੧. ਪਠਮਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

ਇਮੇ ਖੋ ਪਨਾਯ੍ਯਾਯੋ ਸਤ੍ਤਰਸ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਾ

ਧਮ੍ਮਾ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.

੬੭੮. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਉਪਾਸਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਉਦੋਸਿਤਂ [ਉਦ੍ਦੋਸਿਤਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਦਤ੍ਵਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਪੁਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ – ਏਕੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ, ਏਕੋ ਸਦ੍ਧੋ ਪਸਨ੍ਨੋ. ਤੇ ਪੇਤ੍ਤਿਕਂ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਂ ਵਿਭਜਿਂਸੁ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ ਤਂ ਸਦ੍ਧਂ ਪਸਨ੍ਨਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਦੋਸਿਤੋ, ਤਂ ਭਾਜੇਮਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸੋ ਸਦ੍ਧੋ ਪਸਨ੍ਨੋ ਤਂ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਂ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਮਾਯ੍ਯੋ, ਏਵਂ ਅਵਚ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਿਤੁਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਸੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ ਤਂ ਸਦ੍ਧਂ ਪਸਨ੍ਨਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਦੋਸਿਤੋ, ਤਂ ਭਾਜੇਮਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਸਦ੍ਧੋ ਪਸਨ੍ਨੋ ਤਂ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਂ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਮਾਯ੍ਯੋ, ਏਵਂ ਅਵਚ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਿਤੁਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਸੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ ਤਂ ਸਦ੍ਧਂ ਪਸਨ੍ਨਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਦੋਸਿਤੋ, ਤਂ ਭਾਜੇਮਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਸਦ੍ਧੋ ਪਸਨ੍ਨੋ – ‘‘ਸਚੇ ਮਯ੍ਹਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ – ਤਂ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਂ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਭਾਜੇਮਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਉਦੋਸਿਤੋ ਤੇਹਿ ਭਾਜੀਯਮਾਨੋ ਤਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਾਪੁਣਾਤਿ [ਪਾਪੁਣਿ (ਸ੍ਯਾ.)]. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨਿਕ੍ਖਮਥਾਯ੍ਯੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਦੋਸਿਤੋ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਮਾਯ੍ਯੋ, ਏਵਂ ਅਵਚ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਿਤੁਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ‘‘ਦਿਨ੍ਨੋ ਨ ਦਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵੋਹਾਰਿਕੇ ਮਹਾਮਤ੍ਤੇ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਕੋ, ਅਯ੍ਯੇ, ਜਾਨਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ? ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤੇ ਮਹਾਮਤ੍ਤੇ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਪਿ ਨਾਯ੍ਯੋ [ਅਪਿ ਨ੍ਵਯ੍ਯਾ (ਸ੍ਯਾ.), ਅਪਿ ਨਾਯ੍ਯੋ (ਕ.)] ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਸੁਤਂ ਵਾ ਸਕ੍ਖਿਂ ਠਪਯਿਤ੍ਵਾ ਦਾਨਂ ਦਿਯ੍ਯਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਮਹਾਮਤ੍ਤਾ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਖੋ ਅਯ੍ਯਾ ਆਹਾ’’ਤਿ ਤਂ ਉਦੋਸਿਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਕਂਸੁ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਪਰਾਜਿਤੋ ਉਜ੍ਝਾਯਤਿ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਿਪਾਚੇਤਿ – ‘‘ਅਸ੍ਸਮਣਿਯੋ ਇਮਾ ਮੁਣ੍ਡਾ ਬਨ੍ਧਕਿਨਿਯੋ. ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਦੋਸਿਤਂ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ! ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਮਹਾਮਤ੍ਤਾਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਦਣ੍ਡਾਪੇਸੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਦਣ੍ਡਿਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੂਪਸ੍ਸਯਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਆਜੀਵਕਸੇਯ੍ਯਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਜੀਵਕੇ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿ – ‘‘ਏਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਚ੍ਚਾਵਦਥਾ’’ਤਿ.

ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਮਹਾਮਤ੍ਤਾਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਬਨ੍ਧਾਪੇਸੁਂ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਪਠਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਉਦੋਸਿਤਂ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਾਪੇਸੁਂ, ਦੁਤਿਯਂ ਦਣ੍ਡਾਪੇਸੁਂ, ਤਤਿਯਂ ਬਨ੍ਧਾਪੇਸੁਂ. ਇਦਾਨਿ ਘਾਤਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ! ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਾਨਂ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਉਸ੍ਸਯਵਾਦਿਕਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ! ਅਥ ਖੋ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਉਸ੍ਸਯਵਾਦਿਕਾ ਵਿਹਰਤੀਤਿ. ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਉਸ੍ਸਯਵਾਦਿਕਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੬੭੯. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਉਸ੍ਸਯਵਾਦਿਕਾ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ ਗਹਪਤਿਨਾ ਵਾ ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਦਾਸੇਨ ਵਾ ਕਮ੍ਮਕਾਰੇਨ [ਕਮ੍ਮਕਰੇਨ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਸਮਣਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੇਨਾਪਿ, ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪਠਮਾਪਤ੍ਤਿਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਆਪਨ੍ਨਾ ਨਿਸ੍ਸਾਰਣੀਯਂ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸ’’ਨ੍ਤਿ.

੬੮੦. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਉਸ੍ਸਯਵਾਦਿਕਾ ਨਾਮ ਅਡ੍ਡਕਾਰਿਕਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਗਹਪਤਿ ਨਾਮ ਯੋ ਕੋਚਿ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ.

ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਯੇ ਕੇਚਿ ਪੁਤ੍ਤਭਾਤਰੋ.

ਦਾਸੋ ਨਾਮ ਅਨ੍ਤੋਜਾਤੋ ਧਨਕ੍ਕੀਤੋ ਕਰਮਰਾਨੀਤੋ.

ਕਮ੍ਮਕਾਰੋ ਨਾਮ ਭਟਕੋ ਆਹਤਕੋ.

ਸਮਣਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਞ੍ਚ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਞ੍ਚ ਸਾਮਣੇਰਞ੍ਚ ਸਾਮਣੇਰਿਞ੍ਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਯੋ ਕੋਚਿ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸਮਾਪਨ੍ਨੋ.

ਅਡ੍ਡਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਦੁਤਿਯਂ ਵਾ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਏਕਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਸ੍ਸ. ਅਡ੍ਡਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸ੍ਸ.

ਪਠਮਾਪਤ੍ਤਿਕਨ੍ਤਿ ਸਹ ਵਤ੍ਥੁਜ੍ਝਾਚਾਰਾ ਆਪਜ੍ਜਤਿ ਅਸਮਨੁਭਾਸਨਾਯ.

ਨਿਸ੍ਸਾਰਣੀਯਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਮ੍ਹਾ ਨਿਸ੍ਸਾਰੀਯਤਿ.

ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘੋਵ ਤਸ੍ਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਾਨਤ੍ਤਂ ਦੇਤਿ ਮੂਲਾਯ ਪਟਿਕਸ੍ਸਤਿ ਅਬ੍ਭੇਤਿ, ਨ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਨ ਏਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿਨਿਕਾਯਸ੍ਸ ਨਾਮਕਮ੍ਮਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤੇਨਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ’’ਤਿ.

੬੮੧. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਆਕਡ੍ਢੀਯਮਾਨਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਆਰਕ੍ਖਂ ਯਾਚਤਿ, ਅਨੋਦਿਸ੍ਸ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ…ਪੇ… ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਪਠਮਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.