២. កណ្ដកសុត្តំ

៧២. ឯកំ សមយំ ភគវា វេសាលិយំ វិហរតិ មហាវនេ កូដាគារសាលាយំ សម្ពហុលេហិ អភិញ្ញាតេហិ អភិញ្ញាតេហិ ថេរេហិ សាវកេហិ សទ្ធិំ – អាយស្មតា ច ចាលេន [បាលេន (ស្យា.)], អាយស្មតា ច ឧបចាលេន [ឧប្បាលេន (ស្យា.)], អាយស្មតា ច កុក្កុដេន [កក្កដេន (សី. ស្យា.)], អាយស្មតា ច កឡិម្ភេន [កវិម្ភេន (សី.)], អាយស្មតា ច និកដេន [កដេន (សី.)], អាយស្មតា ច កដិស្សហេន; អញ្ញេហិ ច អភិញ្ញាតេហិ អភិញ្ញាតេហិ ថេរេហិ សាវកេហិ សទ្ធិំ.

តេន ខោ បន សមយេន សម្ពហុលា អភិញ្ញាតា អភិញ្ញាតា លិច្ឆវី ភទ្រេហិ ភទ្រេហិ យានេហិ បរបុរាយ [បរំបុរាយ (ស្យា. អដ្ឋ.)] ឧច្ចាសទ្ទា មហាសទ្ទា មហាវនំ អជ្ឈោគាហន្តិ ភគវន្តំ ទស្សនាយ. អថ ខោ តេសំ អាយស្មន្តានំ ឯតទហោសិ – ‘‘ឥមេ ខោ សម្ពហុលា អភិញ្ញាតា អភិញ្ញាតា លិច្ឆវី ភទ្រេហិ ភទ្រេហិ យានេហិ បរបុរាយ ឧច្ចាសទ្ទា មហាសទ្ទា មហាវនំ អជ្ឈោគាហន្តិ ភគវន្តំ ទស្សនាយ. ‘សទ្ទកណ្ដកា ខោ បន ឈានា’ វុត្តា ភគវតា. យំនូន មយំ យេន គោសិង្គសាលវនទាយោ តេនុបសង្កមេយ្យាម. តត្ថ មយំ អប្បសទ្ទា អប្បាកិណ្ណា ផាសុំ [ផាសុ (ស្យា. ក.)] វិហរេយ្យាមា’’តិ. អថ ខោ តេ អាយស្មន្តោ យេន គោសិង្គសាលវនទាយោ តេនុបសង្កមិំសុ; តត្ថ តេ អាយស្មន្តោ អប្បសទ្ទា អប្បាកិណ្ណា ផាសុំ វិហរន្តិ.

អថ ខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘កហំ នុ ខោ, ភិក្ខវេ, ចាលោ, កហំ ឧបចាលោ, កហំ កុក្កុដោ, កហំ កឡិម្ភោ, កហំ និកដោ, កហំ កដិស្សហោ; កហំ នុ ខោ តេ, ភិក្ខវេ, ថេរា សាវកា គតា’’តិ?

‘‘ឥធ, ភន្តេ, តេសំ អាយស្មន្តានំ ឯតទហោសិ – ‘ឥមេ ខោ សម្ពហុលា អភិញ្ញាតា អភិញ្ញាតា លិច្ឆវី ភទ្រេហិ ភទ្រេហិ យានេហិ បរបុរាយ ឧច្ចាសទ្ទា មហាសទ្ទា មហាវនំ អជ្ឈោគាហន្តិ ភគវន្តំ ទស្សនាយ ‘សទ្ទកណ្ដកា ខោ បន ឈានាវុត្តា ភគវតា យំនូន មយំ យេន គោសិង្គសាលវនទាយោ តេនុបសង្កមេយ្យាម តត្ថ មយំ អប្បសទ្ទា អប្បាកិណ្ណា ផាសុំ វិហរេយ្យាមា’តិ. អថ ខោ តេ, ភន្តេ, អាយស្មន្តោ យេន គោសិង្គសាលវនទាយោ តេនុបសង្កមិំសុ. តត្ថ តេ អាយស្មន្តោ អប្បសទ្ទា អប្បាកិណ្ណា ផាសុំ វិហរន្តី’’តិ.

‘‘សាធុ សាធុ, ភិក្ខវេ, យថា តេ មហាសាវកា សម្មា ព្យាករមានា ព្យាករេយ្យុំ, ‘សទ្ទកណ្ដកា ហិ, ភិក្ខវេ, ឈានា’ វុត្តា មយា.

‘‘ទសយិមេ, ភិក្ខវេ, កណ្ដកា. កតមេ ទស? បវិវេការាមស្ស សង្គណិការាមតា កណ្ដកោ, អសុភនិមិត្តានុយោគំ អនុយុត្តស្ស សុភនិមិត្តានុយោគោ កណ្ដកោ, ឥន្ទ្រិយេសុ គុត្តទ្វារស្ស វិសូកទស្សនំ កណ្ដកោ, ព្រហ្មចរិយស្ស មាតុគាមូបចារោ [មាតុគាមោបវិចារោ (សី.), មាតុគាមូបវិចរោ (ក.)] កណ្ដកោ, [កថា. ៣៣៣] បឋមស្ស ឈានស្ស សទ្ទោ កណ្ដកោ, ទុតិយស្ស ឈានស្ស វិតក្កវិចារា កណ្ដកា, តតិយស្ស ឈានស្ស បីតិ កណ្ដកោ, ចតុត្ថស្ស ឈានស្ស អស្សាសបស្សាសោ កណ្ដកោ, សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិយា សញ្ញា ច វេទនា ច កណ្ដកោ រាគោ កណ្ដកោ ទោសោ កណ្ដកោ មោហោ កណ្ដកោ.

‘‘អកណ្ដកា, ភិក្ខវេ, វិហរថ. និក្កណ្ដកា, ភិក្ខវេ, វិហរថ. អកណ្ដកនិក្កណ្ដកា, ភិក្ខវេ, វិហរថ. អកណ្ដកា, ភិក្ខវេ, អរហន្តោ; និក្កណ្ដកា, ភិក្ខវេ, អរហន្តោ; អកណ្ដកនិក្កណ្ដកា, ភិក្ខវេ, អរហន្តោ’’តិ. ទុតិយំ.