੭. ਮੁਸਾਵਾਦਵਗ੍ਗੋ

੪੪੪. ‘‘ਕਤਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮੁਸਾਵਾਦਾ’’ਤਿ? ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਉਪਾਲਿ, ਮੁਸਾਵਾਦਾ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਅਤ੍ਥਿ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਪਾਰਾਜਿਕਗਾਮੀ, ਅਤ੍ਥਿ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਗਾਮੀ, ਅਤ੍ਥਿ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਗਾਮੀ, ਅਤ੍ਥਿ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਗਾਮੀ, ਅਤ੍ਥਿ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਦੁਕ੍ਕਟਗਾਮੀ – ਇਮੇ ਖੋ, ਉਪਾਲਿ, ਪਞ੍ਚ ਮੁਸਾਵਾਦਾ’’ਤਿ.

੪੪੫. ‘‘ਕਤਿਹਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਉਪੋਸਥਂ ਵਾ ਪਵਾਰਣਂ ਵਾ ਠਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ – ‘ਅਲਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਮਾ ਭਣ੍ਡਨਂ, ਮਾ ਕਲਹਂ, ਮਾ ਵਿਗ੍ਗਹਂ, ਮਾ ਵਿਵਾਦ’ਨ੍ਤਿ ਓਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਉਪੋਸਥੋ ਵਾ ਪਵਾਰਣਾ ਵਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ? ‘‘ਪਞ੍ਚਹੁਪਾਲਿ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਉਪੋਸਥਂ ਵਾ ਪਵਾਰਣਂ ਵਾ ਠਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ – ‘ਅਲਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਮਾ ਭਣ੍ਡਨਂ, ਮਾ ਕਲਹਂ, ਮਾ ਵਿਗ੍ਗਹਂ, ਮਾ ਵਿਵਾਦ’ਨ੍ਤਿ ਓਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਉਪੋਸਥੋ ਵਾ ਪਵਾਰਣਾ ਵਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ? ਅਲਜ੍ਜੀ ਚ ਹੋਤਿ, ਬਾਲੋ ਚ, ਅਪਕਤਤ੍ਤੋ ਚ, ਚਾਵਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਵਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਉਪਾਲਿ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਉਪੋਸਥਂ ਵਾ ਪਵਾਰਣਂ ਵਾ ਠਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ – ‘ਅਲਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਮਾ ਭਣ੍ਡਨਂ, ਮਾ ਕਲਹਂ, ਮਾ ਵਿਗ੍ਗਹਂ, ਮਾ ਵਿਵਾਦ’ਨ੍ਤਿ ਓਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਉਪੋਸਥੋ ਵਾ ਪਵਾਰਣਾ ਵਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ.

‘‘ਅਪਰੇਹਿਪਿ, ਉਪਾਲਿ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਉਪੋਸਥਂ ਵਾ ਪਵਾਰਣਂ ਵਾ ਠਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ – ‘ਅਲਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਮਾ ਭਣ੍ਡਨਂ, ਮਾ ਕਲਹਂ, ਮਾ ਵਿਗ੍ਗਹਂ, ਮਾ ਵਿਵਾਦ’ਨ੍ਤਿ ਓਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਉਪੋਸਥੋ ਵਾ ਪਵਾਰਣਾ ਵਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ? ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਸਮਾਚਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਵਚੀਸਮਾਚਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਜੀਵੋ ਹੋਤਿ, ਬਾਲੋ ਹੋਤਿ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤੋ, ਭਣ੍ਡਨਕਾਰਕੋ ਹੋਤਿ ਕਲਹਕਾਰਕੋ – ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਉਪਾਲਿ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਉਪੋਸਥਂ ਵਾ ਪਵਾਰਣਂ ਵਾ ਠਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ – ‘ਅਲਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਮਾ ਭਣ੍ਡਨਂ, ਮਾ ਕਲਹਂ, ਮਾ ਵਿਗ੍ਗਹਂ, ਮਾ ਵਿਵਾਦ’ਨ੍ਤਿ ਓਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਉਪੋਸਥੋ ਵਾ ਪਵਾਰਣਾ ਵਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ.

੪੪੬. ‘‘ਕਤਿਹਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਨੁਯੋਗੋ ਨ ਦਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ? ‘‘ਪਞ੍ਚਹੁਪਾਲਿ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਨੁਯੋਗੋ ਨ ਦਾਤਬ੍ਬੋ. ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ? ਆਪਤ੍ਤਾਨਾਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਲਹੁਕਗਰੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਸਾਵਸੇਸਾਨਵਸੇਸਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਸਪ੍ਪਟਿਕਮ੍ਮਾਪਟਿਕਮ੍ਮਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ – ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਉਪਾਲਿ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਨੁਯੋਗੋ ਨ ਦਾਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਪਞ੍ਚਹੁਪਾਲਿ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਨੁਯੋਗੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ. ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ? ਆਪਤ੍ਤਾਨਾਪਤ੍ਤਿਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਲਹੁਕਗਰੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਸਾਵਸੇਸਾਨਵਸੇਸਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਸਪ੍ਪਟਿਕਮ੍ਮਾਪਟਿਕਮ੍ਮਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਜਾਨਾਤਿ – ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਉਪਾਲਿ, ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਨੁਯੋਗੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ.

੪੪੭. ‘‘ਕਤਿਹਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਕਾਰੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਪਞ੍ਚਹੁਪਾਲਿ, ਆਕਾਰੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ? ਅਲਜ੍ਜਿਤਾ, ਅਞ੍ਞਾਣਤਾ, ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਪਕਤਤਾ, ਅਕਪ੍ਪਿਯੇ ਕਪ੍ਪਿਯਸਞ੍ਞਿਤਾ, ਕਪ੍ਪਿਯੇ ਅਕਪ੍ਪਿਯਸਞ੍ਞਿਤਾ – ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਉਪਾਲਿ, ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ.

‘‘ਅਪਰੇਹਿਪਿ, ਉਪਾਲਿ, ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ? ਅਦਸ੍ਸਨੇਨ, ਅਸ੍ਸਵਨੇਨ, ਪਸੁਤ੍ਤਕਤਾ, ਤਥਾਸਞ੍ਞੀ, ਸਤਿਸਮ੍ਮੋਸਾ – ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਉਪਾਲਿ, ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ.

੪੪੮. ‘‘ਕਤਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵੇਰਾ’’ਤਿ? ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਉਪਾਲਿ, ਵੇਰਾ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੋ, ਮੁਸਾਵਾਦੋ, ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪ੍ਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਂ – ਇਮੇ ਖੋ, ਉਪਾਲਿ, ਪਞ੍ਚ ਵੇਰਾ’’ਤਿ.

‘‘ਕਤਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵੇਰਮਣਿਯੋ’’ਤਿ? ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮਾ, ਉਪਾਲਿ, ਵੇਰਮਣਿਯੋ. ਕਤਮਾ ਪਞ੍ਚ? ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵੇਰਮਣੀ [ਵੇਰਮਣਿ (ਕ.)], ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਵੇਰਮਣੀ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਵੇਰਮਣੀ, ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਵੇਰਮਣੀ, ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪ੍ਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਵੇਰਮਣੀ – ਇਮਾ ਖੋ, ਉਪਾਲਿ, ਪਞ੍ਚ ਵੇਰਮਣਿਯੋ’’ਤਿ.

੪੪੯. ‘‘ਕਤਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਯਸਨਾਨੀ’’ਤਿ? ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮਾਨਿ, ਉਪਾਲਿ, ਬ੍ਯਸਨਾਨਿ. [ਪਰਿ. ੩੨੫; ਅ. ਨਿ. ੫.੧੩੦] ਕਤਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ? ਞਾਤਿਬ੍ਯਸਨਂ, ਭੋਗਬ੍ਯਸਨਂ, ਰੋਗਬ੍ਯਸਨਂ, ਸੀਲਬ੍ਯਸਨਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਬ੍ਯਸਨਂ – ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਉਪਾਲਿ, ਪਞ੍ਚ ਬ੍ਯਸਨਾਨੀ’’ਤਿ.

‘‘ਕਤਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮ੍ਪਦਾ’’ਤਿ? ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮਾ, ਉਪਾਲਿ, ਸਮ੍ਪਦਾ. [ਪਰਿ. ੩੨੫; ਅ. ਨਿ. ੫.੧੩੦] ਕਤਮਾ ਪਞ੍ਚ? ਞਾਤਿਸਮ੍ਪਦਾ, ਭੋਗਸਮ੍ਪਦਾ, ਆਰੋਗ੍ਯਸਮ੍ਪਦਾ, ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾ, ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਦਾ – ਇਮਾ ਖੋ, ਉਪਾਲਿ, ਪਞ੍ਚ ਸਮ੍ਪਦਾ’’ਤਿ.

ਮੁਸਾਵਾਦਵਗ੍ਗੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ ਸਤ੍ਤਮੋ.

ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –

ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਚ ਓਮਦ੍ਦਿ, ਅਪਰੇਹਿ ਅਨੁਯੋਗੋ;

ਆਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਅਪਰੇਹਿ, ਵੇਰਾ ਵੇਰਮਣੀਪਿ ਚ;

ਬ੍ਯਸਨਂ ਸਮ੍ਪਦਾ ਚੇਵ, ਸਤ੍ਤਮੋ ਵਗ੍ਗਸਙ੍ਗਹੋਤਿ.