੩. ਮੋਹਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੪੪੩. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨਾਚਾਰਂ ਆਚਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਣਕੇਨ ਆਪਨ੍ਨਾਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ – ‘‘ਇਦਾਨੇਵ ਖੋ ਮਯਂ ਜਾਨਾਮ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਕਿਰ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਤ੍ਤਾਗਤੋ ਸੁਤ੍ਤਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ ਏਵਂ ਵਕ੍ਖਨ੍ਤਿ – ਇਦਾਨੇਵ ਖੋ ਮਯਂ ਜਾਨਾਮ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਕਿਰ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਤ੍ਤਾਗਤੋ ਸੁਤ੍ਤਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ ਏਵਂ ਵਦੇਥ – ‘‘ਇਦਾਨੇਵ ਖੋ ਮਯਂ ਜਾਨਾਮ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਕਿਰ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਤ੍ਤਾਗਤੋ ਸੁਤ੍ਤਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ ਏਵਂ ਵਕ੍ਖਥ – ‘‘ਇਦਾਨੇਵ ਖੋ ਮਯਂ ਜਾਨਾਮ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਕਿਰ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਤ੍ਤਾਗਤੋ ਸੁਤ੍ਤਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੪੪੪. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਇਦਾਨੇਵ ਖੋ ਅਹਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਕਿਰ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਤ੍ਤਾਗਤੋ ਸੁਤ੍ਤਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’ਤਿ. ਤਞ੍ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਂ ਇਮਿਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ, ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਭਿਯ੍ਯੋ [ਭਿਯ੍ਯੋਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)], ਨ ਚ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਞ੍ਞਾਣਕੇਨ ਮੁਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ ਤਞ੍ਚ ਯਥਾਧਮ੍ਮੋ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ, ਉਤ੍ਤਰਿ ਚਸ੍ਸ ਮੋਹੋ ਆਰੋਪੇਤਬ੍ਬੋ – ‘ਤਸ੍ਸ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ, ਅਲਾਭਾ, ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਦੁਲ੍ਲਦ੍ਧਂ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ ਨ ਸਾਧੁਕਂ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ [ਅਟ੍ਠਿਕਤ੍ਵਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਮਨਸਿ ਕਰੋਸੀ’ਤਿ. ਇਦਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਮੋਹਨਕੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੪੪੫. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਨ੍ਤਿ ਅਨੁਪੋਸਥਿਕਂ.

ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇਤਿ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੇ.

ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਨਾਚਾਰਂ ਆਚਰਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਅਞ੍ਞਾਣਕੇਨ ਆਪਨ੍ਨੋਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ ਏਵਂ ਵਦੇਤਿ – ‘‘ਇਦਾਨੇਵ ਖੋ ਅਹਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਕਿਰ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਤ੍ਤਾਗਤੋ ਸੁਤ੍ਤਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

ਤਞ੍ਚੇ ਮੋਹੇਤੁਕਾਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਂ ਇਮਿਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ, ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਭਿਯ੍ਯੋ, ਨ ਚ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਞ੍ਞਾਣਕੇਨ ਮੁਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਤਞ੍ਚ ਯਥਾਧਮ੍ਮੋ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ, ਉਤ੍ਤਰਿ ਚਸ੍ਸ ਮੋਹੋ ਆਰੋਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਰੋਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

੪੪੬. ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ ਨ ਸਾਧੁਕਂ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਮੋਹਂ ਆਰੋਪੇਯ੍ਯ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ ਨ ਸਾਧੁਕਂ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ. ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਮੋਹਂ ਆਰੋਪੇਤਿ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਮੋਹਸ੍ਸ ਆਰੋਪਨਾ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਆਰੋਪਿਤੋ ਸਙ੍ਘੇਨ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਮੋਹੋ. ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.

ਅਨਾਰੋਪਿਤੇ ਮੋਹੇ ਮੋਹੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਆਰੋਪਿਤੇ ਮੋਹੇ ਮੋਹੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੪੪੭. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ ਮੋਹੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

੪੪੮. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਸੁਤਂ ਹੋਤਿ, ਊਨਕਦ੍ਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਸੁਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਮੋਹੇਤੁਕਾਮਸ੍ਸ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਮੋਹਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਤਤਿਯਂ.