាយ សម្ពោធាយ និព្ពានាយ សំវត្តតិ, យំ ធោវនំ អាគម្ម ជាតិធម្មា សត្តា ជាតិយា បរិមុច្ចន្តិ, ជរាធម្មា សត្តា ជរាយ បរិមុច្ចន្តិ, មរណធម្មា សត្តា មរណេន បរិមុច្ចន្តិ, សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសធម្មា សត្តា សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសេហិ បរិមុច្ចន្តី’’តិ. សត្តមំ.