੮. ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਵਗ੍ਗੋ

੧. ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੪੩੩. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਘੋਸਿਤਾਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਛਨ੍ਨੋ ਅਨਾਚਾਰਂ ਆਚਰਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਮਾਵੁਸੋ ਛਨ੍ਨ, ਏਵਰੂਪਂ ਅਕਾਸਿ. ਨੇਤਂ ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਤਿ – ‘‘ਨ ਤਾਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਸਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਯਾਵ ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਬ੍ਯਤ੍ਤਂ ਵਿਨਯਧਰਂ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਆਯਸ੍ਮਾ ਛਨ੍ਨੋ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਏਵਂ ਵਕ੍ਖਤਿ – ਨ ਤਾਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਸਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਯਾਵ ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਬ੍ਯਤ੍ਤਂ ਵਿਨਯਧਰਂ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਛਨ੍ਨ, ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਏਵਂ ਵਦੇਸਿ – ‘‘ਨ ਤਾਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਸਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਯਾਵ ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਬ੍ਯਤ੍ਤਂ ਵਿਨਯਧਰਂ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਏਵਂ ਵਕ੍ਖਸਿ – ‘‘ਨ ਤਾਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਸਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਯਾਵ ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਬ੍ਯਤ੍ਤਂ ਵਿਨਯਧਰਂ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ. ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੪੩੪. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਨ ਤਾਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਸਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਯਾਵ ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਬ੍ਯਤ੍ਤਂ ਵਿਨਯਧਰਂ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਮੀ’ਤਿ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਸਿਕ੍ਖਮਾਨੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਅਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਂ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ ਪਰਿਪਞ੍ਹਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਸਾਮੀਚੀ’’ਤਿ.

੪੩੫. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਭਿਕ੍ਖੂਹੀਤਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ.

ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਂ ਨਾਮ ਯਂ ਭਗਵਤਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਏਤਂ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਂ ਨਾਮ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਏਵਂ ਵਦੇਤਿ [ਵਦੇਯ੍ਯ (ਕ.)] – ‘‘ਨ ਤਾਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਸਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਯਾਵ ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਬ੍ਯਤ੍ਤਂ ਵਿਨਯਧਰਂ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ [ਇਮਾਨਿ ਪਦਾਨਿ ਸ੍ਯਾ. ਪੋਤ੍ਥਕੇ ਨ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ]. ਪਣ੍ਡਿਤਂ ਬ੍ਯਤ੍ਤਂ [ਇਮਾਨਿ ਪਦਾਨਿ ਸ੍ਯਾ. ਪੋਤ੍ਥਕੇ ਨ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ] ਮੇਧਾਵਿਂ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਂ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਂ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਭਣਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੪੩੬. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ ਏਵਂ ਵਦੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਏਵਂ ਵਦੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ ਏਵਂ ਵਦੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ – ‘‘ਇਦਂ ਨ ਸਲ੍ਲੇਖਾਯ ਨ ਧੁਤਤ੍ਥਾਯ ਨ ਪਾਸਾਦਿਕਤਾਯ ਨ ਅਪਚਯਾਯ ਨ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਦੇਤਿ, ‘‘ਨ ਤਾਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਸਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਯਾਵ ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਬ੍ਯਤ੍ਤਂ ਵਿਨਯਧਰਂ ਪਣ੍ਡਿਤਂ ਮੇਧਾਵਿਂ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਂ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਂ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਭਣਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ – ‘‘ਇਦਂ ਨ ਸਲ੍ਲੇਖਾਯ ਨ ਧੁਤਤ੍ਥਾਯ ਨ ਪਾਸਾਦਿਕਤਾਯ ਨ ਅਪਚਯਾਯ ਨ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਦੇਤਿ, ‘‘ਨ ਤਾਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਸਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਯਾਵ ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਬ੍ਯਤ੍ਤਂ ਵਿਨਯਧਰਂ ਪਣ੍ਡਿਤਂ ਮੇਧਾਵਿਂ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਂ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਂ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਭਣਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

ਸਿਕ੍ਖਮਾਨੇਨਾਤਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤੁਕਾਮੇਨ.

ਅਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ.

ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਥਂ; ਇਮਸ੍ਸ ਵਾ ਕ੍ਵਤ੍ਥੋ’’ਤਿ?

ਪਰਿਪਞ੍ਹਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ ਤੁਲਯਿਤਬ੍ਬਂ.

ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਸਾਮੀਚੀਤਿ ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਧਮ੍ਮਤਾ.

੪੩੭. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ‘‘ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਿ ਸਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਭਣਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਪਠਮਂ.

੨. ਵਿਲੇਖਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੪੩੮. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. [ਇਦਂ ਵਤ੍ਥੁ ਚੂਲ਼ਵ. ੩੨੦] ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਨਯਕਥਂ ਕਥੇਤਿ, ਵਿਨਯਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ, ਵਿਨਯਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯਾ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ, ਆਦਿਸ੍ਸ ਆਦਿਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ [ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] – ‘‘ਭਗਵਾ ਖੋ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਨਯਕਥਂ ਕਥੇਤਿ, ਵਿਨਯਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ, ਵਿਨਯਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯਾ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ, ਆਦਿਸ੍ਸ ਆਦਿਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ. ਹਨ੍ਦ ਮਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਿਨਯਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਾਮਾ’’ਤਿ, ਤੇ ਚ ਬਹੂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਥੇਰਾ ਚ ਨਵਾ ਚ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਚ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਿਨਯਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਏਤਰਹਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਬਹੂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਥੇਰਾ ਚ ਨਵਾ ਚ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਚ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਿਨਯਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਇਮੇ ਵਿਨਯੇ ਪਕਤਞ੍ਞੁਨੋ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਮ੍ਹੇ ਯੇਨਿਚ੍ਛਕਂ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਯਾਵਦਿਚ੍ਛਕਂ ਆਕਡ੍ਢਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪਰਿਕਡ੍ਢਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਹਨ੍ਦ ਮਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਨਯਂ ਵਿਵਣ੍ਣੇਮਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਿਂ ਪਨਿਮੇਹਿ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕੇਹਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਹਿ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇਹਿ, ਯਾਵਦੇਵ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਯ ਵਿਹੇਸਾਯ ਵਿਲੇਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ! ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਨਯਂ ਵਿਵਣ੍ਣੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਨਯਂ ਵਿਵਣ੍ਣੇਥਾਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਵਿਨਯਂ ਵਿਵਣ੍ਣੇਸ੍ਸਥ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੪੩੯. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਕਿਂ ਪਨਿਮੇਹਿ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕੇਹਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਹਿ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇਹਿ, ਯਾਵਦੇਵ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਯ ਵਿਹੇਸਾਯ ਵਿਲੇਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’ਤਿ, ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਿਵਣ੍ਣਕੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੪੪੦. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇਤਿ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੇ ਵਾ ਉਦ੍ਦਿਸਾਪੇਨ੍ਤੇ ਵਾ ਸਜ੍ਝਾਯਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤੇ.

ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯਾਤਿ – ‘‘ਕਿਂ ਪਨਿਮੇਹਿ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕੇਹਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਹਿ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇਹਿ, ਯਾਵਦੇਵ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਯ ਵਿਹੇਸਾਯ ਵਿਲੇਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ. ‘‘ਯੇ ਇਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਹੋਤਿ, ਵਿਹੇਸਾ ਹੋਤਿ, ਵਿਲੇਖਾ ਹੋਤਿ, ਯੇ ਇਮਂ ਨ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਨ ਹੋਤਿ ਵਿਹੇਸਾ ਨ ਹੋਤਿ ਵਿਲੇਖਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਅਨੁਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ ਇਦਂ ਵਰਂ, ਅਨੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਇਦਂ ਵਰਂ, ਅਪਰਿਯਾਪੁਟਂ ਇਦਂ ਵਰਂ, ਅਧਾਰਿਤਂ ਇਦਂ ਵਰਂ, ਵਿਨਯੋ ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤੁ, ਇਮੇ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪਕਤਞ੍ਞੁਨੋ ਹੋਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਿਨਯਂ ਵਿਵਣ੍ਣੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੪੪੧. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ ਵਿਨਯਂ ਵਿਵਣ੍ਣੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਵਿਨਯਂ ਵਿਵਣ੍ਣੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ ਵਿਨਯਂ ਵਿਵਣ੍ਣੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਅਞ੍ਞਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਵਣ੍ਣੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਿਨਯਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਵਣ੍ਣੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

੪੪੨. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਨ ਵਿਵਣ੍ਣੇਤੁਕਾਮੋ, ‘‘ਇਙ੍ਘ ਤ੍ਵਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਵਾ ਗਾਥਾਯੋ ਵਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮਂ ਵਾ ਪਰਿਯਾਪੁਣਸ੍ਸੁ, ਪਚ੍ਛਾ ਵਿਨਯਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਭਣਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਵਿਲੇਖਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਮੋਹਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੪੪੩. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨਾਚਾਰਂ ਆਚਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਣਕੇਨ ਆਪਨ੍ਨਾਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ – ‘‘ਇਦਾਨੇਵ ਖੋ ਮਯਂ ਜਾਨਾਮ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਕਿਰ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਤ੍ਤਾਗਤੋ ਸੁਤ੍ਤਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ ਏਵਂ ਵਕ੍ਖਨ੍ਤਿ – ਇਦਾਨੇਵ ਖੋ ਮਯਂ ਜਾਨਾਮ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਕਿਰ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਤ੍ਤਾਗਤੋ ਸੁਤ੍ਤਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ ਏਵਂ ਵਦੇਥ – ‘‘ਇਦਾਨੇਵ ਖੋ ਮਯਂ ਜਾਨਾਮ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਕਿਰ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਤ੍ਤਾਗਤੋ ਸੁਤ੍ਤਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ ਏਵਂ ਵਕ੍ਖਥ – ‘‘ਇਦਾਨੇਵ ਖੋ ਮਯਂ ਜਾਨਾਮ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਕਿਰ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਤ੍ਤਾਗਤੋ ਸੁਤ੍ਤਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੪੪੪. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਇਦਾਨੇਵ ਖੋ ਅਹਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਕਿਰ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਤ੍ਤਾਗਤੋ ਸੁਤ੍ਤਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’ਤਿ. ਤਞ੍ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਂ ਇਮਿਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ, ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਭਿਯ੍ਯੋ [ਭਿਯ੍ਯੋਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)], ਨ ਚ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਞ੍ਞਾਣਕੇਨ ਮੁਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ ਤਞ੍ਚ ਯਥਾਧਮ੍ਮੋ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ, ਉਤ੍ਤਰਿ ਚਸ੍ਸ ਮੋਹੋ ਆਰੋਪੇਤਬ੍ਬੋ – ‘ਤਸ੍ਸ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ, ਅਲਾਭਾ, ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਦੁਲ੍ਲਦ੍ਧਂ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ ਨ ਸਾਧੁਕਂ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ [ਅਟ੍ਠਿਕਤ੍ਵਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਮਨਸਿ ਕਰੋਸੀ’ਤਿ. ਇਦਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਮੋਹਨਕੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੪੪੫. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਨ੍ਤਿ ਅਨੁਪੋਸਥਿਕਂ.

ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇਤਿ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੇ.

ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਨਾਚਾਰਂ ਆਚਰਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਅਞ੍ਞਾਣਕੇਨ ਆਪਨ੍ਨੋਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ ਏਵਂ ਵਦੇਤਿ – ‘‘ਇਦਾਨੇਵ ਖੋ ਅਹਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਕਿਰ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਤ੍ਤਾਗਤੋ ਸੁਤ੍ਤਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

ਤਞ੍ਚੇ ਮੋਹੇਤੁਕਾਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਂ ਇਮਿਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ, ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਭਿਯ੍ਯੋ, ਨ ਚ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਞ੍ਞਾਣਕੇਨ ਮੁਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਤਞ੍ਚ ਯਥਾਧਮ੍ਮੋ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ, ਉਤ੍ਤਰਿ ਚਸ੍ਸ ਮੋਹੋ ਆਰੋਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਰੋਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

੪੪੬. ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ ਨ ਸਾਧੁਕਂ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਮੋਹਂ ਆਰੋਪੇਯ੍ਯ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ ਨ ਸਾਧੁਕਂ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ. ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਮੋਹਂ ਆਰੋਪੇਤਿ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਮੋਹਸ੍ਸ ਆਰੋਪਨਾ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਆਰੋਪਿਤੋ ਸਙ੍ਘੇਨ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਮੋਹੋ. ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.

ਅਨਾਰੋਪਿਤੇ ਮੋਹੇ ਮੋਹੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਆਰੋਪਿਤੇ ਮੋਹੇ ਮੋਹੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੪੪੭. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ ਮੋਹੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

੪੪੮. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਸੁਤਂ ਹੋਤਿ, ਊਨਕਦ੍ਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਸੁਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਮੋਹੇਤੁਕਾਮਸ੍ਸ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਮੋਹਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਤਤਿਯਂ.

੪. ਪਹਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੪੪੯. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਸਤ੍ਤਰਸਵਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਹਾਰਂ ਦੇਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਰੋਦਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਆਵੁਸੋ, ਰੋਦਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਇਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਹਾਰਂ ਦੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਹਾਰਂ ਦਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਹਾਰਂ ਦੇਥਾਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਹਾਰਂ ਦਸ੍ਸਥ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੪੫੦. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਪਹਾਰਂ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੪੫੧. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸਾਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ.

ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋਤਿ ਅਨਭਿਰਦ੍ਧੋ ਆਹਤਚਿਤ੍ਤੋ ਖਿਲਜਾਤੋ.

ਪਹਾਰਂ ਦਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧੇਨ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੇਨ ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਉਪ੍ਪਲਪਤ੍ਤੇਨਪਿ ਪਹਾਰਂ ਦੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੪੫੨. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਪਹਾਰਂ ਦੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਪਹਾਰਂ ਦੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਪਹਾਰਂ ਦੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਪਹਾਰਂ ਦੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

੪੫੩. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਕੇਨਚਿ ਵਿਹੇਠੀਯਮਾਨੋ ਮੋਕ੍ਖਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਪਹਾਰਂ ਦੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਪਹਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਤਲਸਤ੍ਤਿਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੪੫੪. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਸਤ੍ਤਰਸਵਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਤਲਸਤ੍ਤਿਕਂ ਉਗ੍ਗਿਰਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਪਹਾਰਸਮੁਚ੍ਚਿਤਾ ਰੋਦਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਆਵੁਸੋ, ਰੋਦਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਇਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਤਲਸਤ੍ਤਿਕਂ ਉਗ੍ਗਿਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਸਤ੍ਤਰਸਵਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਤਲਸਤ੍ਤਿਕਂ ਉਗ੍ਗਿਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਸਤ੍ਤਰਸਵਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਤਲਸਤ੍ਤਿਕਂ ਉਗ੍ਗਿਰਥਾਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਸਤ੍ਤਰਸਵਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਤਲਸਤ੍ਤਿਕਂ ਉਗ੍ਗਿਰਿਸ੍ਸਥ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੪੫੫. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਤਲਸਤ੍ਤਿਕਂ ਉਗ੍ਗਿਰੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੪੫੬. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸਾਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ.

ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋਤਿ ਅਨਭਿਰਦ੍ਧੋ ਆਹਤਚਿਤ੍ਤੋ ਖਿਲਜਾਤੋ.

ਤਲਸਤ੍ਤਿਕਂ ਉਗ੍ਗਿਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਕਾਯਂ ਵਾ ਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਉਪ੍ਪਲਪਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੪੫੭. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਤਲਸਤ੍ਤਿਕਂ ਉਗ੍ਗਿਰਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਤਲਸਤ੍ਤਿਕਂ ਉਗ੍ਗਿਰਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਤਲਸਤ੍ਤਿਕਂ ਉਗ੍ਗਿਰਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਤਲਸਤ੍ਤਿਕਂ ਉਗ੍ਗਿਰਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

੪੫੮. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਕੇਨਚਿ ਵਿਹੇਠੀਯਮਾਨੋ ਮੋਕ੍ਖਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਤਲਸਤ੍ਤਿਕਂ ਉਗ੍ਗਿਰਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਤਲਸਤ੍ਤਿਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਅਮੂਲਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੪੫੯. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਮੂਲਕੇਨ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੇਨ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਮੂਲਕੇਨ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੇਨ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਮੂਲਕੇਨ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੇਨ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਥਾਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਮੂਲਕੇਨ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੇਨ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਸ੍ਸਥ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੪੬੦. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਮੂਲਕੇਨ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੇਨ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੪੬੧. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਭਿਕ੍ਖੁਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ.

ਅਮੂਲਕਂ ਨਾਮ ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਅਸ੍ਸੁਤਂ ਅਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ.

ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੇਨਾਤਿ ਤੇਰਸਨ੍ਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ.

ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਚੋਦੇਤਿ ਵਾ ਚੋਦਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੪੬੨. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ ਅਮੂਲਕੇਨ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੇਨ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਅਮੂਲਕੇਨ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੇਨ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ ਅਮੂਲਕੇਨ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੇਨ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਆਚਾਰਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

੪੬੩. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਤਥਾਸਞ੍ਞੀ ਚੋਦੇਤਿ, ਵਾ ਚੋਦਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਅਮੂਲਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੪੬੪. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਤ੍ਤਰਸਵਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਉਪਦਹਨ੍ਤਿ – ‘‘ਭਗਵਤਾ, ਆਵੁਸੋ, ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ – ‘ਨ ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬੋ’ਤਿ. ਤੁਮ੍ਹੇ ਚ ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਕਚ੍ਚਿ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿ? ਤੇ ਰੋਦਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਆਵੁਸੋ, ਰੋਦਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਇਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਉਪਦਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਉਪਦਹਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਉਪਦਹਥਾਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਉਪਦਹਿਸ੍ਸਥ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੪੬੫. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਉਪਦਹੇਯ੍ਯ [ਉਪ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ (ਇਤਿਪਿ)] – ‘ਇਤਿਸ੍ਸ ਮੁਹੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਫਾਸੁ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਏਤਦੇਵ ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨਞ੍ਞਂ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੪੬੬. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸਾਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ.

ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਾਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਚੇਚ੍ਚ ਅਭਿਵਿਤਰਿਤ੍ਵਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ.

ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਉਪਦਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ‘‘ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ ਮਞ੍ਞੇ ਤ੍ਵਂ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਵਿਕਾਲੇ ਮਞ੍ਞੇ ਤਯਾ ਭੁਤ੍ਤਂ, ਮਜ੍ਜਂ ਮਞ੍ਞੇ ਤਯਾ ਪੀਤਂ, ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਹੋ ਮਞ੍ਞੇ ਤਯਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਉਪਦਹਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਏਤਦੇਵ ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ, ਅਨਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਨ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਉਪਦਹਿਤੁਂ.

੪੬੭. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਉਪਦਹਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਉਪਦਹਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਉਪਦਹਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਉਪਦਹਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

੪੬੮. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਨ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਉਪਦਹਿਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ ਮਞ੍ਞੇ ਤ੍ਵਂ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਵਿਕਾਲੇ ਮਞ੍ਞੇ ਤਯਾ ਭੁਤ੍ਤਂ, ਮਜ੍ਜਂ ਮਞ੍ਞੇ ਤਯਾ ਪੀਤਂ, ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਹੋ ਮਞ੍ਞੇ ਤਯਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ, ਇਙ੍ਘ ਜਾਨਾਹਿ, ਮਾ ਤੇ ਪਚ੍ਛਾ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਭਣਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮. ਉਪਸ੍ਸੁਤਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੪੬੯. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੇਸਲੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਣ੍ਡਨ੍ਤਿ. ਪੇਸਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ – ‘‘ਅਲਜ੍ਜਿਨੋ ਇਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ. ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਇਮੇਹਿ ਸਹ ਭਣ੍ਡਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਆਵੁਸੋ, ਅਮ੍ਹੇ ਅਲਜ੍ਜਿਵਾਦੇਨ ਪਾਪੇਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਕਹਂ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਆਵੁਸੋ, ਅਸ੍ਸੁਤ੍ਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਉਪਸ੍ਸੁਤਿਂ [ਉਪਸ੍ਸੁਤਿ (?)] ਤਿਟ੍ਠਮ੍ਹਾ’’ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਣ੍ਡਨਜਾਤਾਨਂ ਕਲਹਜਾਤਾਨਂ ਵਿਵਾਦਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਉਪਸ੍ਸੁਤਿਂ [ਉਪਸ੍ਸੁਤਿ (?)] ਤਿਟ੍ਠਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਣ੍ਡਨਜਾਤਾਨਂ ਕਲਹਜਾਤਾਨਂ ਵਿਵਾਦਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਉਪਸ੍ਸੁਤਿਂ [ਉਪਸ੍ਸੁਤਿ (?)] ਤਿਟ੍ਠਥਾਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਣ੍ਡਨਜਾਤਾਨਂ ਕਲਹਜਾਤਾਨਂ ਵਿਵਾਦਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਉਪਸ੍ਸੁਤਿਂ [ਉਪਸ੍ਸੁਤਿ (?)] ਤਿਟ੍ਠਿਸ੍ਸਥ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੪੭੦. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਣ੍ਡਨਜਾਤਾਨਂ ਕਲਹਜਾਤਾਨਂ ਵਿਵਾਦਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਉਪਸ੍ਸੁਤਿਂ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ – ‘ਯਂ ਇਮੇ ਭਣਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤਂ ਸੋਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਏਤਦੇਵ ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨਞ੍ਞਂ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੪੭੧. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਭਿਕ੍ਖੂਨਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ.

ਭਣ੍ਡਨਜਾਤਾਨਂ ਕਲਹਜਾਤਾਨਂ ਵਿਵਾਦਾਪਨ੍ਨਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਕਰਣਜਾਤਾਨਂ.

ਉਪਸ੍ਸੁਤਿਂ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯਾਤਿ ‘‘ਇਮੇਸਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚੋਦੇਸ੍ਸਾਮਿ ਸਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ ਪਟਿਚੋਦੇਸ੍ਸਾਮਿ ਪਟਿਸਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ ਮਙ੍ਕੂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਯਤ੍ਥ ਠਿਤੋ ਸੁਣਾਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪਚ੍ਛਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਤੁਰਿਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸੋਸ੍ਸਾਮੀਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਯਤ੍ਥ ਠਿਤੋ ਸੁਣਾਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਓਹਿਯ੍ਯਤਿ ਸੋਸ੍ਸਾਮੀਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਯਤ੍ਥ ਠਿਤੋ ਸੁਣਾਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਠਿਤੋਕਾਸਂ ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਕਾਸਂ ਵਾ ਨਿਪਨ੍ਨੋਕਾਸਂ ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਤੇਨ੍ਤਂ ਉਕ੍ਕਾਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਵਿਜਾਨਾਪੇਤਬ੍ਬਂ, ਨੋ ਚੇ ਉਕ੍ਕਾਸੇਯ੍ਯ ਵਾ ਵਿਜਾਨਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਏਤਦੇਵ ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਨ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ ਉਪਸ੍ਸੁਤਿਂ ਤਿਟ੍ਠਿਤੁਂ.

੪੭੨. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ ਉਪਸ੍ਸੁਤਿਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਉਪਸ੍ਸੁਤਿਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ ਉਪਸ੍ਸੁਤਿਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਉਪਸ੍ਸੁਤਿਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

੪੭੩. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ – ‘‘ਇਮੇਸਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਓਰਮਿਸ੍ਸਾਮਿ ਵਿਰਮਿਸ੍ਸਾਮਿ ਵੂਪਸਮਿਸ੍ਸਾਮਿ [ਵੂਪਸਮੇਸ੍ਸਾਮਿ (ਸੀ.)] ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਮੋਚੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਉਪਸ੍ਸੁਤਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਅਟ੍ਠਮਂ.

੯. ਕਮ੍ਮਪਟਿਬਾਹਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੪੭੪. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨਾਚਾਰਂ ਆਚਰਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮੇਕਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮੇ ਕਯਿਰਮਾਨੇ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੋ ਹੋਤਿ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ. ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਚੀਵਰਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਏਕਸ੍ਸ ਛਨ੍ਦਂ ਅਦਂਸੁ. ਅਥ ਖੋ ਸਙ੍ਘੋ – ‘‘ਅਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਕਕੋ ਆਗਤੋ, ਹਨ੍ਦਸ੍ਸ ਮਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਅਕਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਕਿਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਙ੍ਘੋ ਅਕਾਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਙ੍ਘੋ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਕਮ੍ਮਂ ਅਕਾਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਨ ਮਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਏਤਦਤ੍ਥਾਯ ਛਨ੍ਦਂ ਅਦਮ੍ਹਾ – ‘‘ਤੁਯ੍ਹਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸਚੇ ਚ ਮਯਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਮ ‘‘ਤੁਯ੍ਹਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ, ਨ ਮਯਂ ਛਨ੍ਦਂ ਦਦੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਛਨ੍ਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਖੀਯਨਧਮ੍ਮਂ [ਖਿਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ (ਇਤਿਪਿ)] ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਛਨ੍ਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਖੀਯਨਧਮ੍ਮਂ [ਖਿਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ (ਇਤਿਪਿ)] ਆਪਜ੍ਜਥਾਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਛਨ੍ਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਖੀਯਨਧਮ੍ਮਂ [ਖਿਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ (ਇਤਿਪਿ)] ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਥ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੪੭੫. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਛਨ੍ਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਖੀਯਨਧਮ੍ਮਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੪੭੬. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਧਮ੍ਮਿਕਂ ਨਾਮ ਕਮ੍ਮਂ ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮਂ ਞਤ੍ਤਿਕਮ੍ਮਂ ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮਂ ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥਕਮ੍ਮਂ ਧਮ੍ਮੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨ ਕਤਂ, ਏਤਂ ਧਮ੍ਮਿਕਂ ਨਾਮ ਕਮ੍ਮਂ. ਛਨ੍ਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੪੭੭. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ ਛਨ੍ਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਖਿਯ੍ਯਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਛਨ੍ਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਖਿਯ੍ਯਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ ਛਨ੍ਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਖਿਯ੍ਯਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੪੭੮. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ – ‘‘ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਵਾ ਵਗ੍ਗੇਨ ਵਾ ਨ ਕਮ੍ਮਾਰਹਸ੍ਸ ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਖਿਯ੍ਯਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਕਮ੍ਮਪਟਿਬਾਹਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਨਵਮਂ.

੧੦. ਛਨ੍ਦਂਅਦਤ੍ਵਾਗਮਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੪੭੯. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੋ ਹੋਤਿ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ. ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਚੀਵਰਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਏਕਸ੍ਸ ਛਨ੍ਦਂ ਅਦਂਸੁ. ਅਥ ਖੋ ਸਙ੍ਘੋ ‘‘ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੋ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਤਿਂ ਠਪੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ – ‘‘ਏਵਮੇਵਿਮੇ ਏਕਮੇਕਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਕਸ੍ਸ ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਛਨ੍ਦਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਘੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਛਨ੍ਦਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਙ੍ਘੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਛਨ੍ਦਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਮਸੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਸਙ੍ਘੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਛਨ੍ਦਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਸਿ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੪੮੦. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਘੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਛਨ੍ਦਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੪੮੧. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਸਙ੍ਘੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾ ਨਾਮ ਵਤ੍ਥੁ ਵਾ ਆਰੋਚਿਤਂ ਹੋਤਿ ਅਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਂ, ਞਤ੍ਤਿ ਵਾ ਠਪਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਕਮ੍ਮਵਾਚਾ ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਾ ਹੋਤਿ.

ਛਨ੍ਦਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯਾਤਿ – ‘‘ਕਥਂ ਇਦਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕੁਪ੍ਪਂ ਅਸ੍ਸ ਵਗ੍ਗਂ ਅਸ੍ਸ ਨ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਪਰਿਸਾਯ ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਵਿਜਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਵਿਜਹਿਤੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੪੮੨. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ ਛਨ੍ਦਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਮਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਛਨ੍ਦਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਮਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ ਛਨ੍ਦਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਮਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੪੮੩. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ – ‘‘ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਨਂ ਵਾ ਕਲਹੋ ਵਾ ਵਿਗ੍ਗਹੋ ਵਾ ਵਿਵਾਦੋ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ, ‘‘ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ ਵਾ ਸਙ੍ਘਰਾਜਿ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ, ‘‘ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਵਾ ਵਗ੍ਗੇਨ ਵਾ ਨ ਕਮ੍ਮਾਰਹਸ੍ਸ ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਗਿਲਾਨੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਕਰਣੀਯੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਉਚ੍ਚਾਰੇਨ ਵਾ ਪਸ੍ਸਾਵੇਨ ਵਾ ਪੀਲ਼ਿਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ‘‘ਨ ਕਮ੍ਮਂ ਕੋਪੇਤੁਕਾਮੋ ਪੁਨ ਪਚ੍ਚਾਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਛਨ੍ਦਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਗਮਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਦਸਮਂ.

੧੧. ਦੁਬ੍ਬਲਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੪੮੪. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ ਭਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਉਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਸੋ ਚਾਯਸ੍ਮਾ ਦੁਬ੍ਬਲਚੀਵਰੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਏਕਂ ਚੀਵਰਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਙ੍ਘੋ ਤਂ ਚੀਵਰਂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਦਬ੍ਬਸ੍ਸ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਦਾਸਿ. ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਯਥਾਸਨ੍ਥੁਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਲਾਭਂ ਪਰਿਣਾਮੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਮਗ੍ਗੇਨ ਸਙ੍ਘੇਨ ਚੀਵਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਖੀਯਨਧਮ੍ਮਂ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਗ੍ਗੇਨ ਸਙ੍ਘੇਨ ਚੀਵਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਖੀਯਨਧਮ੍ਮਂ ਆਪਜ੍ਜਥਾਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਸਮਗ੍ਗੇਨ ਸਙ੍ਘੇਨ ਚੀਵਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਖੀਯਨਧਮ੍ਮਂ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਥ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ, ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੪੮੫. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮਗ੍ਗੇਨ ਸਙ੍ਘੇਨ ਚੀਵਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਖੀਯਨਧਮ੍ਮਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ‘ਯਥਾਸਨ੍ਥੁਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਲਾਭਂ ਪਰਿਣਾਮੇਨ੍ਤੀ’ਤਿ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੪੮੬. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਸਮਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ਸਙ੍ਘੋ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕੋ ਸਮਾਨਸੀਮਾਯਂ ਠਿਤੋ.

ਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ਛਨ੍ਨਂ ਚੀਵਰਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਚੀਵਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਂ ਪਚ੍ਛਿਮਂ.

ਦਤ੍ਵਾਤਿ ਸਯਂ ਦਤ੍ਵਾ.

ਯਥਾਸਨ੍ਥੁਤਂ ਨਾਮ ਯਥਾਮਿਤ੍ਤਤਾ ਯਥਾਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਤਾ ਯਥਾਸਮ੍ਭਤ੍ਤਤਾ ਯਥਾਸਮਾਨੁਪਜ੍ਝਾਯਕਤਾ ਯਥਾਸਮਾਨਾਚਰਿਯਕਤਾ.

ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਨਾਮ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਂ.

ਲਾਭੋ ਨਾਮ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਚੁਣ੍ਣਪਿਣ੍ਡੋਪਿ, ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਮ੍ਪਿ, ਦਸਿਕਸੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ.

ਪਚ੍ਛਾ ਖੀਯਨਧਮ੍ਮਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘੇਨ ਸਮ੍ਮਤਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨਪਞ੍ਞਾਪਕਸ੍ਸ ਵਾ ਭਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਕਸ੍ਸ ਵਾ ਯਾਗੁਭਾਜਕਸ੍ਸ ਵਾ ਫਲਭਾਜਕਸ੍ਸ ਵਾ ਖਜ੍ਜਭਾਜਕਸ੍ਸ ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਕਸ੍ਸ ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਦਿਨ੍ਨੇ ਖਿਯ੍ਯਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੪੮੭. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ ਚੀਵਰਂ ਦਿਨ੍ਨੇ ਖਿਯ੍ਯਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਚੀਵਰਂ ਦਿਨ੍ਨੇ ਖਿਯ੍ਯਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ ਚੀਵਰਂ ਦਿਨ੍ਨੇ ਖਿਯ੍ਯਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਅਞ੍ਞਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਦਿਨ੍ਨੇ ਖਿਯ੍ਯਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘੇਨ ਅਸਮ੍ਮਤਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨਪਞ੍ਞਾਪਕਸ੍ਸ ਵਾ ਭਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਕਸ੍ਸ ਵਾ ਯਾਗੁਭਾਜਕਸ੍ਸ ਵਾ ਫਲਭਾਜਕਸ੍ਸ ਵਾ ਖਜ੍ਜਭਾਜਕਸ੍ਸ ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਕਸ੍ਸ ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਦਿਨ੍ਨੇ ਖਿਯ੍ਯਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘੇਨ ਸਮ੍ਮਤਸ੍ਸ ਵਾ ਅਸਮ੍ਮਤਸ੍ਸ ਵਾ ਸੇਨਾਸਨਪਞ੍ਞਾਪਕਸ੍ਸ ਵਾ ਭਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਕਸ੍ਸ ਵਾ ਯਾਗੁਭਾਜਕਸ੍ਸ ਵਾ ਫਲਭਾਜਕਸ੍ਸ ਵਾ ਖਜ੍ਜਭਾਜਕਸ੍ਸ ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਕਸ੍ਸ ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਦਿਨ੍ਨੇ ਖਿਯ੍ਯਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੪੮੮. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ – ਪਕਤਿਯਾ ਛਨ੍ਦਾ ਦੋਸਾ ਮੋਹਾ ਭਯਾ ਕਰੋਨ੍ਤਂ ‘‘ਕ੍ਵਤ੍ਥੋ ਤਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨੇਨ ਲਦ੍ਧਾਪਿ ਵਿਨਿਪਾਤੇਸ੍ਸਤਿ ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਉਪਨੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਦੁਬ੍ਬਲਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਏਕਾਦਸਮਂ.

੧੨. ਪਰਿਣਾਮਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੪੮੯. [ਇਦਂ ਵਤ੍ਥੁ ਪਾਰਾ. ੬੫੭] ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਪੂਗਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸਚੀਵਰਭਤ੍ਤਂ ਪਟਿਯਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਭੋਜੇਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰੇਨ ਅਚ੍ਛਾਦੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯੇਨ ਸੋ ਪੂਗੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪੂਗਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਦੇਥਾਵੁਸੋ, ਇਮਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨਿ ਇਮੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਨ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਸ੍ਸਾਮ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਨੁਵਸ੍ਸਂ ਸਚੀਵਰਭਿਕ੍ਖਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਬਹੂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਾਯਕਾ, ਬਹੂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਾ [ਭਦ੍ਦਾ (ਕ.)]. ਇਮੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤੁਮ੍ਹੇ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਇਧ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਤੁਮ੍ਹੇ ਚੇ ਇਮੇਸਂ ਨ ਦਸ੍ਸਥ, ਅਥ ਕੋ ਚਰਹਿ ਇਮੇਸਂ ਦਸ੍ਸਤਿ? ਦੇਥਾਵੁਸੋ, ਇਮਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨਿ ਇਮੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਪੂਗੋ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਨਿਪ੍ਪੀਲ਼ਿਯਮਾਨੋ ਯਥਾਪਟਿਯਤ੍ਤਂ ਚੀਵਰਂ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਂ ਭਤ੍ਤੇਨ ਪਰਿਵਿਸਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸਚੀਵਰਭਤ੍ਤਂ ਪਟਿਯਤ੍ਤਂ ‘‘ਨ ਚ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਓਣੋਜੇਥਾਵੁਸੋ, ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਨਤ੍ਥਿ, ਭਨ੍ਤੇ. ਯਥਾਪਟਿਯਤ੍ਤਂ ਚੀਵਰਂ ਅਯ੍ਯਾ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਪਰਿਣਾਮੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਜਾਨਂ ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਲਾਭਂ ਪਰਿਣਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਰਿਣਾਮੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਾਨਂ ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਲਾਭਂ ਪਰਿਣਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਰਿਣਾਮੇਥਾਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਜਾਨਂ ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਲਾਭਂ ਪਰਿਣਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਰਿਣਾਮੇਸ੍ਸਥ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੪੯੦. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਜਾਨਂ ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਲਾਭਂ ਪਰਿਣਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਰਿਣਾਮੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੪੯੧. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਜਾਨਾਤਿ ਨਾਮ ਸਾਮਂ ਵਾ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਵਾ ਆਰੋਚੇਤਿ.

ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਨਾਮ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਂ.

ਲਾਭੋ ਨਾਮ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਚੁਣ੍ਣਪਿਣ੍ਡੋਪਿ, ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਮ੍ਪਿ, ਦਸਿਕਸੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ.

ਪਰਿਣਤਂ ਨਾਮ ‘‘ਦਸ੍ਸਾਮ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਾਚਾ ਭਿਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਰਿਣਾਮੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੪੯੨. ਪਰਿਣਤੇ ਪਰਿਣਤਸਞ੍ਞੀ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਰਿਣਾਮੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪਰਿਣਤੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਰਿਣਾਮੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਪਰਿਣਤੇ ਅਪਰਿਣਤਸਞ੍ਞੀ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਰਿਣਾਮੇਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਰਿਣਤਂ ਅਞ੍ਞਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਚੇਤਿਯਸ੍ਸ ਵਾ ਪਰਿਣਾਮੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਚੇਤਿਯਸ੍ਸ ਪਰਿਣਤਂ ਅਞ੍ਞਚੇਤਿਯਸ੍ਸ ਵਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਾ ਪਰਿਣਾਮੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਰਿਣਤਂ ਅਞ੍ਞਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਚੇਤਿਯਸ੍ਸ ਵਾ ਪਰਿਣਾਮੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਪਰਿਣਤੇ ਪਰਿਣਤਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਪਰਿਣਤੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਪਰਿਣਤੇ ਅਪਰਿਣਤਸਞ੍ਞੀ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੪੯੩. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ – ‘‘ਕਤ੍ਥ ਦੇਮਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛੀਯਮਾਨੋ – ‘‘ਯਤ੍ਥ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ ਪਰਿਭੋਗਂ ਵਾ ਲਭੇਯ੍ਯ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਰਂ ਵਾ ਲਭੇਯ੍ਯ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕੋ ਵਾ ਅਸ੍ਸ ਯਤ੍ਥ ਵਾ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ ਤਤ੍ਥ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਭਣਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਪਰਿਣਾਮਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਦ੍ਵਾਦਸਮਂ.

ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਵਗ੍ਗੋ ਅਟ੍ਠਮੋ.

ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –

ਸਹਧਮ੍ਮ-ਵਿਵਣ੍ਣਞ੍ਚ, ਮੋਹਾਪਨਂ ਪਹਾਰਕਂ;

ਤਲਸਤ੍ਤਿ ਅਮੂਲਞ੍ਚ, ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਚ ਉਪਸ੍ਸੁਤਿ;

ਪਟਿਬਾਹਨਛਨ੍ਦਞ੍ਚ, ਦਬ੍ਬਞ੍ਚ ਪਰਿਣਾਮਨਨ੍ਤਿ.