੯. ਰਤਨਵਗ੍ਗੋ
੧. ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੪੯੪. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲਂ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਭਣੇ, ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਸੋਧੇਹਿ. ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਖੋ ਸੋ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲੋ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਸੋਧੇਨ੍ਤੋ ਅਦ੍ਦਸ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਯੇਨ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਦ੍ਧਂ, ਦੇਵ, ਉਯ੍ਯਾਨਂ. ਅਪਿਚ, ਭਗਵਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ‘‘ਹੋਤੁ, ਭਣੇ! ਮਯਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਉਪਾਸਕੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਤਂ ਉਪਾਸਕਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਭੀਤੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਨਾਰਹਤਾਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਪਾਪੋ ਹੋਤੁਂ, ਯਥਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤੀ’’ਤਿ. ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਉਪਾਸਕੋ ਭਗਵਤੋ ਗਾਰਵੇਨ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਨੇਵ ਅਭਿਵਾਦੇਸਿ ਨ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮਾਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਮਯਿ ਆਗਤੇ ਨੇਵ ਅਭਿਵਾਦੇਸ੍ਸਤਿ ਨ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ! ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਅਨਤ੍ਤਮਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਏਸੋ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਪਾਸਕੋ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਆਗਤਾਗਮੋ ਕਾਮੇਸੁ ਵੀਤਰਾਗੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਨਾਰਹਤਾਯਂ ਉਪਾਸਕੋ ਓਰਕੋ ਹੋਤੁਂ, ਭਗਵਾਪਿ ਇਮਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ. ਤਂ ਉਪਾਸਕਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਵਦੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਉਪਾਸਕ, ਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ‘‘ਸੁਟ੍ਠੁ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਸਿ ਸਮਾਦਪੇਸਿ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਸਿ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਸਮਾਦਪਿਤੋ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜਿਤੋ ਸਮ੍ਪਹਂਸਿਤੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.
੪੯੫. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਉਪਰਿਪਾਸਾਦਵਰਗਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਤਂ ਉਪਾਸਕਂ ਰਥਿਕਾਯ [ਰਥਿਯਾਯ (ਇਤਿਪਿ)] ਛਤ੍ਤਪਾਣਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਤ੍ਵਂ ਕਿਰ, ਉਪਾਸਕ, ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਆਗਤਾਗਮੋ. ਸਾਧੁ, ਉਪਾਸਕ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਇਤ੍ਥਾਗਾਰਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾਚੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਯਮਹਂ [ਯਮ੍ਪਾਹਂ (ਸੀ.)], ਦੇਵ, ਜਾਨਾਮਿ ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਵਾਹਸਾ, ਅਯ੍ਯਾਵ ਦੇਵਸ੍ਸ ਇਤ੍ਥਾਗਾਰਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾਚੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਖੋ ਉਪਾਸਕੋ ਆਹਾ’’ਤਿ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਣਾਪੇਤੁ ਯੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਇਤ੍ਥਾਗਾਰਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾਚੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਸਿ…ਪੇ… ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤੇਨਹਾਨਨ੍ਦ, ਰਞ੍ਞੋ ਇਤ੍ਥਾਗਾਰਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾਚੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਤੋ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਇਤ੍ਥਾਗਾਰਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾਚੇਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਯੇਨ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ.
੪੯੬. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਮਲ੍ਲਿਕਾਯ ਦੇਵਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਯਨਗਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਦੇਵੀ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਸਹਸਾ ਵੁਟ੍ਠਾਸਿ; ਪੀਤਕਮਟ੍ਠਂ ਦੁਸ੍ਸਂ ਪਭਸ੍ਸਿਤ੍ਥ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਤਤੋਵ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਆਰਾਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਪ੍ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤੋ ਰਞ੍ਞੋ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਵਿਸਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਪ੍ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤੋ ਰਞ੍ਞੋ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਵਿਸਸੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਪ੍ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤੋ ਰਞ੍ਞੋ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਵਿਸਿਸ੍ਸਸਿ! ਨੇਤਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ –
੪੯੭. [ਅ. ਨਿ. ੧੦.੪੫] ‘‘ਦਸਯਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਦੀਨਵਾ ਰਾਜਨ੍ਤੇਪੁਰਪ੍ਪਵੇਸਨੇ. ਕਤਮੇ ਦਸ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਮਹੇਸਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਵਿਸਤਿ. ਮਹੇਸੀ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਿਤਂ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਾ ਮਹੇਸਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਿਤਂ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਰਞ੍ਞੋ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਇਮੇਸਂ ਕਤਂ ਵਾ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਾ’’ਤਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਠਮੋ ਆਦੀਨਵੋ ਰਾਜਨ੍ਤੇਪੁਰਪ੍ਪਵੇਸਨੇ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਬਹੁਕਿਚ੍ਚੋ ਬਹੁਕਰਣੀਯੋ. ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਸ੍ਸਰਤਿ. ਸਾ ਤੇਨ ਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਤਤ੍ਥ ਰਞ੍ਞੋ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਨ ਖੋ ਇਧ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਪਵਿਸਤਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ. ਸਿਯਾ ਨੁ ਖੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੁਤਿਯੋ ਆਦੀਨਵੋ ਰਾਜਨ੍ਤੇਪੁਰਪ੍ਪਵੇਸਨੇ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰੇ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਰਤਨਂ ਨਸ੍ਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਰਞ੍ਞੋ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਨ ਖੋ ਇਧ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਪਵਿਸਤਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ. ਸਿਯਾ ਨੁ ਖੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਤਿਯੋ ਆਦੀਨਵੋ ਰਾਜਨ੍ਤੇਪੁਰਪ੍ਪਵੇਸਨੇ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰੇ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾ ਗੁਯ੍ਹਮਨ੍ਤਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਸਮ੍ਭੇਦਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਰਞ੍ਞੋ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਨ ਖੋ ਇਧ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਪਵਿਸਤਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ. ਸਿਯਾ ਨੁ ਖੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਆਦੀਨਵੋ ਰਾਜਨ੍ਤੇਪੁਰਪ੍ਪਵੇਸਨੇ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰੇ ਪੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਪਤ੍ਥੇਤਿ ਪਿਤਾ ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਥੇਤਿ. ਤੇਸਂ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਨ ਖੋ ਇਧ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਪਵਿਸਤਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ. ਸਿਯਾ ਨੁ ਖੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਮੋ ਆਦੀਨਵੋ ਰਾਜਨ੍ਤੇਪੁਰਪ੍ਪਵੇਸਨੇ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਨੀਚਟ੍ਠਾਨਿਯਂ ਉਚ੍ਚੇ ਠਾਨੇ ਠਪੇਤਿ. ਯੇਸਂ ਤਂ ਅਮਨਾਪਂ ਤੇਸਂ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਰਾਜਾ ਖੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਸਂਸਟ੍ਠੋ. ਸਿਯਾ ਨੁ ਖੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛਟ੍ਠੋ ਆਦੀਨਵੋ, ਰਾਜਨ੍ਤੇਪੁਰਪ੍ਪਵੇਸਨੇ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਉਚ੍ਚਟ੍ਠਾਨਿਯਂ ਨੀਚੇ ਠਾਨੇ ਠਪੇਤਿ. ਯੇਸਂ ਤਂ ਅਮਨਾਪਂ ਤੇਸਂ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਰਾਜਾ ਖੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਸਂਸਟ੍ਠੋ. ਸਿਯਾ ਨੁ ਖੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਮੋ ਆਦੀਨਵੋ ਰਾਜਨ੍ਤੇਪੁਰਪ੍ਪਵੇਸਨੇ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਅਕਾਲੇ ਸੇਨਂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤਿ. ਯੇਸਂ ਤਂ ਅਮਨਾਪਂ ਤੇਸਂ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਰਾਜਾ ਖੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਸਂਸਟ੍ਠੋ. ਸਿਯਾ ਨੁ ਖੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਟ੍ਠਮੋ ਆਦੀਨਵੋ ਰਾਜਨ੍ਤੇਪੁਰਪ੍ਪਵੇਸਨੇ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਕਾਲੇ ਸੇਨਂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤਾਪੇਤਿ. ਯੇਸਂ ਤਂ ਅਮਨਾਪਂ ਤੇਸਂ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘‘ਰਾਜਾ ਖੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਸਂਸਟ੍ਠੋ. ਸਿਯਾ ਨੁ ਖੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਵਮੋ ਆਦੀਨਵੋ ਰਾਜਨ੍ਤੇਪੁਰਪ੍ਪਵੇਸਨੇ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਰਾਜਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਹਤ੍ਥਿਸਮ੍ਮਦ੍ਦਂ ਅਸ੍ਸਸਮ੍ਮਦ੍ਦਂ ਰਥਸਮ੍ਮਦ੍ਦਂ ਰਜ੍ਜਨੀਯਾਨਿ [ਰਜ੍ਜਨੀਯਾਨਿ (ਕ.)] ਰੂਪਸਦ੍ਦਗਨ੍ਧਰਸਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨਿ, ਯਾਨਿ ਨ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਸਾਰੁਪ੍ਪਾਨਿ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਸਮੋ ਆਦੀਨਵੋ ਰਾਜਨ੍ਤੇਪੁਰਪ੍ਪਵੇਸਨੇ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਸ ਆਦੀਨਵਾ ਰਾਜਨ੍ਤੇਪੁਰਪ੍ਪਵੇਸਨੇ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਦੁਬ੍ਭਰਤਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
੪੯੮. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਵਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ [ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ (ਸ੍ਯਾ.)] ਅਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਰਾਜਕੇ ਅਨਿਗ੍ਗਤਰਤਨਕੇ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਪ੍ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤੋ ਇਨ੍ਦਖੀਲਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੪੯੯. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.
ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਨਾਮ ਉਭਤੋ ਸੁਜਾਤੋ ਹੋਤਿ, ਮਾਤਿਤੋ ਚ ਪਿਤਿਤੋ ਚ ਸਂਸੁਦ੍ਧਗਹਣਿਕੋ, ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਪਿਤਾਮਹਯੁਗਾ ਅਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਨੁਪਕੁਟ੍ਠੋ ਜਾਤਿਵਾਦੇਨ.
ਮੁਦ੍ਧਾਵਸਿਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਖਤ੍ਤਿਯਾਭਿਸੇਕੇਨ ਅਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ.
ਅਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਰਾਜਕੇਤਿ ਰਾਜਾ ਸਯਨਿਘਰਾ ਅਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਹੋਤਿ.
ਅਨਿਗ੍ਗਤਰਤਨਕੇਤਿ ਮਹੇਸੀ ਸਯਨਿਘਰਾ ਅਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾ ਹੋਤਿ, ਉਭੋ ਵਾ ਅਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.
ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਪ੍ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤੋਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨਾਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ.
ਇਨ੍ਦਖੀਲੋ ਨਾਮ ਸਯਨਿਘਰਸ੍ਸ ਉਮ੍ਮਾਰੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਸਯਨਿਘਰਂ ਨਾਮ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਰਞ੍ਞੋ ਸਯਨਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਸਾਣਿਪਾਕਾਰਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ.
ਇਨ੍ਦਖੀਲਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪਠਮਂ ਪਾਦਂ ਉਮ੍ਮਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਦੁਤਿਯਂ ਪਾਦਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
੫੦੦. ਅਪ੍ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤੇ ਅਪ੍ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਸਞ੍ਞੀ ਇਨ੍ਦਖੀਲਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਅਪ੍ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਇਨ੍ਦਖੀਲਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਅਪ੍ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤੇ ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਸਞ੍ਞੀ ਇਨ੍ਦਖੀਲਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤੇ ਅਪ੍ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤੇ ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਸਞ੍ਞੀ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
੫੦੧. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤੇ, ਨ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਖਤ੍ਤਿਯਾਭਿਸੇਕੇਨ ਅਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਰਾਜਾ ਸਯਨਿਘਰਾ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਮਹੇਸੀ ਸਯਨਿਘਰਾ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾ ਹੋਤਿ, ਉਭੋ ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਯਨਿਘਰੇ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.
ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਪਠਮਂ.
੨. ਰਤਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੫੦੨. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਚਿਰਵਤਿਯਾ ਨਦਿਯਾ ਨਹਾਯਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਰੋਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪਞ੍ਚਸਤਾਨਂ ਥਵਿਕਂ ਥਲੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਚਿਰਵਤਿਯਾ ਨਦਿਯਾ ਨਹਾਯਨ੍ਤੋ ਵਿਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ – ‘‘ਤਸ੍ਸਾਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਥਵਿਕਾ, ਮਾ ਇਧ ਨਸ੍ਸੀ’’ਤਿ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਤੁਰਿਤੋ ਆਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਪਿ ਮੇ, ਭੋ, ਥਵਿਕਂ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਹਨ੍ਦ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿ ਅਦਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕੇਨ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਉਪਾਯੇਨ ਇਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪੁਣ੍ਣਪਤ੍ਤਂ ਨ ਦਦੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ! ‘‘ਨ ਮੇ, ਭੋ, ਪਞ੍ਚਸਤਾਨਿ, ਸਹਸ੍ਸਂ ਮੇ’’ਤਿ ਪਲਿਬੁਨ੍ਧੇਤ੍ਵਾ ਮੁਞ੍ਚਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਰਾਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਰਤਨਂ ਉਗ੍ਗਹੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਰਤਨਂ ਉਗ੍ਗਹੇਸੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਰਤਨਂ ਉਗ੍ਗਹੇਸ੍ਸਸਿ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਰਤਨਂ ਵਾ ਰਤਨਸਮ੍ਮਤਂ ਵਾ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ ਵਾ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
ਏਵਞ੍ਚਿਦਂ ਭਗਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
੫੦੩. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਾ ਉਸ੍ਸਵੋ ਹੋਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਲਙ੍ਕਤਪ੍ਪਟਿਯਤ੍ਤਾ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਵਿਸਾਖਾਪਿ ਮਿਗਾਰਮਾਤਾ ਅਲਙ੍ਕਤਪ੍ਪਟਿਯਤ੍ਤਾ ‘‘ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਾਮਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਕ੍ਯਾਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਆਭਰਣਂ ਓਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗੇਨ ਭਣ੍ਡਿਕਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਦਾਸਿਯਾ ਅਦਾਸਿ – ‘‘ਹਨ੍ਦ, ਜੇ, ਇਮਂ ਭਣ੍ਡਿਕਂ ਗਣ੍ਹਾਹੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਵਿਸਾਖਾ ਮਿਗਾਰਮਾਤਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਵਿਸਾਖਂ ਮਿਗਾਰਮਾਤਰਂ ਭਗਵਾ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਸਿ ਸਮਾਦਪੇਸਿ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਸਿ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਵਿਸਾਖਾ ਮਿਗਾਰਮਾਤਾ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਸਮਾਦਪਿਤਾ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜਿਤਾ ਸਮ੍ਪਹਂਸਿਤਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਦਾਸੀ ਤਂ ਭਣ੍ਡਿਕਂ ਵਿਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਅਗਮਾਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਥਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਤਨਂ ਵਾ ਰਤਨਸਮ੍ਮਤਂ ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਰਾਮੇ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਉਗ੍ਗਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ – ‘‘ਯਸ੍ਸ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਸੋ ਹਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਰਤਨਂ ਵਾ ਰਤਨਸਮ੍ਮਤਂ ਵਾ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਜ੍ਝਾਰਾਮਾ, ਉਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ ਵਾ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
ਏਵਞ੍ਚਿਦਂ ਭਗਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
੫੦੪. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਕਾਸੀਸੁ ਜਨਪਦੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਗਾਮੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਚ ਗਹਪਤਿਨਾ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਆਣਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ – ‘‘ਸਚੇ ਭਦਨ੍ਤਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਭਤ੍ਤਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਾਸੀਸੁ ਜਨਪਦੇ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨਾ ਯੇਨ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਗਾਮੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਯੇਨ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਧਿਵਾਸੇਨ੍ਤੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯ੍ਯਾ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਗਹਪਤਿਨੋ ਭਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਧਿਵਾਸੇਸੁਂ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੇਨ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਪਣੀਤਂ ਖਾਦਨੀਯਂ ਭੋਜਨੀਯਂ ਪਟਿਯਾਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਾਲਂ ਆਰੋਚਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮੁਦ੍ਦਿਕਂ ਓਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਤ੍ਤੇਨ ਪਰਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਅਯ੍ਯਾ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮੁਦ੍ਦਿਕਂ ਵਿਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਅਗਮਾਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਸਚੇ ਮਯਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮ ਨਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤਾਯਂ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮੁਦ੍ਦਿਕਾ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਿਸ੍ਸ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯ੍ਯਾ ਇਧੇਵ ਅਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਤਨਂ ਵਾ ਰਤਨਸਮ੍ਮਤਂ ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਰਾਮੇ ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਵਸਥੇ ਵਾ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਉਗ੍ਗਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ – ਯਸ੍ਸ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਸੋ ਹਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
੫੦੫. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਰਤਨਂ ਵਾ ਰਤਨਸਮ੍ਮਤਂ ਵਾ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਜ੍ਝਾਰਾਮਾ ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਵਸਥਾ ਵਾ, ਉਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ ਵਾ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਰਤਨਂ ਵਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਰਤਨਸਮ੍ਮਤਂ ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਰਾਮੇ ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਵਸਥੇ ਵਾ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਉਗ੍ਗਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਯਸ੍ਸ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਸੋ ਹਰਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਸਾਮੀਚੀ’’ਤਿ.
੫੦੬. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.
ਰਤਨਂ ਨਾਮ ਮੁਤ੍ਤਾ ਮਣਿ ਵੇਲ਼ੁਰਿਯੋ ਸਙ੍ਖੋ ਸਿਲਾ ਪਵਾਲਂ ਰਜਤਂ ਜਾਤਰੂਪਂ ਲੋਹਿਤਙ੍ਕੋ [ਲੋਹਿਤਕੋ (?)] ਮਸਾਰਗਲ੍ਲਂ.
ਰਤਨਸਮ੍ਮਤਂ ਨਾਮ ਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਪਭੋਗਪਰਿਭੋਗਂ, ਏਤਂ ਰਤਨਸਮ੍ਮਤਂ ਨਾਮ.
ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਜ੍ਝਾਰਾਮਾ ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਵਸਥਾ ਵਾਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਰਾਮਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਥਂ.
ਅਜ੍ਝਾਰਾਮੋ ਨਾਮ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਾਮਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਆਰਾਮੋ, ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਚਾਰੋ.
ਅਜ੍ਝਾਵਸਥੋ ਨਾਮ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਵਸਥਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਆਵਸਥੋ, ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਚਾਰੋ.
ਉਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਯਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਗਾਹਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਰਤਨਂ ਵਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਰਤਨਸਮ੍ਮਤਂ ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਰਾਮੇ ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਵਸਥੇ ਵਾ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਉਗ੍ਗਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਰੂਪੇਨ ਵਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਸਞ੍ਞਾਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਯਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਂ ਨਟ੍ਠਂ ਸੋ ਆਗਚ੍ਛਤੂ’’ਤਿ. ਸਚੇ ਤਤ੍ਥ ਆਗਚ੍ਛਤਿ ਸੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਕੀਦਿਸਂ ਤੇ ਭਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ? ਸਚੇ ਰੂਪੇਨ ਵਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਨੋ ਚੇ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ ‘‘ਵਿਚਿਨਾਹਿ ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਤਮ੍ਹਾ ਆਵਾਸਾ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤੇਨ ਯੇ ਤਤ੍ਥ ਹੋਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਤਿਰੂਪਾ, ਤੇਸਂ ਹਤ੍ਥੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ. ਨੋ ਚੇ ਹੋਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਤਿਰੂਪਾ, ਯੇ ਤਤ੍ਥ ਹੋਨ੍ਤਿ ਗਹਪਤਿਕਾ ਪਤਿਰੂਪਾ, ਤੇਸਂ ਹਤ੍ਥੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ.
ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਸਾਮੀਚੀਤਿ ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਧਮ੍ਮਤਾ.
੫੦੭. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਰਤਨਂ ਵਾ ਰਤਨਸਮ੍ਮਤਂ ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਰਾਮੇ ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਵਸਥੇ ਵਾ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਉਗ੍ਗਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਤਿ – ‘‘ਯਸ੍ਸ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਸੋ ਹਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ, ਰਤਨਸਮ੍ਮਤਂ ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਾਵਕਾਲਿਕਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਪਂਸੁਕੂਲਸਞ੍ਞਿਸ੍ਸ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.
ਰਤਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਦੁਤਿਯਂ.
੩. ਵਿਕਾਲਗਾਮਪ੍ਪਵਿਸਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੫੦੮. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਕਾਲੇ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਭਾਯਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – [ਇਮਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਾਯੋ ਦੀ. ੧.੧੭; ਮ. ਨਿ. ੨.੨੨੩; ਸਂ. ਨਿ.; ਅ. ਨਿ. ੧੦.੬੯] ਰਾਜਕਥਂ ਚੋਰਕਥਂ ਮਹਾਮਤ੍ਤਕਥਂ ਸੇਨਾਕਥਂ ਭਯਕਥਂ ਯੁਦ੍ਧਕਥਂ ਅਨ੍ਨਕਥਂ ਪਾਨਕਥਂ ਵਤ੍ਥਕਥਂ ਸਯਨਕਥਂ ਮਾਲਾਕਥਂ ਗਨ੍ਧਕਥਂ ਞਾਤਿਕਥਂ ਯਾਨਕਥਂ ਗਾਮਕਥਂ ਨਿਗਮਕਥਂ ਨਗਰਕਥਂ ਜਨਪਦਕਥਂ ਇਤ੍ਥਿਕਥਂ [ਇਤ੍ਥਿਕਥਂ ਪੁਰਿਸਕਥਂ (ਕ.) ਮਜ੍ਝਿਮਪਣ੍ਣਾਸਟ੍ਠਕਥਾ ੧੫੬ ਪਿਟ੍ਠੇ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਾ] ਸੂਰਕਥਂ ਵਿਸਿਖਾਕਥਂ ਕੁਮ੍ਭਟ੍ਠਾਨਕਥਂ ਪੁਬ੍ਬਪੇਤਕਥਂ ਨਾਨਤ੍ਤਕਥਂ ਲੋਕਕ੍ਖਾਯਿਕਂ ਸਮੁਦ੍ਦਕ੍ਖਾਯਿਕਂ ਇਤਿਭਵਾਭਵਕਥਂ ਇਤਿ ਵਾ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਕਾਲੇ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਭਾਯਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਂ ਕਥੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰਾਜਕਥਂ ਚੋਰਕਥਂ…ਪੇ… ਇਤਿਭਵਾਭਵਕਥਂ ਇਤਿ ਵਾ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਗਿਹੀ ਕਾਮਭੋਗਿਨੋ’’ਤਿ!
ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਾਨਂ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਕਾਲੇ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਭਾਯਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਂ ਕਥੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰਾਜਕਥਂ ਚੋਰਕਥਂ…ਪੇ… ਇਤਿਭਵਾਭਵਕਥਂ ਇਤਿ ਵਾ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਕਾਲੇ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਭਾਯਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਂ ਕਥੇਥ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰਾਜਕਥਂ ਚੋਰਕਥਂ…ਪੇ… ਇਤਿਭਵਾਭਵਕਥਂ ਇਤਿ ਵਾਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਵਿਕਾਲੇ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਭਾਯਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਂ ਕਥੇਸ੍ਸਥ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰਾਜਕਥਂ ਚੋਰਕਥਂ…ਪੇ… ਇਤਿਭਵਾਭਵਕਥਂ ਇਤਿ ਵਾ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਕਾਲੇ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
ਏਵਞ੍ਚਿਦਂ ਭਗਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
੫੦੯. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕੋਸਲੇਸੁ ਜਨਪਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਸਾਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਗਾਮਂ ਉਪਗਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਪਵਿਸਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ – ‘‘ਭਗਵਤਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕਾਲੇ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਯਨ੍ਤਾ ਨ ਪਵਿਸਿਂਸੁ. ਚੋਰਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਂਸੁ. ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਪੁਚ੍ਛਾ ਵਿਕਾਲੇ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਿਤੁਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਵਿਕਾਲੇ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
ਏਵਞ੍ਚਿਦਂ ਭਗਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
੫੧੦. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੋਸਲੇਸੁ ਜਨਪਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਸਾਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਗਾਮਂ ਉਪਗਚ੍ਛਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਪਵਿਸਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ – ‘‘ਭਗਵਤਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਵਿਕਾਲੇ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਯਨ੍ਤੋ ਨ ਪਾਵਿਸਿ. ਚੋਰਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਂਸੁ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਨ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਪੁਚ੍ਛਾ ਵਿਕਾਲੇ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਿਤੁਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਨ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਵਿਕਾਲੇ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
ਏਵਞ੍ਚਿਦਂ ਭਗਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
੫੧੧. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹਿਨਾ ਦਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ‘‘ਅਗ੍ਗਿਂ ਆਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਾਮਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ – ‘‘ਭਗਵਤਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਵਿਕਾਲੇ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਯਨ੍ਤੋ ਨ ਪਾਵਿਸਿ…ਪੇ… ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਰੂਪੇ ਅਚ੍ਚਾਯਿਕੇ ਕਰਣੀਯੇ ਸਨ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਵਿਕਾਲੇ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਿਤੁਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
੫੧੨. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਨ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਵਿਕਾਲੇ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸੇਯ੍ਯ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤਥਾਰੂਪਾ ਅਚ੍ਚਾਯਿਕਾ ਕਰਣੀਯਾ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੫੧੩. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.
ਸਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ ਆਪੁਚ੍ਛਾ ਪਵਿਸਿਤੁਂ.
ਅਸਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ ਆਪੁਚ੍ਛਾ ਪਵਿਸਿਤੁਂ.
ਵਿਕਾਲੋ ਨਾਮ ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕੇ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤੇ ਯਾਵ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨਾ.
ਗਾਮਂ ਪਵਿਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਾਮਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਾਮਸ੍ਸ ਉਪਚਾਰਂ ਓਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤਥਾਰੂਪਾ ਅਚ੍ਚਾਯਿਕਾ ਕਰਣੀਯਾਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾਰੂਪਂ ਅਚ੍ਚਾਯਿਕਂ ਕਰਣੀਯਂ.
੫੧੪. ਵਿਕਾਲੇ ਵਿਕਾਲਸਞ੍ਞੀ ਸਨ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਤਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤਥਾਰੂਪਾ ਅਚ੍ਚਾਯਿਕਾ ਕਰਣੀਯਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਵਿਕਾਲੇ ਵੇਮਤਿਕੋ ਸਨ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਤਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤਥਾਰੂਪਾ ਅਚ੍ਚਾਯਿਕਾ ਕਰਣੀਯਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਵਿਕਾਲੇ ਕਾਲਸਞ੍ਞੀ ਸਨ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਤਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤਥਾਰੂਪਾ ਅਚ੍ਚਾਯਿਕਾ ਕਰਣੀਯਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਕਾਲੇ ਵਿਕਾਲਸਞ੍ਞੀ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਕਾਲੇ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਕਾਲੇ ਕਾਲਸਞ੍ਞੀ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
੫੧੫. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਤਥਾਰੂਪੇ ਅਚ੍ਚਾਯਿਕੇ ਕਰਣੀਯੇ, ਸਨ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਪੁਚ੍ਛਾ ਪਵਿਸਤਿ, ਅਸਨ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਪਵਿਸਤਿ, ਅਨ੍ਤਰਾਰਾਮਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਸੇਯ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਟਿਕ੍ਕਮਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਗਾਮੇਨ ਮਗ੍ਗੋ ਹੋਤਿ, ਆਪਦਾਸੁ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.
ਵਿਕਾਲਗਾਮਪ੍ਪਵਿਸਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਤਤਿਯਂ.
੪. ਸੂਚਿਘਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੫੧੬. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਕ੍ਕੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਨਿਗ੍ਰੋਧਾਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਦਨ੍ਤਕਾਰੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਵਾਰਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ – ‘‘ਯੇਸਂ ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਸੂਚਿਘਰੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਅਹਂ ਸੂਚਿਘਰੇਨਾ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਬਹੂ ਸੂਚਿਘਰੇ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਯੇਸਂ ਖੁਦ੍ਦਕਾ ਸੂਚਿਘਰਾ ਤੇ ਮਹਨ੍ਤੇ ਸੂਚਿਘਰੇ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਯੇਸਂ ਮਹਨ੍ਤਾ ਸੂਚਿਘਰਾ ਤੇ ਖੁਦ੍ਦਕੇ ਸੂਚਿਘਰੇ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਦਨ੍ਤਕਾਰੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਬਹੂ ਸੂਚਿਘਰੇ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਕ੍ਕਾਯਿਕਂ ਭਣ੍ਡਂ ਕਾਤੁਂ, ਅਤ੍ਤਨਾਪਿ ਨ ਯਾਪੇਤਿ, ਪੁਤ੍ਤਦਾਰੋਪਿਸ੍ਸ ਕਿਲਮਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਨ ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਬਹੂ ਸੂਚਿਘਰੇ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਅਯਂ ਇਮੇਸਂ ਬਹੂ ਸੂਚਿਘਰੇ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਕ੍ਕਾਯਿਕਂ ਭਣ੍ਡਂ ਕਾਤੁਂ, ਅਤ੍ਤਨਾਪਿ ਨ ਯਾਪੇਤਿ, ਪੁਤ੍ਤਦਾਰੋਪਿਸ੍ਸ ਕਿਲਮਤੀ’’ਤਿ. ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਾਨਂ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨ ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਬਹੂ ਸੂਚਿਘਰੇ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਨ ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਬਹੂ ਸੂਚਿਘਰੇ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ ਨ ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਬਹੂ ਸੂਚਿਘਰੇ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
੫੧੭. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਟ੍ਠਿਮਯਂ ਵਾ ਦਨ੍ਤਮਯਂ ਵਾ ਵਿਸਾਣਮਯਂ ਵਾ ਸੂਚਿਘਰਂ ਕਾਰਾਪੇਯ੍ਯ ਭੇਦਨਕਂ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੫੧੮. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.
ਅਟ੍ਠਿ ਨਾਮ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਟ੍ਠਿ.
ਦਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹਤ੍ਥਿਦਨ੍ਤੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਵਿਸਾਣਂ ਨਾਮ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਸਾਣਂ.
ਕਾਰਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਕਰੋਤਿ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਪਯੋਗੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਪਟਿਲਾਭੇਨ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਂ.
੫੧੯. ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਪਰੇਹਿ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ [ਪਰਿਯੋਸਾਵਾਪੇਤਿ (ਕ.)], ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪਰੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪਰੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਪਰੇਹਿ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ [ਪਰਿਯੋਸਾਵਾਪੇਤਿ (ਕ.)], ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਕਰੋਤਿ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਤਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.
੫੨੦. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਗਣ੍ਠਿਕਾਯ [ਗਣ੍ਡਿਕਾਯ (ਸ੍ਯਾ.)], ਅਰਣਿਕੇ, ਵਿਧੇ [ਵੀਠੇ (ਸੀ.), ਵੀਥੇ (ਸ੍ਯਾ.)], ਅਞ੍ਜਨਿਯਾ, ਅਞ੍ਜਨਿਸਲਾਕਾਯ, ਵਾਸਿਜਟੇ, ਉਦਕਪੁਞ੍ਛਨਿਯਾ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.
ਸੂਚਿਘਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ.
੫. ਮਞ੍ਚਪੀਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੫੨੧. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਪਨਨ੍ਦੋ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ ਉਚ੍ਚੇ ਮਞ੍ਚੇ ਸਯਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸੇਨਾਸਨਚਾਰਿਕਂ ਆਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤੋ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਤੋ ਉਪਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਪਨਨ੍ਦੋ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਆਗਚ੍ਛਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਸਯਨਂ ਪਸ੍ਸਤੂ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤਤੋਵ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਆਸਯਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਉਪਨਨ੍ਦਂ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਂ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਦੁਬ੍ਭਰਤਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
੫੨੨. ‘‘ਨਵਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਮਞ੍ਚਂ ਵਾ ਪੀਠਂ ਵਾ ਕਾਰਯਮਾਨੇਨ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲਪਾਦਕਂ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬਂ ਸੁਗਤਙ੍ਗੁਲੇਨ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾਯ ਅਟਨਿਯਾ; ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋ ਛੇਦਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੫੨੩. ਨਵਂ ਨਾਮ ਕਰਣਂ ਉਪਾਦਾਯ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਮਞ੍ਚੋ ਨਾਮ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਞ੍ਚਾ – ਮਸਾਰਕੋ, ਬੁਨ੍ਦਿਕਾਬਦ੍ਧੋ, ਕੁਲ਼ੀਰਪਾਦਕੋ, ਆਹਚ੍ਚਪਾਦਕੋ.
ਪੀਠਂ ਨਾਮ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪੀਠਾਨਿ – ਮਸਾਰਕਂ, ਬੁਨ੍ਦਿਕਾਬਦ੍ਧਂ, ਕੁਲ਼ੀਰਪਾਦਕਂ, ਆਹਚ੍ਚਪਾਦਕਂ.
ਕਾਰਯਮਾਨੇਨਾਤਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਨ੍ਤੋ ਵਾ.
ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲਪਾਦਕਂ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬਂ ਸੁਗਤਙ੍ਗੁਲੇਨ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾਯ ਅਟਨਿਯਾਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਅਟਨਿਂ; ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤ੍ਵਾ ਕਰੋਤਿ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਪਯੋਗੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਪਟਿਲਾਭੇਨ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਂ.
੫੨੪. ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਪਰੇਹਿ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪਰੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪਰੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਪਰੇਹਿ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਕਰੋਤਿ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਤਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.
੫੨੫. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਪਮਾਣਿਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਊਨਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਤਂ ਪਮਾਣਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.
ਮਞ੍ਚਪੀਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਪਞ੍ਚਮਂ.
੬. ਤੂਲੋਨਦ੍ਧਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੫੨੬. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਞ੍ਚਮ੍ਪਿ ਪੀਠਮ੍ਪਿ ਤੂਲੋਨਦ੍ਧਂ ਕਾਰਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਿਹਾਰਚਾਰਿਕਂ ਆਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤਾ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਮਞ੍ਚਮ੍ਪਿ ਪੀਠਮ੍ਪਿ ਤੂਲੋਨਦ੍ਧਂ ਕਾਰਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਗਿਹੀ ਕਾਮਭੋਗਿਨੋ’’ਤਿ! ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਾਨਂ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਞ੍ਚਮ੍ਪਿ ਪੀਠਮ੍ਪਿ ਤੂਲੋਨਦ੍ਧਂ ਕਾਰਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਞ੍ਚਮ੍ਪਿ ਪੀਠਮ੍ਪਿ ਤੂਲੋਨਦ੍ਧਂ ਕਾਰਾਪੇਥਾਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਮਞ੍ਚਮ੍ਪਿ ਪੀਠਮ੍ਪਿ ਤੂਲੋਨਦ੍ਧਂ ਕਾਰਾਪੇਸ੍ਸਥ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
੫੨੭. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਞ੍ਚਂ ਵਾ ਪੀਠਂ ਵਾ ਤੂਲੋਨਦ੍ਧਂ ਕਾਰਾਪੇਯ੍ਯ, ਉਦ੍ਦਾਲਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੫੨੮. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.
ਮਞ੍ਚੋ ਨਾਮ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਞ੍ਚਾ – ਮਸਾਰਕੋ, ਬੁਨ੍ਦਿਕਾਬਦ੍ਧੋ, ਕੁਲ਼ੀਰਪਾਦਕੋ, ਆਹਚ੍ਚਪਾਦਕੋ.
ਪੀਠਂ ਨਾਮ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪੀਠਾਨਿ – ਮਸਾਰਕਂ, ਬੁਨ੍ਦਿਕਾਬਦ੍ਧਂ, ਕੁਲ਼ੀਰਪਾਦਕਂ, ਆਹਚ੍ਚਪਾਦਕਂ.
ਤੂਲਂ ਨਾਮ ਤੀਣਿ ਤੂਲਾਨਿ – ਰੁਕ੍ਖਤੂਲਂ, ਲਤਾਤੂਲਂ, ਪੋਟਕਿਤੂਲਂ.
ਕਾਰਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਕਰੋਤਿ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਪਯੋਗੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਪਟਿਲਾਭੇਨ ਉਦ੍ਦਾਲੇਤ੍ਵਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਂ.
੫੨੯. ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਪਰੇਹਿ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪਰੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪਰੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਪਰੇਹਿ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਕਰੋਤਿ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਤਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.
੫੩੦. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਆਯੋਗੇ, ਕਾਯਬਨ੍ਧਨੇ, ਅਂਸਬਦ੍ਧਕੇ, ਪਤ੍ਤਥਵਿਕਾਯ, ਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨੇ, ਬਿਬ੍ਬੋਹਨਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਤਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਦਾਲੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.
ਤੂਲੋਨਦ੍ਧਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਛਟ੍ਠਂ.
੭. ਨਿਸੀਦਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੫੩੧. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨਿਸੀਦਨਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਹੋਤਿ. ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ – ‘‘ਭਗਵਤਾ ਨਿਸੀਦਨਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣਿਕਾਨਿ ਨਿਸੀਦਨਾਨਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਮਞ੍ਚਸ੍ਸਪਿ ਪੀਠਸ੍ਸਪਿ ਪੁਰਤੋਪਿ ਪਚ੍ਛਤੋਪਿ ਓਲਮ੍ਬੇਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਮਾਣਿਕਾਨਿ ਨਿਸੀਦਨਾਨਿ ਧਾਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਮਾਣਿਕਾਨਿ ਨਿਸੀਦਨਾਨਿ ਧਾਰੇਥਾਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਮਾਣਿਕਾਨਿ ਨਿਸੀਦਨਾਨਿ ਧਾਰੇਸ੍ਸਥ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
‘‘ਨਿਸੀਦਨਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਕਾਰਯਮਾਨੇਨ ਪਮਾਣਿਕਂ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਪਮਾਣਂ – ਦੀਘਸੋ ਦ੍ਵੇ ਵਿਦਤ੍ਥਿਯੋ, ਸੁਗਤਵਿਦਤ੍ਥਿਯਾ; ਤਿਰਿਯਂ ਦਿਯਡ੍ਢਂ. ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋ ਛੇਦਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
ਏਵਞ੍ਚਿਦਂ ਭਗਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
੫੩੨. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਦਾਯੀ ਮਹਾਕਾਯੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਭਗਵਤੋ ਪੁਰਤੋ ਨਿਸੀਦਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਸਮਞ੍ਛਮਾਨੋ ਨਿਸੀਦਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਉਦਾਯਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਤ੍ਵਂ, ਉਦਾਯਿ, ਨਿਸੀਦਨਂ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਸਮਞ੍ਛਸਿ; ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਪੁਰਾਣਾਸਿਕੋਟ੍ਠੋ’’ਤਿ? ‘‘ਤਥਾ ਹਿ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਤਿਖੁਦ੍ਦਕਂ ਨਿਸੀਦਨਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸੀਦਨਸ੍ਸ ਦਸਂ ਵਿਦਤ੍ਥਿਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
੫੩੩. ‘‘ਨਿਸੀਦਨਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਕਾਰਯਮਾਨੇਨ ਪਮਾਣਿਕਂ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਪਮਾਣਂ – ਦੀਘਸੋ ਦ੍ਵੇ ਵਿਦਤ੍ਥਿਯੋ, ਸੁਗਤਵਿਦਤ੍ਥਿਯਾ; ਤਿਰਿਯਂ ਦਿਯਡ੍ਢਂ. ਦਸਾ ਵਿਦਤ੍ਥਿ. ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋ ਛੇਦਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੫੩੪. ਨਿਸੀਦਨਂ ਨਾਮ ਸਦਸਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਕਾਰਯਮਾਨੇਨਾਤਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਨ੍ਤੋ ਵਾ ਪਮਾਣਿਕਂ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਪਮਾਣਂ – ਦੀਘਸੋ ਦ੍ਵੇ ਵਿਦਤ੍ਥਿਯੋ, ਸੁਗਤਵਿਦਤ੍ਥਿਯਾ; ਤਿਰਿਯਂ ਦਿਯਡ੍ਢਂ. ਦਸਾ ਵਿਦਤ੍ਥਿ. ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤ੍ਵਾ ਕਰੋਤਿ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਪਯੋਗੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਪਟਿਲਾਭੇਨ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਂ.
੫੩੫. ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਪਰੇਹਿ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪਰੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪਰੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਪਰੇਹਿ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਕਰੋਤਿ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਤਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.
੫੩੬. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਪਮਾਣਿਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਊਨਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਤਂ ਪਮਾਣਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਵਿਤਾਨਂ ਵਾ ਭੂਮਤ੍ਥਰਣਂ ਵਾ ਸਾਣਿਪਾਕਾਰਂ ਵਾ ਭਿਸਿਂ ਵਾ ਬਿਬ੍ਬੋਹਨਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.
ਨਿਸੀਦਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਸਤ੍ਤਮਂ.
੮. ਕਣ੍ਡੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੫੩੭. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਣ੍ਡੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ ਹੋਤਿ. ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ – ‘‘ਭਗਵਤਾ ਕਣ੍ਡੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ’’ਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣਿਕਾਯੋ ਕਣ੍ਡੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਯੋ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ; ਪੁਰਤੋਪਿ ਪਚ੍ਛਤੋਪਿ ਆਕਡ੍ਢਨ੍ਤਾ ਆਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਮਾਣਿਕਾਯੋ ਕਣ੍ਡੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਯੋ ਧਾਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਮਾਣਿਕਾਯੋ ਕਣ੍ਡੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਯੋ ਧਾਰੇਥਾਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਮਾਣਿਕਾਯੋ ਕਣ੍ਡੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਯੋ ਧਾਰੇਸ੍ਸਥ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
੫੩੮. ‘‘ਕਣ੍ਡੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਕਾਰਯਮਾਨੇਨ ਪਮਾਣਿਕਾ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਪਮਾਣਂ – ਦੀਘਸੋ ਚਤਸ੍ਸੋ ਵਿਦਤ੍ਥਿਯੋ, ਸੁਗਤਵਿਦਤ੍ਥਿਯਾ; ਤਿਰਿਯਂ ਦ੍ਵੇ ਵਿਦਤ੍ਥਿਯੋ. ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋ ਛੇਦਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੫੩੯. ਕਣ੍ਡੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿ ਨਾਮ ਯਸ੍ਸ ਅਧੋਨਾਭਿ ਉਬ੍ਭਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਂ ਕਣ੍ਡੁ ਵਾ ਪੀਲ਼ਕਾ ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਵੋ ਵਾ ਥੁਲ੍ਲਕਚ੍ਛੁ ਵਾ ਆਬਾਧੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤ੍ਥਾਯ.
ਕਾਰਯਮਾਨੇਨਾਤਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਨ੍ਤੋ ਵਾ. ਪਮਾਣਿਕਾ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਪਮਾਣਂ – ਦੀਘਸੋ ਚਤਸ੍ਸੋ ਵਿਦਤ੍ਥਿਯੋ, ਸੁਗਤਵਿਦਤ੍ਥਿਯਾ; ਤਿਰਿਯਂ ਦ੍ਵੇ ਵਿਦਤ੍ਥਿਯੋ. ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤ੍ਵਾ ਕਰੋਤਿ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਪਯੋਗੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਪਟਿਲਾਭੇਨ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਂ.
੫੪੦. ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਪਰੇਹਿ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪਰੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪਰੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਪਰੇਹਿ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਕਰੋਤਿ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਤਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.
੫੪੧. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਪਮਾਣਿਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਊਨਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਤਂ ਪਮਾਣਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਵਿਤਾਨਂ ਵਾ ਭੂਮਤ੍ਥਰਣਂ ਵਾ ਸਾਣਿਪਾਕਾਰਂ ਵਾ ਭਿਸਿਂ ਵਾ ਬਿਬ੍ਬੋਹਨਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.
ਕਣ੍ਡੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਅਟ੍ਠਮਂ.
੯. ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੫੪੨. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ ਹੋਤਿ. ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ – ‘‘ਭਗਵਤਾ ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ’’ਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣਿਕਾਯੋ ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾਯੋ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਪੁਰਤੋਪਿ ਪਚ੍ਛਤੋਪਿ ਆਕਡ੍ਢਨ੍ਤਾ ਆਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਮਾਣਿਕਾਯੋ ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾਯੋ ਧਾਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਮਾਣਿਕਾਯੋ ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾਯੋ ਧਾਰੇਥਾਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਮਾਣਿਕਾਯੋ ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾਯੋ ਧਾਰੇਸ੍ਸਥ! ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
੫੪੩. ‘‘ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਕਾਰਯਮਾਨੇਨ ਪਮਾਣਿਕਾ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਪਮਾਣਂ – ਦੀਘਸੋ ਛ ਵਿਦਤ੍ਥਿਯੋ, ਸੁਗਤਵਿਦਤ੍ਥਿਯਾ; ਤਿਰਿਯਂ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਾ. ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋ ਛੇਦਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੫੪੪. ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾ ਨਾਮ ਵਸ੍ਸਾਨਸ੍ਸ ਚਤੁਮਾਸਤ੍ਥਾਯ.
ਕਾਰਯਮਾਨੇਨਾਤਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਨ੍ਤੋ ਵਾ. ਪਮਾਣਿਕਾ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਪਮਾਣਂ – ਦੀਘਸੋ ਛ ਵਿਦਤ੍ਥਿਯੋ, ਸੁਗਤਵਿਦਤ੍ਥਿਯਾ; ਤਿਰਿਯਂ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਾ. ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤ੍ਵਾ ਕਰੋਤਿ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਪਯੋਗੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਪਟਿਲਾਭੇਨ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਂ.
੫੪੫. ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਪਰੇਹਿ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪਰੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪਰੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਪਰੇਹਿ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਕਰੋਤਿ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਤਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.
੫੪੬. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਪਮਾਣਿਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਊਨਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਤਂ ਪਮਾਣਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਵਿਤਾਨਂ ਵਾ ਭੂਮਤ੍ਥਰਣਂ ਵਾ ਸਾਣਿਪਾਕਾਰਂ ਵਾ ਭਿਸਿਂ ਵਾ ਬਿਬ੍ਬੋਹਨਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.
ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਨਵਮਂ.
੧੦. ਨਨ੍ਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੫੪੭. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਤੋ ਮਾਤੁਚ੍ਛਾਪੁਤ੍ਤੋ ਅਭਿਰੂਪੋ ਹੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨੀਯੋ ਪਾਸਾਦਿਕੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲੋਮਕੋ ਭਗਵਤਾ [ਭਗਵਤੋ (ਕ.)]. ਸੋ ਸੁਗਤਚੀਵਰਪ੍ਪਮਾਣਂ ਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਤਿ. ਅਦ੍ਦਸਂਸੁ ਖੋ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਨਨ੍ਦਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ – ‘‘ਭਗਵਾ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਆਸਨਾ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਉਪਗਤੇ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ [ਉਪਗਤਂ ਸਞ੍ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ (ਸ੍ਯਾ.), ਉਪਗਤੇ ਸਞ੍ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ (ਸੀ.)] ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਆਯਸ੍ਮਾ ਨਨ੍ਦੋ ਸੁਗਤਚੀਵਰਪ੍ਪਮਾਣਂ ਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਨਨ੍ਦ, ਸੁਗਤਚੀਵਰਪ੍ਪਮਾਣਂ ਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਸੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ, ਨਨ੍ਦ, ਸੁਗਤਚੀਵਰਪ੍ਪਮਾਣਂ ਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਸ੍ਸਸਿ! ਨੇਤਂ, ਨਨ੍ਦ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –
੫੪੮. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੁਗਤਚੀਵਰਪ੍ਪਮਾਣਂ ਚੀਵਰਂ ਕਾਰਾਪੇਯ੍ਯ ਅਤਿਰੇਕਂ ਵਾ, ਛੇਦਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਸੁਗਤਸ੍ਸ ਸੁਗਤਚੀਵਰਪ੍ਪਮਾਣਂ – ਦੀਘਸੋ ਨਵ ਵਿਦਤ੍ਥਿਯੋ, ਸੁਗਤਵਿਦਤ੍ਥਿਯਾ; ਤਿਰਿਯਂ ਛ ਵਿਦਤ੍ਥਿਯੋ. ਇਦਂ ਸੁਗਤਸ੍ਸ ਸੁਗਤਚੀਵਰਪ੍ਪਮਾਣ’’ਨ੍ਤਿ.
੫੪੯. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.
ਸੁਗਤਚੀਵਰਪ੍ਪਮਾਣਂ [ਸੁਗਤਚੀਵਰਂ (ਕ.)] ਨਾਮ ਦੀਘਸੋ ਨਵ ਵਿਦਤ੍ਥਿਯੋ, ਸੁਗਤਵਿਦਤ੍ਥਿਯਾ; ਤਿਰਿਯਂ ਛ ਵਿਦਤ੍ਥਿਯੋ.
ਕਾਰਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਕਰੋਤਿ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਪਯੋਗੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਪਟਿਲਾਭੇਨ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਂ.
੫੫੦. ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਪਰੇਹਿ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪਰੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਪਰੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਪਰੇਹਿ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਕਰੋਤਿ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਤਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.
੫੫੧. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਊਨਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਤਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਵਿਤਾਨਂ ਵਾ ਭੂਮਤ੍ਥਰਣਂ ਵਾ ਸਾਣਿਪਾਕਾਰਂ ਵਾ ਭਿਸਿਂ ਵਾ ਬਿਬ੍ਬੋਹਨਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.
ਨਨ੍ਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਦਸਮਂ.
ਰਤਨਵਗ੍ਗੋ [ਰਾਜਵਗ੍ਗੋ (ਸੀ.)] ਨਵਮੋ.